“ואלה המשפטים” - דא רזא דגלגוליא (זוהר) - כח הסנהדרין לתקן עולמות ונשמות
קאטאלאג: פרשת השבוע משפטים נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 10 תשל"ו (1975–76) אידיש 1 שעה 11 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
אויפן יסוד פונעם זוהר אז די משפטים זענען "רזא דגלגולא", ערקלערט דער משגיח אז די דינים פון דער תורה זענען דער סדר פון דער בריאה, און דערפאר ווירקט א פסק פון א אידישן בית דין אויף וואס מ'פסק'נט אין הימל, און ברענגט א תיקון פאר נשמות און פאר דער וועלט.
דער משגיח עפנט מיטן זוהר אז "ואלה המשפטים" איז "רזא דגלגולא", דער סדר וויאזוי דער אייבערשטער זעט אז קיין אידישע נשמה זאל נישט פארלוירן ווערן, און ער פרעגט פארוואס די פרשה פון סנהדרין שטייט לעבן מזבח, ווען דער מזבח איז דאך מאריך ימים. לויטן מהר"ל ערקלערט ער אז די תורה איז דער סדר פון דער וועלט, און דערפאר באשיצט זי א מענטש אויפן וועג און א חולה. דערנאך ווייזט ער וויאזוי גלגולים ערקלערן די באהאלטענע משפטים פונעם אייבערשטן: דער דגל מחנה אפרים וועגן איינעם וואס פארלירט א דין תורה כאטש ער איז גערעכט, די מעשה פונעם בעל שם טוב מיטן פערד, די זעקס מיליאן און ביאת המשיח. ווייל די דינים זענען דער סדר פון דער בריאה, ווערט א פסק פון א אידישן בית דין נאכגעטאן אין הימל, און דערפאר טאר מען נישט גיין צו ערכאות. צום סוף רעדט ער וועגן די פסקים פון דוד המלך, משה רבינו און די תלמידים פונעם מגיד, און די הפטרה פון די באפרייטע עבדים.
ענינים: גלגולים און תיקון הנשמות · משפטים
סדר השיעור
-
0:00 רזא דגלגולא און די סנהדרין לעבן מזבח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח עפנט מיטן זוהר אז משפטים איז "רזא דגלגולא", און פארבינדט די זעקס יאר ארבעט פון א עבד עברי און זיין ארויסגיין אין זיבעטן יאר מיט די זעקס וואכנטעג און שבת. דערנאך פרעגט ער מיט רש"י פארוואס די פרשה פון דינים שטייט לעבן מזבח, וואס איז דאך מאריך ימים, און טייטשט "מעם מזבחי תקחנו למות" אז דער בית דין נעמט זיין כח פונעם מזבח.
-
8:30 די תורה איז דער סדר און די מציאות פון דער וועלט
פון דער גמרא אויף "יום השישי" און פונעם מהר"ל ערקלערט דער משגיח אז די וועלט באשטייט צוליב דער תורה, וואס איז איר סדר און איר פלאן, און אז די עשרה מאמרות מאכן פון אסאך פרטים איין זאך. דערפאר זאגט די גמרא אז ווער עס גייט אויפן וועג אן א באגלייטער, אדער ווער עס איז נישט געזונט, זאל זיך עוסק זיין אין תורה: די תורה איז די מציאות אליין.
-
15:05 אפגעשניטן ווערן פון תורה איז א חלק פונעם גזר דין
דער משגיח ברענגט דעם רמב"ם אז אמאל מאכט דער אייבערשטער אז א מענטש זאל מבטל זיין תורה כדי מ'זאל אים קענען שטראפן, און דעם אלכסנדער רבי'ס פשט אז די תורה איז דער בעסטער פריינט, און אפגעשניטן ווערן פון איר איז א חלק פונעם גזר דין. ער לייגט צו דאס זעלבע לגבי ספיקות אין אמונה, און דעם קאצקער'ס ווארט אז אוועקגיין פון דער וועלט דורך א דין תורה איז א גרויסע זכיה.
