ע"י התבוננות יכולים להגיע ליראה ואהבה מוחית' וזה די למי שאינו יכול להגיע ליראה ואהבה מוחשית. ביאור על תשובה תתאה.
קאטאלאג: ספר התניא א' י"ז נומ׳ 37 פאקעט גייד ז׳ 44 אידיש 41 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט תניא פרק י"ח: יעדער איד, אפילו איינער וואס קען נישט צוקומען צו אהבה און יראה דורך התבוננות, טראגט אין זיך אן אהבה מסותרת וואס ער האט גע'ירשנט פון די אבות, וואס זענען געווען די מרכבה פאר דער שכינה.
דער משגיח דערמאנט דעם פריערדיגן פרק: התבוננות אין גדלות השם, אפילו ווען זי ברענגט נאר צו א פארשטאנד אז מ'דארף האבן יראה און אהבה, איז שוין א מדריגה. תניא פרק י"ח לייגט צו אז אפילו א מענטש מיט א שוואכן מוח, וואס קען דאס נישט, קען דינען דעם אייבערשטן מיט'ן הארץ באמת, ווייל יעדער איד האט אן אהבה מסותרת, א ירושה פון אברהם יצחק און יעקב. ער משלט עס צו א נאטור וואס גייט אריבער ביי בעלי חיים בירושה. די אבות זענען געווען די מרכבה, מיט יעדן מעשה געווידמעט צום רבונו של עולם, און אזוי אויך צדיקים אין יעדן דור, מיט א מעשה פונעם חתם סופר. ער ערקלערט יעקב אבינו'ס יארן ביי לבן אלס באפרייען אידישע נשמות, אז יעדער צדיק האט א לעומת זה אין קליפה, און די בחינה פון לאה און רחל. ווייל מיר זענען די אבות'ס קינדער, איז אפילו אין דעם נידעריגסטן איד באהאלטן די העכסטע מדריגות, וואס קענען זיך אנטפלעקן ביי זיינע קינדער, און יעדער איד קען ווערן א מרכבה דורך זיין עבודה.
ענינים: אהבה מסותרת (תניא פרקים יח-כה)
סדר השיעור
-
0:00 אפילו א שוואכער מוח קען דינען מיט'ן הארץ שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם אנהייב פון תניא פרק י"ח און דערמאנט דעם פריערדיגן פרק, אז התבוננות וואס ברענגט אפילו נאר צו א פארשטאנד פון אהבה און יראה איז א מדריגה. דערנאך ערקלערט ער אז אפילו איינער וואס קען זיך גארנישט מתבונן זיין, קען מקיים זיין די מצוות מיט'ן הארץ באמת, צוליב דער אהבה מסותרת וואס איז א ירושה פון די אבות.
-
4:29 די אהבה מסותרת ווי א גע'ירשנטע נאטור
דער משגיח ערקלערט אז יעדער איד, אלס אן אייניקל פון אברהם יצחק און יעקב, האט אן אהבה מסותרת צום רבונו של עולם, אפילו ווען ער שפירט עס נישט. ער משלט עס צו די נאטורן וואס בעלי חיים ירשנען, ווי אן אקס'ס חשק צו גראז און א לייב'ס חשק צו פלייש, וואס זענען א חלק פון זייער מציאות.
-
8:10 די אבות זענען די מרכבה
דער משגיח ערקלערט אז די אבות זענען געווען די מרכבה וואס אויף זיי רוט די שכינה, אזוי ווי דער בית המקדש אין זיין צייט, און ער ברענגט די נבואה פון יחזקאל און יעקב אבינו'ס סולם אין דער סדרה פון דער וואך. ער זאגט אז צדיקים אין יעדן דור, אפט באהאלטן, לעבן אזוי, און ער דערציילט פונעם חתם סופר, וואס האט געזאגט פאר זיין זון אז אפילו אריבערשטעלן א גלעזל אויפ'ן טיש טוט ער נאר על פי הלכה.
