A Lesson from יתרו - It's Never too Late
קאטאלאג: PARSHA (English) יתרו נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 57 תשמ"ט (1988–89) ענגליש 1 שעה 26 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ווייזט פון יתרו, פון די וואס זענען פארשפעטיגט געווען ביי קריעת ים סוף און ביי עמלק, און פון דער הפטרה פון ישעיה, אז השם יתברך דערנעענטערט יעדן איד און אז ס'איז קיינמאל נישט צו שפעט צו קומען צו דער תורה.
דער משגיח עפנט מיט דעם פסוק "ואביא אתכם אלי" און מיט דער ברכה פון אהבה רבה: השם יתברך האט מודיע געווען אז ער וויל אונז נאענט צו זיך. דער ענין פון דער סדרה ליגט אין איר נאמען: יתרו, דער גר וואס איז מקורב געווארן, האט געבעטן אז משה זאל ארויסגיין אים אנטקעגן, ווייל ער האט געדארפט חיזוק. רש"י זאגט אז יתרו האט געהערט פון קריעת ים סוף און מלחמת עמלק. דער משגיח איז מיישב דעם תרגום, וואס טייטשט "נחשלים" די וואס האבן זיך פארשפעטיגט, מיט רש"י, וואס זאגט אז דער ענן האט זיי ארויסגעווארפן: זייער אייגענע פוילקייט האט זיי געלאזט אינדרויסן, און דער כעס פון השם אויף עמלק ברענט נאך היינט. אויך דתן ואבירם זענען שפעט געקומען און האבן באקומען א באזונדערע קריעת ים סוף. דערפון האט יתרו געלערנט אז א פארשפעטיגטער ווערט אויפגענומען. שבועות איז מתן תורה פאר די וואס האבן זיך געגרייט; פרשת יתרו איז מתן תורה נאכאמאל פאר די וואס קומען שפעט, אן אתערותא דלעילא, ווי די הפטרה פון ישעיה ווייזט קעגן דער פון יחזקאל. ער שליסט: מ'טאר קיינמאל נישט טראכטן ווי עמלק און קיינמאל נישט מייאש ווערן.
ענינים: דעם אייבערשטנס אהבה צו כלל ישראל · מתן תורה ביי הר סיני
סדר השיעור
-
0:00 ואביא אתכם אלי און אהבה רבה
דער משגיח עפנט מיט די ווערטער פאר מתן תורה, "ואביא אתכם אלי", וואס דער תרגום טייטשט "איך האב אייך דערנעענטערט צו מיר". ער ערקלערט אז אין דער ברכה פון אהבה רבה בעטן מיר פארשטאנד אין תורה מכח דעם רצון וואס השם האט מודיע געווען.
-
4:26 דער ענין פון דער סדרה אין יתרו'ס נאמען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז דער ענין פון א סדרה איז מרומז אין איר נאמען: יתרו איז געווען א גר וואס איז מקורב געווארן, און די סדרה רופט די ווייטע. ער ערקלערט אז יתרו האט געבעטן אז משה זאל אים ארויסגיין אנטקעגן נישט צוליב כבוד, נאר ווייל ער האט מורא געהאט אז ער וועט פארלירן דעם מוט.
-
10:47 וואס יתרו האט געהערט: ים סוף און עמלק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס רש"י זאגט אז יתרו האט געהערט דווקא פון קריעת ים סוף און מלחמת עמלק, ווען דער פסוק רעכנט אויס אסאך מער. ער גייט צו מלחמת עמלק און פרשת זכור, און פרעגט פארוואס די תורה לייגט צו "אשר קרך בדרך", אויפן וועג.
-
15:00 די נחשלים: פארשפעטיגטע אדער ארויסגעווארפענע? שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אנטקעגן דעם תרגום, וואס טייטשט "נחשלים" די וואס האבן זיך פארשפעטיגט, מיט רש"י, וואס זאגט אז דאס זענען געווען פון שבט דן וואס דער ענן האט ארויסגעווארפן. ער ערקלערט אז די מחנה אונטער די ענני כבוד האט געהאט די קדושה פון ירושלים, דערפאר האט א מצורע, ווי מרים, געמוזט ארויסגיין.
