רשע וטוב לו' הטוב כפוף בו' רבבות מדריגות בו. רשע ורע לו. בינוני' הרע בו כמו הטוב אבל הוא אינו עושה רע. ובעיתות 'רצון' הרע הולך לו.
קאטאלאג: ספר התניא א' י"א וי"ב נומ׳ 27 פאקעט גייד ז׳ 43 אידיש 40 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
ביים לערנען תניא פרק י"א און י"ב ערקלערט דער משגיח די מדריגות פון א רשע וטוב לו און א רשע ורע לו, און ער איז מסביר אז א בינוני איז דער וואס טוט קיינמאל נישט קיין עבירה, און ביי אן ערליכן דאווענען ווערט דער רע ביי אים אפגעשטילט.
דער משגיח לערנט תניא פרק י"א: קעגן דעם צדיק ורע לו שטייט דער רשע וטוב לו, וואס זיין טוב איז אונטערגעבויגן אונטער דעם רע אין רבבות מדריגות; דער גרינגסטער פון זיי ווערט נאר זעלטן נכשל, אין א ביסל לשון הרע, ליצנות אדער הרהורי עבירה. ער ערקלערט פארוואס הרהורי עבירה זענען גרינג נכשל צו ווערן און פונדעסטוועגן שווערער ווי אן עבירה, ווייל א מחשבה גרייכט ביז עולם הבריאה. דערנאך רעדט ער ווען א מחשבה אליין איז אן עבירה, פון דעם רשע וואס האט חרטה און פון די דריי סארטן כפרה, און פון דעם רשע ורע לו, וואס דער טוב איז פון אים אוועק און פונדעסטוועגן איז ער אים מקיף, ממילא קען מען אים צורעכענען צו א מנין. אין פרק י"ב איז ער מסביר אז א בינוני טוט קיינמאל נישט קיין עבירה הגם ער האט נאך בחירה, אז יעדער איד קען ווערן א בינוני, און אז ביי קריאת שמע און תפילה ווערט דער רע אין אים אפגעשטילט; נאכן דאווענען מעג ער רעדן, נאר דער בינוני הערט זיך נישט צו צו אים.
ענינים: צדיק, בינוני און רשע (תניא פרקים ט-יז) · מחשבה און דער כח הדיבור
סדר השיעור
-
0:00 דער רשע וטוב לו און זיינע מדריגות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערמאנט דעם צדיק ורע לו פונעם פריערדיגן פרק און לערנט דעם אנהייב פון פרק י"א: דער רשע וטוב לו, וואס זיין טוב איז אונטערגעבויגן אונטער דעם רע אין רבבות מדריגות. דער גרינגסטער פון זיי פאלט נאר זעלטן דורך אין איינעם פון די דריי לבושים: א ביסל לשון הרע אדער ליצנות אין דיבור, אדער הרהורי עבירה.
-
3:58 פארוואס הרהורי עבירה זענען גרינג און דאך שווער שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט דעם לייכטן רשע וואס האט נאך נישט געטאן תשובה, און ער ערקלערט די צוויי זייטן פון הרהורי עבירה: מ'ווערט לייכט נכשל דערין, אפילו ערליכע מענטשן, און פונדעסטוועגן זענען זיי ערגער ווי אן עבירה. ער שטעלט מעשה, דיבור און מחשבה קעגן עולם העשיה, עולם היצירה און עולם הבריאה, ממילא איז א שלעכטע מחשבה פוגם ביז כסא הכבוד.
-
9:41 ווען א מחשבה אליין איז אן עבירה; חרטה און כפרה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז א מחשבה רעה איז בדרך כלל נישט מצטרף למעשה, חוץ ביי מינות און זנות, וואו די מחשבה אליין איז די עבירה. אפילו אן ערליכער איד וואס ווערט נכשל אין אזעלכע זאכן הייסט אין יענער רגע א רשע, נאר דערנאך האט דער טוב אין אים חרטה און ער בעט מחילה; דער משגיח רעכנט אויס די דריי סארטן כפרה.