-
19:39 גלגולים ערקלערן די באהאלטענע משפטים שטייט אינעם קאטאלאג
צוריקקומענדיג צום זוהר זאגט דער משגיח אז מענטשן זעען נאר א שטיקל פון וואס עס טוט זיך, און ברענגט דעם דגל מחנה אפרים: ווער עס פארלירט א דין תורה כאטש ער ווייסט אז ער איז גערעכט, איז אפשר שולדיג געווען דאס געלט אין א פריערדיגן גלגול. ער ערקלערט אז יעדע נשמה קומט מיט א שליחות און קומט צוריק ביז זי פארענדיגט עס, אמאל דורך גלגולים אין בהמות, און רעכנט אויס די דינים וואס א נשמה גייט דורך.
-
25:07 צדיקים וואס שטארבן יונג, די זעקס מיליאן, און דער שור הנסקל
דער משגיח זאגט אז ווען א צדיק שטארבט יונג אדער ווען זעקס מיליאן אידן זענען אומגעקומען, ווייסט נאר דער אייבערשטער די חשבונות פון טויזנטער יארן; די וואס זענען אוועק על קידוש השם באקומען גלייך זייער תיקון, און צדיקים וואס האבן זיך פארבונדן מיט יענע נשמות האבן געהערט אז זיי זעען נאר חסד. ער ברענגט דעם חתם סופר אז דער עונש פון א שור וואס האט געהרג'עט א מענטש איז אז מ'טאר נישט עסן זיין פלייש, און דערמיט ווערט זיין תיקון אפגעשטופט.
-
28:55 דער בעל שם טוב און דאס פערד פונעם בעל חוב מעשה
דער משגיח דערציילט די מעשה וואס דער חפץ חיים ברענגט, אז דער בעל שם טוב האט געבעטן ביי א נגיד א שטר חוב וואס איז נישט ווערט געווען פאר א מתנה, האט עס צעריסן, און באלד איז דעם נגיד'ס שטארק פערד געפאלן: עס איז געווען דער גלגול פונעם בעל חוב, וואס איז יעצט באפרייט געווארן. ער פארבינדט דאס מיטן עבד עברי, וואס זיין פארקויפן איז א רמז אויף א נשמה וואס איז געפאנגען אין א גלגול און א צדיק קען זי באפרייען.
-
32:39 דער בית דין של מטה ווירקט אויפן בית דין של מעלה שטייט אינעם קאטאלאג
מיטן מהר"ל אז די דינים זענען דער סדר פון דער וועלט, און מיטן חתם סופר אויף "לפניהם ולא לפני עובדי כוכבים", ערקלערט דער משגיח אז יעדער פסק פון א אידישן בית דין איז מעורר דעם זעלבן פסק אויבן. ער ווענדט עס אן אויף גרעון כסף ביי א עבד עברי, אויף שמיטה און יובל, וואס זענען דער פלאן פונעם אייבערשטן אז קיין נשמה זאל נישט פארלוירן ווערן און אז אידן און אלע נשמות זאלן אויסגעלייזט ווערן.
-
38:47 אידישע בתי דינים און דעת תורה
דער משגיח זאגט אז ווען אידן לערנען משפטים אדער ברענגען א דין פאר א אידישן בית דין, ווערט דער תיקון געאיילט, אבער די ערכאות פסק'נען צו זייער טובה, און דערפאר דארפן אידישע דינים קומען פאר א אידישן בית דין. די עצה פון די וואס האבן דעת תורה איז מצליח אפילו ווען עס זעט נישט אויס אזוי, און ער ווארפט אפ די טענה קעגן די פוילישע צדיקים וואס האבן נישט געלאזט פארן קיין אמעריקע און קיין ארץ ישראל.
-
42:32 מרדכי, יעקב און חבלי משיח
פאר אדר ברענגט דער משגיח מרדכי, וואס זיין עצה נישט צו גיין צו אחשורוש'ס סעודה האט אויסגעזען ווי זי האט גורם געווען המן'ס גזירה, און יעקב, וואס דאס שיקן יוסף'ן האט געבראכט גלות מצרים: מיר זעען נישט דאס גאנצע בילד. פאר משיח מאכט דער אייבערשטער אויס אלע אלטע חשבונות מיט איינמאל, און די זעקס מיליאן נשמות האבן באקומען א שנעלן תיקון און וועלן באלד צוריקקומען ווי נייע נשמות צו זוכה זיין צו משיח.