-
18:45 זיי האבן זיך אליין ארויסגעשטעלט דורכן פארשפעטיגן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח איז מיישב דעם תרגום מיט רש"י: ווען די חצוצרות האבן געגעבן א סימן צו פארן, האבן די לעצטע פון מחנה דן זיך נישט געאיילט און זענען געבליבן הינטן, אזוי אז זייער אייגענע הנהגה, נישט השם, האט זיי ארויסגעווארפן. ער ברענגט א משל פון איינעם וואס שווענצט א מנין אדער א שיעור, און ערקלערט אז עמלק האט זיי געקענט אנקומען נאר אויפן וועג.
-
26:18 פרשת זכור: השם'ס השגחה אויף די אפגעשטויסענע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער כעס פון השם אויף עמלק, וואס האט זיך אנגעכאפט אין די אפגעפרעמדטע אידן, האט זיך נישט אפגעקילט נאך טויזנטער יארן. פרשת זכור איז די איינציגע פרשה וואס השם הייסט ליינען פון ספר תורה, מער ווי קריאת שמע אדער עשרת הדברות, כדי עס זאל זיך איינקריצן ווי השם זארגט פאר די וואס זעען אויס אפגעשטויסן.
-
29:48 דתן ואבירם'ס באזונדערע קריעת ים סוף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם תרגום יונתן אז דתן ואבירם זענען געווען די איינציגע אידן וואס זענען געבליבן אין מצרים. לויטן מדרש, ווען זיי האבן געזען ווי די מצריים דערטרינקען זיך, האבן זיי אויך געוואלט גיין, און השם האט נאכאמאל געשפאלטן דעם ים נאר פאר די צוויי פארשפעטיגטע.
-
33:40 תורה פאדערט הכנה; יתרו איז געקומען נאכדעם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז תורה פאדערט מי און הכנה, דערפאר האט השם געגעבן ניין און פערציג טעג צו ציילן פאר מתן תורה, און אזוי יעדעס יאר פאר שבועות. יתרו האט דאס אלעס פארפעלט, און האט געוואלט דורכברעכן די מחיצה פון די ענני כבוד, וואו קיין גוי האט נישט געקענט אריין, ווי די ספרים זאגן אויף א סוכה.
-
37:04 דער מוט פונעם פארשפעטיגטן און דער וא"ו שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יתרו האט זיך צוערשט אפגעהאלטן, ווייל ער האט געהאלטן אז ער איז צו שפעט, אבער די מעשיות פון דתן ואבירם און פון עמלק האבן אים געוויזן אז השם נעמט אויף פארשפעטיגטע. ער איז געקומען, האט צוגעלייגט א פרשה אין דער תורה, און האט באקומען אין זיין נאמען דעם וא"ו, דעם אות פון חיבור וואס זעט אויס ווי א טשוואק.
-
42:38 צוויי מאל ליינען מתן תורה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז מתן תורה ליינט מען שבועות, גלייך פון "בחודש השלישי", פאר די וואס האבן זיך געגרייט, און נאכאמאל אין פרשת יתרו, וואס הייבט זיך אן מיטן פארשפעטיגטן יתרו. די ספרים זאגן אז די זעלבע אורות פון שבועות קומען אראפ אין פרשת יתרו, אזוי אז איינער וואס האט פארפעלט זיין הכנה לערנט אז ער איז קיינמאל נישט צו שפעט.
-
50:50 אתערותא דלעילא און אתערותא דלתתא שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די צוויי לשונות אתערותא דלעילא און אתערותא דלתתא. שבועות איז אן אתערותא דלתתא, אז מ'ציט אליין אויף דעם וועקער; פרשת יתרו איז דער סימן פון אן אתערותא דלעילא, און נאר השם ווייסט וועמען ער וועקט אויף און אויף וועמען ער ווארט.