-
14:21 דער רשע ורע לו: דער טוב שטייט ארום אים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גייט איבער צו דעם וואס ווערט אפט נכשל אין שווערע עבירות און האט פונדעסטוועגן חרטות, וואס איז נאך אלץ א רשע וטוב לו, און דערנאך צו דעם רשע ורע לו, וואס טוט קיינמאל נישט קיין תשובה ווייל דער טוב איז פון אים אוועק. פונדעסטוועגן גלייבט ער אין רבונו של עולם און וואלט מוסר נפש געווען אנשטאט צו דינען עבודה זרה, ווייל דער טוב שטייט אים ארום בבחינת מקיף, ווי ער וואלט געווארט ביים טיר.
-
19:04 צורעכענען אים צו א מנין שטייט אינעם קאטאלאג
אלס א משל ערקלערט דער משגיח אז מ'קען אזא מענטש צורעכענען צו א מנין, און ער איז מסביר וואס א מנין איז: צען נשמות ווערן איינס און ברענגען אראפ א קדושה וואס ניין צדיקים קענען נישט. ער פרעגט ווי אזוי קען זיך מצרף זיין איינער וואס דער טוב איז פון אים אוועק, ענטפערט אז די קדושה בלייבט אים ארום בבחינת מקיף, און לערנט די לעצטע שורות פון פרק י"א מיטן מאמר חז"ל אז כל בי עשרה שכינתא שריא.
-
23:37 ווער איז א בינוני שטייט אינעם קאטאלאג
ביים אנהייב פון פרק י"ב איז דער משגיח מסביר אז א בינוני איז דער וואס טוט קיינמאל נישט קיין עבירה און האט פונדעסטוועגן בחירה, און דערמיט איז מתורץ ווי אזוי רבה האט געקענט מיינען אז ער איז א בינוני. ער ווייזט אן אויפן נאמען "ספר של בינונים": דער בעל התניא קען נישט מאכן קיינעם פאר א צדיק, אבער יעדער איד קען ווערן א בינוני. "קיינמאל נישט עובר געווען און וועט קיינמאל נישט עובר זיין" מיינט לויט זיין איצטיגן מצב, ווייל אפילו גרויסע מענטשן ווי די מרגלים און קורח זענען דורכגעפאלן.
-
29:42 קריאת שמע און תפילה, א צייט פון גדלות המוחין שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די צען כחות פון דעם נפש האלקית ביים בינוני הערשן נישט אליין, אבער אין ספעציעלע צייטן האט דער רע קיין ווארט נישט: ביי קריאת שמע און תפילה, א צייט פון גדלות המוחין, ווען א איד גייט ארויף אין העכערע עולמות וואו עס איז נישטא קיין רע. דעמאלט דערוועקט ער די אהבה צום אייבערשטן אין חלל הימני פון הארץ און איז מקיים די מצוה פון אהבת ה'.
-
32:50 זיך צוגרייטן צום דאווענען; די צוויי שופטים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גייט דורך די הכנה פון ווען מ'שטייט אויף, דורך פסוקי דזמרה, ברכת יוצר, אהבה רבה און קריאת שמע, וואס ברענגט צו א צייט ווען דער יצר הרע ווערט אפגעשטילט. ער גלייכט דעם בינוני צו א בית דין מיט צוויי שופטים, וואס הערט זיך נאר צו צום גוטן, און ער באטאנט אז דאס איז נאר ביי אן ערליכן דאווענען, נישט ביי א געאיילטן; נאכן דאווענען מעג דער רע ווידער רעדן, נאר דער בינוני פאלגט אים נישט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער רשע וטוב לו און זיינע מדריגות
דער משגיח דערמאנט דעם צדיק ורע לו פונעם פריערדיגן פרק, וואס דער רע שלאפט נאך ביי אים. קעגן אים שטעלט תניא פרק י"א דעם רשע וטוב לו: ער איז נישט קיין גאנצער רשע, ווייל ער האט טוב אין זיך, נאר דער טוב איז אונטערגעבויגן און אונטערגעדריקט אונטער דעם רע, אין רבבות מדריגות. דער גרינגסטער פון זיי פאלט נאר זעלטן דורך, אין א ביסל לשון הרע אדער ליצנות, אדער אין הרהורי עבירה. א
פארוואס הרהורי עבירה זענען גרינג און דאך שווער
אזא מענטש, זאגט דער משגיח, איז א לייכטער רשע וואס האט נאך נישט געטאן תשובה. דערנאך ערקלערט ער די צוויי זייטן פון הרהורי עבירה. זיי זענען גרינג, ווייל מ'ווערט לייכט נכשל: א מחשבה קומט אריין אין קאפ און מ'שטופט זי נישט באלד ארויס, און אפילו מענטשן וואס זענען לויט אונזער מאס ערליך ווערן דערין נכשל.
