The Hidden חסד of the חורבן
קאטאלאג: ZMANIM (English) בין המצרים נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 68 תשנ"א (1990–91) ענגליש 1 שעה 2 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז חודש אב טראגט אין זיך די רחמים פון א טאטן, ווייל דער חורבן איז געפאלן אויף עצים ואבנים כדי צו ראטעווען כלל ישראל, און ער ווייזט פארוואס עשו'ס אויסערליכער כיבוד אב איז גרעסער ווי יעקב'ס און לאזט אים מצליח זיין אין אב.
דער משגיח עפנט מיט חודש אב, א חודש פון אבילות וואס וועט זיך איבערדרייען אויף שמחה, און מיטן מהר"ל: די קללות גייען פארקערט, פון א ו' צו א ה', ממילא זענען זיי נאר צייטווייליג. ער פארבינדט תמוז און אב מיט ראובן און שמעון. דערנאך ברענגט ער די גמרא פון אבימי, וואס האט מקיים געווען כיבוד אב בשלימות און איז מצליח געווען צו טייטשן פארוואס דער קאפיטל תהילים פונעם חורבן הייסט "מזמור": דער אייבערשטער האט אויסגעגאסן זיין כעס אויף עצים ואבנים און געראטעוועט דאס פאלק. כיבוד אב וועקט אויף די רחמים פונעם טאטן אין הימל, און דער נאמען "אב" אליין מיינט אז דער אייבערשטער שטראפט ווי א טאטע. דערנאך פרעגט ער פארוואס עשו האט איבערגעשטיגן יעקב אין כיבוד אב, און דערפאר האט ער שליטה אין אב. עשו'ס כיבוד איז חיצוניות, א שיין אויסזען וואס דער שטן טרייבט, אזוי ווי דער גוי פון אשקלון וואס האט נישט געוואוסט ווער זיין טאטע איז. כיבוד אב און דער חשק צו ארץ ישראל קומען פון איין שורש, און צוזאמען מיט צדקה בויען זיי דעם בית המקדש.
ענינים: די חדשים תמוז און אב · כיבוד אב ואם · דער בית המקדש און דער חורבן · יצחק, יעקב און עשו
סדר השיעור
-
0:00 חודש אב און קללות וואס גייען פארקערט
דער משגיח עפנט מיטן אנקומען פון חודש אב, א חודש פון אבילות וואס מ'וויל נישט אזוי, און מיט דער האפענונג אז זיין תענית וועט ווערן א טאג פון שמחה. ער ברענגט דעם מדרש אז די ברכות גייען פון אלף ביז תיו און די קללות גייען פארקערט פון ו' צו ה', און דעם מהר"ל'ס פשט אז די קללות זענען נישט אין דעם סדר פונעם אייבערשטן און זענען נאר צייטווייליג.
-
4:11 תמוז איז ראובן, אב איז שמעון
דער משגיח דערמאנט אז ראובן, דער פערטער אין די דגלים און ביי די נשיאים, איז קעגן חודש תמוז, און דערפאר הייבן זיך אן די דריי וואכן ארום קרח מיט דתן ואבירם. שמעון, דער פינפטער, איז קעגן חודש אב, און אין פרשת פנחס לערנט מען וועגן זמרי, דער נשיא פון שבט שמעון.
-
7:54 אבימי און דער מזמור לאסף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא פון אבימי, וואס איז געשטאנען געבויגן איבער זיין שלאפנדיגן טאטן מיט וואסער, און אין דעם זכות האט ער געטייטשט פארוואס אסף רופט זיין קאפיטל אויפן חורבן א "מזמור" און נישט א קינה. דער אייבערשטער האט אריבערגעטראגן די שטראף פון כלל ישראל אויף די עצים ואבנים פונעם בית המקדש, און דאס פאלק איז געראטעוועט געווארן.
-
13:36 כיבוד אב וועקט אויף דעם טאטן אין הימל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יעדע מצוה וועקט אויף עפעס אנטקעגן אין הימל, און כיבוד אב ואם צינדט אן די הנהגה פונעם אייבערשטן ווי א טאטע מיט רחמנות. ער פרעגט פארוואס זשע זעט עס אויס אז דער אייבערשטער פירט זיך נישט ווי א טאטע אין דעם לאנגן גלות, און ענטפערט פון אבימי: דער חורבן אליין איז געקומען פון רחמי האב.