-
13:55 יעקב אבינו'ס ארבעט מיט לבן'ס שאף
דער משגיח ברענגט דעם לעכאוויטשער רבי'ן, וואס פלעגט נישט זאגן קיין תורה אויף פרשת ויצא, ווייל די פשוט'ע מעשה פון דער סדרה איז אליין די גרעסטע תורה. ער ערקלערט אז יעקב אבינו'ס יארן ביי לבן און זיין פאשען די שאף איז געווען באפרייען אידישע נשמות פון דער סטרא אחרא, און אז יעקב האט געמוזט גיין צו ארץ בני קדם, דעם ארט פון בלעם, זיין לעומת זה.
-
17:35 יעדער צדיק האט א לעומת זה
דער משגיח ערקלערט אז דער אייבערשטער האט באשאפן א באלאנסירטע וועלט, און יעדער צדיק האט א לעומת זה אין קליפה: רבי יהושע בן חנניה קעגן די חכמי אומות העולם, אברהם אבינו קעגן נמרוד, וואס איז גע'הרג'עט געווארן דעם טאג וואס אברהם איז נפטר געווארן, יעקב קעגן עשו און לבן. דערנאך ערקלערט ער דעם מדרש אז יעקב האט געהאט זעכציג ריבוא שאף, אלס די זעכציג ריבוא אידישע נשמות, קעגן די אותיות פון דער תורה.
-
22:47 יעקב אבינו'ס שאף, לאה און רחל
דער משגיח דערציילט אז דער ישמח משה און דער אפטער רב האבן געדענקט אז זיי זענען געווען שעפסעלעך ביי יעקב אבינו. דערנאך ערקלערט ער יעקב'ס פערצן יאר ארבעט פאר לאה און רחל אלס צוויי בחינות פון דער שכינה, עלמא דאתכסיא און עלמא דאתגליא, און ער שטעלט די אהבה מסותרת פון יעדן איד אין דער בחינה פון לאה.
-
27:22 אפילו דער נידעריגסטער איד ציט פון די אבות
דער משגיח לערנט דעם תניא אז די אבות זענען די מרכבה און האבן געקענט ממשיך זיין נשמות צו זייערע קינדער פון אלע צען ספירות פון די פיר עולמות, און אז אפילו דער נידעריגסטער איד באקומט כאטש נפש דנפש דמלכות דעשיה. ער ערקלערט די מדריגות פון נפש, רוח, נשמה, חיה און יחידה, די צען ספירות און די פיר עולמות.
-
32:41 באהאלטענע גרויסקייט וואס קומט ארויס ביי א קינד
מיט דעם משל פון בלאנדע האר וואס שפרינגען איבער א דור, ערקלערט דער משגיח אז די גרעסטע מדריגות ליגן באהאלטן אפילו אין דעם נידעריגסטן איד, ווייל דער אור אין סוף איז מלובש אין דער חכמה פון יעדער אידישער נשמה. ער ברענגט דעם ספר הגלגולים אז א פשוט'ער איד קען האבן א קינד וואס איז א גרויסער צדיק, און ער ערקלערט אז דער אייבערשטער מאכט אמאל א הויכע נשמה געבוירן ווערן ביי אן אומגעריכטן טאטן, כדי דער שטן זאל נישט שטערן.
-
37:05 דוד המלך'ס געבורט; יעדער איד קען זיין א מרכבה
דער משגיח ערקלערט אז דוד המלך איז געבוירן געווארן אויף א באהאלטענעם אופן כדי דער שטן זאל נישט שטערן, ווייל פון אים קומט משיח. ער ענדיגט אז יעדער איד, אלס אן אייניקל פון די אבות, קען ארויסברענגען זיינע באהאלטענע כוחות און מאכן זיינע אברים א מרכבה, מיט'ן משל פון שמירת עינים.