-
56:35 יחזקאל'ס מחיצות, ישעיה'ס גלייכע ראיה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אנטקעגן די הפטרה פון שבועות, וואו יחזקאל גייט דורך פיר מחיצות איידער ער זעט דעם כסא הכבוד, מיט דער הפטרה פון יתרו, וואו ישעיה זעט דעם אויבערשטן אויפן כסא גלייך אינעם ערשטן פסוק. פרשת יתרו, זאגט ער, דארף נישט קיין הכנה און נישט קיין ציילן.
-
1:02:50 טהרה ביים טייך, טומאה אונטער עוזיהו שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יחזקאל האט נביאות געזאגט אין בבל ביי א טייך, א מקום טהרה, און ישעיה'ס ראיה איז געקומען אין דעם יאר וואס עוזיהו איז געווארן א מצורע, ווען א טומאה איז געלעגן אויפן גאנצן פאלק דורך זיין מלך. ישעיה אליין האט געפילט אז ער איז נישט ראוי, א טמא שפתים, און פונדעסטוועגן האבן זיך פאר אים געעפנט די הימלען.
-
1:11:13 א מתנה פון הימל; עמלק'ס קאלטע וואסער שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז פרשת יתרו, צווישן דער מעשה פון יתרו און דער הפטרה, לערנט אז מ'קען דערגרייכן מדריגות וואס מ'האט נישט פארדינט. ער ברענגט דעם מדרש וואו השם זאגט אז ער דערנעענטערט און שטויסט נישט אפ, און דעם מדרש אז עמלק האט "אפגעקילט" די פארשפעטיגטע דורכן זאגן אז זיי געהערן נישט דארט.
-
1:16:01 טראכט ווי יתרו, נישט ווי עמלק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שליסט אז מ'זאל נישט טראכטן ווי עמלק נאר ווי יתרו: אויב מ'קען נישט אליין אריין, זאל מען ארויסרופן איינעם וואס זאל אריינציען, און קיינמאל נישט מייאש ווערן. ער קומט צוריק צו אהבה רבה: מ'בעט תורה נישט ווי א קבצן ביי דער טיר, ווייל השם האט מודיע געווען אז ער וויל אונז נאענט.
-
1:20:27 שאלות וועגן קדושה און שמונה עשרה
אויף שאלות פון די צוהערער שטימט דער משגיח מסכים אז קדושה איז אויך א מין "נפתחו השמים", וואו מיר שטייען מיט די מלאכים. דערנאך רעדט ער וועגן דער שאלה צי שמונה עשרה איז אבות תקנום אדער כנגד קרבנות, און פארוואס מ'מוז האלטן דעם נוסח וואס איז מתוקן געווארן מיט רוח הקודש.
דער שיעור, אויסגעשריבן
ואביא אתכם אלי און אהבה רבה
פאר מתן תורה זאגט השם צו משה'ן אז ער זאל דערמאנען די אידן וואס ער האט געטון אין מצרים, און "ואביא אתכם אלי" (שמות יט, ד), וואס דער תרגום טייטשט: איך האב אייך דערנעענטערט צו מיר, אז איר זאלט מיר דינען. דער משגיח ערקלערט אז השם גיט נישט בלויז א תורה; ער וויל אז כלל ישראל זאל זיין נאענט צו אים. א,ב
דער ענין פון דער סדרה אין יתרו'ס נאמען
דער משגיח מערקט אן אז דער ענין פון א סדרה איז מרומז אין איר נאמען. יתרו איז געווען א גר וואס איז מקורב געווארן, און די תורה דערציילט באריכות ווי אזוי ער איז געקומען, ווי מ'האט אים אויפגענומען און וואס ער האט צוגעלייגט. די סדרה רעדט צו די נאענטע און צו די ווייטע: די נאענטע האבן מזל, און די ווייטע רופט מען אז זיי זאלן נענטער קומען.