-
47:40 נשמות וואס וועלן זען משיח און דעם חידושי הרי"ם'ס קוויטלעך
דער משגיח לערנט ארויס אז אזוי ווי די נשמות פונעם עגל זענען צוריקגעקומען צו זען דעם חורבן, וועלן די נשמות וואס זענען דורך חבלי משיח זיכער זען משיח. ער דערציילט וועגן דעם חידושי הרי"ם, וואס האט געהאלטן צוויי קוויטלעך, פון א יולדת וואס האט זיך געמוטשעט און פון א גוסס וועמענס נשמה האט געדארפט אריינגיין אין יענעם קינד, און געפרעגט פאר וועמען צו מתפלל זיין; דערנאך רעדט ער וועגן אנטרייבן א געבורט און דעם מזל פון א קינד, און שליסט אז מיר פארשטייען נישט די זאכן.
-
52:53 מיתת בית דין איז חסד, און די עבודה פון אדר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענטפערט זיין קשיא פונעם אנהייב: דער מזבח איז דער ארט פון וואנעט דער גוף פון אדם הראשון איז באשאפן געווארן, ממילא באקומט דער וואס ווערט גע'הרג'עט דורך בית דין א שנעלן תיקון און קען באלד אריינגיין אין א אידישן גוף; וואס זעט אויס ווי דין איז דער גרעסטער חסד. ער ברענגט די תקנות פון רבינו גרשום און זכירת שבת אלס ביישפילן אז דער הימל פירט זיך לויט וואס אידן טוען, און שילדערט די עבודה פון אדר צו מגלה זיין אז דער אייבערשטער פירט די וועלט אפילו בהסתר פנים.
-
59:07 די פסקים פון דוד המלך און זייער ווירקונג שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אין ברכות אז דוד המלך האט זיך פארנומען מיט שאלות פון טהרה און האט נאכגעקוקט זיינע פסקים ביי מפיבשת, און פרעגט פארוואס דער מלך האט נישט איבערגעלאזט דעם פסק פאר מפיבשת. ער ענטפערט אז דוד'ס נשמה האט דערגרייכט ביז אצילות און ער איז געווען דער מלך פון גאנץ כלל ישראל, ממילא האט זיין פסק געווירקט אין אלע עולמות; א מעשה פון תורה מאכט נישט נאר דעם מענטש בעסער, נאר טוישט דעם גאנצן סדר הבריאה.
-
1:03:43 משה רבינו, די תלמידים פונעם מגיד, און די באפרייטע עבדים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט די תוכחה פון משה רבינו אז אידן האבן מסכים געווען צו אנדערע דיינים: ווען משה, די נשמה פון גאולה, וואלט געפסק'נט פאר גאנץ כלל ישראל, וואלט עס געבראכט די גאולה; און ער דערציילט וויאזוי די תלמידים פונעם מגיד האבן געשוויגן ווען ער האט זיי געפרעגט ווער איז דער צדיק הדור. ער שליסט מיט דער הפטרה, וואו אידן האבן באפרייט זייערע עבדים און זיי דערנאך צוריקגענומען, און דערפאר איז געקומען דער גלות, און מיט דער גמרא אז אן תורה וואלטן הימל און ערד נישט באשטאנען.
דער שיעור, אויסגעשריבן
רזא דגלגולא און די סנהדרין לעבן מזבח
דער משגיח עפנט מיטן זוהר אז "ואלה המשפטים" איז "רזא דגלגולא": דער סדר וויאזוי דער אייבערשטער זעט אז קיין איד זאל נישט פארשטויסן ווערן און יעדע נשמה זאל באקומען איר תיקון. דער עבד עברי וואס ארבעט זעקס יאר און גייט ארויס פריי אין זיבעטן, איז קעגן די זעקס וואכנטעג, וואס ברענגען א תיקון פאר די זעקס צדדים פון יעדע גשמיות'דיגע זאך, און שבת, וואס דערגרייכט די פנימיות. די תרגומים טייטשן דעם פסוק "סדרי דינא". א,ג,ד
דערנאך פרעגט ער מיט רש"י פארוואס די פרשה פון דינים שטייט לעבן מזבח. דעם מזבח טאר מען נישט בויען מיט אייזן, וואס איז מקצר ימים, ווייל דער מזבח איז מאריך ימים; און דאך שטעלט מען די סנהדרין, וואס דן'ט דיני נפשות, לעבן אים. ער טייטשט "מעם מזבחי תקחנו למות" אז פונעם מזבח נעמט דער בית דין דעם כח צו דנען. ה,ו,ח
די תורה איז דער סדר פון דער וועלט
דער משגיח ברענגט די גמרא אז די בריאה איז געהאנגען אין "יום השישי", דער טאג פון מתן תורה, און דעם מהר"ל'ס פשט אז די תורה איז דער סדר פונעם מענטש און פון דער וועלט. דער אייבערשטער האט אריינגעקוקט אין דער תורה און באשאפן די וועלט, ממילא געפינט מען אין איר אלעס וואס עקזיסטירט. די עשרה מאמרות מאכן פון אסאך פרטים איין זאך, אזוי ווי צען נעמט אריין אלע פריערדיגע צאלן. ט,י,כ,ל
אפגעשניטן ווערן פון תורה
דער משגיח ברענגט דעם רמב"ם אז אמאל מאכט דער אייבערשטער אז א מענטש זאל מבטל זיין תורה כדי ער זאל אים קענען שטראפן. מ'האט געפרעגט דעם אלכסנדער רבי'ן צי דאס נעמט נישט צו די בחירה, און ער האט ערקלערט אז די תורה איז געזונט, שפע און שמחה, דער בעסטער פריינט; אפגעשניטן ווערן פון איר איז א חלק פונעם גזר דין. דאס זעלבע זאגט דער משגיח לגבי ספיקות אין אמונה, און ער ברענגט דעם קאצקער'ס ווארט אז אוועקגיין דורך א דין תורה איז א גרויסע זכיה. נ
גלגולים ערקלערן די באהאלטענע משפטים
צוריקקומענדיג צום זוהר, גלייכט דער משגיח מענטשן צו פליגן אויף א שווארצן פלעק פון א בילד: זיי זעען א שטיקל און מיינען אז זיי פארשטייען. "משפטי ה' אמת" ווען מ'זעט אלעס. דער דגל מחנה אפרים ערקלערט אז ווער עס פארלירט א דין תורה כאטש ער ווייסט אז ער איז גערעכט, איז אפשר שולדיג געווען דאס געלט אין א פריערדיגן גלגול. א,ס,ע
יעדער מענטש קומט מיט א שליחות, און אויב ער פארענדיגט זי נישט מוז ער צוריקקומען, אמאל אין בהמות, ביז מ'שחט'ט אים כדין און מ'עסט אים מיט א ברכה, נאכדעם וואס ער גייט דורך חיבוט הקבר און גיהנום.
באהאלטענע חשבונות און דער שור הנסקל
ווען א צדיק שטארבט יונג, אדער ווען זעקס מיליאן אידן קומען אום, ווייסט נאר דער אייבערשטער די חשבונות פון טויזנטער יארן. ווער עס גייט אוועק על קידוש השם באקומט גלייך זיין תיקון; צדיקים האבן געהערט פון יענע נשמות אז זיי זעען נאר חסד. דער חתם סופר ערקלערט אז א שור וואס האט געהרג'עט ווערט געשטראפט אז מ'טאר נישט עסן זיין פלייש, און זיין תיקון ווערט אפגעשטופט. פ
דער בעל שם טוב און דאס פערד פונעם בעל חוב
דער משגיח דערציילט, פונעם חפץ חיים, וויאזוי דער בעל שם טוב האט געבעטן ביי א נגיד א שטר חוב וואס איז נישט ווערט געווען, עס צעריסן, און באלד איז דעם נגיד'ס שטארק פערד געפאלן: עס איז געווען דער גלגול פונעם לוה, יעצט באפרייט. דער חפץ חיים ברענגט עס צו ווארענען אז מ'זאל באצאלן חובות. דער משגיח לייגט צו אז דאס פארקויפן פון א עבד עברי איז א רמז אויף אזא נשמה, וואס א צדיק קען באפרייען.