-
18:35 דער נאמען אב און זיין נחמה שטייט אינעם קאטאלאג
לויט דעם מהר"ל'ס כלל אז דער נאמען ווייזט דעם שליחות פון א מענטש, ווייזט דער משגיח אז "אבימי" איז די אותיות פון "ימי אב", און זיין טאטע "אבוה" האט א ה' פאר א ו', פארקערט פון די קללות. "אב" מיינט אז דער אייבערשטער שטראפט ווי א טאטע, ממילא וויינט מען אבער נישט צו פיל, און דער חודש וועט ווערן א חודש פון שמחה.
-
24:08 עשו'ס כיבוד אב און זיין שליטה אין אב
דער משגיח מערקט אן אז די גוים זעען אויס מער מסור צו כיבוד אב ווי אידן, און אז יעקב האט מורא געהאט פאר עשו צוליב זיין כיבוד אב און זיין וואוינען אין ארץ ישראל. אב, דער חודש פונעם טאטן, איז עשו'ס מזל-חודש, ווען ער האט צוויי מאל חרוב געמאכט דעם בית המקדש; אבער עשו'ס כבוד איז געווען פון אויסן, ווייל ער האט געווארט אז זיין טאטע זאל שטארבן כדי צו הרג'ענען יעקב.
-
29:49 דער שטן הינטער דעם גוי'ס כיבוד אב
דער משגיח דערציילט פון א גרויסן רב אין פוילן וואס האט אלס קינד געזאגט פאר זיין טאטן אז דער זעלבער שטן וואס טרייבט די גוי'אישע אינגלעך אין שולע האלט אים אין בעט, און ער זאגט אז דער שטן טרייבט עשו'ס כיבוד אב. ער ברענגט די גמרא פון דמא בן נתינה און דעם חיד"א אז דער אייבערשטער איז א מלך פאר די גוים, אבער א טאטע נאר פאר אידן.
-
34:05 שיינע קליידער און רעדן אין דריטן פערזאן
דער משגיח ברענגט רבן שמעון בן גמליאל, וואס האט געזאגט אז עשו האט אים איבערגעשטיגן ווייל ער האט באדינט זיין טאטן אין באזונדערע בגדים, און דעם כתב סופר, וואס מערקט אן אז עשו האט גערעדט צו יצחק אין דריטן פערזאן ווי צו א מלך, און יעקב האט גערעדט פשוט. א זון אינדערהיים דארף נישט קיין אויסערליכקייט ווייל ס'איז דא אהבה, און עשו באווייזט זיך מיט זיין כיבוד אב ווי דער חזיר ווייזט זיינע געשפאלטענע טלפיים.
-
39:34 פארוואס ביידע ביישפילן זענען פון אשקלון
דער משגיח טענה'ט אז א אידישער טאטע מיט אהבה וואלט זיך געבייזערט ווען דער זון האט פארלוירן א פארמעגן כדי אים נישט אויפצווועקן, ממילא ווייזט דמא בן נתינה'ס הנהגה א מלך מיט א עבד, נישט קיין נאנטקייט. ער פרעגט פארוואס די גמרא דערמאנט אשקלון, און ערקלערט אז די פלשתים דארט שטאמען פון פארביטענע ווייבער און האבן נישט געהאט דעם נאטורליכן קשר צו א טאטן, ממילא איז זייער כיבוד אב נאר פון אויסן.
-
46:01 כיבוד אב און ארץ ישראל האבן איין שורש
דער משגיח ערקלערט אז מען האט כבוד פאר עלטערן ווייל זיי זענען דער מקור, און א איד בענקט נאך ארץ ישראל ווייל אדם הראשון איז באשאפן געווארן פון איר עפר, פונעם מקום פונעם בית המקדש און פונעם מזבח. דערפאר איז דער שכר פון כיבוד אב אריכות ימים אין לאנד. ער ברענגט דעם מהר"ל אז די גוים האבן מער כבוד פאר עלטערן ווייל זייער גאנצע וועלט איז דער גוף וואס די עלטערן האבן זיי געגעבן, בשעת דעם אידנס נשמה איז געווען פריער.
-
50:59 וואס די גמרא'ס קשיא פרעגט באמת
דער משגיח פרעגט ווי אזוי קען א גוי פון אשקלון לערנען דעם שיעור פון כיבוד אב, און טייטשט די גמרא אנדערש: זי פרעגט ווי גרויס די מצוה איז, און ענטפערט אז דער שטן טרייבט די גוים דערצו ווייל אין כיבוד אב איז תלוי בנין בית המקדש און דער סוף פונעם גלות. ער פארגלייכט עס מיט צדקה, וואס בויט אויך דעם בית המקדש, און ברענגט די גמרא וועגן נעמען צדקה פון א גוי און ווי דניאל איז באשטראפט געווארן פארן עצה געבן נבוכדנצר צו געבן צדקה.
-
58:43 די תורה ווי א טאטע; מקבל זיין חודש אב
דער משגיח ברייטערט אויס כיבוד אב אויף א רבי און אויף דער תורה אליין, וואס מ'דארף לערנען מיט דרך ארץ ווי תורת השם. ער שליסט אז מען נעמט אויף חודש אב מיט בטחון און אמונה, אז זמרי וועט אויך האבן זיין תיקון, און אז "תמוז" און "מנחם אב" זענען בגימטריא "מלך המשיח".
דער שיעור, אויסגעשריבן
חודש אב און קללות וואס גייען פארקערט
דער משגיח עפנט ווען חודש אב קומט אן, א חודש וואס ברענגט מיט זיך אבילות, ווייל משנכנס אב ממעטין בשמחה; פונדעסטוועגן האפט ער אז דער תענית וועט ווערן א שמחה, ווי דער נביא זכריה זאגט. ער ברענגט דעם מדרש אז די ברכות אין בחקותי גייען פון אלף ביז תיו, און די קללות גייען פארקערט, פון ו' צו ה'. דער מהר"ל ערקלערט אז דאס ווייזט אז די קללות זענען נישט אין דעם סדר פונעם אייבערשטן, און זיי וועלן זיך איבערדרייען אויף ברכות. א,ב,ג
תמוז איז ראובן, אב איז שמעון
דער משגיח דערמאנט אז ראובן, דער פערטער אין די דגלים און דער פערטער נשיא וואס האט מקריב געווען, איז קעגן חודש תמוז, און דערפאר הייבן זיך אן די דריי וואכן ביי פרשת קרח, מיטן קלקול פון דתן ואבירם פון שבט ראובן. שמעון, דער פינפטער, איז קעגן אב, און אין פנחס לערנט מען פון זמרי, וואס רש"י זאגט אז ער איז שלומיאל בן צורישדי, דער נשיא פון שמעון. ה
אבימי און דער מזמור לאסף
דער משגיח ברענגט די גמרא אין קידושין פון אבימי. דער טאטע האט געבעטן וואסער, און ווען ער האט אים געטראפן שלאפן, איז אבימי די גאנצע צייט געשטאנען געבויגן איבער אים, כדי ווען ער וועקט זיך זאל דאס וואסער שוין זיין גרייט. אין דעם זכות האט מען אים געהאלפן פון הימל צו טייטשן פארוואס אסף'ס קאפיטל אויפן חורבן, וואס באשרייבט דעם פארטמאטן היכל און די הרוגים פון ירושלים, הייבט זיך אן מיט "מזמור" און נישט מיט א קינה. ו,ז
דער תירוץ איז אז דער חורבן איז געקומען צוליב עבירות, און דער אייבערשטער האט אויסגעגאסן די שטראף אויף די עצים ואבנים פונעם בית המקדש אנשטאט אויפן פאלק. אנדערש וואלט חלילה דאס גאנצע פאלק פארלוירן געגאנגען, ממילא איז עס א מזמור.
כיבוד אב וועקט אויף דעם טאטן אין הימל
יעדע מצוה, ערקלערט דער משגיח, וועקט אויף עפעס אנטקעגן אין הימל. כיבוד אב ואם, וואס דער אייבערשטער רעכנט ווי ער וואלט געוואוינט צווישן זיי און מ'וואלט אים מכבד געווען, איז ווי מ'דרייט אן א קנעפל וואס וועקט אויף זיין הנהגה ווי א טאטע וואס האט רחמנות אויף די קינדער. פארוואס זשע, אין כמעט צוויי טויזנט יאר גלות, זעט אויס אז ער פירט זיך נישט ווי א טאטע? אבימי'ס תירוץ ענטפערט: די שטראף האט געמוזט קומען, אבער וואס זי איז געפאלן אויף שטיינער און נישט אויף כלל ישראל איז אליין רחמי האב. ח,ט
דער נאמען אב און זיין נחמה
דער נאמען פון א מענטש טראגט זיין שליחות, און די אותיות פון "אבימי" זענען "ימי אב": ער האט אנטפלעקט אז די אבילות פון אב איז רחמנות פון א טאטן. אב איז נישט קיין אומגעוואונטשענער גאסט; דער אייבערשטער שטראפט ווי א טאטע שטראפט זיין זון, ווי דער פסוק אין דברים זאגט, מיט רחמנות, כדי אים צו פאררעכטן. אבימי'ס טאטע "אבוה" האט א ה' פאר א ו', א רמז אז דער פארקערטער סדר פון די קללות גייט אוועק. י
עשו'ס כיבוד אב און זיין שליטה אין אב
דער משגיח מערקט אן אז די גוים זעען אויס מער מסור צו כיבוד אב ווי אידן. דער מדרש אין אנהייב וישלח זאגט אז יעקב האט מורא געהאט פאר עשו צוליב צוויי מצוות וואס עשו האט געהאט מער אין די צוויי און צוואנציג יאר וואס יעקב איז געווען אוועק: כיבוד אב און וואוינען אין ארץ ישראל. ממילא איז אב, דער חודש פונעם טאטן, עשו'ס מזל-חודש, ווען ער האט צוויי מאל חרוב געמאכט דעם בית המקדש. מ
דער שטן הינטער דעם גוי'ס כיבוד אב
א גרויסער רב אין פוילן האט אלס אינגל פארשלאפן, און ווען דער טאטע האט אים געוויזן די גוי'אישע אינגלעך וואס גייען שוין אין שולע, האט ער געענטפערט אז דער זעלבער שטן וואס טרייבט זיי האלט אים אין בעט. אזוי אויך, זאגט דער משגיח, טרייבט דער שטן עשו'ס כיבוד אב. די גמרא לערנט אפילו דעם שיעור פון דמא בן נתינה, א גוי וואס האט פארלוירן א האנדל מיט אבנים פאר דעם כהן גדול כדי נישט אויפצווועקן דעם טאטן. אבער דער חיד"א זאגט אז דער אייבערשטער איז א מלך איבער די גוים, און א טאטע נאר פאר אידן. ס
שיינע קליידער און רעדן אין דריטן פערזאן
רבן שמעון בן גמליאל האט געזאגט אז עשו האט אים איבערגעשטיגן, ווייל עשו האט באדינט דעם טאטן אין באזונדערע בגדים און ער אין פשוט'ע קליידער; דער משגיח זעט דערין אז עשו'ס כבוד איז געווען קליידער, חיצוניות. דער כתב סופר מערקט אן אז עשו האט גערעדט צו יצחק אין דריטן פערזאן, "יקום אבי", ווי מ'רעדט צו א מלך, און יעקב האט גערעדט פשוט. אינדערהיים דארף א זון נישט קיין שיינעם אנצוג, ווייל די אהבה מאכט די אויסערליכקייט איבעריג. עשו באווייזט זיך מיט זיין כיבוד אב ווי דער חזיר וואס ווייזט זיינע געשפאלטענע טלפיים. פ,צ
פארוואס ביידע ביישפילן זענען פון אשקלון
צוריק צו דמא בן נתינה: אין א אידישע שטוב, זאגט דער משגיח, וואלט דער טאטע זיך געבייזערט ווען ער הערט אז דער זון האט פארלוירן א פארמעגן כדי אים נישט אויפצווועקן, ווייל יעדער טאטע וויל דעם זונס גוטס. אזא הנהגה פאסט פאר א מלך מיט אן עבד, נישט פאר א משפחה מיט אהבה.
פארוואס דערמאנט די גמרא אשקלון, דא און ביי א צווייטן וואס האט נישט געוואלט זיצן אויף א שטיין וואו זיין טאטע איז געזעסן? די פלשתים, זאגט דער פסוק, שטאמען פון די כסלחים, און רש"י ערקלערט אז זיי האבן פארביטן די ווייבער, ממילא האט א מענטש דארט נישט געוואוסט ווער זיין טאטע איז. דער כתב סופר רעדט פון א נאטורליכן געפיל צווישן טאטע און זון; אן דעם האבן זיי באהאנדלט דעם טאטן ווי א מלך. דאס איז א חסרון, נישט קיין מעלה. ס,ק,ר,ש,ת
כיבוד אב און ארץ ישראל האבן איין שורש
כיבוד אב און ישוב ארץ ישראל האבן איין שורש: די עלטערן זענען דער מקור, און אזוי אויך דאס לאנד, ווייל אדם הראשון איז געפורעמט געווארן פון עפר פונעם מקום המקדש און פון יעדן ווינקל פון ארץ ישראל, ווי דער מדרש זאגט. דערפאר בענקט א איד נאך איר, און דער שכר פון כיבוד אב איז אריכות ימים אויפן לאנד. דער מהר"ל לייגט צו אז די גוים האבן מער כבוד פאר עלטערן, ווייל זייער גאנצע וועלט איז דער גוף וואס די עלטערן האבן זיי געגעבן, בשעת דעם אידנס נשמה איז געווען פריער. אב,אג
וואס די גמרא'ס קשיא פרעגט באמת
וואלט די גמרא, פרעגט דער משגיח, געמאכט א גוי פון אשקלון פאר דעם בעל-סמכות אויף דעם שיעור פון א מצוה, ווי מ'לערנט ווי גרויס א כזית מצה איז? נאר די תלמידים האבן געפרעגט ווי גרויס כיבוד אב איז, א מצוה וואס איז אויסגעקליבן געווארן פאר די עשרת הדברות. דער תירוץ: קוק ווי דער שטן טרייבט דעם גוי פון אשקלון צו זיין מצוין דערין. דער שטן ווייסט אז אין כיבוד אב איז תלוי בנין בית המקדש און דער סוף פונעם גלות, דערפאר רירט ער אן די אומות, אן זיי זאלן עס מערקן, יעקב איבערצושטייגן און מצליח צו זיין אין אב. ס
די תורה ווי א טאטע; מקבל זיין חודש אב
כיבוד אב גייט אויך אויף א רבי וואס לערנט תורה, וואס איז ווי א טאטע, און אויף דער תורה אליין, ממילא זאגט דער משגיח אז מ'זאל לערנען מיט דרך ארץ, ווי תורת השם און נישט ווי סתם א חכמה. ער שליסט אז חודש אב, וואו עשו איז מצליח געווען מיט אן אויסערליכן כבוד, נעמט מען אויף מיט בטחון און אמונה; זמרי וועט אויך האבן זיין תיקון, און "תמוז" און "מנחם אב" זענען בגימטריא "מלך המשיח". אז
מראי מקומות
תורה
- ד לכאורה Vayikra 26:3, 26:15, 26:46 2:13 מפתח
- י Devarim 8:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:48
- נ Bereishis 27:41 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:34
- צ Bereishis 27:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:09
- ר Bereishis 10:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 42:22
- אא לכאורה Bereishis 2:7 46:42 מפתח
- אג לכאורה Shemos 20:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 46:05
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
- ו Kiddushin 31b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:41
- ח Kiddushin 30b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:52
- ס Kiddushin 31a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:01, 42:22, 51:53
- ק Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 42:22
- אה Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 57:20
- או לכאורה Bava Basra 4a מפתח אינעם אויסשרייב: 57:20
- אז לכאורה Sanhedrin 19b מפתח אינעם אויסשרייב: 59:03
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 2:42 די קללות אין בחקותי גייען פון א ו' צו א ה', קעגן דעם סדר פונעם אלף-בית, וואס ווייזט, ווי דער מהר"ל ערקלערט, אז זיי זענען נאר א צייטווייליגער מצב וואס וועט זיך איבערדרייען אויף ברכה.
- 12:04 דער חורבן איז געווען פון רחמי האב: דער אייבערשטער האט אויסגעגאסן זיין כעס אויף די עצים ואבנים פונעם בית המקדש כדי כלל ישראל זאל בלייבן לעבן, און דערפאר רופט אסף דעם קאפיטל "מזמור".
- 13:52 כיבוד אב ואם וועקט אויף אויבן די הנהגה פונעם אייבערשטן אלס אונזער טאטע, וואס האט רחמנות אויף זיינע קינדער.
- 20:00 דער נאמען פונעם חודש, "אב", זאגט אז דער אייבערשטער שטראפט ווי א טאטע, מיט רחמנות און כדי צו פאררעכטן דעם זון, ממילא איז אב א חודש פון נחמה.
- 28:39 עשו'ס כיבוד אב איז גרעסער ווי יעקב'ס נאר פון אויסן; אינעווייניג האט ער געוואלט אז זיין טאטע זאל שטארבן, און דער משגיח זאגט אז דער שטן טרייבט די אומות צו דער מצוה.
- 46:05 כיבוד אב און דער חשק צו ארץ ישראל האבן איין שורש, ווייל ביידע קומען פונעם מקור פון א מענטש, און כיבוד אב מיט צדקה זענען די צוויי מצוות וואס בויען דעם בית המקדש.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 10:25 פארוואס עפנט אסף זיין קאפיטל אויפן חורבן מיט "מזמור" און נישט מיט א קינה?
תירוץ: 12:04 ווייל דער אייבערשטער האט אריבערגעטראגן די שטראף פונעם פאלק אויף די עצים ואבנים פונעם בית המקדש, און כלל ישראל איז געראטעוועט געווארן.
-
קשיא: 16:45 אויב כיבוד אב וועקט אויף דעם אייבערשטנס הנהגה ווי א טאטע, פארוואס זעט עס אויס אז ער פירט זיך נישט ווי א טאטע אין דעם לאנגן גלות?
תירוץ: 17:59 די שטראף האט געמוזט קומען, אבער דער חורבן האט באקומען זיין פארעם פון רחמי האב, כדי צו שוינען דאס פאלק.
-
קשיא: 29:31 פארוואס איז עשו מער מצוין אין כיבוד אב ווי יעקב?
תירוץ: 30:43 זיין כבוד איז חיצוניות און דער שטן טרייבט אים, בשעת צווישן א איד און זיין טאטן איז דא אן אינעווייניגסטע אהבה וואס דארף נישט קיין אויסערליכקייט.
-
קשיא: 42:15 פארוואס זאגט די גמרא ספעציעל אז ביידע ביישפילן פון כיבוד אב זענען געווען גוים פון אשקלון?
תירוץ: 43:54 די פלשתים פון אשקלון שטאמען פון פארביטענע ווייבער און האבן נישט געוואוסט ווער זייערע טאטעס זענען, ממילא האבן זיי אן דעם נאטורליכן קשר מכבד געווען א טאטן ווי א מלך.
-
קשיא: 51:39 ווי אזוי קען א גוי פון אשקלון זיין דער מקור פאר דעם שיעור פון כיבוד אב?
תירוץ: 52:50 די גמרא פרעגט נישט וועגן א שיעור נאר ווי גרויס די מצוה איז; דאס וואס דער שטן טרייבט די גוים צו זיין מצוין דערין ווייזט איר גרויסקייט.
מעשיות
-
8:48 אבימי ווארט מיטן וואסער
אבימי'ס טאטע האט אים געבעטן וואסער. ווען ער איז צוריקגעקומען איז דער טאטע שוין אנטשלאפן, און אבימי איז די גאנצע צייט געשטאנען געבויגן איבער אים, כדי אין דעם מינוט וואס דער טאטע עפנט די אויגן זאל ער שוין האבן דאס וואסער. אין דעם זכות האט מען אים געהאלפן פון הימל צו טייטשן פארוואס אסף'ס קאפיטל הייסט א "מזמור".
-
29:51 דער זעלבער שטן
א גרויסער רב אין פוילן האט אלס קליין אינגל אמאל פארשלאפן, און זיין טאטע האט אים געוויזן די גוי'אישע אינגלעך וואס גייען שוין אין שולע און געפרעגט צי ער שעמט זיך נישט. דאס קינד האט געענטפערט אז דער זעלבער שטן וואס טרייבט זיי אין שולע האלט אים אין בעט.
-
31:55 דמא בן נתינה'ס אבנים טובות
דמא בן נתינה פון אשקלון האט געהאט טייערע אבנים וואס מ'האט געדארפט פאר די בגדי כהן גדול. די חכמים זענען געקומען אייליג זיי צו קויפן, אבער די אבנים זענען געלעגן אונטער זיין שלאפנדיגן טאטנס קישן און ער האט נישט געוועקט דעם טאטן, און ער האט פארלוירן דעם האנדל. דאס יאר דערויף איז ביי אים געבוירן געווארן א פרה אדומה און ער האט באקומען א שיינעם פרייז.
אין דער מעשה: דמא בן נתינה
געדאנקען
- 12:04 אסף רופט דעם קאפיטל פונעם חורבן א "מזמור" ווייל דער חורבן פונעם בנין איז אליין געווען רחמי האב: ווען דער כעס וואלט נישט געפאלן אויף עצים ואבנים, וואלט דאס גאנצע פאלק חלילה פארלוירן געגאנגען.
- 19:42 אבימי, וואס זיין נאמען איז די אותיות "ימי אב", איז דער וואס האט דאס פארשטאנען, און זיין טאטנס נאמען "אבוה", מיט א ה' פאר א ו', ווייזט אז דער סדר פון ו' צו ה' ביי די קללות איז נאר צייטווייליג.
- 35:39 עשו'ס כיבוד אב איז גרעסער ווי יעקב'ס דווקא ווייל ער איז חיצוניות: יעקב רעדט צו זיין טאטן אין צווייטן פערזאן און דארף נישט קיין באזונדערע בגדים, ווייל אמת'ע נאנטקייט דארף נישט קיין אויסערליכקייט.
- 43:04 די גמרא לערנט פון גוים פון אשקלון ווייל די פלשתים דארט האבן נישט געוואוסט ווער זייערע טאטעס זענען; אן דעם נאטורליכן קשר האבן זיי מכבד געווען דעם טאטן ווי א מלך, וואס אין א אידישע שטוב מיט אהבה וואלט נישט פארגעקומען.
- 53:07 די קשיא "עד היכן כיבוד אב" פרעגט וועגן דער גרויסקייט פון דער מצוה, און דער תירוץ איז אז דער שטן אליין טרייבט די גוים צו זיין מצוין דערין, וואס ווייזט וויפיל עס הענגט דערין, אויך דער בנין בית המקדש.
- 46:05 כיבוד אב און חיבת ארץ ישראל זענען איין זאך, ווייל ביידע זענען א קשר צום מקור, און דערפאר האט יעקב מורא געהאט פאר עשו דווקא צוליב די צוויי מצוות, און דערפאר איז דער שכר פון כיבוד אב אריכות ימים אין לאנד.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 22:30 דער משגיח זאגט אז מ'דארף וויינען און קלאגן אויפן חורבן, אבער נישט איבערטרייבן, ווייל מ'ווייסט אז די נחמה קומט.
- 59:40 דער משגיח זאגט אז מ'זאל לערנען תורה מיט א געפיל פון דרך ארץ, ווי תורת השם וואס דער טאטע האט געגעבן, נישט ווי סתם א חכמה.
- 1:00:37 דער משגיח זאגט אז מען נעמט אויף חודש אב מיט בטחון און אמונה אז דער אייבערשטער האט רחמנות אויף אונז.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אבויה, אבימי, אבירם, אסף, דמא בן נתינה, דניאל, דער חיד"א, דער כתב סופר, דער מהר"ל פון פראג, דתן, זכריה הנביא, זמרי בן סלוא, יעקב אבינו, יצחק אבינו, נבוכדנצר, עשו, ראובן, רבן שמעון בן גמליאל, רש"י, שלומיאל בן צורישדי, שמעון
ערכים ארץ ישראל, בין המצרים, חורבן, חיצוניות, כיבוד אב, משיח, פנימיות, צדקה, קללות, רבונו של עולם