“זכור את יום אשר עמדת לפני ה' אלוקיך בחורב”
קאטאלאג: זמנים שבועות נומ׳ 10 פאקעט גייד ז׳ 32 תש"ס (1999–2000) אידיש 29 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט די אזהרה פון דער תורה קיינמאל נישט צו פארגעסן דעם יום אשר עמדת לפני ה' אלקיך בחורב, און ווי אזוי דער טאג קומט צוריק יעדן שבועות כדי מ'זאל מקבל זיין די תורה פון דאס ניי.
דער משגיח עפנט מיט די פסוקים אין דברים וואס ווארענען מיט עטליכע לשונות נישט צו פארגעסן דעם יום אשר עמדת בחורב און עס איבערצוגעבן די קינדער: הר סיני, וואו יעדער איד האט געהערט ווי דער אייבערשטער רעדט, איז דער יסוד פון אמונה. ער ערקלערט אז יעדע זאך אין דער תורה איז איינגעקריצט אין איר צייט, ממילא קומען די זעלבע אורות צוריק יעדעס יאר, און שבועות קומט ארונטער מתן תורה פון דאס ניי, אזוי ווי צדיקים האבן עס דורכגעלעבט; אן עבירה איז נאר א חציצה וואס לאזט דעם גוף נישט שפירן. די עבודה פון שבועות איז צו ווערן א כלי קיבול פאר דער תורה, בפרט ביי אהבה רבה און ביי קריאת עשרת הדברות. מיט א משל פון א חתן וואס באצאלט אלעס אבער ברענגט נישט די טבעת, ווארנט ער נישט צו שלאפן ביים עיקר נאך א נאכט וואך זיין. ער דערציילט פונעם בעלזער רב'ס הארץ פאר שבועות און פונעם סאטמארער רב'ס ליינען, ער שטארקט די חשיבות פון עבודה אין א פארפעסטעטן דור, און ער שליסט מיטן מדרש איבער די הערנער פונעם איל פון יצחק און א בקשה אויף רחמים פאר אלע אידן.
ענינים: מתן תורה ביי הר סיני · יסודי האמונה
סדר השיעור
-
0:00 נישט פארגעסן דעם יום אשר עמדת בחורב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ליינט די פסוקים אין דברים וואס ווארענען מיט עטליכע לשונות נישט צו פארגעסן דעם טאג וואס מ'איז געשטאנען פארן אייבערשטן בחורב, און עס צו דערציילן די קינדער. ער ערקלערט אז הר סיני, וואו יעדער איד איז געווען א נביא און האט געהערט דעם אייבערשטן רעדן פנים בפנים, איז דער יסוד פון אמונה און פון דער אמונה אין משה רבינו.
-
4:52 די זעלבע אורות קומען צוריק יעדעס יאר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז אלעס אין דער תורה איז איינגעקריצט אין זיין צייט ווי אין א קרייז, ממילא קומען יעדעס יאר די זעלבע אורות צוריק; דערפאר הייסט א יאר שנה, א לשון פון איבערחזרן. צדיקים ווי דער צאנזער רב און רבי שלום פון בעלזא האבן קענטיג דורכגעלעבט מתן תורה, און אן עבירה, זאגט ער, איז ווי אן איזאלאציע וואס לאזט דעם גוף נישט שפירן וואס די נשמה לעבט דורך.
-
8:36 די עבודה פון שבועות: ווערן א כלי קיבול שטייט אינעם קאטאלאג
יעדער יום טוב האט זיין עבודה, און די עבודה פון שבועות איז צו ווערן א כלי קיבול פאר דעם יום אשר עמדת, וואס מ'דארף געדענקען יעדן טאג דורך די שש זכירות אדער ביי אהבה רבה. דער עיקר קבלה איז ביי קריאת עשרת הדברות; דער משגיח ברענגט פון א רבי אז מ'דארף מער מורא האבן פאר שבועות ווי פאר ראש השנה, און ער שילדערט די קולות וברקים און ווי מ'בעט אויף מער תורה.
-
13:58 דער חתן וואס האט נישט געברענגט די טבעת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט א משל פון א חתן וואס באצאלט פאר אלעס ביי דער חתונה אבער וויל נישט קויפן די טבעת וואס מ'דארף פאר די קידושין, און ער גלייכט עס צו איינעם וואס איז וואך א גאנצע שבועות נאכט און שלאפט דערנאך ביי אהבה רבה און ביי עשרת הדברות. ער רעכנט אז מ'זאל זיך צולייגן א פאר שעה פארן דאווענען, און ווער עס ווייסט אז ער וועט איינשלאפן זאל נישט וואך זיין די גאנצע נאכט.
