שתי נשמות לישראל' טעם שהטומאה נקרא קליפה' ד' קליפות וד' יסודות.
קאטאלאג: ספר התניא א' א נומ׳ 3 פאקעט גייד ז׳ 41 אידיש 45 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט דעם תניא'ס יסוד אז יעדער איד האט צוויי נשמות, פארוואס די צד הרע הייסט סטרא אחרא און קליפה, און ווי אזוי די פיר קליפות זענען כנגד די פיר יסודות.
דער משגיח הייבט אן תניא פרק א: יעדער איד, סיי א צדיק סיי א רשע, האט צוויי נשמות. דער נפש הבהמית גיט דאס לעבן וואס א מענטש האט בשותפות מיט יעדן בעל חי, און ער קומט פון דער ערד; דער נפש האלקית קומט פון אויבן און בענקט זיך צו דבק'ן אין השם יתברך. דער נפש הבהמית קומט פון דער סטרא אחרא, די אנדערע זייט, און מ'קען נישט שטיין אויף ביידע זייטן פונעם פלויט, ווי דער קאצקער'ס ווארט פון טאנצן אויף צוויי חתונות. מ'רופט עס אויך קליפה: א שאלעכץ וואס היט די פרוכט, אבער מ'מוז עס צוברעכן כדי צוצוקומען צו דער פרוכט, און דאס איז דער תכלית פון א מענטש. דער משל פונעם בעל שם טוב פון דעם מלך'ס זיבן ווענט, און מעשיות פון ר' לוי יצחק בארדיטשובער און ר' אהרן קארלינער, ווייזן די זיסקייט וואס ווארט אויף יענער זייט. דערנאך ערקלערט ער פארוואס דער נפש הבהמית וואוינט אין בלוט, און די פיר קליפות כנגד די פיר יסודות, מיט א משל פון די שאלעכצן פון א וואלנאט.
סדר השיעור
-
0:00 יעדער איד האט צוויי נשמות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם אנהייב פון תניא פרק א, אז יעדער איד, סיי א צדיק סיי א רשע, האט צוויי נשמות. ער ערקלערט דעם נפש הבהמית וואס א מענטש האט בשותפות מיט יעדן בעל חי, און דעם נפש האלקית פון אויבן, דערמאנט א דריטע נפש השכלית וואס דער תניא רעדט נישט דא דערפון, און שילדערט וואס יעדע פון די צוויי נשמות גלוסט.
-
7:15 סטרא אחרא: מ'קען נישט טאנצן אויף צוויי חתונות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער נפש הבהמית קומט פון דער סטרא אחרא, א לשון תרגום פאר די אנדערע זייט, און אז מ'קען נישט שטיין אויף ביידע זייטן פונעם פלויט. ער ברענגט א ווארט פונעם קאצקער פון טאנצן אויף צוויי חתונות, מערקט אן אז אין דעם וואס מענטשן זאגן איז דא אמת, און ערקלערט אז אשת חיל מיינט אדער די תורה אדער א גשמיות'דיגע אשה, אבער נישט ביידע צוזאמען.
-
11:56 פארוואס דאס שלעכטס הייסט קליפה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גיט צוויי טעמים אויפן נאמען קליפה: א שאלעכץ היט נאר די פרוכט און מ'ווארפט עס אוועק ווען מ'נעמט די פרוכט, און מ'מוז דורכברעכן די שאלעכץ כדי צוצוקומען צו דער פרוכט. ער פארבינדט דאס מיט די כרובים און דעם להט החרב וואס היטן דעם גן עדן, און זאגט אז צוברעכן די קליפה איז דער תכלית פון א מענטש.
-
16:29 דעם בעל שם טוב'ס משל פון זיבן ווענט מעשה
דער משגיח דערציילט דעם בעל שם טוב'ס משל פון א מלך ארומגערינגלט מיט זיבן באוואכטע ווענט: די חיילים בלייבן שטיין נאך די מתנות פון די ערשטע ווענט, אבער דער בן מלך ברעכט דורך אלע זיבן ביז צום טאטן, און דער טאטע ווייזט אים אז די ווענט זענען געווען נאר אן אחיזת עינים.