ווען א מחשבה אליין איז אן עבירה
דער רשע ורע לו
דער משגיח גייט איבער צו דעם וואס פאלט אפט אריין אין שווערע עבירות אבער האט נאך חרטה; זיין תשובה איז נישט שלם, פונדעסטוועגן איז ער א רשע וטוב לו. דאס, זאגט ער, איז אונזער געווענליכער מצב: מ'פאלט דורך און מ'טוט תשובה, מ'פאלט דורך און מ'טוט תשובה, ווייל אמאל איז דער טוב מתגבר און אמאל דער רע. א
דער רשע ורע לו טוט קיינמאל נישט קיין תשובה, ווייל דער טוב איז פון אים אוועק. פונדעסטוועגן גלייבט ער אין רבונו של עולם און וואלט מוסר נפש געווען אנשטאט צו דינען עבודה זרה, ווייל דער טוב שטייט אים ארום, ווי ביים טיר, און ווארט מ'זאל אים אריינלאזן.
צורעכענען אים צו א מנין
אזא מענטש, זאגט דער משגיח, קען מען צורעכענען צו א מנין. ווען צען אידן קומען זיך צוזאם, גיסן זיך זייערע נשמות צוזאם אין איינס און ברענגען אראפ א קדושה וואס ניין צדיקים קענען נישט; דערפאר זאגט ער אז מ'זאל זיך מטריח זיין אלעמאל צו דאווענען מיט א מנין.
ווער איז א בינוני
תניא פרק י"ב איז מסביר אז א בינוני טוט קיינמאל נישט קיין עבירה. דערמיט איז מתורץ ווי אזוי רבה, אין ברכות ס"א, האט זיך געקענט רופן א בינוני: נישט אזוי ווי צדיקים גמורים, האט דער בינוני נאך בחירה צו טאן אן עבירה. כ,ט
דער משגיח ווייזט אן אויפן שער בלאט, "ספר של בינונים": א צדיק צו זיין קען מען נישט אויסלערנען, דערצו מוז מען געבוירן ווערן. אבער קיינמאל נישט צו פאלגן דעם יצר הרע איז אין יעדן אידס האנט, ממילא קען יעדער ווערן א בינוני. י
"קיינמאל נישט עובר געווען און וועט קיינמאל נישט עובר זיין" מיינט לויט זיין איצטיגן מצב, ווי א צייגעניש. דער וואס האט געטאן א תשובה שלימה קען זיין א בינוני, און אפילו גרויסע מענטשן ווי די מרגלים און קורח זענען שפעטער דורכגעפאלן.
קריאת שמע און תפילה
זיך צוגרייטן צום דאווענען; די צוויי שופטים
דער משגיח גייט דורך די הכנה פון ווען מ'שטייט אויף. פסוקי דזמרה שניידן אפ די מניעות פון דער תפילה, ווייל "זמר" איז טייטש שניידן, ווי אין ויקרא כ"ה. ברכת יוצר ברענגט יראה ביי די שירה פון די מלאכים, אהבה רבה די אהבה, און קריאת שמע מיט "ואהבת" אין דברים ו' די גרייטקייט אוועקצוגעבן דעם נפש. דעמאלט ווערט דער יצר הרע אפגעשטילט. ל,מ
דער בינוני איז ווי א בית דין מיט צוויי שופטים: דער שלעכטער מעג זאגן זיין מיינונג, אבער ער הערט זיך נאר צו צום יצר טוב. דאס איז נאר ביי אן ערליכן דאווענען, נישט ביי א געאיילטן. נאכן דאווענען מעג דער רע ווידער רעדן, נאר דער בינוני פאלגט אים נישט.
