The Depth of the Perfection of the משפטי התורה
קאטאלאג: PARSHA (English) משפטים נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 58 תשמ"ט (1988–89) ענגליש 1 שעה 22 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט, לויט דעם זוהר אז פרשת משפטים טראגט אין זיך דעם סוד פון גלגול, אז יעדער משפט פון השם יתברך און פון א בית דין איז אינגאנצן יושר, אפילו ווען מ'זעט נישט דאס גאנצע בילד.
דער משגיח עפנט מיט די דינים פון עבד עברי און מיט דעם זוהר אז די פרשה האט אין זיך דעם רזא דגלגולא: נשמות קומען צוריק כדי צו פארענדיגן די מצוות וואס זיי האבן נישט געטון. א מעשה פונעם בעל שם טוב מיט א בעל חוב וואס איז געקומען אלס א פערד ווייזט עס אן. ער ערקלערט פארוואס די תורה הייבט אן מיט עבד עברי: גניבה, וואס דער חידושי הרי"ם זעט אין יעדע עבירה, ווארפט א איד צוריק צו פאר יציאת מצרים, און פונדעסטוועגן שטויסט השם יתברך אים קיינמאל נישט אוועק; דאס זיבעטע יאר, אזוי ווי שבת, די אינערליכע נקודה וואס קען קיינמאל נישט פארלאשן ווערן, באפרייט אים חנם. די אמה עבריה ווייזט ווי השם יתברך זוכט וועגן צו אויסלייזן. א צווייטע מעשה פונעם בעל שם טוב ווייזט אז א זאך וואס זעט אויס אומגערעכט פאררעכט א פאלשן דין פון פריער. די וועלט ווערט געפירט לויט דעם פסק פון א בית דין, ווי מ'זעט פון רב חיים עוזר'ס עצה. אזוי ווי די וואס האבן באשולדיגט מרדכי אדער יעקב אבינו, זעען מיר נישט דאס גאנצע בילד; ביז משיח'ס צייטן האלט מען זיך אן אין אמונה.
ענינים: גלגולים און תיקון הנשמות · משפטים
סדר השיעור
-
0:00 די דינים פון עבד עברי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארבינדט די פרשה מיטן סוף פון שובבים און גייט דורך די ערשטע פסוקים פון עבד עברי: ער ווערט פארקויפט פאר גניבה, גייט ארויס נאך זעקס יאר, די שפחה כנענית, און דאס דורכשטעכן דאס אויער. ער ווייזט אן אז דער רשב"ם טייטשט "לעולם" כפשוטו, נישט ווי די גמרא וואס זאגט ביז יובל.
-
6:44 דער זוהר: דער סוד פון גלגול
דער משגיח ברענגט דעם זוהר אז די פרשה האט אין זיך דעם רזא דגלגולא, און ערקלערט אז נשמות קומען נאכאמאל אראפ כדי צו פארענדיגן די תרי"ג מצוות אין מחשבה, דיבור און מעשה. ווער ס'האט נישט געקענט טון א מצוה דארף נישט צוריקקומען אויב ער האט עס געלערנט; נאר זיין אייגענע פשיעה ברענגט אים צוריק.
-
13:14 דער בעל שם טוב און דאס באזונדערע פערד מעשה
דער משגיח דערציילט די מעשה פונעם בעל שם טוב, וואס דער חפץ חיים ברענגט אין אהבת חסד, פון א פערד וואס איז געווען דער גלגול פון א בעל חוב וואס איז געשטארבן; ווען דער בעל שם טוב האט באקומען דעם שטר און אים צעריסן, איז דאס פערד געפאלן טויט און די נשמה איז ארויף אין גן עדן.
-
19:09 פארוואס די תורה הייבט אן מיט עבד עברי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס די ערשטע דינים נאך מתן תורה רעדן פון אזא זעלטענע זאך ווי עבד עברי, און ענטפערט אז די גאנצע פרשה רעדט פון תיקון הנשמות. ער ערקלערט אז עסן מיט א ברכה איז מתקן נשמות אין עסן, ברענגט דעם חתם סופר אויף דעם שור וואס האט געהרגעט א מענטש, און ווייזט ווי טיף דער עבד איז געפאלן, ווייל ער מעג חתונה האבן א שפחה כנענית.