יתרו האט געבעטן אז משה זאל ארויסגיין פון די ענני כבוד אים אנטקעגן, און רש"י לייגט צו: אויב נישט צוליב מיר, גיי ארויס צוליב דיין ווייב און קינדער. דער משגיח ערקלערט אז ער האט נישט געזוכט קיין כבוד. ער האט געדינט יעדע עבודה זרה, ווי רש"י זאגט, און האט מורא געהאט אז ער וועט פארלירן דעם מוט איידער ער גייט אריין אין א נייעם לעבן; דערפאר האט ער געבעטן מ'זאל אים אריינברענגען. ה,ו
וואס יתרו האט געהערט
די נחשלים
עמלק האט אנגעפאלן אויף די נחשלים. דער תרגום טייטשט עס די וואס האבן זיך פארשפעטיגט, און רש"י, לויט דער גמרא, זאגט אז דאס זענען געווען פון שבט דן וואס דער ענן האט ארויסגעווארפן. דער משגיח ערקלערט אז די מחנה אונטער די ענני כבוד האט געהאט די קדושה פון ירושלים; דערפאר האט מרים, ווען זי איז געווען א מצורע, געמוזט ארויסגיין, און די וואס זענען נישט געווען ראוי זענען געבליבן אינדרויסן. ז,ח,ט
זיי האבן זיך אליין ארויסגעשטעלט
כדי מיישב צו זיין ביידע זאגט דער משגיח אז השם שטויסט נישט אפ קיין איד. ווען די חצוצרות האבן געגעבן א סימן צו פארן, זענען די מחנות ארויס לויט דעם סדר, און מחנה דן איז געגאנגען לעצט. טייל פון זיי האבן זיך נישט געאיילט, זיי האבן נאך געפאקט ווען אלע זענען שוין אוועק, און זענען געבליבן הינטן. י
נישט קיין גזירה, נאר זייער אייגענע הנהגה האט זיי ארויסגעווארפן. ער ברענגט א משל פון מענטשן וואס שווענצן א מנין אדער א שיעור: השם ווארפט זיי נישט ארויס, נאר דער יצר הרע רעדט זיי איין אז ס'לוינט נישט. ווען די מחנה איז געשטאנען איז זי געווען באשיצט; נאר אויפן וועג האט עמלק געקענט צוקומען צו די וואס זענען געבליבן הינטן, און דאס איז דער פשט פון "בדרך".
פרשת זכור
דאס ווייזט ווי השם איז צוגעבינדן אפילו צו אידן וואס זעען אויס אפגעשטויסן. טויזנטער יארן שפעטער האט זיך זיין כעס אויף עמלק פאר'ן אנפאלן אויף זיי נאך נישט אפגעקילט. פרשת זכור, זאגט דער משגיח, איז די איינציגע פרשה וואס השם הייסט ליינען פון ספר תורה, נישט קריאת שמע און נישט עשרת הדברות, כדי מ'זאל זיך איינקריצן ווי ער זארגט פאר די וואס זעען אויס ארויסגעווארפן.
דתן ואבירם
אויך דתן ואבירם האבן זיך פארשפעטיגט. דער תרגום יונתן זאגט אז זיי זענען געווען די איינציגע אידן וואס זענען געבליבן אין מצרים. דער מדרש דערציילט אז ווען די מצריים האבן געזען ווי זייער חיל דערטרינקט זיך, האבן די צוויי באשלאסן אז זיי גייען אויך, און השם האט נאכאמאל געשפאלטן דעם ים נאר פאר זיי. כ,ל
תורה פאדערט הכנה
תורה, זאגט דער משגיח, פאדערט מי און הכנה. השם האט געגעבן ניין און פערציג טעג צו ציילן פאר מתן תורה, און אזוי טוט מען יעדעס יאר פאר שבועות; דער זוהר זאגט אז ווער ס'ציילט נישט ספירה קען נישט האפן אויף אסאך. יתרו האט דאס אלעס פארפעלט, און פונדעסטוועגן האט ער געוואלט דורכברעכן די מחיצה פון די ענני כבוד, וואו קיין גוי איז נישט אריין. מ
דער מוט פונעם פארשפעטיגטן
יתרו האט געוואוסט אז ער פעלט די הכנה, און האט זיך צוערשט אפגעהאלטן, ווייל ער האט געהאלטן אז ער איז צו שפעט. דערנאך האט ער געהערט די צוויי מעשיות: השם האט געשפאלטן דעם ים פאר צוויי פארשפעטיגטע, און האט מכריז געווען מלחמה אויף עמלק פון דור לדור פאר'ן אנפאלן אויף די לעצטע. דערפון האט ער פארשטאנען אז השם רופט יעדן, אפילו דעם וואס איז שפעט, און ער איז געקומען.