מראי מקומות
תורה
משנה
תלמוד בבלי
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 1:29 א רשע וטוב לו האט נאך טוב אין זיך, נאר דער טוב איז אונטערגעבויגן און אונטערגעדריקט אונטער דעם רע, און עס זענען פאראן רבבות מדריגות ווי שטארק ער איז אונטערגעדריקט.
- 5:41 הרהורי עבירה זענען גרינג אין דעם אז אפילו ערליכע מענטשן ווערן לייכט נכשל דערין, אבער אין זייער פגם זענען זיי שווערער ווי אן עבירה, ווייל א שלעכטע מחשבה איז פוגם אין עולם הבריאה.
- 18:23 א רשע ורע לו האט ארויסגעטריבן דעם טוב פון זיך און טוט קיינמאל נישט קיין תשובה, אבער דער טוב בלייבט אים ארום בבחינת מקיף, ממילא בלייבט ער א גלייביגער איד און מ'קען אים צורעכענען צו א מנין.
- 23:41 א בינוני טוט קיינמאל נישט קיין עבירה, אבער נישט אזוי ווי א צדיק גמור האט ער נאך בחירה; דער תניא, דער "ספר של בינונים", לערנט ווי אזוי צו זיין א בינוני, וואס יעדער איד קען ווערן.
- 30:47 ביי קריאת שמע און תפילה וואס מ'זאגט ערליך ווערט דער רע ביים בינוני אפגעשטילט און נאר דער יצר טוב הערשט; נאכן דאווענען מעג דער רע ווידער רעדן, נאר דער בינוני הערט זיך נישט צו צו אים.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 5:37 ווי אזוי קען מען הרהורי עבירה רופן גרינג, און זיי זענען דאך שווערער ווי אן עבירה?
תירוץ: 5:49 זיי זענען גרינג אין דעם ווי לייכט מ'ווערט נכשל דערין, אבער שווער אין זייער פגם, ווייל א מחשבה איז פוגם ביז עולם הבריאה.
-
קשיא: 21:27 אויב דער רשע ורע לו האט ארויסגעטריבן דעם טוב פון זיך, ווי אזוי קען מען אים צורעכענען צו א מנין, און ווי אזוי קען ער מוסר נפש זיין?
תירוץ: 21:55 דער טוב איז נישט אין אים נאר ארום אים בבחינת מקיף; די קדושה לאזט נישט אפ א איד.
-
קשיא: 23:47 ווי אזוי האט רבה געקענט טועה זיין און זאגן אז ער איז א בינוני, ער האט דאך געוואוסט אז ער טוט קיינמאל נישט קיין עבירה?
תירוץ: 24:02 א בינוני טוט אויך קיינמאל נישט קיין עבירה; דער חילוק צווישן אים און א צדיק גמור איז אז ער האט נאך בחירה צו טאן אן עבירה.
-
קשיא: 27:41 וואס מיינט עס אז דער בינוני איז קיינמאל נישט עובר געווען און וועט קיינמאל נישט עובר זיין?
תירוץ: 28:24 נישט ממש; לויט זיין איצטיגן מצב האט ער קיין שייכות נישט מיט עבירות, און אויב ער איז יא עובר געווען האט ער שוין געטאן א תשובה שלימה.
-
קשיא: 38:00 ווערט דער יצר הרע אפגעשטילט ביי יעדן דאווענען?
תירוץ: 38:24 ניין; א געאיילט דאווענען שטילט אים נישט אפ, און אינמיטן קריאת שמע קענען קומען די גראבסטע מחשבות. נאר ביי דעם וואס דאוונט ווי א איד דארף דאווענען, אזוי ווי דער בעל התניא האט מסביר געווען, ווערט דער רע אפגעשטילט.
געדאנקען
- 5:41 דער משגיח ערקלערט אז הרהורי עבירה זענען "גרינג" נאר אין דעם ווי לייכט מ'ווערט נכשל דערין; אין זייער פגם זענען זיי שווערער ווי א מעשה, ווייל א מעשה איז פוגם אין עשיה און א מחשבה גרייכט ביז בריאה, ביז כסא הכבוד.
- 7:19 ער שטעלט די דריי לבושים קעגן די עולמות: א גוטע מעשה מאכט ליכטיג אין עולם העשיה, א גוט ווארט אין דעם העכערן עולם היצירה, וואס איז כנגד רוח, און א גוטע מחשבה אין עולם הבריאה; די היפך זאכן זענען פוגם אין די זעלבע עולמות.
- 18:44 אפילו דער רשע ורע לו איז נישט אפגעשניטן: דער טוב וואס ער האט ארויסגעטריבן בלייבט אים ארום בבחינת מקיף, ווי ער וואלט געשטאנען ביים טיר און געבעטן מ'זאל אים צוריק אריינלאזן, און דערפאר וואלט ער נאך אלץ מוסר נפש געווען אנשטאט צו דינען עבודה זרה.
- 20:26 ווען צען אידן קומען זיך צוזאם, גיסן זיך זייערע נשמות צוזאם אין איין נשמה און ברענגען אראפ א קדושה וואס ניין צדיקים קענען נישט, און דערפאר קען די קדושה וואס איז מקיף אפילו א רשע ורע לו אים מצרף זיין צו די צען.
- 24:55 דער בעל התניא האט גערופן זיין ספר א ספר פאר בינונים, ווייל א צדיק צו ווערן קען מען נישט אויסלערנען; דערצו מוז מען געבוירן ווערן. אבער קיינמאל נישט צו פאלגן דעם יצר הרע איז אין יעדן אידס האנט, ממילא קען יעדער איד זיין א בינוני.
- 27:41 "ער איז קיינמאל נישט עובר געווען און וועט קיינמאל נישט עובר זיין" מיינט נישט ממש קיינמאל; עס איז ווי א צייגעניש אויף זיין איצטיגן מצב: איינער וואס האט געזינדיגט און געטאן א תשובה שלימה קען זיין א בינוני, און אפילו גרויסע מענטשן וואס זענען שפעטער דורכגעפאלן האט מען געמאסטן לויט זייער מדריגה פון יענע צייט.
- 37:21 דער בינוני איז ווי א בית דין וואו עס זיצן צוויי שופטים: דער שלעכטער שופט מעג זאגן זיין מיינונג, אבער דער בינוני הערט זיך נאר צו צו דעם שופט וואס זיצט אין חלל הימני שבלב; ביי אן ערליכן דאווענען טאר דער שלעכטער אפילו נישט רעדן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 21:02 דער משגיח זאגט אז מ'זאל זיך מטריח זיין אלעמאל צו דאווענען מיט א מנין, ווייל עס ברענגט א מורא'דיגע קדושה אויף א איד.
- 32:50 דער משגיח שילדערט ווי אזוי מ'גרייט זיך צו צום דאווענען פון ווען מ'שטייט אויף: ווי אזוי מ'שטייט אויף, מ'גיסט נעגל וואסער און מ'גרייט זיך צו, פאר פסוקי דזמרה.
- 31:40 דער משגיח באטאנט צו דאווענען ווי א איד דארף, מיט כוונה, און נישט עס אפכאפן אין עטליכע מינוט.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער בעל התניא, קרח, רבה בר נחמני
ערכים בינוני, חלל השמאלי, כסא הכבוד, לבושים, מוחין, מחשבות זרות, מקיף, נפש האלקית, עולם הבריאה, עולם היצירה, עולם העשיה, פסוקי דזמרה, צדיק ורע לו, קליפה, קריאת שמע