-
27:30 גניבה: דער שורש פון יעדע עבירה
דער משגיח ברענגט דעם חידושי הרי"ם אז די תורה שטעלט די פרשה פון תשובה און וידוי ביי גזל, ווייל יעדע עבירה גנב'עט די כחות וואס השם יתברך האט געגעבן צו דינען אים. דער גנב וואס ווערט פארקויפט אלס עבד פאלט צוריק צום מצב פון אידן פאר יציאת מצרים.
-
32:11 שבת, די נקודה וואס קען נישט פארלאשן ווערן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז השם יתברך שטויסט קיינעם נישט אוועק און האט געגעבן אידן דעם שבת: די נקודה אן מאס אינעווייניג אין די זעקס זייטן, דער פונק אין יעדן איד וואס ברענגט אים צוריק. דאס זיבעטע יאר באפרייט דעם עבד "חנם", א מחילה אזוי ווי דער צעריסענער שטר אין דער מעשה פונעם בעל שם טוב.
-
40:36 די אמה עבריה און השם'ס וועגן פון גאולה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גייט איבער צו דער אמה עבריה, וואס קען אויסגעלייזט ווערן אויף אסאך אופנים און גייט ארויס ביי צוועלף יאר אפילו פאר דעם זיבעטן יאר, אלס סימבאל ווי השם יתברך זוכט וועגן צו אויסלייזן יעדע נשמה. יעדע צרה איז פאר א תיקון, און ווען די צייט פון גאולה וועט קומען וועלן אידן ארויסגיין פריי אפילו אויב דער תיקון איז נאך נישט פארענדיגט.
-
46:12 דער תלמיד אויפן בארג מעשה
דער משגיח דערציילט ווי דער בעל שם טוב האט געשיקט א תלמיד וואס האט געפרעגט אויפן זוהר, ער זאל שטיל צוקוקן פון א בארג: א רייטער פארלירט זיין בייטל, א צווייטער נעמט עס, און דער רייטער שלאגט א אומשולדיגן קבצן. דער בעל שם טוב ערקלערט אז דאס האט פאררעכט א פאלשן פסק פון א נישט-אכטזאמען דיין בערך זעכציג יאר פריער.
-
53:08 מ'טאר נישט זאגן אז דער דיין האט געטעות שטייט אינעם קאטאלאג
פון דער מעשה לערנט דער משגיח ארויס אז וואס זעט אויס אומגערעכט האט א באהאלטענע סיבה, און ברענגט דעם חפץ חיים'ס אזהרה נישט צו זאגן אז א דיין האט געמשפט פאלש, ווייל השם יתברך שטייט ביי ערליכע דיינים. ער לייגט צו וואס ער האט געהערט פון א גרויסן צדיק: פאר משיח'ס קומען זענען אלטע חשבונות פאררעכט געווארן אין דעם דור פונעם חורבן.
-
59:14 זעקס מיליאן, און די בתי דינים וואס פירן די וועלט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט א געדאנק אז די זעקס מיליאן זענען קעגן די זעקס הונדערט טויזנט אותיות פון א ספר תורה מאל צען, די שלימות פון כלל ישראל. ער ברענגט "משפטי ה' אמת" און ערקלערט אז די משפטים זעען אויס אומגערעכט נאר ווען מ'קוקט אויף זיי באזונדער, און אז די וועלט ווערט געפירט לויט וואס אידישע דיינים פסק'נען.
-
1:03:55 רב חיים עוזר און די לונג-קרענק מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פון א מענטש מיט א קרענק אין די לונגען אן האפענונג וואס איז געקומען צו רב חיים עוזר גראדזענסקי אין ווילנא. ווייל אזא מצב ביי א בהמה איז א מחלוקת צווישן דעם בית יוסף און דעם רמ"א, האט רב חיים עוזר אים געהייסן פארן קיין ארץ ישראל, וואו מ'פירט זיך נאך דעם בית יוסף, און ער איז געבליבן לעבן.