דער בית דין של מטה ווירקט אויבן
לויטן מהר"ל זענען די משפטים "סדרי דינא", דער סדר פון דער וועלט, ממילא איז יעדער פסק אונטן מעורר דעם זעלבן פסק אויבן. דער חתם סופר ערקלערט רש"י'ס ווארט אז מ'טאר נישט ברענגען דינים פאר גוים: יעדער אידישער בית דין איז קעגן דעם בית דין של מעלה, און די ערכאות זענען קעגן דער סטרא אחרא. דער משגיח לייגט צו אז ווען אידן לערנען א הלכה אויף א געוויסן אופן, אזוי פסק'נט מען אין הימל. צ,ק
גרעון כסף ביי א עבד עברי, שמיטה און יובל, דינען אלע דעם פלאן פונעם אייבערשטן אז קיין נשמה זאל נישט פארלוירן ווערן און אלע זאלן אויסגעלייזט ווערן.
אידישע בתי דינים און דעת תורה
ווען מ'לערנט משפטים אדער מ'ברענגט א דין פאר א אידישן בית דין, ווערט דער תיקון געאיילט; די ערכאות פסק'נען צו זייער טובה, דערפאר זאגט דער משגיח אז אידישע דינים דארפן קומען פאר א אידישן בית דין. די עצה פון דעת תורה איז מצליח אפילו ווען עס זעט אויס פארקערט, ווייל מיר זעען נישט דאס גאנצע בילד; ער ווארפט אפ די טענה קעגן די פוילישע צדיקים וואס האבן נישט געלאזט אוועקפארן.
מרדכי, יעקב און חבלי משיח
פאר אדר דערמאנט דער משגיח אז אידן האבן זיך באקלאגט אויף מרדכי, וואס זיין נישט בוקן האט אויסגעזען ווי ער האט גורם געווען המן'ס גזירה, כאטש חז"ל זאגן אז די גזירה איז געקומען צוליב אחשורוש'ס סעודה. די מגילה לערנט אונטערגעבן אונזער פארשטאנד. אזוי אויך האט יעקב'ס שיקן יוסף'ן געבראכט גלות מצרים. ר,ש
פאר משיח מאכט דער אייבערשטער אויס אלטע חשבונות מיט איינמאל; די זעקס מיליאן האבן באקומען א שנעלן תיקון און וועלן באלד צוריקקומען ווי נייע נשמות צו זוכה זיין צו משיח.
נשמות וואס וועלן זען משיח
אזוי ווי די נשמות פונעם עגל זענען צוריקגעקומען צו זען דעם חורבן וואס זיי האבן גורם געווען, לערנט דער משגיח ארויס אז די נשמות וואס זענען דורך חבלי משיח וועלן זיכער זען משיח.
ער דערציילט אז דער חידושי הרי"ם האט געהאלטן צוויי קוויטלעך, פון א יולדת וואס האט זיך געמוטשעט און פון א גוסס וועמענס נשמה האט געדארפט אריינגיין אין איר קינד, און געפרעגט פאר וועמען צו מתפלל זיין. ער דערמאנט שאלות וועגן אנטרייבן א געבורט, ווייל א קינד דארף געבוירן ווערן אין זיין מזל, און שליסט אז מיר פארשטייען נישט די זאכן.
מיתת בית דין איז חסד, און די עבודה פון אדר
דער משגיח ענטפערט זיין קשיא. חז"ל זאגן אז אדם הראשון איז באשאפן געווארן פונעם מקום המזבח, ממילא איז מיתה "מעם מזבחי" נישט קיין קיצור ימים נאר אריכות ימים: די נשמה באקומט א שנעלן תיקון און גייט באלד אריין אין א אידישן גוף. וואס זעט אויס ווי דין איז דער גרעסטער חסד. ווי דער מהר"ל זאגט, פסקים פון תורה זענען מסדר דעם סדר בראשית. ח
די פסקים פון דוד המלך
דער משגיח ברענגט די גמרא אז דוד המלך האט געפסק'נט שאלות פון טהרה און נאכגעקוקט ביי מפיבשת, און פרעגט פארוואס דער פארנומענער מלך האט עס נישט איבערגעלאזט פאר אים. דוד'ס נשמה האט דערגרייכט ביז אצילות און ער איז געווען דער מלך פון גאנץ כלל ישראל, ממילא האט זיין פסק געווירקט אין אלע עולמות. א מעשה פון תורה מאכט נישט נאר דעם מענטש בעסער; עס טוישט דעם גאנצן סדר הבריאה. אא
משה רבינו, די תלמידים פונעם מגיד, און די באפרייטע עבדים