דער שיעור, אויסגעשריבן
אפילו א שוואכער מוח קען דינען מיט'ן הארץ
דער משגיח דערמאנט וואס דער תניא האט געזאגט אין פריערדיגן פרק: ווען א מענטש איז זיך מתבונן אין גדלות השם, אפילו ווען עס ברענגט אים נאר צו א פארשטאנד אז מ'דארף האבן יראה און אהבה, איז דאס שוין אויך א מדריגה. א
אין פרק י"ח לייגט דער תניא צו א ביאור אויף "כי קרוב אליך הדבר מאד". ס'איז דא מענטשן מיט שוואכע מוחות וואס קענען זיך גארנישט מתבונן זיין. פונדעסטוועגן, ערקלערט דער משגיח, איז אזא מענטש אויך א איד, און ער קען אויך מקיים זיין די מצוות און לערנען תורה פון טיפן הארץ, דורך דער אהבה מסותרת וואס יעדער איד ירשנט פון די אבות. ב,ג
א גע'ירשנטע נאטור
יעדער איד שטאמט פון אברהם יצחק און יעקב, און ירשנט אהבה פון אברהם, יראה פון יצחק, און די שלימות פון ביידע דורך יעקב. דער משגיח באטאנט אז ס'איז נישט עפעס וואס מ'האט נאר אויב מ'אנטוויקלט עס. אזוי ווי אן אקס גלוסט גראז און א לייב פלייש ווייל זייערע עלטערן האבן עס געגלוסט, איז דער קשר פון א איד צום רבונו של עולם א חלק פון זיין מציאות. ער שפירט עס אפשר נישט, אבער די אהבה איז דא.
די אבות זענען די מרכבה
דער משגיח ערקלערט אז די אבות זענען געווען די מרכבה פאר דער שכינה, וואס דער נביא יחזקאל האט געזען. אזוי ווי די שכינה האט שפעטער גערוט אין בית המקדש, האט זי אין זייער צייט גערוט אויף די אבות, וואס האבן קיינמאל נישט מסיח דעת געווען פון דביקות; אפילו זייערע וואכעדיגע זאכן זענען געווען געווידמעט צום רבונו של עולם. דאס זעט ער אין דער סדרה פון דער וואך: אין יעקב'ס חלום פונעם סולם גייען די מלאכים ארויף און אראפ דורך יעקב'ס מעשים. ז,ח
אזוי איז געווען ביי צדיקים אין יעדן דור, און דער משגיח זאגט אז ער גלייבט אז אזעלכע צדיקים זענען דא היינט אויך, נאר אין דער צייט פון הסתר פנים זענען זיי באהאלטן. דער חתם סופר האט אמאל געזאגט פאר זיין זון, דעם כתב סופר, אז אפילו אריבערשטעלן א גלעזל אויפ'ן טיש טוט ער נאר על פי הלכה. דעם כח, זאגט דער משגיח, נעמען זיי פון די אבות, וואס חז"ל זאגן אויף זיי אז זיי זענען די מרכבה. ט
יעקב אבינו'ס ארבעט מיט לבן'ס שאף
רבי מרדכי פון לעכאוויטש פלעגט נישט זאגן קיין תורה אויף ויצא: א איד וואס שטעלט אויף א משפחה און מאכט א פרנסה לשם שמים, דאס אליין איז די גרעסטע תורה. יעקב האט געארבעט זיבן יאר פאר רחל ווייל זי איז מרמז אויף א בחינה פון שכינה, און זיין פאשען האט באפרייט אידישע נשמות פון דער סטרא אחרא. ער האט געמוזט גיין צו ארץ בני קדם, דעם ארט פון בלעם. י,מ
יעדער צדיק האט א לעומת זה
דער אייבערשטער האט געמאכט א באלאנסירטע וועלט, ממילא האט יעדער צדיק א לעומת זה אין קליפה לויט זיין כח. ווען רבי יהושע בן חנניה איז געגאנגען פון דער וועלט, האט ער געזאגט פאר די תלמידים אז די חכמה פון די חכמי האומות וועט מיט אים בטל ווערן. נמרוד, וואס האט געמאכט מורד זיין די וועלט, איז געווען קעגן אברהם, און רש"י זאגט אז עשו האט אים גע'הרג'עט אין טאג וואס אברהם איז נפטר געווארן, ווייל אז אברהם לעבט נישט, קען נמרוד אויך נישט לעבן. נ,ס,ע,פ
יעקב אבינו'ס שאף, לאה און רחל
אפילו דער נידעריגסטער איד ציט פון די אבות
דער תניא זאגט אז די אבות זענען די מרכבה, און ווייל מיר זענען זייערע קינדער האט יעדער איד א בחינה פון מרכבה, נאר זי הייבט זיך אן באהאלטן, ווי לאה איז געקומען פריער. די אבות האבן געקענט ממשיך זיין נשמות פון אלע צען ספירות פון די פיר עולמות, און אפילו דער נידעריגסטער איד באקומט כאטש נפש דנפש דמלכות דעשיה. ד,ה
דער משגיח ערקלערט: די נשמה האט נפש, רוח, נשמה, חיה און יחידה; מלכות איז די נידעריגסטע ספירה און עשיה דער נידעריגסטער עולם. דאס איז דאס נידעריגסטע פון נידעריגסטן, אבער פונדעסטוועגן א חלק פון דער קייט.