-
21:25 וועלן דעם מלך אליין
דער משגיח איז מסביר דעם נמשל: א מענטש דארף צוברעכן די זיבן ווענט פון די שלעכטע מידות, און דער וואס דינט דעם אויבערשטן מיט אהבה וויל נאר השם יתברך אליין, ווי דער בעל התניא פלעגט זאגן אין זיין דביקות. ער ברענגט די גמרא אז דער יצר הרע וועט אויסזען פאר צדיקים ווי א בארג און פאר רשעים ווי א האר, און דוד המלך'ס ווערטער אז תורה איז זיסער פון האניג.
-
24:48 דעם פריץ'ס תענוגים און א צדיק'ס תענוג מעשה
דער משגיח דערציילט ווי ר' לוי יצחק בארדיטשובער, פארן צינדן חנוכה ליכט, האט אויסגעפרעגט א איד וועגן דעם פריץ'ס עסן און בעט און האט געענדיגט אז דעם פריץ איז גוט אבער אים אליין איז בעסער, און ווי ר' אהרן קארלינער האט אפגעמאכט א פריץ וואס איז געפארן מיט א שליטן אויף צוקער אינמיטן זומער אקעגן זיין תענוג פון נשמת שבת אינדערפרי. יעדער שפירט די זיסקייט לויט וויפיל קליפה ער האט צובראכן.
-
31:03 דער נפש הבהמית וואוינט אינעם דם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח מערקט אן אז קדושה ווערט אנגערופן אן אגוז וואס מ'מוז צוברעכן זיין שאלעכץ, און דערנאך קערט ער זיך אום צום לשון פונעם תניא און זיין מקור ביי ר' חיים ויטאל. ער ערקלערט אז דער נפש הבהמית איז מלובש אינעם דם, ווי דער פסוק זאגט, און דער נפש האלקית איז אינעם מוח, און גיט א פשוט'ן טעם פארוואס די תורה פארבאט צו עסן בלוט.
-
36:25 פיר יסודות, פיר קליפות און דער וואלנאט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די פיר יסודות קומען פון די פיר אותיות פון שם הוי', און אז די פיר קליפות זענען כנגד זיי. ער ברענגט דעם נביא יחזקאל'ס מראה פון די פיר מחיצות פארן כסא הכבוד, ערקלערט קליפת נוגה ווי א דורכזיכטיגער פארהאנג וואס לאזט דורך ליכט און קען ווערן איבערגעקערט צו קדושה, און ווייזט די פיר קליפות אויף די פיר שאלעכצן פון א וואלנאט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
יעדער איד האט צוויי נשמות
נאכדעם וואס דער בעל התניא האט געפרעגט די קשיות, הייבט ער אן זיי צו פארענטפערן. דער משגיח לערנט דעם אנהייב פון תניא פרק א, על פי ר' חיים ויטאל אין שער הקדושה און עץ חיים: יעדער איד, סיי א צדיק סיי א רשע, האט צוויי נשמות. ער ווייזט עס אינעם פסוק אין ישעיה, וואס הייבט אן מיט רוח לשון יחיד און ענדיגט מיט נשמות לשון רבים. א,ב,ג,ד
דער נפש הבהמית איז דאס ביאלאגישע לעבן וואס א מענטש האט בשותפות מיט יעדן בעל חי: עסן, טרינקען, שלאפן. ער קומט פון דער ערד און קערט זיך אום צו איר, ווי דער פסוק זאגט. דער נפש האלקית, א חלק אלוק ממעל, קומט פונעם כסא הכבוד און בענקט צו לערנען, דאווענען, טון מצוות און צוריקפליען צו זיין מקור. דער משגיח לייגט צו אז ס'איז דא אויך א נפש השכלית, וואס דער תניא רעדט נישט דא דערפון. ה