ווייל "המשפט לאלקים הוא", ערקלערט דער משגיח משה רבינו'ס תוכחה אז אידן האבן מסכים געווען צו אנדערע דיינים: ווען משה, די נשמה פון גאולה, וואלט געפסק'נט פאר גאנץ כלל ישראל, וואלט עס געבראכט די גאולה. אזוי אויך האט דער מגיד געפרעגט זיינע תלמידים ווער איז דער צדיק הדור; זיי האבן געשוויגן, און ער האט זיי געזאגט אז זייער פסק וואלט מקובל געווארן אויבן. אב,אג
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תרגום
משנה
תלמוד בבלי
תלמוד ירושלמי
מדרש
- כ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 8:47
זוהר און קבלה
ראשונים
- ה לכאורה Rashi, Shemos 21:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:26
- ו לכאורה Rashi, Shemos 20:22 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:26
- ז לכאורה Ramban, Shemos 21:2 5:36 מפתח
- נ Rambam, Commentary on the Mishnah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:16
- צ לכאורה Rashi, Shemos 21:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 32:43
- אג לכאורה Rashi, Devarim 1:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:43
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:11 דער זוהר לערנט אז די פרשה פון משפטים, אנגעהויבן מיט עבד עברי, האלט אין זיך דעם סוד פון גלגול: דער סדר וויאזוי דער אייבערשטער ברענגט יעדע נשמה צו איר תיקון, אז קיין איד זאל נישט פארשטויסן ווערן.
- 9:04 לויטן מהר"ל ערקלערט דער משגיח אז די וועלט באשטייט צוליב דער תורה און די תורה איז דער סדר פון דער וועלט, און ווער עס בינדט זיך צו מיט תורה בינדט זיך צו מיטן קוואל פון מציאות.
- 19:54 מענטשן זעען נאר א שטיקל פון די משפטים פונעם אייבערשטן, אזוי ווי פליגן אויף א שווארצן חלק פון א בילד; ווען מ'זעט אלע פריערדיגע גלגולים, זענען זיינע משפטים אמת און צדק.
- 32:47 ווייל די דינים פון דער תורה זענען דער סדר פון דער בריאה, אזוי ווי א אידישער בית דין פסק'נט און אזוי ווי אידן לערנען א הלכה, אזוי פסק'נט מען אויך אין הימל.
- 53:22 דער משגיח ערקלערט אז מיתת בית דין, וואס מ'לערנט ארויס פון "מעם מזבחי תקחנו למות", איז נישט קיין קיצור ימים נאר א שנעלער תיקון, ווייל דער מזבח איז דער ארט פון וואנעט דער גוף פון א מענטש איז באשאפן געווארן.
- 39:09 אידישע דינים דארף מען ברענגען פאר א אידישן בית דין און נישט פאר ערכאות, ווייל די גאולה פון אידישע נשמות הענגט אפ אין די פסקים פון דער תורה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 4:23 פארוואס שטייט די פרשה פון סנהדרין, וואס האט אין זיך מיתת בית דין, לעבן מזבח, ווען דער מזבח איז מאריך ימים און א זאך וואס איז מקצר ימים טאר נישט זיין ביים מזבח?
תירוץ: 8:01 דער מזבח איז דער ארט פון וואנעט דער גוף פון א מענטש איז באשאפן געווארן, און פון אים נעמט דער בית דין זיין כח; מיתת בית דין ברענגט די נשמה א שנעלן תיקון און א צוריקקומען אין א אידישן גוף, וואס איז דער גרעסטער חסד.
-
קשיא: 15:50 אויב דער אייבערשטער מאכט אז א מענטש זאל מבטל זיין תורה כדי אים צו שטראפן, נעמט עס דען נישט צו זיין בחירה?
תירוץ: 16:14 די תורה איז געזונט, שפע און שמחה, דער בעסטער פריינט; אפגעשניטן ווערן פון דעם וואס קען אים ראטעווען איז אליין א חלק פונעם גזר דין.
-
קשיא: 20:54 וויאזוי קען איינער וואס ווייסט אז ער איז גערעכט פארלירן א דין תורה?
תירוץ: 21:13 אין א פריערדיגן גלגול איז ער אפשר שולדיג געווען דאס געלט, און דער אמת'ער משפט האט געמוזט ארויסקומען יעצט דורכן בית דין.
-
קשיא: 27:43 פארוואס שטראפט די תורה א שור וואס האט געהרג'עט א מענטש, אז מ'טאר נישט עסן זיין פלייש?
תירוץ: 28:11 דער תיקון פון א בהמה איז אז מ'זאל זי שחט'ן און אידן זאלן זי עסן לשם מצוה; ווען מ'טאר נישט עסן איר פלייש ווערט דער תיקון אפגעשטופט, און זי דארף קומען אין א צווייטן גלגול.
-
קשיא: 1:00:09 פארוואס האט דוד המלך אליין געפסק'נט שאלות פון טהרה און נאכגעקוקט ביי מפיבשת, אנשטאט איבערלאזן דעם פסק פאר מפיבשת?
תירוץ: 1:01:14 אלס מלך פון כלל ישראל און א נשמה פון אצילות, האט זיין פסק געווירקט אין אלע עולמות און אויף גאנץ כלל ישראל, וואס מפיבשת'ס פסק האט נישט געקענט.
-
קשיא: 1:04:25 פארוואס האט משה רבינו מוכיח געווען אידן פאר דעם וואס זיי האבן מסכים געווען אז מ'זאל אנשטעלן אנדערע דיינים?
תירוץ: 1:04:32 זיי האבן געדארפט וועלן אז משה, די נשמה פון גאולה און דער מלך פון כלל ישראל פון אלע דורות, זאל זיין זייער פוסק, ווייל זיינע פסקים וואלטן געבראכט די גאולה.
מעשיות
-
29:16 דער בעל שם טוב צערייסט א שטר חוב
דער בעל שם טוב איז געקומען צו א נגיד, וואס האט אים געוויזן זיין שטארק פערד וואס האט געטון זייער אסאך ארבעט. ווען דער בעל הבית האט אים געוואלט געבן א מתנה, האט דער בעל שם טוב געבעטן א געוויסן שטר חוב, וואס דער בעל הבית האט געזאגט איז גארנישט ווערט, ווייל דער לוה איז געשטארבן און נישט איבערגעלאזט קיין פארמעגן. דער בעל שם טוב האט עס צעריסן, און באלד איז אריינגעקומען דער וואס האט אויפגעפאסט אויפן שטאל און געזאגט אז דאס פערד איז געפאלן. דער בעל שם טוב האט ערקלערט אז דאס פערד איז געווען דער גלגול פונעם לוה, וואס האט אפגעארבעט דעם חוב, און ער איז געקומען פון רחמנות אים צו באפרייען.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
-
49:16 דעם חידושי הרי"ם'ס צוויי קוויטלעך
א איד איז געקומען צום חידושי הרי"ם מיט א קוויטל פאר א יולדת וואס האט זיך שטארק געמוטשעט. דער רבי האט אים געזאגט אז ס'איז נישט קיין פשוטע זאך צו זיין א רבי: ער האלט צוויי קוויטלעך, איינס פון דער יולדת און איינס פון א גוסס פאר וועמען מ'בעט א רפואה שלמה. ער ווייסט אז די נשמה פונעם גוסס דארף אריינגיין אין דעם קינד, און דערפאר ווערט די געבורט אפגעהאלטן, און ער האט געפרעגט פאר וועמען ער זאל יעצט מתפלל זיין.
אין דער מעשה: דער חידושי הרי"ם
-
1:05:05 דער מגיד פרעגט ווער איז דער צדיק הדור
דער מגיד פון מעזריטש האט אמאל געפרעגט זיינע גרויסע תלמידים, צווישן זיי ר' אלימלך, ר' זושא און ר' לוי יצחק פון בארדיטשוב, ווער איז דער צדיק הדור, און זיי האבן געשוויגן, אפילו ווען ער האט געפרעגט דריי מאל. דערנאך האט ער זיי געזאגט אז ווען זיי וואלטן אים מכריז געווען פאר דעם צדיק הדור, וואלט עס מקובל געווארן אין הימל און געבראכט די גאולה. דער משגיח ערקלערט אז דער בעל דבר האט געמאכט אז די תלמידים זאלן זיך דערשרעקן און נישט האבן קיין מוט צו ענטפערן.
