ארץ ישראל שהוא "יהודי" שבארצות - שבתה שבת לה'
קאטאלאג: פרשת השבוע בהר בחקותי נומ׳ 4 פאקעט גייד ז׳ 11 תשמ"ג (1982–83) אידיש 1 שעה 21 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז ארץ ישראל איז דער "איד" צווישן די לענדער און דער שבת פון דער וועלט, דערפאר האלט זי שמיטה און יובל, און אז יובל, אזוי ווי שבועות, ברענגט יעדן איד צוריק צו זיין שורש אין דער תורה.
דער משגיח עפנט מיטן חתם סופר, וואס זאגט אז אין יובל וועלן מענטשן נישט דארפן עסן, אזוי ווי ביי מתן תורה, און ער פרעגט ווי אזוי דאס גייט צוזאמען מיט די ברכות פון בחקותי וואס רעדן פון עסן. דערנאך פרעגט ער פארוואס די ערד דארף בכלל רוען. יעדע זאך האט א גוף און א נשמה: אזוי ווי ס'איז דא א הבדלה צווישן א איד און א גוי, אזוי איז דא צווישן שבת און די וואכנטעג, און צווישן ארץ ישראל און חוץ לארץ. ארץ ישראל איז דער שבת פון דער וועלט; שמיטה איז איר שבת, און יובל איז איר יום כיפור און שבועות, א מדרגה העכער פון דער וועלט, וואו מ'עסט נישט. ארץ ישראל של מטה איז מכוון קעגן ארץ ישראל של מעלה, דער עולם הבא, און זי איז א ספר תורה וואו יעדער ארט האט א הלכה; יעדער איד איז אן אות. יובל, שבועות און די גאולה ברענגען יעדן איד צוריק צו זיין שורש, אזוי ווי ביי רות און עתניאל בן קנז. ער ענדיגט מיט בטחון, הכנה אין די ימי הספירה, די סגולות פונעם ספר חרדים, און כבוד שבת.
ענינים: שמיטה און יובל · קדושת ארץ ישראל
סדר השיעור
-
0:00 דער חתם סופר: אין יובל עסט מען נישט
דער משגיח ברענגט די גמרא פון דעם חמור פון רבי פנחס בן יאיר און דעם חתם סופר, וואס זאגט אז אין יובל וועלן מענטשן נישט עסן, אזוי ווי ביי מתן תורה, נאר די בהמות וועלן עסן. ער פרעגט ווי אזוי דאס גייט צוזאמען מיט די ברכות פון בחקותי וואס רעדן פון עסן.
-
5:17 פארוואס די ערד דארף רוען: איד, שבת און ארץ ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס די פרשה הייבט אן מיטן שבת פון דער ערד פאר די זעקס יאר ארבעט, און ווי אזוי קען א פעלד רוען. ער ענטפערט אז יעדע זאך האט א גוף און א נשמה: די הבדלה צווישן א איד און א גוי איז דא אויך צווישן שבת און וואכנטעג, און צווישן ארץ ישראל און חוץ לארץ.
-
12:10 שמיטה איז שבת, יובל איז יום כיפור און שבועות שטייט אינעם קאטאלאג
ארץ ישראל איז דער שבת פון דער וועלט, און ווייל די צייט פון א לאנד גייט פאמעלעך, איז איר שבת יעדע זיבעטע יאר. יובל איז דער העכערער שבת, אזוי ווי יום כיפור און שבועות, די פופציגסטע מדרגה העכער פון ציילן און העכער פון דער וועלט.
-
16:53 דער תירוץ: עסן איז אן עבודה, יובל איז יום כיפור
דער משגיח ענטפערט זיין קשיא: אין די ימות המשיח וועט מען עסן, ווייל עסן איז אן עבודה פון בירור וואס מלאכים קענען נישט טון. אבער יובל איז ווי יום כיפור, א טאג העכער פון דער וועלט, דערפאר עסט מען נישט אין יובל, אזוי ווי משה רבינו האט נישט געגעסן אויפן הר סיני.
-
21:56 ארץ ישראל של מעלה און עולם הבא
ביי פרקי אבות אין די ימי הספירה פרעגט דער משגיח ווי אזוי ווערט "כל ישראל יש להם חלק לעולם הבא" באוויזן פונעם פסוק וועגן ירשענען די ארץ. ארץ ישראל של מטה איז מכוון קעגן ארץ ישראל של מעלה, דער עולם הבא, וואו דער אייבערשטער האט איינגעפלאנצט יעדע אידישע נשמה.
-
27:18 ארץ ישראל איז א ספר תורה
ווער עס גייט ארבע אמות אין ארץ ישראל איז מובטח אז ער איז א בן עולם הבא, ווייל די ארץ של מטה שפיגלט די ארץ של מעלה. דורך עתניאל בן קנז, וואס האט מחדש געווען די פארגעסענע הלכות, ווייזט דער משגיח אז יעדער ארט אין ארץ ישראל האט א הלכה, אז דאס לאנד איז א ספר תורה, און יעדער איד איז אן אות דערין.
-
33:24 יובל און שבועות ברענגען יעדן איד צוריק צו זיין שורש
א איד וואס גייט ארויס פון ארץ ישראל ווערט אפגעשניטן פון זיין שורש, אבער דורך דער תורה בלייבט ער פארבונדן. אין יובל, דאס ליכט פון די חמישים שערי בינה, גייט יעדער צוריק צו זיין אחוזה; אין זמן איז דאס שבועות, דער פופציגסטער טאג. דער תיקון ליל שבועות גייט דורך די גאנצע תורה כדי יעדער זאל געפינען זיין אות.
-
39:56 די אותיות ווערן א תורה: אחדות און לערנען
די פרשיות פאר שבועות גרייטן צו דערצו: בהר רעדט פון שמיטה און יובל, שטאפל נאך שטאפל. איין אות אליין קען מען נישט ליינען; נאר צוזאמען אין ווערטער, פסוקים און פרשיות ווייזט עס דעם רצון ה', דערפאר מוזן אלע אידן זיין מאוחד. די ראשונים זאגן אז דער תכלית פון שמיטה און יובל איז צו זיצן און לערנען.
-
45:24 מגילת רות: צוריקקומען אום שבועות
שבועות ליינט מען רות: די משפחה פון אלימלך איז אוועק קיין מואב און איז אפגעשניטן געווארן, און נעמי קומט צוריק צוזאמען מיט רות, פון וועמען עס קומט דוד המלך. בועז איז מחדש די הלכה "מואבי ולא מואבית" צוזאמען מיט א פעלד, אזוי ווי עתניאל. יובל איז נאר ווען אלע אידן וואוינען אין לאנד.
-
49:58 רבי שמעון בר יוחאי, א נשמה פון יובל
רבי שמעון בר יוחאי איז א נשמה פון יובל, דערפאר איז די הלכה ווי ער אין הלכות שבת. אין דער מחלוקת אין ברכות צי מ'זאל ארבעטן אויפן פעלד אדער נאר לערנען, איז היינט די הלכה נישט ווי ער, אבער אין יובל און ביי דער גאולה וועט זי זיין ווי ער. שמיטה האלטן פאדערט א גרויסן בטחון.
-
56:01 בטחון און דער גנב וואס האט זיך אפגעשניטן
דער משגיח ברענגט דעם רמב"ם וועגן די וואס זענען זיך מוסר ווי שבט לוי, און די הפטרה "ברוך הגבר אשר יבטח בה'". דער גנב האט נישט געהאט קיין בטחון: זיין עסן איז סיי ווי באשטימט געווען, און מיטן גנבענען האט ער זיך אפגעשניטן פון זיין אות אין דער תורה, ביז יובל ברענגט אים צוריק.
-
1:01:57 די הכנה אין די ימי הספירה
די וואכן פון ספירה זענען א הכנה צו שבועות: יעדע וואך איז ווי א שמיטה, אבער טייל אידן זענען אזוי צוגעבונדן צום גלות אז נאר יובל נעמט זיי ארויס. דער משגיח רופט צו תשובה, יגיעה אין תורה, תפילה און תיקון המידות, און ברענגט דעם לעצטן בלאט פונעם ספר חרדים וועגן ביליגע רפואות פאר דער נשמה.
-
1:07:21 די סגולות פונעם ספר חרדים
דער משגיח גייט דורך די סגולות פונעם ספר חרדים: ענטפערן אמן יהא שמיה רבא בכל כחו, וואס ער טייטשט מיט כוונה און נישט מיט א הויך קול; זאגן די שירה יעדן טאג מיט שמחה; זיין מעביר על מדותיו; התבודדות, וואו דער בעל שם טוב האט מדגיש געווען צו זיין צוזאמען מיט אידן; און הערן דברי חכמים.
-
1:12:24 שבת: הלכות, מלבושים און מנהגים
ביי דער סגולה פון שבת לייגט דער משגיח אויף לערנען הלכות שבת, ספעציעלע בגדי שבת, און היטן די אידישע מנהגים פון שבת, מיט א מעשה פון א גאסט און דעם סדר פון דער סעודה. ער לייגט צו אז מ'דארף זיך פרייען מיט שבת, דער אייבערשטנס מתנה פון בית גנזיו.
-
1:16:52 הייליגע רייד שבת, צו שבועות
שבת איז נישט קיין צייט פאר ליידיגע רייד: דער משגיח ברענגט דעם מדרש פון רבי שמעון בר יוחאי'ס מאמע, און דעם של"ה וועגן מענג זיין דעם שבת. ער ענדיגט אז כדי זיך צוצוגרייטן צו שבועות, דער גרויסער שבת, דארף מען זיך אנכאפן אין שבת אלס א סגולה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער חתם סופר: אין יובל עסט מען נישט
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא פונעם חמור פון רבי פנחס בן יאיר, וואס האט נישט געוואלט עסן דמאי. דער חתם סופר ערקלערט אז אין יובל וועלן אידן בכלל נישט דארפן עסן, אזוי ווי ביי מתן תורה, וואו דאס זען דעם אייבערשטן איז געווען, ווי דער תרגום זאגט, ווי עסן און טרינקען. "והיתה שבת הארץ לכם לאכלה" מיינט אז מ'וועט עסן דעם שבת אליין; נאר די בהמות וועלן עסן די תבואה, ממילא דארף מען נישט אפשיידן. א,ב,ג,ד
דאס דארף א ביאור, זאגט דער משגיח. די ברכות פון בחקותי רעדן פון עסן, און רש"י זאגט אז מ'וועט עסן א ביסל און עס וועט געבענטשט ווערן. אין עולם הנשמות, וואו מענטשן זענען ווי מלאכים, וועלן אויך נישט זיין קיין בהמות; און אין די ימות המשיח, ווי דער רמב"ם זאגט, גייט די וועלט אירע געווענליכן וועג. ה,ו,ז
פארוואס די ערד דארף רוען
דער משגיח פרעגט פארוואס די פרשה הייבט אן מיט "ושבתה הארץ שבת לה'" פאר די זעקס יאר פון זייען, און ווי אזוי קען א פעלד בכלל רוען: דער מענטש רוט פון דער ארבעט פונעם פעלד, דאס פעלד ארבעט דאך נישט. ער ענטפערט אז דער פסוק איז א הקדמה וואס איז מגלה דעם גאנצן ענין פון שמיטה און יובל. ח
יעדע זאך אויף דער וועלט האט א גוף און א נשמה. די הבדלה צווישן א איד און א גוי איז דא אויך אין זמן, צווישן שבת און די וואכנטעג, און אין מקום, צווישן ארץ ישראל און חוץ לארץ. ארץ ישראל איז דער "איד" פון דער געאגראפיע. א איד איז נישט סתם א מענטש פון אן אנדער רעליגיע נאר א גאנץ אנדער מציאות, און אזוי איז שבת נישט נאך א טאג אין קאלענדאר. ווער עס האט ליכטיגע אויגן זעט אז ס'איז שבת; פאר אנדערע איז ארץ ישראל א פלעק אויפן מאפע.
שמיטה איז שבת, יובל איז יום כיפור און שבועות
דער משגיח ברענגט פון פרקי דרבי אליעזר אז ארץ ישראל איז דער שבת פון דער וועלט, דאס זיבעטע לעבן זעקס קאנטינענטן. אויב א איד דארף האלטן שבת, דארף דאס לאנד אויך; נאר די צייט פון א לאנד גייט פאמעלעך, דערפאר קומט איר שבת יעדע זיבעטע יאר. ט
אזוי ווי א איד האלט אויך דעם העכערן שבת פון יום כיפור, און שבועות נאך זיבן געציילטע וואכן, די פופציגסטע מדרגה העכער פון ציילן און העכער פון דער וועלט, אזוי האט דאס לאנד יובל. די קדמונים, ווי דער שערי אורה, זאגן אז יום כיפור, שבועות און שופר זענען איין ענין פון שער החמישים. יובל ווערט אויסגערופן יום כיפור אלס פרייהייט, און שבועות איז אויך פרייהייט, ווי חז"ל לערנען "חרות על הלחת", אל תקרי חרות אלא חירות. י,כ,ל
עסן איז אן עבודה, יובל איז יום כיפור
יעצט ענטפערט דער משגיח זיין קשיא. אין די ימות המשיח וועט מען יא עסן, ווי די פסוקים פון בחקותי זאגן, ווייל עסן איז נישט סתם א צורך. דער אייבערשטער האט געקענט באשאפן מענטשן אן עסן און אן שלאפן; דאס עסן פון צדיקים איז אן עבודה פון בירור וואס מלאכים קענען נישט טון, און די מלאכים זענען מקנא א איד וואס גייט מאכן קידוש. ה
אבער איין טאג אין יאר גייען אידן אריין אין א וועלט העכער פון דער וועלט: יום כיפור, ווען מ'עסט נישט. דער רמב"ן און אנדערע האלטן אז יום כיפור און יובל זענען די זעלבע זאך. דערפאר וועט מען אין יובל נישט עסן, ווי א לאנגער יום כיפור, אזוי ווי משה רבינו האט נישט געגעסן און נישט געטרונקען אויפן הר סיני ווייל ער איז געווען אינעם עולם פון יובל. דאן איז "והיתה שבת הארץ לכם לאכלה": מען עסט דעם שבת, און נאר די בהמות עסן די תבואה. מ,ד
ארץ ישראל של מעלה און עולם הבא
ביי פרקי אבות, וואס מ'זאגט אין די ימי הספירה ווי עס שטייט אינעם סידור פונעם בעל התניא, פרעגט דער משגיח: וואס איז די ראיה פון "לעולם יירשו ארץ" אז כל ישראל יש להם חלק לעולם הבא? אזוי ווי רש"י זאגט אז דער בית המקדש של מטה איז מכוון קעגן דעם של מעלה, אזוי איז ארץ ישראל של מטה מכוון קעגן ארץ ישראל של מעלה, וואס דאס איז עולם הבא. נ,ס,ע
דארט האט דער אייבערשטער איינגעפלאנצט די אידישע נשמות; די ביימער פון גן עדן זענען אידישע נשמות. ווען זיי קומען אראפ, דארפן זיי א ארט למטה וואס איז מכוון קעגן זייער ארט למעלה, ארץ ישראל. אפילו אידן וואס זענען צייטווייליג אפגעשניטן וועלן צוריקקומען, "לבלתי ידח ממנו נדח", ווייל דער אייבערשטער זאגט "נצר מטעי". פ,צ,ס
ארץ ישראל איז א ספר תורה
דערפאר זאגט די גמרא אז ווער עס גייט ארבע אמות אין ארץ ישראל איז מובטח אז ער איז א בן עולם הבא: אלעס דא אונטן שפיגלט וואס איז אויבן. דערנאך ברענגט דער משגיח די גמרא פון עתניאל בן קנז, וואס האט מחדש געווען די הלכות וואס זענען פארגעסן געווארן אין די ימי אבלו של משה, צוזאמען מיטן כובש זיין קרית ספר. ק,ר
ארץ ישראל איז א ספר תורה, אויף יעדן ארט איז אנגעשריבן א הלכה. קרית ספר איז געווען דער שורש פון די פארגעסענע הלכות, ממילא האט דער וואס האט עס כובש געווען זיי געקענט מחדש זיין. אזוי ווי עס זענען דא זעכציג ריבוא שרשי נשמות און אותיות אין דער תורה, איז יעדער איד איין אות און האט זיין ארט אין לאנד. רש"י ערקלערט אז די מצוות געהערן צו ארץ ישראל, און דער רמב"ן איז עס נאך מער מסביר. ר,ש,ת
יובל און שבועות ברענגען צוריק צום שורש
א איד וואס גייט ארויס פון ארץ ישראל ווערט אפגעשניטן פון זיין שורש און פון דער תורה, הגם דורכן לערנען אירע הלכות בלייבט ער צוגעבונדן. אבער עס קומט א צייט ווען יעדער מוז צוריקקומען: יובל, "ושבתם איש אל אחזתו ואיש אל משפחתו תשבו". זיין ליכט איז דאס ליכט פון די חמישים שערי בינה, ווי עס שטייט אינעם זוהר, דאס ליכט פון גאולה. אא,אב,צ
וואס ס'איז דא אין מקום איז דא אין זמן: דער פופציגסטער טאג נאך יציאת מצרים איז שבועות, ווען יעדער איד קומט צוריק צו זיין אות אין דער תורה, א באנייונג יעדעס יאר, ווי דער שופר גדול וואס קלייבט צונויף די אובדים. דערפאר זאגט מען ליל שבועות דעם תיקון און מ'גייט דורך אלע חלקי התורה, כדי יעדער איד זאל טרעפן זיין אות. די עשרת הדברות, זאגט רש"י, זענען כולל די גאנצע תורה, און ווער עס הערט גוט צו קומט צוריק צו זיין שורש. אג,אד
די אותיות ווערן א תורה
די פרשיות וואס מ'ליינט פאר שבועות גרייטן צו דערצו, און בהר רעדט פון יובל ווידער און ווידער, שטאפל נאך שטאפל פון שבת צו שבת שבתון; די הפטרה איז אויך מרמז אויף יובל. אבער איין אות אליין קען מען נישט ליינען, און זי ווייזט נישט דעם רצון ה'. אותיות ווערן ווערטער, פסוקים און פרשיות, דערפאר מוזן אלע אידן זיין מאוחד: "וכל בניך למודי ה'", מיטן תנאי פון "ורב שלום בניך". אה,או
די ראשונים שרייבן אז דער טעם פון שמיטה און יובל איז אז אידן זאלן זיצן און לערנען א גאנץ יאר; יובל איז איין לאנג יאר פון לערנען, אזוי ווי מתן תורה.
מגילת רות: צוריקקומען אום שבועות
שבועות ליינט מען רות. די משפחה פון אלימלך איז אוועק קיין מואב און איז אפגעשניטן געווארן פון שורש, פון ארץ ישראל און פון תורה; אבער א איד וואס גייט אוועק מוז צוריקקומען, און ער ברענגט נאך מיט זיך, ווי די גמרא זאגט אז דער גלות איז כדי עס זאלן צוקומען גרים. נעמי קומט צוריק מיט רות, פון וועמען עס קומט דוד המלך. אח,אז
רבי שמעון בר יוחאי, א נשמה פון יובל
ווי דער פיוט פון ל"ג בעומר איז מרמז, איז רבי שמעון בר יוחאי א נשמה פון יובל, פון ימות המשיח, דערפאר איז די הלכה ווי ער אין הלכות שבת. אין ברכות זאגט רבי ישמעאל מ'זאל ארבעטן אויפן פעלד, און רבי שמעון אז מ'זאל כסדר לערנען; די גמרא ענטפערט אז אסאך האבן געטון ווי רבי שמעון און זענען נישט מצליח געווען. דאס איז פאר יחידים ווי שבט לוי; אין יובל וועט די הלכה זיין ווי ער. אכ,אל
בטחון און דער גנב
דער רמב"ם שרייבט אז ווער עס איז זיך מוסר ווי שבט לוי האט בטחון, און די הפטרה לויבט דעם וואס פארלאזט זיך אויפן אייבערשטן און זארגט נישט אין א שנת בצורת. דער גנב האט נישט געהאט קיין בטחון: דער אייבערשטער איז נותן לחם לכל בשר, און ווי דער חובות הלבבות זאגט, וואלט זיין עסן צו אים געקומען בהיתר. אע,אפ,אצ,אק
מיטן גנבענען האט ער זיך אפגעשניטן פון זיין אות, דער צינור פון זיין השפעה, ממילא ווערט ער פארקויפט און עסט פון א שורש וואס איז נישט זיינס. אין יובל קומט ער צוריק צו זיין משפחה פון אותיות. דער משגיח ענדיגט מיט דער האפענונג אויפן שופר גדול וואס וועט צוריקברענגען יעדן איד צו זיין ארט.
די הכנה אין די ימי הספירה
די סגולות פונעם ספר חרדים
שבת: הלכות, מלבושים און מנהגים
הייליגע רייד שבת
שבת איז נישט פאר ליידיגע רייד וועגן וועלט נייעס, מארקעטס אדער שכנים; דער מדרש דערציילט אז רבי שמעון בר יוחאי'ס מאמע האט מען געזאגט "שבת היום". דער אייבערשטער האט באשאפן מיט מאמרים און האט שבת גערוט פון זיי, דערפאר רעדט מען שבת דברי תורה און תשבחות. דער משגיח ברענגט דעם של"ה וועגן מענג זיין דעם שבת, און זאגט מ'זאל ערב שבת מתפלל זיין אויף א גוטן שבת. בו,בז
מראי מקומות
תורה
- ג לכאורה Shemos 24:11 (with Targum) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01
- ד Vayikra 25:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01, 19:50
- ה לכאורה Vayikra 26:5, 26:10 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:56, 16:58
- ח Vayikra 25:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:17
- כ לכאורה Vayikra 25:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 14:15
- ל לכאורה Shemos 32:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 14:15
- מ לכאורה Shemos 34:28 מפתח אינעם אויסשרייב: 19:50
- פ לכאורה Bereishis 2:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:05
- אא Vayikra 25:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:30
- אס Vayikra 25:20-21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:59
- אר לכאורה Shemos 21:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:00
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
- א לכאורה Chullin 7a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01
- ק Kesubos 111a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:45
- ר לכאורה Temurah 16a מפתח אינעם אויסשרייב: 27:45, 29:39
- אז לכאורה Pesachim 87b מפתח אינעם אויסשרייב: 45:43
- אט לכאורה Yevamos 76b מפתח אינעם אויסשרייב: 46:40
- אי לכאורה Arachin 32b מפתח אינעם אויסשרייב: 46:40
- אל Berachos 35b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 50:19
- אמ לכאורה Menachos 30a מפתח אינעם אויסשרייב: 53:59
- בא לכאורה Shabbos 119b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:30
- בג לכאורה Rosh Hashanah 17a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:10:20
- בה Shabbos 10b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:14:53
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
- ו לכאורה Rashi on Vayikra 26:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:56
- ז לכאורה Hilchos Melachim 12:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:56
- י Sha'arei Orah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 14:15
- ע לכאורה Rashi on Bereishis 28:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 22:15
- ש לכאורה Rashi on Devarim 11:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:39
- ת לכאורה Ramban on Vayikra 18:25 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:39
- אד לכאורה Rashi on Shemos 24:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 35:49
- אע לכאורה Hilchos Shemitah v'Yovel 13:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 56:03
- אק Chovos HaLevavos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 56:03
- בב לכאורה Rashi on Shabbos 119b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:30
אחרונים און חסידות
- ב Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01
- אש Sfas Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:55
- את Sefer Chareidim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:55, 1:08:30
- בד Mishnah Berurah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:12:49
- בז Shelah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:16:52
- בח Sidduro shel Shabbos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:19:23
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 8:39 אזוי ווי ס'איז דא א הבדלה צווישן א איד און א גוי, איז דא די זעלבע הבדלה צווישן שבת און די וואכנטעג, און צווישן ארץ ישראל און חוץ לארץ.
- 12:10 ארץ ישראל איז דער שבת פון דער וועלט, און ווייל די צייט פון א לאנד גייט פאמעלעך, קומט איר שבת יעדע זיבעטע יאר: שמיטה.
- 14:15 יובל איז דער העכערער שבת, אקעגן יום כיפור און שבועות, א מדרגה העכער פון דער וועלט וואו מ'עסט נישט.
- 23:17 ארץ ישראל של מטה איז מכוון קעגן ארץ ישראל של מעלה, וואס דאס איז עולם הבא, און יעדער איד איז דארט איינגעפלאנצט.
- 29:39 ארץ ישראל איז א ספר תורה: יעדער ארט אין איר האט א הלכה, און יעדער איד איז אן אות מיט זיין אייגן ארט.
- 35:35 יובל, שבועות און די גאולה ברענגען יעדן איד צוריק צו זיין שורש און צו זיין אות אין דער תורה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 3:56 ווי אזוי קען דער חתם סופר זאגן אז אין יובל וועט מען נישט עסן, ווען די ברכות פון בחקותי רעדן פון עסן אפילו אין די ימות המשיח?
תירוץ: 16:58 בכלל וועט מען יא עסן, ווייל עסן איז אן עבודה פון בירור העכער פון מלאכים; אבער יובל איז ווי יום כיפור, א מדרגה העכער פון דער וועלט, וואו מ'עסט נישט.
-
קשיא: 5:17 פארוואס הייבט די פרשה אן מיטן שבת פון דער ערד פאר זי דערמאנט די זעקס יאר ארבעט?
תירוץ: 6:15 דער פסוק איז א הקדמה וואס איז מגלה דעם גאנצן ענין פון שמיטה און יובל: דאס לאנד אליין דארף האלטן שבת.
-
קשיא: 7:15 ווי אזוי קען מען זאגן אז א פעלד רוט, ווען עס ארבעט דאך נישט?
תירוץ: 7:59 יעדע זאך האט א גוף און א נשמה; ארץ ישראל איז דער "איד" צווישן די לענדער, דער שבת פון דער וועלט, ממילא דארף זי אויך האלטן שבת.
-
קשיא: 22:28 ווי אזוי ברענגט די משנה א ראיה אז כל ישראל יש להם חלק לעולם הבא פון א פסוק וועגן ירשענען די ארץ?
תירוץ: 23:14 ארץ ישראל של מטה איז מכוון קעגן ארץ ישראל של מעלה, וואס דאס איז עולם הבא; ירשענען די ארץ מיינט א חלק אין עולם הבא.
-
קשיא: 52:13 פארוואס פסקנט די גמרא נישט ווי רבי שמעון בר יוחאי אז מ'זאל נאר לערנען און נישט ארבעטן אויפן פעלד?
תירוץ: 52:26 אסאך וואס האבן געטון ווי ער זענען נישט מצליח געווען; דאס איז פאר יחידים ווי שבט לוי, נישט פארן המון עם היינט. אין יובל און ביי דער גאולה וועט די הלכה זיין ווי ער, ווייל ער איז א נשמה פון יובל.
מעשיות
-
1:14:48 דער רייכער גאסט און דער סדר פון דער שבת סעודה
דער משגיח דערציילט פון א רייכן גאסט וואס איז געקומען אויף שבת, און מ'האט געהאפט אז ער וועט געבן אסאך געלט פאר דער ישיבה. ביי די פיינערע מענטשן אין ליטא איז געווען איינגעפירט צו געבן איין מאכל פאר דעם אנדערן, און דער אידישער מנהג שבת איז געווען פארקערט. מ'האט געפרעגט צי מ'זאל טוישן דעם סדר צוליב דעם גאסט, און דער ענטפער איז געווען ניין: מ'גיט אזוי ווי אידן פירן זיך, און מ'ווערט נישט נתפעל פונעם גאסט.
געדאנקען
- 8:52 דער משגיח שטעלט אוועק דעם איד, שבת און ארץ ישראל ווי איין הבדלה אין דריי מקומות: ארץ ישראל איז דער "איד" פון דער געאגראפיע און שבת דער אידישער טאג, א גאנץ אנדער מציאות, נישט סתם א בעסערע מדרגה פון דער זעלבער זאך.
- 12:34 שמיטה קומט יעדע זיבעטע יאר און נישט יעדן זיבעטן טאג, ווייל די צייט פון א לאנד גייט פאמעלעכער ווי ביי א מענטש.
- 20:06 דאס וואס דער חתם סופר זאגט אז אין יובל עסט מען נישט, קומט דערפון וואס יובל איז דער יום כיפור און שבועות פון לאנד; משה רבינו האט נישט געגעסן אויפן הר סיני ווייל ער איז געווען אין דעם עולם פון יובל.
- 29:39 עתניאל בן קנז האט געקענט מחדש זיין די פארגעסענע הלכות דורך כובש זיין קרית ספר, ווייל יעדער ארט אין ארץ ישראל איז פארבונדן מיט א געוויסער הלכה; דאס לאנד איז א ספר תורה.
- 46:56 בועז'ס חידוש הלכה אז א מואביה איז מותרת, צוזאמען מיט דעם פעלד וואס ער האט באקומען מיט רות, איז ווי ביי עתניאל: א הלכה וואס ווערט מחודש צוזאמען מיט א פעלד וואס געהערט צו איר.
- 50:28 רבי שמעון בר יוחאי איז א נשמה פון יובל, דערפאר איז די הלכה ווי ער אין הלכות שבת, און דערפאר וועט זיין שיטה אז מ'זאל נאר לערנען ווערן די הלכה אין דער צייט פון יובל.
- 58:31 דער עונש פון א גנב, אז ער ווערט פארקויפט, פאסט צו זיין חטא: ער האט נישט געהאט בטחון, גענומען וואס איז נישט זיינס, און זיך אפגעשניטן פון זיין שורש אין דער תורה, ממילא מוז ער עסן פון א שורש וואס איז נישט זיינס.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 1:03:55 דער משגיח זאגט אז די ימי הספירה דארף מען אויסנוצן זיך צוצוגרייטן צו שבועות מיט תשובה, יגיעה אין תורה, תפילה און תיקון המידות.
- 1:12:49 ער זאגט אז מ'מוז לערנען הלכות שבת, אנהייבנדיג מיט די קורצע ספרים און דערנאך די גרויסע ספרי פסקים.
- 1:13:41 ער זאגט אז בגדי שבת דארפן זיין מיוחד פאר שבת, נישט סתם דער שענערער וואכנדיגער אנצוג.
- 1:15:49 ער זאגט אז מ'דארף האלטן שבת מיט שמחה און מיט הייליגע רייד: דברי תורה און שירות ותשבחות, נישט וואכנדיגע שמועסן, נייעס אדער לשון הרע.
- 1:18:21 ער זאגט אז מ'זאל מתפלל זיין ערב שבת, ביי דער מקוה און ביי מנחה, אויף א גוטן שבת אז דער רבונו של עולם זאל האבן נחת פון אים.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אלימלך, בועז, דוד המלך, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער רמב"ם, דער רמב"ן, משה רבינו, נעמי, עתניאל בן קנז, רבי ישמעאל בן אלישע, רבי פינחס בן יאיר, רבי שמעון בר יוחאי, רות, רש"י
ערכים בטחון, דמאי, התבודדות, יובל, יום הכפורים, ספירת העומר, עשרת הדברות, שבת שבתון, שמיטה, שער החמישים, תיקון ליל שבועות