סטרא אחרא: מ'קען נישט טאנצן אויף צוויי חתונות
דער נפש הבהמית קומט פון דער סטרא אחרא, א לשון תרגום פאר זייט: די אנדערע זייט פונעם פלויט. מ'קען נישט שטיין אויף ביידע זייטן אויף איינמאל. דער משגיח ברענגט דעם קאצקער'ס ווארט, אז אשת חיל מיינט אדער די תורה, וואס א תלמיד חכם האט מיט איר חתונה, אדער א גשמיות'דיגע אשה, און מ'קען נישט טאנצן אויף ביידע חתונות. ו,ט
פארוואס דאס שלעכטס הייסט קליפה
פארוואס הייסט די סטרא אחרא קליפה? א שאלעכץ היט די פרוכט, א שומר לפרי ווי די גמרא רופט עס, און אז מ'נעמט די פרוכט ווארפט מען עס אוועק; אזוי דארף מען די גשמיות נאר כל זמן די נשמה איז אינעם גוף. א טיפערער טעם: מ'קען נישט עסן א מאראנץ אן דורכשניידן די שאלעכץ. די קליפה איז די מחיצה, דער יצר הרע, וואס מ'מוז צוברעכן. י
דעם בעל שם טוב'ס משל פון זיבן ווענט
דער משגיח דערציילט דעם בעל שם טוב'ס משל. א מלך האט ארום זיך געמאכט זיבן ווענט, איינע העכער פון די אנדערע, באוואכט מיט אלץ שטארקערע חיות, מיט מתנות פאר יעדן חייל וואס ברעכט דורך. רוב חיילים האבן גענומען גאלד און דימענטן נאך עטליכע ווענט און זענען שטיין געבליבן. דער בן מלך איז ווייטער געגאנגען, ווייל ער האט געוואלט דעם מלך אליין, און איז צוגעקומען צום טאטן. ווען ער האט געפרעגט פארוואס עס איז אזוי שווער, האט דער מלך געמאכט מיט א טיכל און די ווענט זענען פארשוואונדן: ס'איז געווען אן אחיזת עינים.
וועלן דעם מלך אליין
א מענטש דארף צוברעכן די זיבן ווענט פון די שלעכטע מידות. יעדער שטעלט זיך אפ לויט זיין מדריגה, אבער דער וואס דינט מיט אהבה וויל השם יתברך אליין, ווי דער בעל התניא פלעגט זאגן אין דביקות אז ער וויל נישט קיין גן עדן און נישט קיין עולם הבא. ווי די גמרא אין סוכה זאגט, וועט דער יצר הרע אויסזען פאר צדיקים ווי א בארג, און צום סוף איז עס א האר. דוד המלך זאגט אז תורה איז זיסער פון האניג; צדיקים שפירן דאס. ל,מ
דעם פריץ'ס תענוגים און א צדיק'ס תענוג
ר' לוי יצחק בארדיטשובער, גרייט צו צינדן חנוכה ליכט, האט אויסגעפרעגט א איד וואס ארבעט ביים פריץ ווי עס גייט אים: גאלדענע כלים, פיינע קעכער, א ווייכע בעט, בשעת דער רבי האט געשלאפן אויף שטרוי. צינדט דער פריץ חנוכה ליכט? ער איז דאך א גוי. האט ר' לוי יצחק געזאגט אז דעם פריץ איז גוט, אבער אים איז בעסער, און געצינדן מיט גרויס התלהבות.
מ'האט דערציילט ר' אהרן קארלינער פון א פריץ וואס איז אינמיטן זומער געפארן מיט א שליטן איבער זעק טייערע צוקער, און ער האט געפרעגט וואס פאר א שייכות האט דאס צו זיין תענוג ביים זאגן נשמת שבת אינדערפרי. יעדער שפירט דאס לויט וויפיל קליפה ער האט צובראכן.