-
17:55 דעם בעלזער רב'ס הארץ און א פארפעסטעטער דור שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט ווי דער בעלזער רב האט געענטפערט דעם קעניגס דאקטער, וואס האט געפונען אז זיין הארץ קלאפט נישט אין ארדענונג, אז אין זעקס טעג ארום איז שבועות, און ער דערמאנט ווי ער האט געהערט דעם סאטמארער רב ליינען די עשרת הדברות. היינט שפירן מיר עס נישט, אבער אזוי ווי די לופט און די וואסער אין גשמיות זענען פארפעסטעט, אזוי איז די רוחניות'דיגע לופט, און א איד וואס מוטשעט זיך דארט צו לערנען און דאווענען איז גאר חשוב.
-
23:09 דער רעכטער הארן פונעם איל און א בקשה אויף רחמים
פונעם סליחה און פונעם מדרש אז דער לינקער הארן פונעם איל פון יצחק איז געווען דער שופר פון מתן תורה און דער רעכטער וועט זיין דער שופר של משיח, בעט דער משגיח אז מ'זאל שוין הערן דעם רעכטן הארן. ער רעכנט אויס די סכנות פון אידן אין ארץ ישראל, אין רוסלאנד און אין איראן, רופט צו בעטן רחמים שבועות, און מאנט מ'זאל קומען לערנען פארן דאווענען און מקבל זיין די תורה מיט שמחה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
נישט פארגעסן דעם יום אשר עמדת בחורב
די זעלבע אורות קומען צוריק יעדעס יאר
דער משגיח ערקלערט אז אלעס אין דער תורה איז איינגעקריצט אין זיין צייט ווי אין א קרייז, און יעדעס יאר קומען די זעלבע אורות צוריק; דערפאר הייסט א יאר שנה, א לשון פון איבערחזרן. די גוים פייערן נאר א זכרון, אבער ביי אידן קומט דער אור אליין נאכאמאל, און שבועות קומט ארונטער מתן תורה פון דאס ניי.
ביים צאנזער רב און ביי רבי שלום פון בעלזא האט יעדער געזען אז זיי לעבן דורך מתן תורה. יעדע נשמה שפירט עס; אן עבירה איז נאר ווי די איזאלאציע אויף א דראט, וואס לאזט דעם גוף נישט שפירן דעם שטראם.
די עבודה פון שבועות: ווערן א כלי קיבול
יעדער יום טוב האט זיין עבודה, און די עבודה פון שבועות איז צו ווערן א כלי קיבול פאר דעם יום אשר עמדת. מ'דארף עס געדענקען יעדן טאג, אלס איינע פון די שש זכירות אדער ביי דער ברכה פון אהבה רבה, וואס רעדט פון דעם וואס איז פארגעקומען ביי מתן תורה. ז
דער עיקר קבלה איז ביי קריאת עשרת הדברות, ווען יעדער איד שטייט ביים הר סיני. דער משגיח ברענגט פון א רבי אז מ'דארף מער ציטערן פאר שבועות ווי פאר ראש השנה, ווייל דעמאלט גיט מען נישט פרנסה נאר נאנטקייט צום אייבערשטן. ער שילדערט די קולות וברקים פון שמות יט, טז, און זאגט אז מ'זאל בעטן דעם רבונו של עולם אויף מער תורה. ח
דער חתן וואס האט נישט געברענגט די טבעת
דער משגיח דערציילט פון א חתן וואס באצאלט פאר דער מוזיק, פארן פאטאגראף און פאר די בלומען, אבער וויל נישט קויפן די טבעת, וואס אן איר איז נישטא קיין קידושין. אזוי איז איינער וואס איז וואך א גאנצע שבועות נאכט און שלאפט דערנאך ביי אהבה רבה און ביי עשרת הדברות, ווען דאס גאנצע מחנה ציטערט.
אין שוואכע דורות, זאגט ער, זאל מען זיך צולייגן א דריי פיר שעה פארן דאווענען, און ווער עס ווייסט אז ער וועט איינשלאפן זאל נישט וואך זיין די גאנצע נאכט.
דעם בעלזער רב'ס הארץ און א פארפעסטעטער דור
דעם קעניגס דאקטער, א איד, האט אונטערגעזוכט דעם שוואכן בעלזער רב און געפונען אז זיין הארץ קלאפט נישט אין ארדענונג. האט דער רבי געענטפערט אז אין זעקס טעג ארום איז שבועות; ווי אזוי זאל דאס הארץ קלאפן אין ארדענונג? דער משגיח לייגט צו אז ער איז זוכה געווען צו הערן דעם סאטמארער רב ליינען די עשרת הדברות, און די ווענט האבן געציטערט.