באהאלטענע גרויסקייט וואס קומט ארויס ביי א קינד
א טאטע מיט בלאנדע האר קען האבן א זון מיט שווארצע און אן אייניקל ווידער מיט בלאנדע; ביים זון איז עס געבליבן באהאלטן. אזוי ליגן די גרעסטע מדריגות באהאלטן אין יעדן איד, ווייל דער אור אין סוף איז מלובש אין דער חכמה פון יעדער אידישער נשמה, און די חכמה, ווי די פסוקים זאגן, איז דער שורש פון אלעם. ו,ש,ת,אא
מראי מקומות
תורה
- ג Devarim 30:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:57
- ח Bereishis 28:12-13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:21
- י Bereishis 29:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:55
- ל Bereishis 25:6 16:50 טעקסט מפתח
- מ Bamidbar 23:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:55
- אד Bereishis 25:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 37:19
- אה Shemos 3:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:33
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
- א לכאורה Tanya ch. 16-17 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:45
- ב לכאורה Tanya ch. 18 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:57
- ד לכאורה Tanya ch. 18 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:22
- ה לכאורה Tanya ch. 18 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:22
- ו לכאורה Tanya ch. 18 מפתח אינעם אויסשרייב: 32:47
- ק Yitav Lev (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 23:02
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 3:21 אפילו א מענטש וואס קען זיך נישט מתבונן זיין אין גדלות השם ביז צו פילן אהבה און יראה, קען מקיים זיין די מצוות און לערנען תורה פון טיפן הארץ, צוליב דער אהבה מסותרת וואס איז אין יעדן איד.
- 4:05 די אהבה מסותרת איז א ירושה פון די אבות: אהבה פון אברהם אבינו, יראה פון יצחק אבינו, און די שלימות פון ביידע דורך יעקב אבינו.
- 9:05 די אבות זענען געווען די מרכבה: זיי האבן קיינמאל נישט מסיח דעת געווען פון דביקות אין השם יתברך, און אלץ וואס זיי האבן געטאן איז געווען געווידמעט צו אים; אזוי אויך די צדיקים אין יעדן דור.
- 27:32 ווייל יעדער איד שטאמט פון די אבות, האט ער אויך א בחינה פון מרכבה; אפילו דער נידעריגסטער איד באקומט כאטש נפש דנפש דמלכות דעשיה, און אין איר איז באהאלטן די חכמה מיט'ן אור אין סוף.
- 38:52 דורך זיין עבודה קען א איד ארויסברענגען די באהאלטענע בחינה און זיך מאכן, אבר נאך אבר, א מרכבה פאר דער קדושה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 1:32 ווי אזוי קען א מענטש וואס איז צו שוואך אין מוח זיך מתבונן צו זיין אין גדלות השם, דינען דעם אייבערשטן פון טיפן הארץ?
תירוץ: 3:21 ווייל יעדער איד האט אן אהבה מסותרת צום רבונו של עולם, א ירושה פון די אבות.