דער נפש הבהמית וואוינט אינעם דם
קדושה ווערט אנגערופן אן אגוז, ווי אין שיר השירים, וואס מ'מוז צוברעכן זיין שאלעכץ. צוריק צום תניא, ערקלערט דער משגיח אז דער נפש הבהמית איז מלובש אינעם דם, ווי דער פסוק זאגט כי נפש הבשר בדם היא. די וויסנשאפטלער ווייסן נישט וואס לעבן איז; א געשאכטענע בהמה איז די זעלבע, נאר טויט, ווייל דער כח החיים איז אינעם דם. אין דעם יהי רצון פאר תפילין שטייט די נשמה שבמוח: צוויי באזונדערע נשמות. נ,א,ס
פלייש וואס מ'עסט ווערט א חלק פונעם מענטש; דער דם טראגט דעם נפש הבהמית, און דער אויבערשטער וויל נישט א מענטש זאל דורכן עסן עס שטארקן זיין אייגענעם נפש הבהמית.
פיר יסודות, פיר קליפות און דער וואלנאט
דער אויבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט די פיר אותיות פון זיין שם, און פון זיי קומען די פיר יסודות: אש, רוח, מים און עפר. די וויסנשאפטלער, מערקט דער משגיח אן, רופן זיי ענערגיע, גאז, פליסיגקייט און פעסטקייט. וויבאלד אפילו די קליפה קומט פונעם שם, זענען דא פיר קליפות.
יחזקאל, אין דער הפטרה פון שבועות, איז דורכגעגאנגען פיר מחיצות איידער ער האט געזען דעם כסא הכבוד; די לעצטע איז נוגה. די ליכטיגקייט פונעם אויבערשטן קומט אראפ דורך פארהאנגען, און די קליפות פארשטעלן זי. קליפת נוגה איז ווי א דורכזיכטיגער פארהאנג: מ'זעט נישט קלאר די זון, אבער איר ליכט קומט דורך, און זי קען ווערן איבערגעקערט צו קדושה, וואס די אנדערע דריי קענען נישט. ע
א וואלנאט ווייזט אלע פיר: די גרינע שאלעכץ וואס מ'נעמט אראפ אויפן פעלד, די הארטע שאלעכץ, א דינע מחיצה וואס צעטיילט דעם נוס, און די דינע ברוינע הייטל וואס מ'עסט מיטן נוס צוזאמען. די לעצטע איז נוגה, וואס ווערט א חלק פון דער אכילה.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תרגום
תלמוד בבלי
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:57 יעדער איד, סיי א צדיק סיי א רשע, האט צוויי נשמות: א נפש הבהמית פון דער צד הקליפה, און א נפש האלקית וואס איז א חלק אלוק ממעל.
- 2:13 דער נפש הבהמית איז דער כח החיים וואס א מענטש האט בשותפות מיט אלע בעלי חיים, און זיין מקום איז אינעם דם.
- 7:23 דער מקור פונעם שלעכטס הייסט סטרא אחרא, די אנדערע זייט, ווייל מ'קען נישט זיין אויף ביידע זייטן פונעם פלויט אויף איינמאל.
- 12:01 מ'רופט עס קליפה ווייל, אזוי ווי א שאלעכץ, דארף מען עס נאר כדי צו היטן די פרוכט, און ווייל מ'מוז עס דורכברעכן כדי צוצוקומען צו דער פרוכט; דאס צוברעכן איז דער תכלית פון א מענטש אויף דער וועלט.
- 36:29 ס'זענען פארהאן פיר קליפות, כנגד די פיר יסודות וואס קומען פון די פיר אותיות פון שם הוי'; די איידלסטע, קליפת נוגה, לאזט דורך די ליכטיגקייט און קען ווערן איבערגעקערט צו קדושה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 7:23 פארוואס הייסט דער מקור פונעם נפש הבהמית סטרא אחרא?
תירוץ: 7:28 עס מיינט די אנדערע זייט, ווי דער תרגום'ס לשון פאר זייט; מ'קען נישט שטיין אויף ביידע זייטן פונעם פלויט אויף איינמאל.
-
קשיא: 11:56 פארוואס ווערט די סטרא אחרא אנגערופן קליפה?
תירוץ: 11:59 אזוי ווי א שאלעכץ, דארף מען עס נאר כדי צו היטן די פרוכט, און אז מ'נעמט די פרוכט ווארפט מען עס אוועק; עס איז נישט דער תכלית.
-
קשיא: 13:14 איז דא א טיפערער טעם אויפן נאמען קליפה?
תירוץ: 13:24 כדי צוצוקומען צו דער פרוכט מוז מען דורכברעכן די שאלעכץ; די קליפה איז די מחיצה, דער יצר הרע, וואס מ'מוז צוברעכן.
-
קשיא: 14:41 נאכדעם וואס אדם הראשון איז ארויסגעשיקט געווארן, פארוואס האט ער נישט געקענט צוריקגיין אין גן עדן?
תירוץ: 14:46 דער אויבערשטער האט ארומגעשטעלט די כרובים און דעם להט החרב, א שמירה ווי א הארטע שאלעכץ ארום א נוס.
-
קשיא: 20:20 פארוואס האט דער מלך געמאכט אזוי שווער צוצוקומען צו אים?
תירוץ: 20:30 די ווענט זענען קיינמאל נישט געווען, נאר אן אחיזת עינים; זיי האבן געוויזן ווער איז צופרידן מיט מתנות און ווער, ווי דער בן מלך, האט באמת ליב דעם טאטן.
-
קשיא: 34:55 פארוואס מעג מען עסן פלייש אבער נישט בלוט?
תירוץ: 35:06 דער דם איז דער כלי פונעם נפש הבהמית, און דאס עסן וואלט אריינגעצויגן די בהמה'ס נפש הבהמית אין דעם מענטש און געשטארקט זיין אייגענעם.
מעשיות
-
16:53 דעם מלך'ס זיבן ווענט
דער בעל שם טוב האט דערציילט פון א מלך וואס האט ארום זיך געמאכט זיבן ווענט, יעדע באוואכט מיט חיות אויבן און יעדע שווערער ווי די פריערדיגע, מיט מתנות פאר יעדן חייל וואס ברעכט דורך. די חיילים וואס האבן דורכגעבראכן די ערשטע ווענט האבן באקומען גאלד, זילבער און דימענטן און זענען מער נישט געגאנגען. דער בן מלך איז ווייטער געגאנגען, האט געענטפערט די וואס האבן געפרעגט פארוואס ער שטעלט זיך אין סכנה אז ער וויל דעם מלך אליין, האט דורכגעבראכן אלע זיבן און ארומגעכאפט דעם טאטן. ווען ער האט געפרעגט פארוואס עס איז אזוי שווער צו קומען צו אים, האט דער טאטע געמאכט מיט א טיכל און די ווענט זענען פארשוואונדן: זיי זענען געווען נאר אן אחיזת עינים.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
-
24:58 ר' לוי יצחק און דעם פריץ'ס תענוגים
ר' לוי יצחק בארדיטשובער איז געשטאנען מיטן שמש אין דער האנט, גרייט צו צינדן חנוכה ליכט, און די חסידים זענען געווען צוזאמענגעקומען, ווען א איד מיטן נאמען חאצקל איז אריינגעקומען פון זיין ארבעט ביים פריץ. אנשטאט צו מאכן די ברכה האט ער אים געפרעגט ווי עס גייט דעם פריץ, און געהערט פון גאלדענע כלים, פיינע מאכלים פון קעכער וואס האבן געלערנט אין אויסלאנד, און א ווייכע בעט, בשעת דער רבי אליין האט געשלאפן אויף שטרוי. דערנאך האט ער געפרעגט צי דער פריץ האט געצינדן חנוכה ליכט; דער איד האט געענטפערט אז ער איז דאך א גוי. האט ר' לוי יצחק געזאגט אז דעם פריץ איז גוט, אבער אים איז בעסער, און ער האט געצינדן די ליכט מיט א גרויסער התלהבות, ווי ער וואלט געווען דער גליקלעכסטער מענטש אויף דער וועלט.
אין דער מעשה: רבי לוי יצחק בארדיטשובער
-
28:14 דער פריץ וואס איז געפארן אויף צוקער
מ'איז געקומען לויפן צו ר' אהרן קארלינער דערציילן אז א פריץ איז משוגע געווארן פון תענוגים: אינמיטן זומער האט ער געוואלט פארן מיט א שליטן. צוקער איז דעמאלט געווען זייער טייער אין רוסלאנד, פונדעסטוועגן האבן זיינע ארבעטער צעשפרייט הונדערטער זעק צוקער איבערן פעלד, און דער פריץ איז געפארן דערויף. ר' אהרן האט אפגעמאכט דעם פריץ'ס תענוג, און געפרעגט וואס פאר א שייכות האט דאס צו דעם תענוג וואס ער שפירט שבת אינדערפרי ווען ער זאגט נשמת.
אין דער מעשה: דער בית אהרן, Reb Eliyahu Shalom (the Mashgiach's father), רבי משה לייב סאסאווער
געדאנקען
- 13:24 אחוץ דעם וואס זי היט די פרוכט, הייסט די קליפה א שאלעכץ ווייל זי איז א מחיצה וואס מ'מוז צוברעכן כדי צוצוקומען צו דער פרוכט, און דאס צוברעכן, אזוי ווי דורכגיין די כרובים וואס היטן דעם גן עדן, איז דער תכלית פון א מענטשנס לעבן.
- 11:04 דער קאצקער האט געטייטשט אז אשת חיל מיינט אדער די תורה, וואס א תלמיד חכם האט מיט איר חתונה, אדער א גשמיות'דיגע אשה: מ'קען נישט טאנצן אויף ביידע חתונות, פונקט ווי מ'קען נישט שטיין אויף ביידע זייטן פונעם פלויט פון דער סטרא אחרא.
- 20:30 אינעם בעל שם טוב'ס משל זענען די ווענט קיינמאל נישט געווען; אזוי אויך געפינט דער צדיק וואס ברעכט דורך, אז צום סוף איז די קליפה וואס האט אויסגעזען ווי א בארג נישט מער ווי א האר.
- 35:06 ווען א מענטש עסט פלייש ווערט עס א חלק פון אים, אבער דער דם איז דער כלי פונעם נפש הבהמית פון דער בהמה, און דאס עסן וואלט געשטארקט זיין אייגענעם נפש הבהמית; דערפאר, זאגט דער משגיח, וויל דער אויבערשטער נישט מ'זאל עס עסן.
- 38:09 אפילו די קליפות קומען פון שם הוי' מיט זיינע פיר אותיות, דערפאר זענען זיי פיר, כנגד די פיר יסודות; די פיר שאלעכצן פון א וואלנאט ווייזן זיי אן, און די דינע הייטל וואס מ'עסט מיטן נוס צוזאמען איז כנגד קליפת נוגה, וואס קען ווערן א חלק פון קדושה.
- 40:10 קליפת נוגה איז ווי א דורכזיכטיגער פארהאנג אויף א פענסטער: מ'זעט נישט קלאר די זון, אבער איר ליכט קומט דורך, נישט אזוי ווי די אנדערע קליפות וואס מאכן נאר א פינסטערניש.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, דוד המלך, דער בית אהרן, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער קאצקער רבי, יחזקאל הנביא, לאה אמנו, רבי חיים ויטאל, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, שלמה המלך
ערכים ארבע יסודות, חלק אלוק ממעל, כסא הכבוד, נפש האלקית, נפש הבהמית, סטרא אחרא, קליפה, קליפת נוגה, שם הוי"ה