אין דער מעשה: דער מעזריטשער מגיד, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, דער רבי ר' מלך, רבי זושא אניפאליער, דער בעל התניא
געדאנקען
- 7:54 דער משגיח טייטשט "מעם מזבחי תקחנו למות" נישט ווי א תנאי פון צייט, נאר אז פונעם מזבח נעמט דער בית דין דעם כח צו דנען דיני נפשות, פארקערט פון וואס רש"י'ס טעם וועגן אייזן וואלט געמיינט.
- 53:22 מיתת בית דין קומט "מעם מזבחי", פונעם ארט פון וואנעט דער גוף פון אדם הראשון איז באשאפן געווארן, ממילא ברענגט עס א שנעלן תיקון און א גיכן צוריקקומען אין א אידישן גוף; דאס וואס זעט אויס ווי דער שווערסטער דין איז דער גרעסטער חסד.
- 15:57 לויטן אלכסנדער רבי נעמט עס נישט צו די בחירה ווען מ'ווערט פארשטעלט פון לערנען: ווייל די תורה איז דער בעסטער פריינט וואס קען העלפן, איז דאס אפגעשניטן ווערן פון איר אליין א חלק פונעם גזר דין.
- 33:49 דער הימל גייט נאך דעם אידישן בית דין: אזוי ווי אידן לערנען און פסק'נען א הלכה אונטן, אזוי ווערט עס געפסק'נט אויבן, און דערמיט שטופן לימוד התורה און אידישע בתי דינים פאראויס דעם תיקון פון די נשמות.
- 45:55 דער משגיח ערקלערט אז פאר משיח מאכט דער אייבערשטער אויס די חשבונות פון טויזנטער יארן מיט איינמאל, און די זעקס מיליאן האבן באקומען א שנעלן תיקון און וועלן באלד צוריקקומען ווי נייע נשמות וואס וועלן זוכה זיין צו מקבל זיין פני משיח.
- 1:01:14 דוד המלך האט געוואלט אליין פסק'נען, און בלויז נאכגעקוקט ביי מפיבשת צו וויסן אז ער האט ריכטיג געפסק'נט, ווייל א פסק פונעם מלך פון כלל ישראל, א נשמה פון אצילות, ווירקט אין אלע עולמות און אויף גאנץ כלל ישראל.
- 1:04:47 ווען די תלמידים פונעם מגיד וואלטן אים מכריז געווען פאר דעם צדיק הדור, וואלט דער פסק פונעם בית דין של מטה מקובל געווארן אויבן; דאס זעלבע איז געווען ביי משה רבינו, וואס אידן האבן געדארפט וועלן אז ער אליין זאל זיין זייער פוסק.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 14:32 דער משגיח זאגט אז ווען א מענטש זעט אז עס קומען אויף אים דינים, איז די עצה זיך צו פארבינדן מיט דער תורה, זיין בעסטער פריינט.
- 17:32 דער משגיח זאגט אז ווער עס שפירט ספיקות אין אמונה דארף וויסן אז ס'איז א מידת הדין אויף אים, און זאל זיך דערקעגן שטעלן.
- 39:29 דער משגיח זאגט אז אידישע דינים, בפרט די וואס האבן צו טון מיט גאולה, דארף מען ברענגען פאר א אידישן בית דין און נישט פאר ערכאות.
- 57:38 דער משגיח זאגט אז די עבודה פון אדר איז צו פארשטארקן די אמונה דורך דער מגילה, און צו מגלה זיין אין היסטאריע און אין די געשעענישן פון היינט אז דער אייבערשטער פירט די וועלט אפילו ווען ער איז באהאלטן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אחשורוש, דוד המלך, דער אלעקסאנדער רבי, דער דגל מחנה אפרים, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חידושי הרי"ם, דער חפץ חיים, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער מעזריטשער מגיד, דער קאצקער רבי, דער רבי ר' מלך, דער רמב"ם, דער רמב"ן, המן, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, ירמיהו הנביא, מפיבשת, מרדכי הצדיק, משה רבינו, ר' יעקב קאמינעצקי, רבי זושא אניפאליער, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, רבינו גרשום מאור הגולה, רש"י
ערכים אצילות, גלגול, דעת תורה, חבלי משיח, לבלתי ידח ממנו נדח, עבד עברי, שובבים, תיקון