-
קשיא: 13:55 פארוואס האט דער לעכאוויטשער נישט געזאגט קיין תורה אויף ויצא, וואס זעט אויס ווי נאר א מעשה פון משפחה, שאף און געלט?
תירוץ: 14:58 ווייל אלץ וואס יעקב האט געטאן איז געווען לשם שמים; זיין ארבעט מיט די שאף איז געווען באפרייען אידישע נשמות פון דער סטרא אחרא.
-
קשיא: 20:03 פארוואס איז נמרוד גע'הרג'עט געווארן פונקט אין דעם טאג וואס אברהם איז נפטר געווארן?
תירוץ: 20:27 ווייל די וועלט איז באלאנסירט: נמרוד איז געווען אברהם'ס לעומת זה, און אז אברהם לעבט שוין נישט, קען נמרוד אויך נישט לעבן.
-
קשיא: 35:14 ווי אזוי קען א פשוט'ער איד מיט א נידעריגע נשמה האבן א קינד וואס איז א גרויסער צדיק, ווען יעדער בריאה געבוירט נאר איר מין?
תירוץ: 35:43 אין אים איז באהאלטן דער כח פון די גרעסטע נשמות; ביי אים איז עס נישט נתגלה געווארן, אבער ביי זיין קינד קען עס יא נתגלה ווערן.
-
קשיא: 37:05 פארוואס איז דוד המלך געבוירן געווארן אויף אן אופן וואס האט אויסגעזען צווייפלהאפטיג?
תירוץ: 37:19 ווייל פון אים קומט משיח, וואלט דער שטן געפרואווט שטערן זיין געבורט; ווען ער איז געבוירן געווארן אויף א באהאלטענעם אופן, האט דער שטן געמיינט אז ער איז פון זיינע, ביז עס איז געווען צו שפעט.
מעשיות
-
12:38 דער חתם סופר און דאס גלעזל אויפ'ן טיש
דער חתם סופר האט אמאל גערעדט מיט פארשידענע מענטשן ווען זיין זון, שפעטער דער כתב סופר, איז געווען דערביי, און דער זון איז אוועקגעגאנגען לערנען. דער טאטע האט אים געזאגט ער זאל נישט מיינען אז ער האט גערעדט פוסטע זאכן. ער האט געזאגט אז אפילו ווען ער נעמט א גלעזל אויפ'ן טיש און שטעלט עס אוועק אויף אן אנדער ארט, טוט ער עס נאר על פי הלכה, און ער רירט זיך נישט אן תורה און רצון השם.
אין דער מעשה: דער חתם סופר, דער כתב סופר
-
13:55 דער לעכאוויטשער און פרשת ויצא
רבי מרדכי פון לעכאוויטש פלעגט נישט זאגן קיין תורה אויף פרשת ויצא. ער האט געזאגט אז מ'דארף נישט: די גאנצע סדרה דערציילט ווי יעקב אבינו גייט צו בית לבן, שטעלט אויף א משפחה, פאשעט שאף און מאכט געלט, און דאס אליין איז די גרעסטע תורה, ווייל א איד וואס שטעלט אויף א משפחה און מאכט א פרנסה טוט אלץ לשם שמים.
אין דער מעשה: רבי מרדכי לעכאוויטשער
-
22:54 צדיקים וואס האבן געדענקט אז זיי זענען געווען יעקב'ס שעפסעלעך
דער ישמח משה האט דערציילט פאר זיין אייניקל, דעם ייטב לב, אז ער געדענקט ווען ער איז געווען א שעפסעלע ביי יעקב אבינו. ער האט געוויזן א צייכן אויף זיין אקסל, פון ווען יעקב אבינו האט אים אמאל געגעבן א קלאפ מיט א שטעקן ווען ער איז געווען א שעפסעלע. דער אפטער רב האט אויך דערציילט אז ער געדענקט ווען ער איז געווען א שעפסעלע ביי יעקב אבינו, און ער האט געדענקט דעם ניגון וואס יעקב האט געשפילט אויף זיין חליל כדי צוזאמענצונעמען די שעפסעלעך; חסידים קענען דעם ניגון.
