חודש הששי כנגד יוסף וקדושת היסוד; ששי מכין לשביעי

קאטאלאג: זמנים אלול נומ׳ ⁨7⁩ פאקעט גייד ז׳ 15 תשנ"ו (1995–96) אידיש 1 שעה 18 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 18 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז אלול, דער זעקסטער חודש, געהערט צו יוסף הצדיק, וואס איז ארויפגעהויבן געווארן פון די צוועלף שבטים צו די שבעה רועים, און אז ער גרייט צו אויף תשרי, דעם חודש פון דוד, אזוי ווי ערב שבת גרייט צו אויף שבת.

דער משגיח עפנט מיטן חתם סופר אויף פרשת שופטים: יעדער שבט האט זיין אייגענעם שביל, זיינע שופטים און אפילו זיינע הלכות, אבער די אבות הקדושים און ירושלים, "ששם עלו שבטים", זענען העכער פון דעם פיצול, ביז דעם שער החמישים. דערנאך פרעגט ער פארוואס יעקב האט ליב געהאט יוסף אלס "בן זקנים" ווען ער האט מיט אים נאר געלערנט פינף סדרי משנה. ער ברענגט אז די שבעה רועים, אברהם, יצחק, יעקב, משה, אהרן, יוסף און דוד, זענען קעגן די זיבן טעג פון דער וואך און קעגן די סדרים פון משנה, און יוסף, פרייטאג, איז דער סדר טהרות וואס ער האט אליין געקענט. דערמיט פארשטייט מען ווי אזוי יעקב האט דערשמעקט פון די תבואה פון מצרים אז יוסף לעבט. אלול איז יוסף'ס חודש און זיין מקדש אין שילה, אפן אן א חומה ווי א מלך בשדה, און ער גרייט צו אויף תשרי ווי ערב שבת אויף שבת. ער ענדיגט מיט שמירת עינים, תשובה, צדקה, און דעם ציטער פונעם שופר פון אלול.

ענינים: חודש אלול · יוסף און זיינע ברידער · שמירת הברית

סדר השיעור

  1. 0:00 יעדער שבט מיט זיינע אייגענע שופטים

    דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר אויף "שופטים ושוטרים": יעדער שבט האט זיין אייגענעם שער אין בית המקדש, זיין נוסח און אפילו זיינע הלכות, דערפאר דארף יעדער שבט האבן זיינע אייגענע שופטים. ער שטעלט אוועק די אבות, וואס יעדער איז געווען כולל גאנץ כלל ישראל, קעגן די שבטים, די צווייגן וואס טיילן זיך אפ פונעם בוים.

  2. 4:37 ירושלים, "ששם עלו שבטים"

    דער משגיח ערקלערט אז יעדער חודש און יעדע פון די צוועלף ברכות פון וואכנטאג איז קעגן א שבט, און שבת און יום טוב הייבן זיך אויף צו די אבות. ירושלים איז דער ארט וואו די שבטים גייען ארויף העכער פון זייער פיצול ביז דעם שער החמישים, דערפאר גייט א "כי יפלא" פון די דיינים פון די שבטים ארויף צום סנהדרין אין בית המקדש.

  3. 10:04 בן זקנים: פינף סדרים, נישט זעקס שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם בעל הטורים אז "בן זקנים" איז א רמז אויף די סדרים וואס יעקב האט געלערנט מיט יוסף, אן טהרות, און דעם חתם סופר אז דערפאר האט יוסף זיך נישט געקענט באנוצן מיטן שם קעגן זיינע ברידער. ער פרעגט פארוואס יעקב האט געדארפט רביים ווען אברהם האט אליין מקיים געווען די גאנצע תורה, און ווי אזוי יעקב האט פון תבואה אין מצרים פארשטאנען אז יוסף לעבט.

  4. 15:55 יוסף דערהויבן צו די שבעה רועים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די שבעה רועים זענען העכער פונעם פיצול פון די שבטים, ווי שבת, און לעתיד לבוא וועט דער טייך זיך צעטיילן אויף זיבן נחלים און נישט אויף צוועלף. יוסף איז דערהויבן געווארן העכער פון זיינע ברידער צו זיין איינער פון די רועים, "נוהג כצאן יוסף", און אפרים און מנשה האבן אויסגעפילט זיין ארט צווישן די שבטים; די ברידער האבן דאס נישט פארשטאנען.

  5. 21:31 די טעג פון דער וואך און די ששה סדרי משנה שטייט אינעם קאטאלאג

    פונעם סדר הלימוד פון חוק לישראל פאר יעדן טאג, שטעלט דער משגיח צו די טעג פון דער וואך צו די שבעה רועים און צו די סדרי משנה. אברהם'ס חסד גייט מיט מיט אלע טעג, דערפאר האט ער אליין מקיים געווען די גאנצע תורה; יצחק איז מועד, יעקב איז נשים, און יוסף, פרייטאג, איז טהרות, וואס ער האט אליין געקענט, און דערפאר האט יעקב אים ליב געהאט אלס "בן זקנים".

  6. 30:14 טהרה גיט א טעם און א ריח אין די פירות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ענדיגט די סדרים: משה איז נזיקין, אהרן קדשים, און דוד איז די בחינה פון סוד און פון שבת. ער ברענגט די גמרא אין סוף סוטה אז טהרה גיט א טעם און א ריח אין די פירות, און ערקלערט אז יעקב האט דאס דערשמעקט אין די תבואה וואס יוסף האט באהאנדלט אין מצרים, און דערפון געוואוסט אז יוסף לעבט.

  7. 34:57 ארץ ישראל, המקום אשר יבחר, און ערב שבת שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר אז משה רבינו דערמאנט כסדר ארץ ישראל אין ספר דברים, ווייל דאס דערמאנען, אזוי ווי דערמאנען א צדיק'ס נאמען, ברענגט יראת שמים. פרשת ראה, וואס מ'לייענט ווען מ'בענטשט ראש חודש אלול, חזר'ט איבער "המקום אשר יבחר ה'"; ס'זענען דא צוויי מקדשים, יוסף'ס און דוד'ס, און יוסף'ס, פרייטאג, גרייט צו אויף דוד'ס אזוי ווי ערב שבת אויף שבת.

  8. 40:30 אלול איז יוסף'ס חודש, תשרי איז דוד'ס שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז שכם איז יוסף'ס אייגענער ארט, און "עד מקום שכם" איז בגימטריא טהרות. לויטן סדר פונעם אריז"ל פון די חדשים און די מידות געהערט אלול, דער זעקסטער חודש, צו יוסף לויט די שבעה רועים, הגם נישט לויט די דגלים, און תשרי צו דוד: אלול איז משיח בן יוסף וואס גרייט צו אויף משיח בן דוד, און דער שופר פון אלול און פון תשרי זענען די צוויי שופרות פון משיח.

  9. 47:03 די חיצונים וואס האבן געציטערט פונעם שופר פון אלול מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט א מעשה וואס קומט פונעם רבי ר' אלימלך, וועגן א פרוי וואס איר מאן איז נעלם געווארן, און זי איז געשיקט געווארן מיט א בריוו צו א הויז אין וואלד, וואו חיצונים האבן אים געהאלטן. דער מאן האט שפעטער דערציילט אז ווען אידן האבן געבלאזן שופר אין אלול האבן זיי געציטערט מיט א פחד; דער משגיח ערקלערט אז דער שופר פון אלול וועקט אויף דעם אור פון משיח בן יוסף וואס גרייט צו אויף תשרי.

  10. 50:44 שילה אן א חומה: דער מלך אין פעלד שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז פרשת ראה גייט פון די מועדים פון די אבות צו "המקום אשר יבחר ה'", און אז אלול, יוסף'ס מקדש אין שילה, האט א מעלה אויף תשרי: אין שילה האט מען געגעסן קדשים וואו מ'האט עס נאר געזען, אן א חומה. ער ברענגט דעם משל פונעם בעל התניא פון א מלך אין פעלד וואס יעדער קען צוקומען צו אים, און פארבינדט די אפענע קדושה פון שילה מיט יוסף'ס שמירת עינים.

  11. 57:03 יוסף'ס נסיונות און דער ריח פון אלול שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח באשרייבט יוסף'ס נסיונות, א בחור פון זיבעצן יאר אפגעריסן פון דער היים, דורך וועלכע ער איז זוכה געווען צו טהרה. ער ברענגט די גמרא אז "הדודאים נתנו ריח" גייט אויף בחורים וואס האבן נישט טועם געווען טעם חטא, פארבינדט דעם ריח מיט יוסף און מיט אלול ("אני לדודי"), און זאגט אז די נסיונות ווערן יעדעס יאר גרעסער און תשובה מאכט פון חטא א זכות. ער ברענגט אויך אז מ'האט נאך לאנג נאכן חורבן דערשמעקט דעם ריח פון די קטורת.

  12. 1:02:46 תשובה אין דער לופט און די צדקה פון יסוד שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די תשובה פונעם דור המדבר אין די פערציג טעג פון משה רבינו איז נאך היינט פארהאן אין דער לופט פון אלול, און אז משה רבינו האט נישט איבערגעלאזט קיין נשמה "בקצה השמים" אן א כח צו תשובה טון. יוסף'ס מידה פון יסוד איז צדקה, וואס איז חסד און ציט ארונטער גוטס העכער פון וואס מ'איז זוכה; "איש לרעהו ומתנות לאביונים" איז ראשי תיבות אלול, די צייט פון תשובה, תפילה און צדקה.

  13. 1:07:56 די אוצרות זענען אפן: אויסנוצן אלול שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט "אדם ביקר ולא יבין": ווער עס שטייט פאר אפענע אוצרות און נעמט גארנישט איז ווי א בהמה, און אזוי זענען די טעג פון אלול, ימי רצון ווען די אוצרות זענען אפן. ער רופט זיי אויסצונוצן כדי זיך צוצוגרייטן אויף ראש השנה, טייטשט "זכרני... בבחירך" אז השם יתברך געדענקט זיין אויסגעוועלט פאלק, און לויטן דרך פון צדיקים זאגט ער רמזים אויף דעם קומענדיגן יאר.

  14. 1:13:03 דער שופר, דער שער החמישים און ציטערן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער שופר איז די בחינה פונעם שער החמישים און פון יובל, די חירות און די תשובה פון לעתיד. ער חזר'ט איבער אז די חיצונים ציטערן פונעם אידישן שופר און פרעגט וויפיל מער דארף א איד ציטערן, קלאגט אז היינט זענען די מוחות פארשטאפט, און זאגט אז מ'דארף לערנען אין ספרים וואס אלול איז. ער ענדיגט מיט א ברכה אז דער חודש זאל ברענגען תשובה שלימה און די גאולה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

יעדער שבט מיט זיינע אייגענע שופטים

0:00

דער משגיח עפנט מיטן חתם סופר אויף "שופטים ושוטרים תתן לך". ער ברענגט פונעם אריז"ל אז אין בית המקדש זענען דא צוועלף שערים, דורך וועלכע די תפילות פון די צוועלף שבטים גייען ארויף, און ערקלערט אז יעדער שבט האט זיין אייגענעם שביל, זיין נוסח התפילה און אפילו הלכות וואס קענען זיין אנדערש. דערפאר דארף יעדער שבט האבן שופטים וואס פסק'נען לויט זיין שביל. א,ב

3:16

דערנאך שטעלט ער אוועק די אבות הקדושים, וואס יעדער פון זיי איז געווען כולל גאנץ כלל ישראל אין זיין צייט, קעגן די שבטים, די צווייגן וואס וואקסן ארויס פונעם שטאם, יעדער מיט זיין אייגענעם שיעור און באזונדערקייט.

ירושלים, "ששם עלו שבטים"

4:43

יעדער חודש איז קעגן א שבט, און די צוועלף ברכות אינמיטן שמונה עשרה פון וואכנטאג זענען קעגן די צוועלף שבטים, אבער שבת הייבט מען זיך אויף צו די אבות. אזוי אויך האט יעדער שבט באקומען זיין נחלה, אבער אין ירושלים, וואו די דריי רגלים זענען קעגן די דריי אבות, "ששם עלו שבטים": דארט זענען זיי "חוברה לה יחדיו", אן קיין מחיצה, ביז דעם שער החמישים וואס איז העכער פון השגה. ד,ה

8:44

דאס, ערקלערט דער משגיח, איז דער סדר פון דער פרשה. נאך די שופטים פון יעדן שבט קומט "כי יפלא ממך דבר למשפט": א הלכה וואס איז "נפלא" געהערט צום שער החמישים, העכער פון דער השגה פון די דיינים פון די שבטים, דערפאר גייט מען ארויף צום בית המקדש, וואו דער סנהדרין באקומט השפעה פון העכער פון שכל. ג

בן זקנים: פינף סדרים, נישט זעקס

10:38

דער משגיח ברענגט דעם בעל הטורים אז "בן זקנים" איז א רמז אויף פינף סדרי משנה וואס יעקב האט געלערנט מיט יוסף, אזוי ווי רש"י זאגט אז אלעס וואס ער האט געלערנט ביי שם ועבר האט ער אים איבערגעגעבן. דער חתם סופר מערקט אן אז טהרות פעלט, און דערפאר האט יוסף זיך נישט געקענט באנוצן מיטן שם קעגן זיינע ברידער, ווייל לויט די גמרא אין קידושין מעג דאס נאר א טהור. ז,ח,א,ט

14:18

דא שטעלן זיך צוויי קשיות. אברהם האט אליין מקיים געווען די גאנצע תורה, פארוואס זשע האט יעקב געדארפט רביים? און ווי אזוי האט יעקב געוואוסט פון תבואה וואס מ'האט געברענגט פון מצרים, ווי רש"י טייטשט "וירא יעקב כי יש שבר", אז יוסף לעבט? ל,מ

יוסף דערהויבן צו די שבעה רועים

16:26

חוץ די דריי אבות, ערקלערט דער משגיח, זענען דא שבעה רועים, אברהם, יצחק, יעקב, משה, אהרן, יוסף און דוד, וואס זענען משפיע אויף גאנץ כלל ישראל און שטייען, ווי שבת, העכער פונעם פיצול פון די שבטים. ביי קריעת ים סוף האט זיך דער ים צעטיילט אויף צוועלף שבילים, אבער לעתיד לבוא וועט דער טייך זיך צעטיילן אויף זיבן נחלים, א העכערע מדריגה. נ

19:26

יוסף איז געווען איינער פון די צוועלף, אבער ער איז דערהויבן געווארן צו די רועים, "נוהג כצאן יוסף", און אפרים און מנשה זענען געווארן שבטים אנשטאט אים. די ברידער האבן דאס נישט פארשטאנען און האבן אים מקנא געווען; "משם רועה אבן ישראל" מיינט אז ער איז געווארן א רועה, נישט א שבט. פ,צ

די טעג פון דער וואך און די ששה סדרי משנה

21:33

דער משגיח ברענגט דעם חוק לישראל, וואס איז איינגעשטעלט לויט דער הדרכה פונעם אריז"ל אז דער לימוד פון יעדן טאג זאל פאסן צו דעם טאג: זונטאג זרעים, מאנטאג מועד, און אזוי ווייטער ביז פרייטאג טהרות, און שבת סוד. די זיבן טעג זענען קעגן די שבעה רועים. אברהם, זונטאג, איז חסד, וואס לויטן זוהר גייט מיט מיט אלע טעג; ממילא, הגם זיין סדר איז זרעים, האט ער א שייכות מיט אלע ששה סדרים און האט אליין מקיים געווען די גאנצע תורה. ק,ר

25:20

דערמיט איז די ערשטע קשיא מתורץ. יצחק האט אליין געקענט מועד און יעקב נשים, אבער אויף די אנדערע סדרים האבן זיי געדארפט רביים. יוסף, פרייטאג, האט אליין געקענט טהרות; דערפאר האט יעקב מיט אים געלערנט נאר פינף סדרים, און דערפאר האט ער אים ליב געהאט אלס "בן זקנים". ו

28:08

דער משגיח לייגט צו אז זרעים איז אמונה, ווי די גמרא טייטשט "אמונת" אויף סדר זרעים, און אמונה איז אברהם'ס מדריגה; דערפאר הייבט זיך זרעים אן מיט ברכות. יצחק האט א שייכות מיט מועד, ווי דער מלאך האט געזאגט "למועד אשוב". ש,ת

טהרה גיט א ריח אין די פירות

30:16

משה, וואס איז "ישב לשפוט את העם", איז נזיקין, אהרן איז קדשים, און דוד איז סוד, דער שער החמישים און שבת. דערנאך ברענגט דער משגיח די גמרא אין סוף סוטה אז טהרה גיט א טעם און א ריח אין די פירות. יוסף האט אליין אכטונג געגעבן אויף די תבואה פון מצרים, האט יעקב דערשמעקט א מורא'דיגן ריח און פארשטאנען אז נאר זיין זון, דער סדר טהרות, האט דאס געקענט אריינגעבן. דאס איז דער "שבר" וואס ער האט געזען: א האפענונג אז יוסף לעבט. אא,אג,ל

ארץ ישראל, המקום אשר יבחר, און ערב שבת

35:49

דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר אז אין ספר דברים דערמאנט משה רבינו הונדערטער מאל ארץ ישראל, ווייל רעדן פון ארץ ישראל ברענגט יראת שמים, אזוי ווי דערמאנען א צדיק'ס נאמען. משה האט געבעטן אז די אידן זאלן זיך אויסארבעטן אז דאס דערמאנען ארץ ישראל זאל זיי ברענגען צו יראת שמים. אד

38:39

אין פרשת ראה ווערט דער ענין ירושלים; דער משגיח האט געציילט זעכצן מאל "המקום אשר יבחר ה'", און מ'לייענט זי ווען מ'בענטשט ראש חודש אלול. ס'זענען דא צוויי מקדשים, יוסף'ס און דוד'ס פון יהודה. יוסף'ס, וויבאלד ער איז טהרות, איז פרייטאג, און ווי "והיה ביום הששי והכינו", גרייט ערב שבת צו אויף שבת. או,אז

אלול איז יוסף'ס חודש, תשרי איז דוד'ס

40:59

שכם, ערקלערט דער משגיח, איז יוסף'ס אייגענער ארט: אברהם איז געקומען "עד מקום שכם", אסנת איז געקומען פון שכם, און "עד מקום שכם" איז בגימטריא טהרות; דארט ליגט דער טהור'ער יוסף הצדיק. אט

42:55

לויטן אריז"ל גייען די חדשים פון ניסן לויט די מידות, און דער זעקסטער, אלול, איז יוסף'ס: נישט לויט די דגלים, נאר לויט די שבעה רועים, און תשרי, דער זיבעטער, איז דוד'ס. אלול איז משיח בן יוסף וואס גרייט צו אויף משיח בן דוד, ווי ערב שבת אויף שבת; "מי שטרח בערב שבת יאכל בשבת", און אויב אלול איז נישט קיין הכנה, וואס קען מען ערווארטן פון תשרי? דער שופר פון אלול און פון תשרי זענען די צוויי שופרות פון משיח. אח

די חיצונים וואס האבן געציטערט פונעם שופר

47:22

דער משגיח דערציילט א מעשה וואס קומט פונעם רבי ר' אלימלך. א פרוי וואס איר מאן איז נעלם געווארן איז געשיקט געווארן מיט א בריוו צו א הויז אין וואלד, וואו חיצונים האבן אים געהאלטן, און נאך א דין צווישן זיך האבן זיי אים באפרייט. ער האט נאר געדענקט אז ווען אידן האבן געבלאזן שופר אין אלול, האבן זיי געציטערט פון פחד. דער שופר פון אלול, ערקלערט דער משגיח, וועקט אויף דעם אור פון משיח בן יוסף וואס גרייט צו אויף תשרי.

שילה אן א חומה: דער מלך אין פעלד

51:08

פרשת ראה רעדט קודם פון די מועדים פון די אבות און דערנאך פון "המקום אשר יבחר ה'", אלעס פארבונדן מיט ירושלים, דעם ארט פון שבת. לכאורה איז אלול נאר א הכנה, אבער יעדער רועה האט זיין אייגענע מעלה, און יוסף'ס מקדש אין שילה האט געהאט עפעס וואס דער בית המקדש האט נישט: אין שילה האט מען געגעסן קדשים וואו מ'האט עס נאר געזען, און אין ירושלים נישט חוץ לחומה. או

53:43

דער משגיח ברענגט דעם משל פונעם בעל התניא אין לקוטי תורה: אין תשרי איז דער מלך אין פאלאץ, און מ'קומט צו אים נאר מיט א באשטימטע צייט; אין אלול איז ער אין פעלד און יעדער קען צוקומען. יוסף איז זוכה געווען צו די אפענע קדושה ווייל ער האט געהיט זיינע אויגן, ווי "בן פורת יוסף... עלי עין" ווערט ערקלערט, דערפאר איז אין זיין מקדש נישטא קיין חומה. אי,אכ

יוסף'ס נסיונות און דער ריח פון אלול

57:03

יוסף איז דורכגעגאנגען מורא'דיגע נסיונות: ווי דער מדרש דערציילט, האט מען אים יעדן טאג געדרוקט מיט אלע מיטלען, מיט גוטס און מיט שלעכטס, א בחור פון זיבעצן יאר אפגעריסן פון טאטן און מאמען אן קיין האפענונג צוריקצוקומען. דורך דעם איז ער זוכה געווען צו טהרה. אל

58:18

דער משגיח ברענגט די גמרא אין עירובין אז "הדודאים נתנו ריח" גייט אויף בחורים וואס האבן נישט טועם געווען טעם חטא, און ריח איז יוסף'ס מדריגה. אלול איז "אני לדודי", דער חודש פון די דודאים; די נסיונות ווערן יעדעס יאר גרעסער, מ'דארף האבן אייזערנע כוחות, און תשובה מאכט פון א חטא א זכות. ער ברענגט אויך די גמרא אז מ'האט נאך לאנג נאכן חורבן דערשמעקט דעם ריח פון די קטורת. אמ,אע

תשובה אין דער לופט און די צדקה פון יסוד

1:03:00

דער משגיח ברענגט פון א ספר אז די תשובה וואס כלל ישראל האט געטון אין אלול, ווען משה רבינו איז געווען פערציג טעג אויפן בארג, איז נאך היינט פארהאן אין דער לופט פון אלול און עשרת ימי תשובה. משה'ס פערציג טעג פון התנפלות מיינען אז ער האט נישט איבערגעלאזט קיין איין נשמה, אפילו "בקצה השמים", און יעדער איד דארף גלייבן אז משה האט אים געגעבן דעם כח צו תשובה טון. אפ,אצ

1:06:28

יוסף'ס מידה, יסוד, איז צדקה, און צדקה איז חסד: זי ציט ארונטער גוטס העכער פון וואס מ'קען פארדינען מיט סיי וועלכע מעשה, א מתנת חנם. "איש לרעהו ומתנות לאביונים" איז ראשי תיבות אלול, די צייט פון תשובה, תפילה און צדקה. אר

די אוצרות זענען אפן

1:07:56

דער משגיח טייטשט "אדם ביקר ולא יבין": ווער עס שטייט פאר אפענע אוצרות און נעמט גארנישט, איז א שוטה, גלייך צו א בהמה. דאס זענען ימי רחמים און רצון, ווען די אוצרות זענען אפן, און מ'דארף זיין א חכם און זיי אויסנוצן זיך צוצוגרייטן אויף ראש השנה. אש

1:10:16

ער טייטשט "זכרני... בבחיריך" אז השם יתברך געדענקט זיין אויסגעוועלט פאלק אין אן עת רצון, ווי "רק באבותיך חשק ה' ויבחר". לויטן דרך פון צדיקים, וואס האבן ביי יעדן נייעם יאר געזאגט רמזים, ווייזט ער אן אז דער קומענדיגער יאר, תשנ"ז, איז בגימטריא "מדת הרחמים". את,בא

דער שופר און דער ציטער

1:13:12

דער שופר, ערקלערט דער משגיח, איז דער שער החמישים און יובל, חירות און קיבוץ גליות קיין ירושלים, און דאס איין און צוואנציגסטע מאל וואס יובל שטייט אין דער תורה, "ואם יהיה היובל לבני ישראל", איז די שלימות פון אלע יובלות. בב

1:15:50

ער דערמאנט אז די חיצונים ציטערן פונעם אידישן שופר, און פרעגט וויפיל מער דארף א איד ציטערן. אמאל האבן אידן געציטערט ווען אלול איז געקומען; היינט זענען די מוחות פארשטאפט, און מ'דארף לערנען אין ספרים וואס אלול איז. ער ענדיגט מיט א ברכה אויף תשובה שלימה און די גאולה.

מראי מקומות

תורה

  1. ב Devarim 16:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:00
  2. ג Devarim 17:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:44
  3. ו Bereishis 37:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:20
  4. כ Bereishis 26:5 13:49 טעקסט מפתח
  5. ל Bereishis 42:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 14:18, 30:16
  6. צ Bereishis 49:24 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:26
  7. ת Bereishis 18:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:08
  8. אא Shemos 18:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:16
  9. אה לכאורה Devarim 6:3 35:24 מפתח
  10. או לכאורה Devarim ch. 12 (Parshas Re'eh) מפתח אינעם אויסשרייב: 38:39, 51:08
  11. אז Shemos 16:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:39
  12. אט Bereishis 12:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 40:59
  13. אכ Bereishis 49:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:43
  14. אס Devarim 21:13 1:00:02 טעקסט מפתח
  15. אפ לכאורה Devarim 9:25 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:00
  16. אצ Devarim 30:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:00
  17. בא Devarim 10:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:10:16
  18. בב Bamidbar 36:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:13:12

נביאים

  1. נ Yeshayahu 11:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 16:26
  2. ס Yeshayahu 11:11 18:30 טעקסט מפתח
  3. ע Yeshayahu 11:13 19:01 טעקסט מפתח

כתובים

  1. ד Tehillim 122:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:43
  2. ה Tehillim 122:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:43
  3. פ Tehillim 80:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:26
  4. אר Esther 9:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:28
  5. אש Tehillim 49:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:07:56
  6. את Tehillim 106:4-5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:10:16

תלמוד בבלי

  1. ט Gemara Kiddushin (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:38
  2. ש Shabbos 31a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:08
  3. אב Bava Basra 175b 30:37 טעקסט מפתח
  4. אג Sotah 48a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:16
  5. אח Avodah Zarah 3a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 42:55
  6. אמ Eruvin 21b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:18
  7. אע Gemara Yoma (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 58:18

מדרש

  1. י Midrash (מקום נישט באשטימט) 12:56
  2. אל Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 57:03

זוהר און קבלה

  1. ר Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:33
  2. אנ Zohar (מקום נישט באשטימט) 1:00:02 מפתח

ראשונים

  1. ז לכאורה Baal HaTurim on Bereishis 37:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 10:38
  2. ח לכאורה Rashi on Bereishis 37:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 10:38
  3. מ לכאורה Rashi on Bereishis 42:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 14:18

אחרונים און חסידות

  1. א Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:00, 10:38
  2. ק Chok LeYisrael (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:33
  3. אד Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 35:49
  4. אי Likutei Torah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 53:43
  5. אק Tanya (מקום נישט באשטימט) 1:06:33 מפתח

עיקרי הדברים

  1. 1:37 יעדער שבט האט זיין אייגענעם שורש, שביל און שופטים, אבער די אבות און ירושלים שטייען העכער פון דעם פיצול פון די שבטים; דארט זענען די שבטים ארויפגעגאנגען צו א מדריגה וואס איז העכער פון השגה.
  2. 16:26 די שבעה רועים, אברהם, יצחק, יעקב, משה, אהרן, יוסף און דוד, זענען משפיע אויף גאנץ כלל ישראל, און יוסף איז ארויפגעהויבן געווארן פון די שבטים צו זיין איינער פון זיי, און אפרים און מנשה זענען געווארן שבטים אנשטאט אים.
  3. 22:58 די זיבן טעג פון דער וואך זענען קעגן די שבעה רועים און קעגן די סדרים פון משנה; יוסף איז פרייטאג און דער סדר טהרות, וואס ער האט אליין געקענט.
  4. 42:55 אלול, דער זעקסטער חודש, געהערט צו יוסף לויט די שבעה רועים, און תשרי צו דוד; אלול גרייט צו אויף תשרי אזוי ווי ערב שבת גרייט צו אויף שבת.
  5. 52:55 יוסף'ס מקדש אין שילה האט נישט געהאט קיין חומה, מ'האט געקענט עסן קדשים וואו מ'האט עס געזען; אזוי אויך אין אלול איז דער מלך אין פעלד און יעדער קען צוקומען צו אים.
  6. 1:06:23 יוסף'ס מידה איז יסוד און צדקה, וואס ציט ארונטער חסד העכער פון וואס מ'איז זוכה, און אלול איז די צייט פון תשובה, תפילה און צדקה.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 11:14 אויב "בן זקנים" מיינט אז יעקב האט מיט יוסף געלערנט פינף סדרים אן טהרות, פארוואס איז ער דערפאר באליבט געווען מער ווי די ברידער?

    תירוץ: 27:17 יוסף איז קעגן פרייטאג און טהרות און האט עס אליין געקענט, ממילא האט ער, נישט ווי די אנדערע קינדער, נישט געדארפט מ'זאל עס מיט אים לערנען.

  2. קשיא: 14:18 אברהם האט אליין מקיים געווען די גאנצע תורה; פארוואס האט יעקב געדארפט לערנען ביי שם ועבר?

    תירוץ: 23:40 אברהם'ס חסד גייט מיט מיט אלע טעג, דערפאר האט ער א שייכות מיט אלע ששה סדרים; יעדער אנדערער רועה האט אליין געקענט נאר זיין סדר.

  3. קשיא: 15:20 ווי אזוי האט יעקב געקענט וויסן פון תבואה וואס מ'האט געברענגט פון מצרים אז יוסף לעבט?

    תירוץ: 32:43 טהרה גיט א טעם און א ריח אין די פירות; יעקב האט דערשמעקט א ריח וואס נאר יוסף, דער סדר טהרות, האט געקענט אריינגעבן.

  4. קשיא: 35:49 פארוואס דערמאנט משה רבינו כסדר ארץ ישראל אין ספר דברים, נישט ווי אין די אנדערע פיר ספרים?

    תירוץ: 36:18 לויטן חתם סופר: דאס דערמאנען ארץ ישראל ברענגט יראת שמים, און ספר דברים איז משה'ס מוסר אז זיי זאלן ווערן בעסערע אידן.

  5. קשיא: 43:02 ווי אזוי קען אלול זיין יוסף'ס חודש ווען לויט די דגלים איז ער עס נישט?

    תירוץ: 43:16 לויט די שבטים נישט, אבער לויט די שבעה רועים געהערט אלול צו יוסף און תשרי צו דוד.

  6. קשיא: 52:33 אויב אלול איז נאר די הכנה צו תשרי, וואס פאר א מעלה האט ער?

    תירוץ: 52:55 אזוי ווי יוסף'ס מקדש אין שילה, וואס האט נישט געהאט קיין חומה, איז אלול דער מלך אין פעלד וואס יעדער קען צוקומען צו אים.

מעשיות

  1. 47:22 דער שופר וואס האט דערשראקן די חיצונים

    א פרוי'ס מאן איז נעלם געווארן פאר א לאנגע צייט, און זי האט זיך כמעט שוין מייאש געווען. מ'האט איר געראטן צו גיין צום רבי ר' אלימלך, און זי האט באקומען א בריוו צו טראגן אין וואלד און איבערגעבן אין א געוויסער הויז, וואו זי האט געטראפן א חברה חיצונים; נאך א דין צווישן זיך האבן זיי ארויסגעברענגט איר מאן. ער האט גארנישט געדענקט פון זיין געפאנגענשאפט, נאר אז ווען אידן האבן געבלאזן שופר אין אלול, זענען די חיצונים געכאפט געווארן מיט א פחד און האבן געציטערט.

    אין דער מעשה: דער רבי ר' מלך

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

געדאנקען

  1. 8:50 דער משגיח טייטשט "כי יפלא" אויף א הלכה וואס געהערט צום שער החמישים, העכער פון דער השגה פון די דיינים פון יעדן שבט, און דערפאר מוז זי ארויפגיין קיין ירושלים, "ששם עלו שבטים" העכער פון זייער פיצול.
  2. 27:06 יעקב האט נישט געדארפט לערנען מיט יוסף טהרות, ווייל יוסף, וואס איז קעגן פרייטאג און טהרות, האט דאס אליין געקענט, און דאס איז דער "בן זקנים" פאר וואס יעקב האט אים ליב געהאט מער ווי די ברידער.
  3. 32:43 וויבאלד טהרה גיט א טעם און א ריח אין די פירות, האט יעקב דערשמעקט אין די תבואה פון מצרים א ריח וואס נאר יוסף, דער סדר טהרות, האט געקענט אריינגעבן, און דאס איז "וירא יעקב כי יש שבר במצרים", א האפענונג אז יוסף לעבט.
  4. 43:02 לויט די דגלים איז אלול נישט יוסף'ס חודש, אבער לויט די שבעה רועים יא; אלס דער זעקסטער, ווי פרייטאג, איז ער משיח בן יוסף וואס גרייט צו אויף תשרי, משיח בן דוד.
  5. 52:47 אלול האט א מעלה אויף תשרי: ווי שילה, וואו מ'האט געגעסן קדשים וואו מ'האט עס געזען, האט ער נישט קיין חומה, און יוסף איז זוכה געווען צו די אפענע קדושה ווייל ער האט געהיט זיינע אויגן.
  6. 1:06:28 צדקה, די מידה פון יוסף און יסוד, ציט ארונטער חסד וואס קיין אנדערע מעשה טובה קען נישט ממשיך זיין, ווייל חסד איז א מתנת חנם העכער פון וואס מ'איז ראוי.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 59:12 דער משגיח זאגט אז מ'דארף האבן אייזערנע כוחות זיך צו האלטן ביי דער קדושה, ווייל די נסיונות ווערן יעדעס יאר גרעסער.
  2. 1:00:25 ער זאגט אז אלול איז די צייט זיך צונעמען, מיט חרטה על העבר און קבלה על העתיד, און די קבלה איז דער עיקר.
  3. 1:09:36 ער זאגט אז מ'דארף זיין א חכם און אויסנוצן די הייליגע טעג פון אלול זיך צוצוגרייטן אויף ראש השנה, און זיי נישט לאזן פארביי גיין.
  4. 1:17:10 ער זאגט אז מ'דארף לערנען אין ספרים וואס דער ענין פון אלול איז און ווי אזוי צוריקצוקערן צום רבונו של עולם.
  5. 1:16:06 ער זאגט אז א איד זאל הערן דעם שופר פון אלול מיט אן אמת'ן ציטער, ווייל אפילו די חיצונים ציטערן דערפון.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אהרן הכהן, אסנת, אפרים, דוד המלך, דער בעל הטורים, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער חתם סופר, דער רבי ר' מלך, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, יצחק אבינו, מנשה, משה רבינו, עבר, רש"י, שם

ערכים אבות הקדושים, בן זקונים, יסוד, מלך בשדה, משיח בן יוסף, שבעה רועים, שער החמישים

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט