ארבע קליפות הטמאות' ונוגה לו סביב' ארבע יסודות.

קאטאלאג: ספר התניא א' א נומ׳ ⁨4⁩ פאקעט גייד ז׳ 41 אידיש 45 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 45 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט דעם תניא אז דער נפש הבהמית פון א איד קומט פון קליפת נוגה, וואס מ'קען מעלה זיין צו קדושה, און ווי אזוי אלע מדות רעות קומען פון אירע פיר יסודות: אש, מים, רוח און עפר.

דער משגיח חזר'ט איבער דעם אנהייב פונעם תניא: יעדער איד האט א נפש הבהמית פון צד הקליפה, און די פיר קליפות זענען די פסולת פון די פיר אותיות פונעם שם הוי"ה. דריי זענען אינגאנצן טמא און מ'מוז זיי צעברעכן; די פערטע, קליפת נוגה, קען מען מהפך זיין, אזוי ווי מ'זעט ביי מילה און פריעה און אין די פיר לשונות פון דער ברכה פון ולמלשינים. דער נפש הבהמית פון א איד קומט פון נוגה, ממילא קען מען כשר'ע מאכלים און נאטורליכע מדות מעלה זיין צו קדושה ווען מ'נוצט זיי פאר עבודת השם, בשעת א גוי'ס נפש הבהמית קומט פון די שלש קליפות הטמאות; דאס איז דער חילוק צווישן צדקה און סתם טשעריטי. דערנאך גייט ער דורך די פיר יסודות: כעס און גאוה פון אש, תאוות און תענוגים פון מים, הוללות, ליצנות, התפארות און דברים בטלים פון רוח, עצלות און עצבות פון עפר, און ער מאכט א חילוק צווישן עצבות און מרירות. צום סוף ברענגט ער דעם עץ הדעת טוב ורע און דעם מדרש וואס שטעלט אוועק עולות קעגן שלמים.

ענינים: די צוויי נפשות (תניא פרקים א-ח) · קדושה און קליפה · מידות טובות · עבודה בגשמיות

סדר השיעור

  1. 0:00 חזרה: דער נפש הבהמית און די פיר קליפות

    נאך א בקשה אז מ'זאל נאכהערן אויפן טייפ ווען מ'פארפעלט, חזר'ט דער משגיח איבער דעם תניא אז יעדער איד האט א נפש הבהמית פון קליפה פון וואנען עס קומען אלע מדות רעות, און אז די פיר קליפות זענען די פסולת פון די פיר אותיות פונעם שם הוי"ה, פון וואנען די פיר יסודות פון דער גאנצער בריאה קומען.

  2. 3:23 דריי קליפות הטמאות און קליפת נוגה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די ערשטע דריי קליפות זענען אינגאנצן טמא און מ'מוז זיי אפשניידן אזוי ווי ביי מילה, און נוגה איז ווי פריעה וואס מ'דרייט ארויף, און ער געפינט די זעלבע פיר אין די לשונות פון דער ברכה פון ולמלשינים אין נוסח ארי. מאכלות אסורות קומען פון די דריי, כשר'ע מאכלים פון נוגה, און נוגה לאזט דורכשיינען; די פיר קליפות שטייען אין דעם ערשטן פרק פון יחזקאל.

  3. 8:18 דער נפש הבהמית פון א איד און מעלה זיין דאס עסן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער נפש הבהמית איז דער כח החיים וואס א מענטש האט בשותפות מיט אלע בעלי חיים, נישט די נשמת חיים וואס דער אייבערשטער האט אריינגעבלאזן אין אדם. דער נפש הבהמית פון א איד קומט פון נוגה און פון א גוי פון די שלש קליפות הטמאות, און מיט א משל פון א שטיקל כשר'ע הון ווייזט ער ווי אזוי דאס זעלבע עסן ווערט אראפגעשלעפט אדער מעלה געווען צו קדושה, לויט ווי מ'עסט עס און וואס מ'טוט מיט דעם כח.

  4. 13:09 נאטורליכע מדות: צדקה קעגן טשעריטי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט אז א מענטשנס נאטורליכע מדות, ווי ליב האבן צו געבן, קומען פונעם נפש הבהמית; מ'נוצט זיי לשם שמים ווערן זיי מעלה געווען פון נוגה, מ'נוצט זיי צום שלעכטס פאלן זיי אריין אין די סטרא אחרא. ער מאכט א חילוק צווישן א אידס צדקה און א גוי'ס טשעריטי, וואס איז די בהמה'שע מדת החסד וואס יעדע באשעפעניש האט און מ'טוט עס פאר זיך אליין, און ער ברענגט די גמרא אז חסד לאומים חטאת.