היינט שפירן מיר עס נישט, פונדעסטוועגן איז אונזער עבודה זייער חשוב. לויטן כלל אין ספרים אז מ'דערקענט רוחניות פון גשמיות, ווייזן די פארפעסטעטע לופט און טייכן אז די רוחניות'דיגע לופט איז פארפעסטעט, און א איד וואס מוטשעט זיך דארט צו לערנען און דאווענען טוט א גרויסע זאך.
דער רעכטער הארן פונעם איל
דער משגיח ברענגט די סליחה וואס בעט צו דערוועקן דעם ימין עוז אין זכות פון דער עקידה פון יצחק, און דעם מדרש אז דער לינקער הארן פון זיין איל איז געווען דער שופר פון מתן תורה און דער רעכטער וועט זיין דער שופר של משיח. נאכדעם וואס מ'האט געהערט דעם לינקן, בעט ער אז מ'זאל שוין הערן דעם רעכטן. י,כ
ער שילדערט די סכנות פון אידן אין ארץ ישראל, אין רוסלאנד און אין איראן, וואו דרייצן אידן שטייען פאר א משפט אויף א בלבול פון שפיאנאזש. ווען אידן זענען מקבל די תורה, וואס קומט פון דער רעכטער האנט פונעם רבונו של עולם, זאלן זיי בעטן רחמים אויף זייערע משפחות, זייער שטאט און אלע אידן.
ער שליסט מיט א בקשה אז אלע זאלן מקבל זיין די תורה מיט אהבה, יראה און שמחה, נישט פארגעסן דעם טאג, און קומען לערנען פארן דאווענען.
מראי מקומות
תורה
תלמוד בבלי
מדרש
- כ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 23:13
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 2:04 די תורה ווארנט מיט אסאך לשונות נישט צו פארגעסן דעם יום אשר עמדת בחורב, ווייל הר סיני, וואו יעדער איד האט געהערט דעם אייבערשטן, איז דער יסוד פון אמונה וואס מ'גיט איבער צו די דורות.
- 4:53 יעדע זאך אין דער תורה איז איינגעקריצט אין איר צייט, ממילא קומען יעדעס יאר די זעלבע אורות צוריק, און שבועות קומט ארונטער מתן תורה פון דאס ניי.
- 10:30 די עבודה פון שבועות איז צו זיין א כלי קיבול פאר דער תורה, בעיקר ביי קריאת התורה פון עשרת הדברות, ווען יעדער איד שטייט ביים הר סיני.
- 15:12 א גאנצע נאכט וואך זיין טויג נישט אז מ'שלאפט דערנאך ביי אהבה רבה און ביי קריאת עשרת הדברות.
- 20:35 אין א דור וואס די רוחניות'דיגע לופט איז פארפעסטעט, איז א איד וואס מוטשעט זיך צו לערנען און צו דאווענען א גאר גרויסע און חשובע זאך ביים רבונו של עולם.
- 24:19 נאכדעם וואס אידן האבן געהערט דעם לינקן הארן פונעם איל ביי מתן תורה, בעט דער משגיח אז מ'זאל שוין הערן דעם רעכטן הארן, דעם שופר של משיח, און אז דער אייבערשטער זאל האבן רחמים אויף אידן אומעטום.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 6:04 פארוואס הייסט א יאר שנה?
תירוץ: 6:07 ווייל שנה איז א לשון פון איבערחזרן: יעדעס יאר קומען די זעלבע צייטן מיט זייערע אורות נאכאמאל ארום.
-
קשיא: 8:26 אויב מ'דארף געדענקען הר סיני יעדן טאג, וואס זאל מען זאגן אויף שבועות אליין?
תירוץ: 8:34 שבועות קומט צוריק דער טאג פון מתן תורה אליין, ממילא דארף מען עס זיכער געדענקען און זיך צוגרייטן דערצו, דאס איז די עבודה פונעם טאג.
-
קשיא: 15:39 ווי אזוי קען מען שלאפן ביי עשרת הדברות, ווען דאס גאנצע מחנה ציטערט פון די בליצן און דונערן?
תירוץ: 16:04 אזוי ווי דער חתן וואס האט באצאלט פאר אלעס אבער נישט געברענגט די טבעת, איז ער וואך געווען די גאנצע נאכט און פארפאסט דעם עיקר.
-
קשיא: 20:30 די פריערדיגע דורות האבן געשפירט הר סיני און מיר נישט; וואס איז אונזער עבודה ווערט?
תירוץ: 20:35 אונזער עבודה איז זייער חשוב ביים רבונו של עולם, נאך מער ווי פריער, ווייל מיר דינען אים אין א וועלט וואס איז פארפעסטעט ברוחניות.