-
1:08:56 אידישע בתי דינים און די בתי דינים אויבן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט רש"י אז מ'דארף ברענגען א סכסוך פאר אידישע דיינים און נישט פאר ערכאות של גוים, און דעם חתם סופר אז קעגן יעדן אידישן בית דין זיצט אויבן א בית דין פון הייליגע מלאכים, און קעגן א גוי'אישן געריכט די שבעים שרים. ווער ס'גייט צו ערכאות אן רשות ווערט געמשפט דורך יענע מלאכים.
-
1:14:11 מיר זעען נישט דאס גאנצע בילד שטייט אינעם קאטאלאג
פאר חודש אדר ווייזט דער משגיח אן אז אידן האבן באשולדיגט מרדכי, און טייל האבן באשולדיגט יעקב אבינו פארן שיקן יוסף'ן, ווייל זיי האבן נישט געזען די גאנצע מעשה; אזוי אויך די וואס באשולדיגן די גדולים וואס האבן געזאגט נישט צו פארן קיין אמעריקע. ערשט ווען משיח וועט קומען וועט מען אלעס פארשטיין; ביז דאן דארף מען זיך אנהאלטן אין אמונה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די דינים פון עבד עברי
דער משגיח מערקט אן אז די פרשה פארענדיגט די זעקס וואכן פון שובבים, ווען מ'דארף געפינען די תיקונים וואס השם יתברך וויל פון א מענטש; ווייל מ'קען נישט דורכגיין די גאנצע פרשה, בלייבט ער ביים אנהייב. א גנב וואס האט נישט מיט וואס צו באצאלן ווערט פארקויפט אלס עבד, דינט זעקס יאר און גייט ארויס חנם, צי ער האט אפגעצאלט צי נישט. איז ער חתונה געהאט, מוז דער האר אויסהאלטן זיין משפחה, און דער האר מעג אים געבן א שפחה כנענית, וועמענס קינדער בלייבן עבדים.
דער זוהר: דער סוד פון גלגול
דער משגיח ברענגט דעם זוהר אז די ערשטע ווערטער פון דער פרשה האלטן אין זיך דעם רזא דגלגולא. א מענטש'ס געשיכטע איז לענגער ווי זיינע יארן: וואס ער פארענדיגט נישט אין איין לעבן, קומט ער נאכאמאל אראפ צו פארענדיגן. יעדער פון די רמ"ח אברים און שס"ה גידים איז קעגן א מצוה, און ביי תחיית המתים וועט א מענטש האבן נאר די אברים מיט וואס ער האט געטון מצוות. ד
יעדע מצוה דארף מען מקיים זיין אין מחשבה, דיבור און מעשה. ווער ס'קען נישט טון א מצוה, למשל פדיון הבן ווען זיין בכור איז א טאכטער, דארף נישט צוריקקומען אויב ער האט עס געלערנט; נאר זיין אייגענע פשיעה ברענגט אים צוריק. ווייל שובבים איז א צייט פון תשובה, ליינט מען אין דער לעצטער וואך די פרשה פון תיקון הנשמות.
דער בעל שם טוב און דאס באזונדערע פערד
דער משגיח דערציילט א מעשה פונעם בעל שם טוב וואס דער חפץ חיים ברענגט אין אהבת חסד. א נגיד האט נישט געוואלט געבן א פערד וואס ארבעט פאר צען, אבער ער האט יא געגעבן דעם שטר פון א לווה וואס איז שוין געשטארבן. דער בעל שם טוב האט אים צעריסן, און באלד דערויף איז דאס פערד געפאלן טויט. ה
ער האט ערקלערט אז דער בעל חוב האט נישט געקענט אריין אין גן עדן מיט א חוב, און איז צוריקגעקומען אלס דאס פערד צו אפארבעטן דעם חוב. דער בעל שם טוב האט געהאט רחמנות אויף אים און געבעטן דאס פערד; ווען ער האט מוחל געווען דעם חוב, איז די נשמה ארויפגעפלויגן וואו זי געהערט.