  5. 18:22 אש: דער מקור פון כעס און גאוה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח לערנט דעם תניא אז אלע מדות רעות קומען פון די פיר יסודות, און הייבט אן מיט כעס און גאוה פון אש. יעדע זאך האט אין זיך אלע פיר יסודות, אזוי ווי מ'זעט ביי א ברענענדיג שטיק האלץ, און ער פארגלייכט עס מיט דעם וואס די היינטיגע וויסנשאפט זאגט וועגן מאטעריע און ענערגיע. אש הייבט זיך ארויף ווייל איר שורש איז אין דער לבנה, און דערפאר, זאגט ער, איז בדיקת חמץ ביינאכט.

  6. 24:59 מים און רוח: תאוה, הוללות, ליצנות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז תאוה און תענוגים קומען פון מים, דער ערשטער יסוד, וואס איז פארבונדן מיט חסד און מיטן ערשטן פון די זיבן קולות; אלע תענוגים און אלע לעבן נעמען זיך מיט מים, און מים ציט צו. פון רוח קומען הוללות און ליצנות: ווילדע מוזיק וואס באפרייט א מענטש פון יעדן געדרונג, און וויצן, וואס דער גאנצער שפאס איז ווי ווייט זיי זענען פון דער מציאות.

  7. 29:43 התפארות, דברים בטלים, און עפר: עצבות קעגן מרירות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שילדערט התפארות און דברים בטלים אלס פוסטע רוח, מיט א בילד פון איינעם וואס מ'כבד'ט אים ביי א צדקה סעודה. פון עפר קומען עצלות און עצבות, וואס לאזן א מענטש ליגן און גארנישט טאן; ער שטעלט אוועק עצבות קעגן מרירות וואס טרייבט א מענטש צו טאן, ברענגט א ווארט פון ר' אהרן קארלינער, און ווייזט פון דער גמרא און רש"י אז עצבות איז קיינמאל נישט קיין מצוה.

  8. 37:07 גוטע מדות, עץ הדעת, עולה און שלמים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח לערנט אז אפילו א אידס געבוירענע גוטע מדות, ווי רחמנות און גמילות חסדים, קומען פונעם גוף און ממילא פון קליפת נוגה, וואס האט אין זיך גוטס, אזוי ווי דער סוד פון עץ הדעת טוב ורע. ער ברענגט דעם מדרש אויף "עורי צפון ובואי תימן": די אומות העולם ברענגען עולות וואס מ'שחט'ן בצפון, אידן ברענגען שלמים וואס מ'עסט, ווייל נאר א איד קען עסן לשם שמים, אויסער די ווייניגע חסידי אומות העולם וואס היטן די שבע מצוות ווי דער רמב"ם פסק'נט.

דער שיעור, אויסגעשריבן

חזרה: דער נפש הבהמית און די פיר קליפות

1:29

דער משגיח חזר'ט איבער דעם תניא אין פרק א: יעדער איד האט א נפש הבהמית פון צד הקליפה, און פון איר קומען אלע מדות רעות. די פיר קליפות קומען פון די פיר אותיות פונעם שם הוי"ה, פון וואנען די גאנצע בריאה מיט אירע פיר יסודות קומט, נאר זיי זענען די פסולת, וואס איז אראפגעפאלן ביי שבירת הכלים. א

דריי קליפות הטמאות און קליפת נוגה

3:31

די ערשטע דריי קליפות זענען אינגאנצן טמא; די פערטע, נוגה, קען מען מהפך זיין. דאס זעט דער משגיח ביי מילה, וואו מ'שניידט אינגאנצן אפ, און ביי פריעה שניידט מען נישט נאר מ'ציט ארויף. אין דער ברכה פון ולמלשינים אין נוסח ארי זענען פיר לשונות: דריי פון צעשטערן, און די לעצטע, הכנעה, פאר נוגה. ב

6:17

מאכלות אסורות קומען פון די דריי; כשר'ע עסן, לשם שמים, איז פון נוגה, וואס לאזט דורכשיינען. יחזקאל האט אין פרק א געמוזט דורכגיין אלע פיר קליפות פאר זיין מראה. ג

דער נפש הבהמית פון א איד און דאס עסן

8:30

דער נפש הבהמית איז דער כח החיים וואס א מענטש האט בשותפות מיט יעדע בהמה, נישט די נשמת חיים וואס דער אייבערשטער האט אריינגעבלאזן אין אדם, ווייל ביי אנדערע בעלי חיים שטייט דאס נישט. א גוי'ס נפש הבהמית קומט פון די שלש קליפות הטמאות, א אידס פון נוגה. ד

10:26

דער משגיח ברענגט א משל פון א שטיקל כשר'ע הון. עסט מען עס און מ'נוצט דעם כח פאר הבלי עולם הזה, ווערט עס אראפגעשלעפט צו די סטרא אחרא; עסט מען לשם שמים, מיט נטילת ידים, ברכות, און מ'דינט דערמיט דעם אייבערשטן, ווערט עס מעלה געווען צו קדושה, יעדער לויט זיין מדריגה.