אין דער מעשה: דער ישמח משה, יעקב אבינו, דער ייטב לב, דער אפטער רב
געדאנקען
- 6:15 די אהבה מסותרת איז נישט א געפיל וואס א איד אנטוויקלט, נאר א חלק פון זיין מציאות, אזוי ווי די גע'ירשנטע נאטורן פון בעלי חיים: אן אקס האט א חשק צו גראז און א לייב צו פלייש ווייל זייערע עלטערן האבן עס געהאט, נישט ווייל זיי האבן עס אויסגעארבעט.
- 15:55 יעקב אבינו'ס פאשען לבן'ס שאף איז געווען באפרייען אידישע נשמות פון דער סטרא אחרא; די זעכציג ריבוא שאף אין מדרש זענען די זעכציג ריבוא נשמות, און די שיטה פון זעכציג ריבוא עדרים ווייזט אז צו יעדן אות אין דער תורה געהערט א גאנצע עדה אידן.
- 17:37 יעדער צדיק האט א לעומת זה אין קליפה לויט זיין גרויסקייט, און ווען דער צדיק גייט אוועק פון דער וועלט פאלט אויך זיין לעומת זה; דערפאר איז נמרוד גע'הרג'עט געווארן פונקט אין דעם טאג וואס אברהם אבינו איז נפטר געווארן.
- 25:32 לאה איז די באהאלטענע בחינה פון דער שכינה און רחל די אנטפלעקטע; די אהבה מסותרת אין יעדן איד איז די בחינה פון לאה, באהאלטן טיף ווי לאה אין מערת המכפלה, און די עבודה איז עס צו ברענגען צו דער אנטפלעקטער בחינה פון רחל.
- 32:47 אזוי ווי בלאנדע האר וואס זענען באהאלטן אין א טאטן מיט שווארצע האר קענען זיך ווייזן ביי זיין זון, אזוי קענען די גרויסע כוחות הנפש וואס זענען באהאלטן אין א פשוט'ן איד זיך אנטפלעקן ביי זיין קינד; דערמיט קען א פשוט'ער איד האבן א קינד וואס איז א גרויסער צדיק.
- 36:18 דער אייבערשטער מאכט אמאל א זייער הויכע נשמה געבוירן ווערן ביי אן אומגעריכטן טאטן, ווי אברהם אבינו ביי תרח און דוד המלך אויף א באהאלטענעם אופן, כדי דער שטן זאל עס נישט פאראויסזען און נישט שטערן ביז עס איז שוין צו שפעט.
- 39:30 א איד וואס היט זיינע אויגן מאכט זיי א מרכבה: צוויי מאל "עין" איז בגימטריא 260, צען מאל דער שם הוי'ה, און דאס פארבינדט דער משגיח מיט "כי סר לראות" ביי משה רבינו.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 38:33 דער משגיח זאגט אז א איד דארף וויסן אז ער טראגט אין זיך א בחינה פון מרכבה, אלס אן אייניקל פון די אבות, און אז דורך זיין עבודה קען ער עס ארויסברענגען, כאטש אין געוויסע מאמענטן.
- 39:27 דער משגיח זאגט אז ווען א איד היט זיינע אויגן און קוקט נאר אויף הייליגע זאכן, ווערן זיינע אויגן א מרכבה פאר דער קדושה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, בלעם, דוד המלך, דער אפטער רב, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער חתם סופר, דער ייטב לב, דער ישמח משה, דער כתב סופר, יחזקאל הנביא, יעקב אבינו, יצחק אבינו, לאה אמנו, לבן, משה רבינו, נמרוד, עשו, רבי חיים ויטאל, רבי יהושע בן חנניה, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רחל אמנו, רש"י, תרח
ערכים אבות הקדושים, אהבה מסותרת, התבוננות, יראת שמים, מערת המכפלה, מרכבה, סטרא אחרא, עלמא דאתגליא, עלמא דאתכסיא, קל שבקלים, תיקון חצות