מעשיות
-
18:02 דעם בעלזער רב'ס הארץ פאר שבועות
דער לייב דאקטער פונעם קעניג, דער גרעסטער דאקטער פון דער מדינה, איז געווען א איד וואס האט אלס אינגל געלערנט אין חדר און שפעטער שטודירט מעדיצין אין אוניווערסיטעט. די חסידים האבן אים געבעטן ער זאל אונטערזוכן דעם בעלזער רב, וואס איז געווען זייער שוואך. ער האט אויסגעהערט דעם רבי'נס הארץ און געזאגט אז עס קלאפט נישט אין ארדענונג. האט אים דער רבי געענטפערט אז אין זעקס טעג ארום איז שבועות, און ווי אזוי וויל דער דאקטער אז זיין הארץ זאל דעמאלט קלאפן אין ארדענונג.
אין דער מעשה: דער בלאזשעווער רבי
-
19:58 דער סאטמארער רב ליינט די עשרת הדברות
דער משגיח דערמאנט אז ער איז זוכה געווען אסאך שבועות'ן צו הערן דעם סאטמארער רב ליינען די עשרת הדברות. ווען ער האט געזאגט אנכי, האבן די ווענט געציטערט, און מ'האט געשפירט דעם יום אשר עמדת לפני ה' אלקיך בחורב.
אין דער מעשה: דער סאטמארער רב
געדאנקען
- 6:04 נישט אזוי ווי ביי די גוים, וואס פייערן נאר א זכרון פון וואס איז אמאל געשען, קומען ביי אידן טאקע צוריק די זעלבע אורות פונעם ערשטן טאג יעדעס יאר, און דערפאר הייסט א יאר שנה, א לשון פון איבערחזרן.
- 7:27 יעדע נשמה לעבט יעדן שבועות דורך מתן תורה; אן עבירה איז ווי די איזאלאציע אויף אן עלעקטרישן דראט, וואס לאזט דעם גוף נישט שפירן דעם שטראם וואס די נשמה לעבט דורך.
- 12:07 ראש השנה ווערט מען גע'דן אויף פרנסה, אבער שבועות ווערט מען גע'דן אויף זיין חלק אין תורה און זיין נאנטקייט צום רבונו של עולם, דערפאר דארף מען שבועות נאך מער מורא האבן.
- 14:24 דער וואס איז וואך די גאנצע נאכט און שלאפט דערנאך ביי עשרת הדברות איז ווי א חתן וואס האט באצאלט פאר די מוזיק און די בלומען אבער וויל נישט קויפן די טבעת, וואס אן איר איז נישטא קיין קידושין.
- 21:00 אזוי ווי היינט זענען די לופט און די טייכן פארפעסטעט אין גשמיות, אזוי איז די רוחניות'דיגע לופט פארפעסטעט, לויטן כלל אז מ'קען דערקענען רוחניות פון גשמיות; דערפאר איז היינט די עבודה פון א איד וואס מוטשעט זיך אזוי חשוב.
- 24:19 דער לינקער הארן פונעם איל פון יצחק איז שוין געבלאזן געווארן ביי הר סיני, און דער רעכטער הארן בלייבט פאר משיח; די תורה קומט פון דער רעכטער האנט פונעם רבונו של עולם, ממילא איז קבלת התורה א צייט צו דערוועקן דעם ימין אויף רחמים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 9:18 דער משגיח זאגט אז מ'זאל געדענקען הר סיני יעדן טאג, צי דורך די שש זכירות צי ביי דער ברכה פון אהבה רבה.
- 17:03 דער משגיח זאגט אז ווער עס איז וואך שבועות ביינאכט זאל זיך צולייגן א דריי פיר שעה פארן דאווענען, כדי מ'זאל האבן כח צו דאווענען און צו הערן קריאת התורה.
- 17:26 דער משגיח זאגט אז ווער עס ווייסט אז ער וועט איינשלאפן זאל נישט וואך זיין די גאנצע נאכט, ווייל דאס דאווענען און קריאת התורה זענען דער עיקר.
- 26:40 דער משגיח רופט זיינע צוהערער צו בעטן שבועות רחמים אויף אידן פון זייערע משפחות, פון זייער שטאט, פון ארץ ישראל און פון דער גאנצער וועלט.
- 27:57 דער משגיח מאנט די צוהערער צו קומען לערנען שבועות אינדערפרי פארן דאווענען און אריינלייגן כוחות אינעם דאווענען.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער בלאזשעווער רבי, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער סאטמארער רב, דער שר שלום פון בעלזא, יצחק אבינו, מרים, משה רבינו
ערכים אהבה רבה, חציצה, מתן תורה, שבועות, שופר של משיח