צדקה קעגן טשעריטי

13:21

נאטורליכע מדות, ווי ליב האבן צו געבן, קומען פונעם נפש הבהמית. נוצט מען זיי לשם שמים, ווערן זיי מעלה געווען פון נוגה; נוצט מען זיי צום שלעכטס, פאלן זיי אריין אין די סטרא אחרא.

14:47

א גוי'ס טשעריטי איז נישט קיין צדקה. דער משגיח ערקלערט אז דאס איז די בהמה'שע מדת החסד וואס אפילו ווילדע חיות ווייזן צו זייערע קינדער, און מ'טוט עס פאר זיך אליין: ער קען נישט עסן זיין סעודה ווען יענער שטארבט פון הונגער. די גמרא זאגט אז חסד לאומים חטאת. א אידס רחמנות, אפילו אן באוואוסטזיניגקייט, קומט פון נוגה און פון צד הקדושה. ה

אש: כעס און גאוה

18:38

דער משגיח לערנט דעם תניא אז אלע מדות רעות קומען פון פיר יסודות, און הייבט אן מיט כעס און גאוה פון אש. יעדע זאך האט אין זיך אלע פיר: האלץ האט אין זיך אש, דערפאר ברענט עס, און ווען עס ברענט אדער פוילט ווערט ארויסגעלאזט רוח, די נאסקייט פארדאמפט, און עס בלייבט איבער דער יסוד העפר. ו

20:13

ער מערקט אן אז די היינטיגע וויסנשאפטלער זאגן אויך אז מאטעריע האט אין זיך ענערגיע, דער יסוד האש, הגם די תורה דארף נישט קיין ראיות. אש הייבט זיך ארויף ווייל איר שורש איז אין דער לבנה, ווי די ספרים זאגן; דערפאר, זאגט ער, פארלאנגען די פוסקים בדיקת חמץ ביינאכט, ווען אש ברענט בעסער אונטער ממשלת הלבנה.

מים און רוח: תאוה, הוללות, ליצנות

24:59

תאוות און תענוגים קומען פון מים, זאגט דער תניא, ווייל די מים מצמיחים כל מיני תענוג. מים איז חסד און אהבה, דער ערשטער פון די זיבן קולות, "קול ה' על המים". אלע לעבן דארף מים, און מים ציט צו. ז,ח

27:13

פון רוח קומען הוללות און ליצנות. ווילדע מוזיק באפרייט א מענטש פון זיינע געדרונגען, ער איז צו גארנישט געבונדן. א וויץ איז אזוי שפאסיג ווי ווייט ער איז פון דער מציאות; ס'איז פוסטע רוח. ט

עפר: עצבות קעגן מרירות

29:44

התפארות, נישט ווי גאוה, האט נישט קיין ממשות: דער וואס מ'כבד'ט אים ביי א צדקה סעודה ווייסט אז אלע לאכן פון אים, און דאך הנאה'ט ער. דברים בטלים זענען אויך רוח. ט

31:32

עצלות און עצבות קומען פון עפר, וואס ציט אלעס אראפ; עצבות לייגט א מענטש אוועק אין בעט און ער טוט גארנישט. מרירות איז דער היפך: ווי ביטערע גרינצן וואס עפענען דעם אפעטיט, טרייבט עס אים צו לערנען און דאווענען. עצבות איז א קרוב פון גאוה, ווייל ער מיינט אז ער דארף זיין עפעס. י

34:09

דער משגיח ברענגט א ווארט פון ר' אהרן קארלינער, און לייגט צו אז גארנישט ברענגט אזוי צו עבירות ווי עצבות, וואס איז דער היפך פון בטחון. פון דער גמרא אין סוכה און רש"י ווייזט ער אז אן אבל איז נישט פטור פון מצוות, ווייל עצבות איז נישט קיין מצוה. כ