פארוואס די תורה הייבט אן מיט עבד עברי
דער משגיח פרעגט פארוואס די ערשטע דינים נאך מתן תורה רעדן פון עבד עברי, ווען ס'זענען דא אסאך מער געווענליכע זאכן. לויט דעם זוהר ענטפערט ער אז די גאנצע פרשה רעדט פון תיקון הנשמות, וואס יעדע באקומט א געלעגנהייט אראפצוקומען און פארענדיגן וואס זי האט אויסגעלאזט. ד
אפילו אין עסן קענען זיין נשמות, און ווען מ'עסט פלייש מיט א ברכה מיט כוונה איז מען מתקן די נשמה אין דער בהמה. דערפאר ווערט א שור וואס האט געהרגעט א מענטש געשטיינט, און מ'טאר נישט עסן זיין פלייש: דער חתם סופר ערקלערט אז אין אים איז געווען א נשמה וואס איז אראפגעקומען מתקן זיין א פריערדיגן גלגול און האט עס פארשפילט, און וואס ער פארלירט א איד'ס ברכה איז דער צווייטער חלק פון זיין שטראף. ו
דער עבד, לייגט דער משגיח צו, איז אזוי טיף געפאלן אז ער מעג חתונה האבן א שפחה כנענית, א שרעקליכע זאך פאר יעדן אנדערן איד.
גניבה: דער שורש פון יעדע עבירה
דער משגיח זעט אין גניבה דעם שורש פון אלעס. די תורה שטעלט די פרשה פון תשובה און וידוי ביי א גזלן, און דער חידושי הרי"ם ערקלערט אז יעדע עבירה איז גזל, ווייל מ'ניצט פאר זיך דאס לעבן און די כחות וואס השם יתברך האט געגעבן כדי צו דינען אים. דער גנב וואס קען נישט באצאלן און ווערט פארקויפט, פאלט צוריק צום מצב פון אידן פאר יציאת מצרים, ווי זיי וואלטן קיינמאל נישט געווארן א פאלק. ז,ח
שבת, די נקודה וואס קען נישט פארלאשן ווערן
השם יתברך, זאגט דער משגיח, שטויסט קיינעם נישט אוועק, און שאפט וועגן אויפצוהייבן אפילו אזא איד. דערפאר האט ער געגעבן דעם שבת, אין וועלכע פארעם ער זאל נישט קומען, אויך אלס דאס זיבעטע יאר. אין יעדן איד איז דא א נקודה וואס קען קיינמאל נישט פארלאשן ווערן; א נקודה האט נישט קיין מאס, אזוי ווי דער יו"ד פון א איד. יעדע זאך האט זעקס זייטן, און די זיבעטע איז די נקודה אינעווייניג וואס נעמט נישט קיין ארט: דאס איז שבת, פון לשון שוב.
ווי א מענטש זאל זיך נישט האבן געשעדיגט אין די זעקס טעג, ברענגט אים דער זיבעטער צוריק צו דער נקודה. דער פונק קען זיין פארדעקט מיט שמוץ, אבער ער בלייבט ווי א פילאט-פייערל, און ווען ער וועט אים אנטדעקן וועט דאס זיין זיין ישועה. ווייל דער פסוק פארבינדט שבת מיט יציאת מצרים, ווערט דער עבד וואס איז צוריקגעפאלן צו פאר יציאת מצרים באפרייט דורכן זיבעטן יאר. ט
ער גייט ארויס "חנם" כאטש ער האט נישט אפגעצאלט: א מחילה, אזוי ווי דער שטר וואס דער בעל שם טוב האט צעריסן.
די אמה עבריה און השם'ס וועגן פון גאולה
דערנאך קומט די אמה עבריה. די תורה וויל אז דער האר זאל זי חתונה האבן און אזוי אויסלייזן, און גיט נאך וועגן פון אויסלייזן, וואס די גמרא אין קידושין רעדט דערפון באריכות; זי גייט אפילו ארויס ווען זי ווערט צוועלף יאר, פאר דעם זיבעטן יאר. דער משגיח זעט דערין ווי השם יתברך זוכט נייע וועגן צו ברענגען יעדע נשמה צו איר גאולה. י,כ
יעדע צרה, פון א יחיד אדער פון א פאלק, איז פאר א תיקון, און ווען אלעס וועט קומען צו שלימות וועט קומען די גאולה. און אויב השם יתברך וויל אויסלייזן איידער דער תיקון איז פארענדיגט, וועלן אידן ארויסגיין פריי מיט א מתנת חנם.
