חילוקים בבינונים - עובד ה' ואשר לא עבדו.
קאטאלאג: ספר התניא א' י"ד נומ׳ 31 פאקעט גייד ז׳ 44 אידיש 36 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט דעם חילוק אין תניא צווישן דעם בינוני וואס איז א עובד אלהים מיט א כסדר'דיגע מלחמה, און דעם בינוני וואס הייסט "לא עבדו" ווייל דאס לערנען קומט אים גרינג, און ער ווייזט אן אז אמת'ע עבודה איז צו טאן מער ווי די טבע און די רגילות.
דער משגיח הייבט אן מיט דעם אז יעדער בינוני באקומט א מלחמה לויט זיין טבע, זיין געזונט, זיין משפחה און זיין סביבה, אזוי ווי אברהם אבינו, וואס איז געבוירן געווארן פון תרח, האט געדארפט קעמפן קעגן אלעס וואס ער איז ארויסגעקומען פון דארט. דערנאך לערנט ער דעם תניא אויפן פסוק אין מלאכי וואס מאכט א חילוק צווישן צדיק און רשע, און צווישן עובד אלהים און אשר לא עבדו. "עובד" איז א לשון הווה: דער בינוני שטייט אין א מלחמה וואס הערט נישט אויף, און ביים צדיק איז דאס א טיטל. דער "לא עבדו" איז אויך א בינוני וואס טוט קיינמאל נישט קיין עבירה, נאר ער פירט נישט קיין מלחמה, ווייל ער איז א מתמיד בטבע, אדער ווייל די אהבה מסותרת וואס ער האט בירושה פון די אבות איז אים גענוג. א מתמיד וואס האט זיך איינגעוואוינט איז געווען אן עובד בשעת ער האט געארבעט, נאר ווען עס גייט שוין גרינג ווערט ער א "לא עבדו". מיט דער גמרא פון הונדערט מאל קעגן הונדערט און איינס, און דעם משל פון די חמרים, איז דער משגיח מסביר אז עבודה הייסט צו טאן מער ווי די רגילות, דורך התבוננות אין גדולת ה' אדער דורך מעורר זיין די אהבה מסותרת.
ענינים: צדיק, בינוני און רשע (תניא פרקים ט-יז) · תורה לשמה און התמדה
סדר השיעור
-
0:00 יעדער בינוני האט זיין אייגענע מלחמה
אנקניפנדיג אין דעם פריערדיגן פרק זאגט דער משגיח אז די מלחמה פונעם בינוני ווערט קיינמאל נישט פארטיג, און יעדער איינער באקומט א מלחמה לויט זיין טבע, געזונט, משפחה און סביבה. ער ברענגט אברהם אבינו, וואס איז געבוירן געווארן פון תרח און האט געדארפט קעמפן קעגן אלעס פון וואו ער איז געקומען, און זאגט אז מ'דארף נישט מקנא זיין יענעמס נשמה.
-
4:14 צדיק און עובד אלהים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם תניא אויפן פסוק אין מלאכי און פרעגט וואס איז דער חילוק צווישן "צדיק" און "עובד אלהים". "עובד" איז א לשון הווה: דער בינוני קעמפט נאך, און מיט א משל פון א שווימער ווייזט ער אן אז די מי קען זיין א פארגעניגן; ביים צדיק איז "עובד" א טיטל, ווייל ער האט שוין פארטריבן זיין יצר הרע.
-
9:26 דער בינוני וואס הייסט "לא עבדו" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז ביים בינוני זענען דא צוויי מדריגות, און דער "לא עבדו" איז נישט קיין רשע, ווייל ער טוט קיינמאל נישט קיין עבירה, אפילו נישט ביטול תורה. ער הייסט אזוי ווייל ער פירט נישט קיין מלחמה: לערנען און דאווענען גייט אים גרינג, אפשר ווייל ער איז געבוירן און דערצויגן געווארן אין קדושה, און דער וואס מוטשעט זיך מיט יעדע סוגיא באקומט אסאך מער שכר.
-
13:30 דער מתמיד בטבע און די אהבה מסותרת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט פארוואס דער "לא עבדו" דארף נישט קיין מלחמה: ער איז א מתמיד בטבע, מיט א קאלטע נאטור וואס גלוסט נישט צו די התפעלות פון דער וועלט, און ער דארף זיך נישט מתבונן זיין אין גדולת ה' כדי צו מנצח זיין דעם יצר הרע. די אהבה מסותרת וואס יעדער איד האט איז אים גענוג, נאר ער ארבעט נישט צו ווערן בעסער ווי ער איז.
-
18:26 אברהם אבינו, א נייע בריאה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די אהבה מסותרת איז א ירושה פון אברהם אבינו, וואס האט אזוי געארבעט אויף זיך אז ער איז געווארן א נייע בריאה. ער ברענגט "בהבראם" באברהם און די פסוקים וואס מ'זאגט יעדן טאג אין דאווענען, און ערקלערט אז אברהם איז דער מקור פון יעדן אידס אהבה צום אייבערשטן און יצחק פון זיין יראה.
-
21:46 דער מתמיד דורך הרגל; הונדערט און הונדערט און איינס שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער וואס האט זיך איינגעוואוינט צו זיין א מתמיד, מיט קנסות און אנדערע עצות, איז געווען אן עובד ה' בשעת ער האט זיך געמוטשעט, נאר ווען עס איז שוין געווארן א טבע שני איז ער א "לא עבדו". אזא מענטש קען ווערן אן עובד ווען ער לערנט מער ווי זיין רגילות, מיט מער עיון, אזוי ווי די גמרא מאכט א חילוק צווישן הונדערט מאל און הונדערט און איינס.
-
25:12 די חמרים און דער גבול שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט דעם משל פון דער גמרא פון די חמרים, וואס נעמען טאפל ווען מ'גייט אריבער זייער געווענליכן גבול, גלייכט עס צו טעקסי פרייזן, און זאגט אז די שווערסטע זאך איז צו טאן קעגן די רגילות. ער ברענגט פון רבי ישראל אז א מתמיד איז דער וואס האלט אויס ווען עס ווערט שווער, און ערקלערט אז שכחה קומט פון דער סטרא אחרא, וואס דער נאמען סמ"ך-מ"ם איז בגימטריא הונדערט.
-
30:00 מער ווי די רגילות: צוויי וועגן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז א מתמיד בטבע האלט זיין סדר, אבער לערנט נישט קיין מינוט מער ווען עס קומט די צייט פון עסן; דער עובד טוט מער ווי זיין רגילות. דאס הונדערט און איינסטע מאל ברענגט אריין אין דער רשות פון מיכאל, וואס איז בגימטריא הונדערט און איינס, און ער ענדיגט אז מ'ברעכט די טבע אדער דורך התבוננות אין גדולת ה' אדער דורך אויפפלאקערן די אהבה מסותרת וואס איז א ירושה פון אברהם אבינו.
דער שיעור, אויסגעשריבן
יעדער בינוני האט זיין אייגענע מלחמה
דער משגיח דערמאנט אז דער בינוני פירט א כסדר'דיגע מלחמה מיטן יצר הרע וואס ווערט קיינמאל נישט פארטיג, און דער אייבערשטער שיקט יעדן איינעם א מלחמה לויט זיין מצב: זיין טבע, געזונט, פרנסה, משפחה און סביבה. אברהם אבינו, געבוירן פון תרח, האט געדארפט קעמפן קעגן אלעס פון וואו ער איז געקומען, אזוי ווי דער ציווי צו פארלאזן זיין לאנד, זיין מולדת און זיין טאטנס הויז. דערפאר, זאגט ער, טאר מען נישט מקנא זיין יענעמס נשמה, נאר אננעמען דעם פלאץ וואו דער אייבערשטער האט אים אוועקגעשטעלט. ג
צדיק און עובד אלהים
דער משגיח לערנט תניא פרק ט"ו אויפן פסוק אין מלאכי, אז לעתיד וועט מען זען דעם חילוק צווישן צדיק און רשע, צווישן עובד אלהים און אשר לא עבדו. ער פרעגט וואס איז דער חילוק צווישן "צדיק" און "עובד אלהים", און ענטפערט אז "עובד" איז א לשון הווה: דער בינוני דינט נאך, ער קעמפט נאך, און "עבד" וואלט שוין געווען א טיטל. ב,א
די מלחמה איז א גרויסער עמל, אזוי ווי רש"י רעדט פון עמל בתורה. אבער א שווימער אויף וואקאציע רופט נישט זיין אנשטרענגונג קיין מאטערניש, און דער וואס שפירט די מתיקות פון עבודה האט הנאה פון גאנצע נעכט לערנען; נישט יעדער איז זוכה דערצו אלע מאל. דער צדיק הייסט עובד ה' אלס א נאמען, ווייל זיין יצר הרע איז שוין אוועק. ד
דער בינוני וואס הייסט "לא עבדו"
ביים בינוני אליין זענען דא צוויי מדריגות. דער "לא עבדו" איז נישט קיין רשע, ווייל ער טוט קיינמאל נישט קיין עבירה, אפילו נישט ביטול תורה. ער הייסט אזוי ווייל ער שפירט נישט קיין מלחמה: לערנען און דאווענען גייט אים גרינג, מסתמא ווייל ער איז געבוירן און דערצויגן געווארן אין קדושה. דער וואס מוטשעט זיך מיט יעדע סוגיא און טוט וואס ער קען, זאגט דער משגיח, באקומט אסאך מער שכר.
דער מתמיד בטבע און די אהבה מסותרת
לויטן תניא ערקלערט דער משגיח פארוואס אזא איינער דארף נישט קיין מלחמה. ער איז א מתמיד בטבע: זיין רואיגע נאטור גלוסט נישט צו די התפעלות וואס די וועלט שטעלט פאר, און ער דארף זיך נישט מתבונן זיין אין גדולת ה' כדי צו מנצח זיין דעם יצר הרע. די אהבה מסותרת וואס איז ביי אלע אידן איז אים גענוג. נאר ער פירט נישט קיין מלחמה צו ווערן בעסער, צו לערנען מיט מער עיון און אנשטרענגונג, און דערפאר הייסט ער "לא עבדו". ב
אברהם אבינו, א נייע בריאה
די אהבה מסותרת, ערקלערט דער משגיח, קומט פון אברהם אבינו, וואס האט אזוי געארבעט אויף זיך ביז ער איז געווארן א נייע בריאה. ער ברענגט דעם פסוק "בהבראם", וואס חז"ל טייטשן "באברהם": די בריאה איז ערשט פארענדיגט געווארן מיט אים. אין די פסוקים וואס מ'זאגט יעדן טאג אין דאווענען האט דער אייבערשטער געפונען זיין הארץ נאמן. אברהם איז דער מקור פון יעדן אידס אהבה, און יצחק פון זיין יראה. ה,ו
דער מתמיד דורך הרגל
דער וואס איז נישט קיין מתמיד בטבע קען זיך איינוואוינען, למשל מיט א קנס פאר יעדעס מאל וואס ער הערט אויף, ביז עס ווערט א טבע שני. בשעת ער האט זיך געמוטשעט איז ער געווען אן עובד ה'; ווען עס איז שוין הרגל איז ער א "לא עבדו", וואס לעבט פון זיין פריערדיגן עמל. וויאזוי קען אזא איינער דינען? מיט לערנען מער ווי זיין רגילות, מיט מער עיון, אזוי ווי די גמרא אין חגיגה מאכט א חילוק צווישן חזר'ן א פרק הונדערט מאל און הונדערט און איינס. ז
די חמרים און דער גבול
דער משגיח ערקלערט דעם משל פון דער גמרא: די חמרים נעמען א זוז פאר צען פרסאות, אבער צוויי זוזים פאר עלף, אזוי ווי היינטיגע טעקסי דרייווערס, ווייל דאס איז מער ווי זייער געווענליכער גבול. די שווערסטע זאך איז צו טאן קעגן די רגילות. ער ברענגט פון רבי ישראל אז א מתמיד איז דער וואס האלט אויס ווען עס ווערט שווער. ח
אין דער גמרא'ס צייטן האט מען אלעס גע'חזר'ט הונדערט מאל, ווייל שכחה קומט פון דער סטרא אחרא, וואס איר שורש סמ"ך-מ"ם איז בגימטריא הונדערט; הונדערט מאל צוברעכט איר כח.
מער ווי די רגילות: צוויי וועגן
דער מתמיד בטבע האלט זיין סדר היום, אבער ער לערנט נישט קיין מינוט מער ווען עס קומט די צייט פון עסן; דער עובד ה' טוט מער ווי זיין רגילות. דאס הונדערט און איינסטע מאל איז שווער, ווייל א מענטש האט ליב א חידוש, אבער עס ברענגט אים אריין אין דער רשות פון קדושה, פון מיכאל, וואס איז בגימטריא הונדערט און איינס.
אזא מענטש האט געדארפט ברעכן זיין טבע, און דער משגיח גיט צוויי וועגן: זיך מתבונן זיין אין גדולת ה', אדער מעורר זיין די אהבה מסותרת אין הארץ, וויסנדיג אז ער האט באמת ליב דעם אייבערשטן. א שטארקע אהבה ברעכט דורך אלע מניעות. דער וואס פארלאזט זיך נאר אויף זיין הרגל, אפילו אן עבירות, הייסט "לא עבדו"; דער עובד ה' שטרענגט זיך אן.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:32 יעדער מענטש באקומט זיין אייגענע מלחמה לויט זיין טבע און זיינע אומשטענדן, און ער דארף נישט מקנא זיין יענעמס נשמה.
- 6:18 דער בינוני הייסט "עובד אלהים" ווייל ער פירט כסדר א מלחמה מיטן יצר הרע, און ביים צדיק איז דער נאמען א טיטל.
- 10:04 דער "לא עבדו" איז נישט קיין רשע; ער איז א בינוני וואס טוט קיינמאל נישט קיין עבירה, אפילו נישט ביטול תורה, נאר ער האט נישט קיין מלחמה.
- 15:06 סיי א מתמיד בטבע און סיי איינער וואס האט זיך איינגעוואוינט צו זיין א מתמיד, ווען ער טוט נאר דאס וואס גייט אים גרינג, הייסט ער "לא עבדו".
- 24:56 עבודה הייסט צו טאן מער ווי די רגילות, אזוי ווי די גמרא מאכט א חילוק צווישן חזר'ן א פרק הונדערט מאל און הונדערט און איינס מאל.
- 33:30 עס זענען דא צוויי וועגן צו ברעכן די טבע: זיך מתבונן זיין אין גדולת ה', אדער מעורר זיין די אהבה מסותרת אין הארץ.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 5:16 וואס איז דער חילוק צווישן די צוויי טיטלען "צדיק" און "עובד אלהים" אין פסוק?
תירוץ: 5:44 "עובד" איז א לשון הווה און באשרייבט דעם בינוני וואס שטייט אין א כסדר'דיגע מלחמה; דער צדיק הייסט "עובד" אלס א טיטל, ווייל ער האט שוין מנצח געווען זיין יצר הרע.
-
קשיא: 10:50 אז דער "לא עבדו" טוט קיינמאל נישט קיין עבירה און לערנט כסדר, פארוואס הייסט ער איינער וואס דינט נישט דעם אייבערשטן?
תירוץ: 12:30 ווייל ער פירט נישט קיין מלחמה מיטן יצר הרע: זיין גוטע הנהגה קומט פון זיין טבע, און ער מאכט נישט קיין השתדלות צו גיין העכער דערפון.
-
קשיא: 24:09 וויאזוי קען א מתמיד בטבע, אדער איינער וואס האט זיך איינגעוואוינט, בכלל זיין אן עובד ה'?
תירוץ: 24:21 דורך לערנען מער ווי זיין רגילות, מיט מער עיון און אנשטרענגונג, אזוי ווי די גמרא מאכט א חילוק צווישן הונדערט און הונדערט און איינס מאל.
-
קשיא: 26:43 פארוואס מאכט איין חזרה מער, דאס הונדערט און איינסטע מאל, אזא גרויסן חילוק?
תירוץ: 27:00 ווייל, אזוי ווי די חמרים וואס נעמען טאפל איבער זייער גבול, איז עס מער ווי די רגילות, און צו טאן קעגן די רגילות איז די שווערסטע זאך.
געדאנקען
- 5:44 דער משגיח טייטשט "עובד" אלס לשון הווה: דער בינוני הייסט אן עובד ווייל זיין עבודה איז א מלחמה וואס איז נאך נישט פארטיג, און ביים צדיק איז "עובד ה'" א נאמען, אזוי ווי דער טיטל "חכם".
- 7:17 אזוי ווי א שווימער אויף וואקאציע, וואס זיין אנשטרענגונג איז א פארגעניגן, אזוי איז ביי דעם וואס שפירט די מתיקות פון עבודה גאנצע נעכט לערנען נישט קיין מי נאר א הנאה; אבער נישט יעדער איז זוכה דערצו אלע מאל.
- 18:59 אברהם אבינו'ס ארבעט אויף זיך האט משנה געווען זיין עצם בריאה, און ער איז געווארן א נייער מין, א באשעפעניש וואס גלייבט אין אייבערשטן; די בריאה איז ערשט פארענדיגט געווארן מיט אים, און פון אים קומט יעדן אידס אהבה מסותרת.
- 23:12 דער וואס האט זיך געמאכט פאר א מתמיד מיט ארבעט איז געווען אן עובד בשעת דער מלחמה, נאר ווען עס איז געווארן א טבע שני איז ער א "לא עבדו", וואס לעבט פון די פירות פון זיין פריערדיגן עמל.
- 28:37 שכחה קומט פון דער סטרא אחרא, וואס איר שורש סמ"ך-מ"ם איז בגימטריא הונדערט; חזר'ן הונדערט מאל צוברעכט איר כח, און דאס הונדערט און איינסטע מאל, מער ווי די רגילות, ברענגט אריין אין דער רשות פון מיכאל, וואס איז בגימטריא הונדערט און איינס.
- 27:00 די חמרים נעמען טאפל פאר גיין אביסל איבער זייער גבול, ווייל עס איז מער ווי זייער רגילות; אזוי אויך איז אפילו אביסל מער ווי די געוואוינהייט די שווערסטע און חשובסטע טריט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 0:41 דער משגיח זאגט אז מ'דארף נישט מקנא זיין יענעמס נשמה אדער מצב; יעדער איינער דארף אננעמען דעם תפקיד און דעם פלאץ פון מלחמה וואס דער אייבערשטער האט אים אוועקגעשטעלט.
- 24:21 דער משגיח זאגט אז דער וואס לערנט גרינג זאל זיך אנשטרענגען צו לערנען מער ווי זיין רגילות, מיט מער עיון און עמקות, אפילו צו שלאפן ווייניגער.
- 33:30 כדי צו גיין העכער פון דער טבע גיט דער משגיח צוויי וועגן: זיך מתבונן זיין אין גדולת ה', אדער מעורר זיין די פארבארגענע אהבה צום אייבערשטן אין הארץ.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דער בעל התניא, דער מלאך מיכאל, יצחק אבינו, רש"י, תרח
ערכים אהבה מסותרת, בינוני, טבע שני, יצר הרע, מרה שחורה