צוויי מאל מתן תורה
מתן תורה, ערקלערט דער משגיח, ליינט מען צוויי מאל א יאר. שבועות, נאך ניין און פערציג טעג הכנה, הייבט מען גלייך אן מיט "בחודש השלישי". אבער איינער וואס האט פארפאסט, וואס האט נישט געהאט קיין אידישע חינוך פון קינדווייז אן, קען האלטן אז ער איז שוין צו שפעט. ס
פאר אזעלכע פארשפעטיגטע איז דא נאך א מתן תורה: פרשת יתרו. די ספרים זאגן אז די זעלבע אורות וואס קומען אראפ שבועות קומען אראפ ווען מ'ליינט די פרשה, און צדיקים האבן דעמאלט געזען די קולות וברקים. דערפאר הייבט זי זיך אן מיט יתרו, וואס האט קיינמאל נישט געציילט ספירה, און מ'ליינט זי לאנג נאכדעם וואס די טירן זענען פארמאכט געווארן.
דער משגיח לייגט צו אז דאס איז אויך א סימן: פרשת יתרו קען זיין יעדן טאג, און זי לערנט אז ווער ס'וויל אנגענומען ווערן ביי השם איז קיינמאל נישט צו שפעט.
אתערותא דלעילא און אתערותא דלתתא
דער משגיח ברענגט צוויי לשונות פון ספרי חסידות: אתערותא דלעילא, ווען השם הייבט א מענטש אויף, און אתערותא דלתתא, דורך זיין אייגענע מי און חשק. ווען דער יצר הרע איז אים מנצח, קען השם שיקן געשעענישן וואס וועקן אים אויף, אן אינערלעכע קול וואס פרעגט ביז וואנען ער וועט שלאפן. ע
שבועות איז אתערותא דלתתא: מ'ציט אליין אויף דעם וועקער כדי צו זיין גרייט אין צייט. פרשת יתרו איז דער סימן פון אתערותא דלעילא. נאר השם, וואס קען דעם שורש פון יעדער נשמה, באשליסט וועמען צו וועקן און אויף וועמען צו ווארטן.
יחזקאל'ס מחיצות, ישעיה'ס גלייכע ראיה
די צוויי הפטרות ווייזן דעם חילוק. שבועות ליינט מען יחזקאל, וואס האט געזען ווי די הימלען עפענען זיך, אבער ערשט נאכן דורכגיין פיר מחיצות: רוח סערה, ענן גדול, אש מתלקחת און נגה. אין דער הפטרה פון יתרו זעט ישעיה דעם אויבערשטן אויפן כסא גלייך אינעם ערשטן פסוק, אן קיין שום מחיצות. פ,צ
פרשת יתרו, זאגט דער משגיח, איז ווען מ'קען באקומען א קלארקייט אן ציילן ספירה און אן מי; שבועות מוז מען זיך גרייטן.
טהרה ביים טייך, טומאה אונטער עוזיהו
א צווייטער חילוק איז דער מקום. יחזקאל זאגט אז ער איז געווען ביים נהר כבר. דער משגיח ברענגט די גמרא אז נבואה איז נאר אין ארץ ישראל צוליב דער טומאה פון חוץ לארץ, סיידן דער נביא האט שוין פריער נביאות געזאגט אדער ער איז אין א מקום טהרה; א טייך, וואו מ'טובלט זיך, איז אזא מקום. פ,ר
ישעיה'ס ראיה איז געקומען "בשנת מות המלך עוזיהו". די גמרא זאגט אז ער האט געלעבט, נאר ער איז געווען א מצורע, ווייל ער האט געוואלט טון די עבודה פון א כהן, און מ'האט אים געהאלטן אינדרויסן פון ירושלים. ווייל דער רמב"ם זאגט אז דער מלך איז דאס הארץ פונעם פאלק, איז א טומאה געלעגן אויף גאנץ כלל ישראל. צ,ש,ת
א מתנה; עמלק'ס קאלטע וואסער
דאס, זאגט דער משגיח, איז פרשת יתרו: א מתנה וואס מ'האט נישט פארדינט, אזוי אז מ'זאל זיך נישט וואונדערן ווען מ'דערגרייכט מדריגות וואס מ'פילט אז מ'איז נישט ראוי. דער מדרש זאגט אז השם האט געזאגט: איך דערנעענטער און שטויס נישט אפ; איך האב מקרב געווען יתרו, און דו אויך, זאלסט מקרב זיין דעם וואס קומט. אא
טראכט ווי יתרו, נישט ווי עמלק
די פריערדיגע סדרה ענדיגט זיך מיט עמלק, און די סדרה הייבט זיך אן מיט יתרו. דער משגיח זאגט אז מ'זאל נישט טראכטן ווי עמלק, אז מ'איז אפגעשטויסן, נאר ווי יתרו: ווער ס'האט נישט דעם מוט אריינצוגיין, זאל ארויסרופן איינעם וואס זאל אים אריינציען, ווי יתרו האט געטון מיט משה'ן, און קיינמאל נישט מייאש ווערן.
שאלות וועגן קדושה און שמונה עשרה
אויף דער שאלה צי קדושה איז אויך א מין עפענען זיך פון די הימלען, שטימט דער משגיח מסכים: אין ברכת יוצר דערציילט מען וואס די מלאכים זאגן, און אין שמונה עשרה זאגט מען עס צוזאמען מיט זיי, גלייך ווי מ'שטייט אויף זייער ארט.
וועגן דעם מקור פון שמונה עשרה זאגט ער אז די צוויי שיטות אין דער גמרא, תפילות אבות תקנום אדער כנגד קרבנות, זענען ביידע אמת. מ'האט געדאוונט אפילו אין בית המקדש, ווי ביי די מעמדות, אבער דער פעסטער נוסח, וואס איז מתוקן געווארן מיט רוח הקודש, האט אין זיך ענינים וואס דער אריז"ל איז מגלה, און מ'מוז אים האלטן. אד,אה
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תרגום
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 5:08 דער ענין פון פרשת יתרו איז מרומז אין איר נאמען: יתרו איז געווען א גר וואס איז מקורב געווארן, און די סדרה רופט די ווייטע אז זיי זאלן נענטער קומען.
- 18:48 די נחשלים זענען ארויסגעווארפן געווארן פון אונטער די ענני כבוד, אבער השם האט זיי נישט אפגעשטויסן; זייער אייגענע פארשפעטיגונג און זייער פעלן פון חשק האט זיי ארויסגעלאזט פון מחנה.
- 37:48 יתרו האט געהאלטן אז ער איז שוין צו שפעט, און די צוויי מעשיות וואס ער האט געהערט, קריעת ים סוף און מלחמת עמלק, האבן אים געגעבן מוט פונדעסטוועגן צו קומען.
- 45:03 מתן תורה ליינט מען צוויי מאל א יאר: שבועות פאר די וואס האבן זיך געגרייט מיט ספירה, און אין פרשת יתרו נאכאמאל פאר די פארשפעטיגטע, אזוי אז מ'איז קיינמאל נישט צו שפעט.
- 51:41 שבועות איז דער סימן פון אן אתערותא דלתתא וואס א מענטש ארבעט אויס, און פרשת יתרו איז דער סימן פון אן אתערותא דלעילא וואס השם גיט מתנה.
- 57:58 אין דער הפטרה פון שבועות גייט יחזקאל דורך מחיצות ביי א טהרה-ארט, און אין דער הפטרה פון יתרו זעט ישעיה גלייך דעם אויבערשטן אין א צייט פון טומאה.
- 1:14:37 דער משגיח זאגט אז מ'זאל קיינמאל נישט לאזן עמלק איינרעדן אז מ'געהערט נישט צו דער מחנה; מ'זאל טראכטן ווי יתרו, און אויב מ'דארף, ארויסרופן איינעם וואס זאל אריינציען.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 7:50 פארוואס האט יתרו געבעטן אז משה זאל אים ארויסגיין אנטקעגן, גלייך ווי ער וואלט געזוכט כבוד?
תירוץ: 8:28 ער האט נישט געזוכט כבוד; קומענדיג פון עבודה זרה האט ער מורא געהאט אז ער וועט פארלירן דעם מוט, און האט געוואלט אז מ'זאל אים אריינגעמען.
-
קשיא: 11:24 דער פסוק רעכנט אויס אסאך וואס יתרו האט געהערט; פארוואס זאגט רש"י אז ער האט געהערט דווקא קריעת ים סוף און מלחמת עמלק?
תירוץ: 38:33 ביידע האבן געוויזן אז השם נעמט אויף פארשפעטיגטע, און דאס האט געגעבן יתרו, וואס האט געפילט אז ער איז צו שפעט, דעם מוט צו קומען.
-
קשיא: 15:50 דער תרגום טייטשט "נחשלים" פארשפעטיגטע, און רש"י זאגט אז זיי זענען ארויסגעווארפן געווארן פונעם ענן; ווי אזוי גייט דאס צוזאמען?
תירוץ: 21:23 זיי זענען געבליבן הינטן ווען די מחנה איז געפארן, אזוי אז זייער אייגענע הנהגה האט זיי ארויסגעווארפן; השם האט זיי נישט אפגעשטויסן.
-
קשיא: 14:25 פארוואס לייגט די תורה צו אז עמלק האט אנגעפאלן "בדרך"?
תירוץ: 24:57 ווען די מחנה איז געשטאנען איז זי געווען באשיצט פונעם ענן; נאר ביים פארן זענען די לעצטע געווען אפען פאר עמלק.
-
קשיא: 45:03 פארוואס ליינט מען מתן תורה נאכאמאל אין פרשת יתרו, און פארוואס ליינט מען נישט יתרו שבועות?
תירוץ: 48:14 שבועות איז פאר די וואס האבן זיך געגרייט; פרשת יתרו, וואס הייבט זיך אן מיט א פארשפעטיגטן, איז נאכאמאל מתן תורה פאר די פארשפעטיגטע, וואס מ'ליינט ווען די טירן זענען שוין לאנג פארמאכט.
-
קשיא: 1:10:46 פארוואס איז ישעיה זוכה געווען צו זען דעם אויבערשטן אויפן כסא אן הכנה, אין א צייט פון טומאה?
תירוץ: 1:11:08 דאס איז דער ענין פון פרשת יתרו: א מתנה פון הימל וואס מ'האט נישט פארדינט.
מעשיות
-
31:44 די באזונדערע קריעת ים סוף פאר דתן ואבירם
לויטן תרגום יונתן וואס דער משגיח ברענגט, זענען דתן ואבירם געווען די איינציגע אידן וואס זענען געבליבן אין מצרים. ווען די מצריים וואס זענען געבליבן האבן געזען ווי זייערע חיילות דערטרינקען זיך אינעם ים, האבן דתן ואבירם באשלאסן אז זיי גייען אויך, און זענען געלאפן זיך אנשליסן אין דער מחנה פון אידן. ס'איז שוין געווען נאך קריעת ים סוף, האט השם נאכאמאל געשפאלטן דעם ים, א באזונדערע קריעת ים סוף נאר פאר די צוויי פארשפעטיגטע.
-
7:32 יתרו בעט אז משה זאל אים ארויסגיין אנטקעגן
יתרו האט געשיקט זאגן משה'ן אז ער, זיין שווער, קומט מיט משה'ס ווייב און צוויי זין, און האט געבעטן אז משה זאל ארויסגיין פון אונטער די ענני כבוד אים אנטקעגן. רש"י לייגט צו אז ער האט געזאגט: אויב נישט צוליב מיר, גיי ארויס צוליב דיין ווייב און דיינע קינדער. דער משגיח ערקלערט אז יתרו, וואס האט פרובירט יעדע עבודה זרה, האט נישט געזוכט קיין כבוד; ער האט מורא געהאט אז ער וועט פארלירן דעם מוט איידער ער גייט אריין, און האט געוואלט אז מ'זאל אים אריינברענגען.
געדאנקען
- 19:20 דער משגיח איז מיישב דעם תרגום'ס "פארשפעטיגטע" מיט רש"י'ס "ארויסגעווארפן פונעם ענן": ביידע זענען אמת, ווייל השם שטויסט נישט אפ קיין איד, נאר זייער אייגענע פוילקייט ביים סימן צו פארן האט זיי געלאזט אינדרויסן פון דער שמירה פון דער מחנה.
- 38:33 רש"י האט אויסגעקליבן קריעת ים סוף און מלחמת עמלק ווייל ביידע ווייזן השם'ס ליבשאפט צו די פארשפעטיגטע: א באזונדערע קריעת ים סוף פאר דתן ואבירם, און אן אייביגער כעס אויף עמלק פארן אנפאלן אויף די לעצטע. דאס האט געגעבן יתרו דעם מוט צו קומען שפעט.
- 28:43 פרשת זכור איז די איינציגע פרשה וואס השם אליין הייסט ליינען פון ספר תורה, נישט קריאת שמע און נישט עשרת הדברות, און איר תוכן איז וויפיל השם זארגט פאר אידן וואס זעען אויס אפגעשטויסן.
- 45:55 פרשת יתרו איז א צווייטע מתן תורה פאר די פארשפעטיגטע: מ'ליינט עס לאנג נאך שבועות, עס הייבט זיך אן מיט א גר וואס איז שפעט געקומען, און די ספרים זאגן אז די אורות פון שבועות קומען אראפ דעמאלט.
- 57:58 די צוויי הפטרות שפיגלען אפ די צוויי וועגן: יחזקאל, שבועות, קומט צו דער ראיה דורך פיר מחיצות און אין א מקום טהרה ביי א טייך; ישעיה, פרשת יתרו, זעט דעם אויבערשטן אינעם ערשטן פסוק, אין א יאר פון טומאה ווען דער מלך עוזיהו איז געווען א מצורע.
- 40:50 דער וא"ו וואס מ'האט צוגעלייגט צו יתר'ס נאמען, וואס מאכט "יתרו", איז דער וא"ו החיבור: א וא"ו איז א טשוואק, ער זעט אויס ווי א טשוואק, און אזוי ווי די ווי העמודים אינעם משכן פארבינדט ער צוויי זאכן אין איינס.
- 1:14:51 לויטן מדרש וואס דער משגיח ברענגט, מיינט "קרך" אז עמלק האט זיי אפגעקילט: ער איז אריין אין די הערצער פון די פארשפעטיגטע און האט זיי איינגערעדט אז זיי זענען נישט ווערט צו זיין אידן, און האט אויסגעלאשן זייער התלהבות.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 49:49 דער משגיח זאגט אז א מענטש וואס וויל אנגענומען ווערן ביי השם איז קיינמאל נישט צו שפעט, אפילו ער האט פארפעלט שבועות.
- 1:16:23 ער זאגט אז מ'זאל נישט טראכטן ווי עמלק, אז מ'איז אפגעשטויסן, נאר ווי יתרו.
- 1:17:31 ער זאגט אז אויב מ'פילט אז מ'קען נישט אליין אריין, זאל מען ארויסרופן איינעם וואס זאל אריינציען, און קיינמאל נישט מייאש ווערן.
- 1:20:00 ער זאגט אז ביים בעטן תורה אין אהבה רבה דארף מען זיך נישט פילן ווי א קבצן ביי דער טיר, ווייל השם האט מודיע געווען אז ער וויל אונז נאענט, און מ'זאל זיך אזוי פירן דעם שבת און ווייטער.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אבירם, דער הייליגער אר"י, דער רמב"ם, דתן, יחזקאל הנביא, ישעיהו הנביא, יתרו, מרים, משה רבינו, עוזיהו המלך, רבי אלעזר, רש"י
ערכים אתערותא דלתתא, ו' החיבור, ווי העמודים, כסא הכבוד, מחיית עמלק, מצורע, מתן תורה, נחשלים, ספירת העומר, ענני הכבוד, קדושה, קריעת ים סוף, רבונו של עולם