דער תלמיד אויפן בארג
א תלמיד האט געפרעגט דעם בעל שם טוב אויפן זוהר אויף משפטים, און ער האט אים געהייסן זיך באהאלטן אויף א בארג, צוקוקן און נישט רעאגירן. א רייטער האט געדרעמלט אונטער א בוים און איז אוועקגעריטן אן זיין בייטל; א צווייטער האט עס געפונען און מיטגענומען; דערנאך האט זיך א קבצן אוועקגעזעצט עסן טרוקענע ברויט. דער רייטער איז צוריקגעקומען און געשלאגן דעם קבצן ביז ער איז געפאלן חלשות, און גארנישט געפונען, בשעת דער תלמיד האט געשוויגן.
דער בעל שם טוב האט ערקלערט אז מיט זעכציג אדער זיבעציג יאר פריער האט א נישט-אכטזאמער דיין פאלש געמשפט אויף א געלט-מחלוקת. דער רייטער איז געווען דער וואס האט עס באקומען שלא כדין, דער געפינער דער פון וועמען מ'האט עס צוגענומען, און דער קבצן איז געווען דער דיין, וואס האט באקומען זיין שטראף.
מ'טאר נישט זאגן אז דער דיין האט געטעות
דער בעל שם טוב האט מסיים געווען אז וואס זעט אויס אומגערעכט האט סיבות אין א פארגאנגענהייט וואס מיר ווייסן נישט. דער חפץ חיים ווארנט נישט ארויסצוגיין פון א דין תורה און זאגן אז דער דיין האט געטעות, ווייל השם יתברך שטייט ביי ערליכע דיינים. א מלוה אן עדים וואס פארלירט דעם דין תורה קען זיין פאררעכטן א חשבון פון א פריערדיגן גלגול אדער פון זיינע עלטערן.
דער משגיח לייגט צו וואס ער האט געהערט פון א גרויסן צדיק: ווייל מיר שטייען פאר משיח'ס קומען, זענען אסאך אלטע חשבונות צוזאמגענומען געווארן אין דעם דור פונעם חורבן, און יענע נשמות, גערייניגט, וועלן זוכה זיין צו זען משיח.
זעקס מיליאן, און די בתי דינים וואס פירן די וועלט
דער משגיח ברענגט א געדאנק: כלל ישראל איז שלם מיט זעקס הונדערט טויזנט, אזוי ווי די אותיות פון א ספר תורה, און אין קדושה ווערט אלעס געצייל'ט מאל צען, דאס איז זעקס מיליאן, אזוי אז די וואס זענען אומגעקומען האבן פארגעשטעלט דעם גאנצן כלל. "משפטי ה' אמת" לערנט אז די משפטים זעען אויס פאלש נאר ווען מ'קוקט אויף זיי באזונדער. די וועלט שטייט אויף דין, און וואס אידישע דיינים פסק'נען, אזוי פירט השם יתברך די וועלט. ל
רב חיים עוזר און די לונג-קרענק
א מענטש וואס דער דאקטער האט אים נישט געגעבן קיין האפענונג צוליב א קרענק אין די לונגען, איז געקומען צו רב חיים עוזר גראדזענסקי אין ווילנא. א בהמה מיט אזא חסרון איז טריפה און קען נישט לעבן צוועלף חדשים. רב חיים עוזר האט געבעטן די גענויע פרטים און אים געהייסן פארן קיין ארץ ישראל: אויף דעם מצב איז דא א מחלוקת צווישן דעם בית יוסף און דעם רמ"א, און דארט פירט מען זיך נאך דעם בית יוסף, וואס האלט אז ס'איז כשר. ער איז געפארן און געבליבן לעבן, א ראיה אז די וועלט גייט לויטן פסק פון דער תורה.
אידישע בתי דינים און די בתי דינים אויבן
רש"י טייטשט "לפניהם" אז מ'זאל נישט גיין צו ערכאות של גוים, און ווער ס'גייט אהין מאכט א חילול השם. דער חתם סופר ערקלערט אז אויבן יעדן אידישן בית דין זיצט א בית דין פון הייליגע מלאכים וואס פסק'נט פונקט אזוי, און קעגן די ערכאות שטייען די שבעים שרים וואס פירן אראפ דעם שפע פאר די אומות. ווער ס'גייט צו ערכאות אן רשות פון די דיינים, גיט זיך איבער אין די הענט פון די מלאכים פונעם שטן, וואס וועלן אים משפטן ראש השנה און נאך הונדערט און צוואנציג. מ
מיר זעען נישט דאס גאנצע בילד
פאר חודש אדר דערמאנט דער משגיח די גמרא אז אידן האבן באשולדיגט מרדכי וואס ער האט זיך נישט געבוקט פאר המן; זיי האבן נישט געזען וואס דער סוף פון דער מגילה ווייזט. טייל האבן זיך באקלאגט אויף יעקב אבינו פארן שיקן יוסף'ן צו די ברידער, נישט וויסנדיג אז די ירידה קיין מצרים האט געמוזט זיין; אן יוסף'ן, זאגט די גמרא, וואלט יעקב אבינו געשלעפט געווארן אהין מיט אייזערנע קייטן. נ,ס
אזוי אויך באשולדיגט מען די גדולים וואס האבן געווארנט נישט צו פארן קיין אמעריקע. דער משגיח זאגט אז אומקומען אלס א איד איז דער גרעסטער תיקון פאר א נשמה, אבער ער וויל נישט מער ערקלערן, ווייל מיר זעען נישט דאס גאנצע בילד, און די עצה פון א פאסיגן גדול איז ווי פון הימל. ווען משיח וועט קומען וועט מען זאגן "משפטי ה' אמת"; ביז דאן האלט מען זיך אן אין אמונה. ל
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 6:56 לויט דעם זוהר לערנט דער משגיח אז פרשת משפטים האלט אין זיך דעם סוד פון גלגול, און די גאנצע פרשה רעדט פון תיקון הנשמות.
- 9:14 יעדער מענטש דארף, זאגט דער משגיח, מקיים זיין אלע תרי"ג מצוות, וואס זענען קעגן זיינע אברים און גידים, אין מחשבה, דיבור און מעשה; וואס ער לאזט אויס דורך זיין אייגענע פשיעה ברענגט אים צוריק אין א צווייטן גלגול.
- 32:18 השם יתברך שטויסט קיינמאל נישט אוועק קיין איד: דער עבד עברי גייט ארויס אין זיבעטן יאר און די אמה עבריה נאך פריער, וואס ווייזט אז השם יתברך שאפט וועגן ווי אזוי יעדע נשמה זאל אויסגעלייזט ווערן.
- 52:27 זאכן וואס זעען אויס אומגערעכט, אפילו א פסק פון אן ערליכן דיין, קענען זיין א פאררעכטן פון חשבונות פון פריערדיגע גלגולים וואס מיר ווייסן נישט.
- 1:02:31 די וועלט ווערט געפירט לויט דער תורה און לויט דעם פסק פון די אידישע דיינים, און קעגן זיי זיצט א בית דין אויבן.
- 1:15:29 די וואס האבן באשולדיגט מרדכי, יעקב אבינו אדער די גדולים האבן נישט געזען דאס גאנצע בילד; ערשט ווען משיח וועט קומען וועט מען אלעס פארשטיין, און ביז דערווייל האלט מען זיך אן אין אמונה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 20:00 פארוואס הייבט די תורה אן די דינים גלייך נאך מתן תורה מיט עבד עברי, א זאך וואס קומט זעלטן פאר?
תירוץ: 20:55 ווייל, ווי דער זוהר זאגט, האט די פרשה אין זיך דעם רזא דגלגולא: זי רעדט פון תיקון הנשמות וואס קומען נאכאמאל אראפ צו פארענדיגן וואס זיי האבן אויסגעלאזט.
-
קשיא: 11:16 מוז א מענטש וואס האט נישט געקענט טון א מצוה, למשל פדיון הבן ווען זיין בכור איז א טאכטער, צוריקקומען אין א גלגול דערפאר?
תירוץ: 11:27 ניין. אויב ער האט געלערנט די מצוה מיט מחשבה און דיבור דארף ער נישט צוריקקומען; נאר אויב ער האט עס נישט געטון דורך זיין אייגענע פשיעה.
-
קשיא: 23:16 פארוואס טאר מען נישט עסן דאס פלייש פון א שור וואס האט געהרגעט א מענטש?
תירוץ: 23:50 דער חתם סופר ערקלערט אז דאס איז א חלק פון זיין שטראף: די נשמה אין אים האט פארשפילט איר גלגול און באקומט נישט דעם תיקון פון א איד'ס ברכה אויף אים.
-
קשיא: 39:00 פארוואס גייט דער עבד ארויס אין זיבעטן יאר אויב ער האט נאך נישט אפגעצאלט די גניבה?
תירוץ: 38:55 דאס זיבעטע יאר איז א בחינה פון שבת, וואס ברענגט א איד צוריק; ער גייט ארויס "חנם", מיט א מחילה, אזוי ווי א בעל חוב וועמענס שטר ווערט צעריסן.
-
קשיא: 1:14:23 פארוואס האבן אידן באשולדיגט מרדכי, און אנדערע באשולדיגט יעקב אבינו פארן שיקן יוסף'ן?
תירוץ: 1:15:29 ווייל זיי האבן געזען נאר א חלק פון דער מעשה; אין סוף פון דער מגילה, און מיט דער גאנצער תורה, איז קלאר אז ס'איז געווען לטובת אידן.
מעשיות
-
14:12 דער בעל שם טוב און דאס פערד
דער בעל שם טוב איז געקומען צו א נגיד, וואס האט אים געוויזן א פערד וואס ארבעט פאר צען פערד, און ער האט עס געבעטן אלס מתנה; דער נגיד האט נישט געוואלט. דערנאך האט ער געבעטן צו זען די שטרות פון די הלוואות און געבעטן איין שטר וואס דער לווה דערפון איז שוין געשטארבן; דער נגיד האט אים עס געגעבן, און דער בעל שם טוב האט עס צעריסן. גלייך דערויף איז דאס פערד געפאלן טויט. דער בעל שם טוב האט ערקלערט אז דער בעל חוב האט נישט געקענט אריין אין גן עדן מיט א חוב און איז צוריקגעקומען אלס דאס פערד צו אפארבעטן דעם חוב; ווען דער חוב איז מוחל געווארן, איז די נשמה ארויף אין גן עדן.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
-
47:05 דער תלמיד וואס האט צוגעקוקט פון בארג
א תלמיד האט געפרעגט דעם בעל שם טוב אויפן זוהר אויף משפטים, און ער האט אים געהייסן זיך באהאלטן אויף א בארג און צוקוקן אן רעאגירן. ער האט געזען א רייטער וואס דרעמלט אונטער א בוים און פארלירט זיין בייטל, א צווייטן וואס געפינט עס און נעמט עס, און א קבצן וואס זעצט זיך עסן זיינע טרוקענע ברויט-שטיקלעך; דער רייטער איז צוריקגעקומען און געשלאגן דעם קבצן ביז ער איז געפאלן חלשות, אבער גארנישט געפונען. דער בעל שם טוב האט ערקלערט אז מיט זעכציג אדער זיבעציג יאר פריער האט א נישט-אכטזאמער דיין פאלש געמשפט: דער רייטער האט דאמאלס באקומען דאס געלט שלא כדין, דער געפינער איז געווען דער פון וועמען מ'האט עס צוגענומען, און דער קבצן איז געווען דער דיין וואס האט באקומען זיין שטראף.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב, דער מעזריטשער מגיד
-
1:04:19 רב חיים עוזר'ס עצה פאר דעם קראנקן
א מענטש וואס דער דאקטער האט געפונען ביי אים א קרענק אין די לונגען און אים נישט געגעבן קיין האפענונג, איז געקומען צו רב חיים עוזר אין ווילנא נאך א ברכה. רב חיים עוזר האט געבעטן די גענויע פרטים פון דער קרענק, און דערנאך אים געהייסן פארן קיין ארץ ישראל. ער האט ערקלערט אז ביי א בהמה איז אזא מצב א מחלוקת צווישן דעם בית יוסף און דעם רמ"א; אין אייראפע פירט מען זיך נאך דעם רמ"א און ס'איז טריפה, און אין ארץ ישראל פירט מען זיך נאך דעם בית יוסף און ס'איז כשר. דער מענטש איז געפארן, און איז געבליבן לעבן.
אין דער מעשה: ר' חיים עוזר גראדזענסקי, רבי יוסף קארו, דער רמ"א
געדאנקען
- 23:50 לויט דעם חתם סופר איז דער שור וואס האט געהרגעט א נשמה וואס איז אראפגעקומען אויף א תיקון און האט עס פארשפילט; דער איסור צו עסן זיין פלייש איז דער צווייטער חלק פון זיין שטראף, ווייל ער פארלירט דעם תיקון פון א איד וואס מאכט א ברכה אויף אים.
- 28:52 דער חידושי הרי"ם ערקלערט אז יעדע עבירה איז אויך גזל פון השם יתברך, ווייל מ'ניצט פאר זיך דאס לעבן און די כחות וואס מ'האט באקומען כדי צו דינען אים; דערפאר שטעלט די תורה תשובה און וידוי ביי דעם גזלן.
- 31:50 דער משגיח ערקלערט אז דער גנב וואס ווערט פארקויפט אלס עבד קומט צוריק צום מצב פון כלל ישראל פאר יציאת מצרים, און דערפאר פאסט זיין ארויסגיין אין זיבעטן יאר מיט דעם פסוק אז שבת איז א זכר ליציאת מצרים.
- 34:09 שבת איז די נקודה אן מאס, אזוי ווי דער יו"ד פון א איד, וואס זיצט אינעווייניג אין די זעקס זייטן פון יעדע זאך; מ'קען זי פארדעקן אבער קיינמאל נישט פארלעשן, אזוי ווי א פילאט-פייערל, און זי ברענגט א איד צוריק.
- 39:12 דאס ווארט "חנם" מיינט א מחילה: דער עבד וואס האט נאך נישט אפגעצאלט די גניבה ווערט מוחל'ט אזוי ווי א בעל חוב וועמענס שטר ווערט צעריסן, פונקט ווי דער בעל שם טוב האט צעריסן דעם שטר.
- 59:55 דער משגיח ברענגט א געדאנק אז די זעקס מיליאן זענען קעגן די זעקס הונדערט טויזנט אותיות פון דער תורה מאל צען, דער צאל פון שלימות אין קדושה, אזוי אז זיי האבן פארגעשטעלט דעם גאנצן כלל ישראל.
- 1:07:58 דער פסק פון דער תורה פירט די טבע אליין: רב חיים עוזר האט געהייסן א מענטש, וועמענס לונג-קרענק איז טריפה לויט דעם רמ"א אבער כשר לויט דעם בית יוסף, פארן קיין ארץ ישראל וואו מ'פירט זיך נאך דעם בית יוסף, און ער איז געבליבן לעבן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 11:30 דער משגיח זאגט אז ווער ס'קען נישט טון א מצוה בפועל זאל כאטש לערנען וועגן איר, און ניצן דערויף זיין מחשבה און זיין מויל.
- 54:02 לויט דעם חפץ חיים זאגט דער משגיח אז מ'זאל נישט ארויסגיין פון א דין תורה און זאגן אז דער דיין האט געמשפט פאלש, ווייל מ'ווייסט נישט די גאנצע מעשה.
- 1:20:07 דער משגיח זאגט אז א מאמין מוז האלטן אז די עצה פון א פאסיגן גדול קומט ווי פון הימל, אפילו ווען ס'זעט נישט אויס אז עס איז אויסגעקומען גוט.
- 1:21:18 ווען זאכן זעען אויס אומגערעכט, זאגט דער משגיח אז מ'דארף זיך אנהאלטן אין אמונה ביז די צייט וועט קומען ווען מ'וועט אלעס פארשטיין.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער הייליגער בעל שם טוב, דער חידושי הרי"ם, דער חפץ חיים, דער חתם סופר, דער רמ"א, דער רשב"ם, המן, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, מרדכי הצדיק, ר' חיים עוזר גראדזענסקי, רבי יוסף קארו, רש"י
ערכים גלגול, יובל, מחשבה דיבור ומעשה, נקודה, עבד עברי, רבונו של עולם, שובבים, תיקון