גוטע מדות, עץ הדעת, עולה און שלמים

37:37

אפילו א אידס געבוירענע גוטע מדות, ווי רחמנות און גמילות חסדים, קומען פונעם גוף און ממילא פון קליפה, פון יסוד המים; נאר ביי א איד איז עס נוגה, וואס האט אין זיך טוב. דאס איז דער סוד פון עץ הדעת טוב ורע: פארן חטא זענען טוב און רע געווען באזונדער; דערנאך איז געווארן א תערובות, וואס א איד דרייט מיט זיינע מעשים אהין אדער אהער. ל,מ

40:56

דער מדרש אויף "עורי צפון ובואי תימן" שטעלט אוועק עולות, וואס מ'שחט'ן בצפון און מ'פארברענט אינגאנצן, און מ'נעמט זיי אן פון גוים, קעגן שלמים, וואס מ'שחט'ן אומעטום און די אכילה איז א טייל פונעם קרבן. א גוי קען מקריב זיין, אבער נישט עסן לשם שמים, ווייל זיין נפש הבהמית איז נישט פון נוגה. נ,ס

44:08

די אויסנאם זענען די ווייניגע חסידי אומות העולם, וואס ווי דער רמב"ם פסק'נט היטן די שבע מצוות ווייל זיי זענען געגעבן געווארן דורך משה רבינו; זיי האבן יא א שייכות מיט נוגה. ע

מראי מקומות

תורה

  1. ד Bereishis 2:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:30

נביאים

  1. ג Yechezkel ch. 1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:17

כתובים

  1. ח Tehillim 29:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:59
  2. נ Shir Hashirim 4:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 40:56

תלמוד בבלי

  1. ה לכאורה Bava Basra 10b מפתח אינעם אויסשרייב: 14:47
  2. כ לכאורה Sukkah 25b מפתח אינעם אויסשרייב: 34:09

מדרש

  1. ס לכאורה Shir Hashirim Rabbah on 4:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 40:56

ראשונים

  1. ע לכאורה Rambam, Hilchos Melachim 8:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 44:08

אחרונים און חסידות

  1. א לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:29
  2. ו לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:38
  3. ז לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:59
  4. ט לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:13, 29:44
  5. י לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:32
  6. ל לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 37:37
  7. מ לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 37:37

תפילה און פיוט

  1. ב לכאורה Shemoneh Esrei, brachah of Velamalshinim מפתח אינעם אויסשרייב: 3:31

עיקרי הדברים

  1. 2:02 די פיר קליפות זענען די פסולת פון די פיר אותיות פונעם שם הוי"ה; דריי זענען אינגאנצן טמא און מ'מוז זיי צעברעכן, און די פערטע, קליפת נוגה, קען מען איבערדרייען צו קדושה.
  2. 9:39 דער נפש הבהמית פון א איד קומט פון קליפת נוגה, און דער פון א גוי קומט פון די שלש קליפות הטמאות.
  3. 6:30 כשר'ע עסן וואס מ'עסט לשם שמים, און מ'נוצט דעם כח דערפון פאר תורה, תפילה און מצוות, ווערט מעלה געווען צו קדושה, יעדער לויט זיין מדריגה.
  4. 18:38 אלע מדות רעות קומען פון די פיר יסודות: כעס און גאוה פון אש, תאוות פון מים, הוללות, ליצנות, התפארות און דברים בטלים פון רוח, עצלות און עצבות פון עפר.
  5. 32:53 עצבות איז נישט קיין מצוה און ברענגט צו עבירות, בשעת מרירות אויף זיך אליין וועקט א מענטש אויף צו טאן.
  6. 42:17 א גוי קען נאר ברענגען א עולה וואס ווערט אינגאנצן פארברענט, און א איד קען ברענגען א שלמים וואס די אכילה איז א טייל פונעם קרבן, ווייל א איד קען עסן לשם שמים.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 14:32 וואס איז דער חילוק צווישן א גוי'ס טשעריטי און א אידס צדקה?

    תירוץ: 14:47 א גוי'ס טשעריטי קומט פון דער בהמה'שער מדת החסד וואס יעדע באשעפעניש האט און פון די שלש קליפות הטמאות, און מ'טוט עס פאר זיך אליין; א אידס רחמנות קומט פון קליפת נוגה און פון צד הקדושה.

  2. קשיא: 23:54 פארוואס דארף מען בודק זיין חמץ ביינאכט און נישט ביי טאג?

    תירוץ: 24:27 ווייל אש קומט פון דער לבנה און ברענט בעסער ביינאכט ווען ס'איז ממשלת הלבנה, ממילא זוכט די ליכט דעמאלט בעסער.

  3. קשיא: 32:43 וואס איז דער חילוק צווישן עצבות און מרירות?

    תירוץ: 32:46 עצבות לייגט א מענטש אוועק אין בעט און ער טוט גארנישט; מרירות אויף זיין מצב וועקט אים אויף צו טאן, צו לערנען און צו דאווענען.

  4. קשיא: 42:26 וואס איז דער חילוק צווישן א עולה און א שלמים?

    תירוץ: 42:28 א עולה ווערט אינגאנצן פארברענט פארן אייבערשטן, און א שלמים עסט מען, און די אכילה אליין איז א טייל פונעם קרבן.

  5. קשיא: 44:45 אויב א גוי'ס נפש הבהמית האט נישט קיין שייכות מיט קדושה, ווי אזוי האבן חסידי אומות העולם א חלק לעולם הבא?

    תירוץ: 44:10 זיי זענען די זעלטענע אויסנאמען וואס האבן יא א שייכות מיט קליפת נוגה, ווייל זיי היטן די שבע מצוות ווייל זיי זענען געגעבן געווארן דורך משה רבינו, נישט ווייל זיי זענען פיינע מענטשן.

געדאנקען

  1. 5:03 די פיר לשונות פון דער ברכה פון ולמלשינים אין נוסח ארי שטימען מיט די פיר קליפות: דריי רעדן פון אויסווארצלען און צעברעכן, די קליפות הטמאות, און די לעצטע, הכנעה, פאסט פאר נוגה, וואס מ'צעשטערט נישט נאר מ'דרייט עס איבער צום גוטן.
  2. 4:03 מילה און פריעה שפיגלען אפ די קליפות: די הייטלעך וואס מ'שניידט אינגאנצן אפ זענען די דריי קליפות הטמאות, און פריעה, וואס מ'שניידט נישט אפ נאר מ'ציט ארויף, איז קליפת נוגה וואס ווערט איבערגעדרייט צו קדושה.
  3. 14:47 א גוי'ס טשעריטי איז אנדערש פון א אידס צדקה נישט אין דער מעשה נאר אין איר שורש: עס איז די בהמה'שע מדת החסד וואס אפילו ווילדע חיות האבן צו זייערע קינדער, און מ'טוט עס כדי זיך צופרידן צו שטעלן, בשעת א אידס רחמנות, אפילו אן באוואוסטזיניגקייט, קומט פון צד הקדושה.
  4. 22:21 דער שורש פון אש איז אין דער לבנה, דערפאר הייבט זיך אש ארויף און ברענט בעסער ביינאכט ווען ס'איז ממשלת הלבנה; דאס גיט דער משגיח אלס טעם פארוואס די פוסקים פארלאנגען בדיקת חמץ ביינאכט.
  5. 29:15 ליצנות שטאמט פון פוסטקייט: א וויץ איז אזוי שפאסיג ווי ווייט זיין זאג איז פון דער מציאות, און דערפאר געהערט ליצנות צום יסוד הרוח.
  6. 32:53 עצבות איז א קרוב פון גאוה: עס קומט פון דעם וואס א מענטש מיינט אז ער דארף זיין עפעס און ער איז נישט, בשעת אמת'ע מרירות, ווי ביטערע גרינצן וואס עפענען דעם אפעטיט, טרייבט אים צו לערנען און דאווענען.
  7. 42:37 דער חילוק צווישן עולה און שלמים שפיגלט אפ די צוויי סארטן נפש הבהמית: א גוי קען מקריב זיין עפעס אינגאנצן פארן אייבערשטן, אבער נאר א איד קען מאכן זיין עסן אליין א טייל פונעם קרבן, ווייל נאר זיין נפש הבהמית, פון נוגה, קען ווערן נתהפך צו קדושה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 6:38 דער משגיח זאגט אז א איד זאל עסן, טרינקען און שלאפן לשם שמים און נוצן דעם כח פונעם עסן פאר תורה, תפילה און מצוות, און דערמיט הייבט ער אויף דאס עסן צו קדושה.
  2. 11:43 לויט דעם משגיח הייבט א ברכה מיט כוונה אויף דאס עסן אסאך מער ווי א פשוט'ע ברכה.
  3. 32:28 דער משגיח לערנט אז חרטה אויף עבירות דארף זיין אין דעם אופן פון מרירות וואס טרייבט צו טאן, צו לערנען און צו דאווענען, און נישט פון עצבות וואס לאזט א מענטש ליגן.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דער רמב"ם, יחזקאל הנביא, משה רבינו, רבי אהרן קארלינער, רש"י

ערכים ארבע יסודות, דברים בטלים, ליצנות, מדות, מרירות, נפש האלקית, נפש הבהמית, סטרא אחרא, עץ הדעת, פריעה, קליפת נוגה, שבירת הכלים, שלש קליפות הטמאות, שם הוי"ה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט