ר"ה שחל בשבת - השבת ממתקת הדינים; צריכים להיות בידידות עם השבת
קאטאלאג: זמנים ראש השנה נומ׳ 3 פאקעט גייד ז׳ 16 תשמ"ז (1986–87) אידיש 1 שעה 9 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז ווען ראש השנה פאלט אויס שבת, נעמט דער שבת אליין דעם פלאץ פונעם שופר און איז ממתיק דעם דין, און דערפאר דארף א איד זיך באפריינדן מיטן שבת, בפרט אין דעם יאר וואס איז אינגאנצן שבת און שמיטה.
אום כ"ה אלול עפנט דער משגיח מיט דעם כח פונעם שופר צו ברענגען דעם זכרון פון א איד לפני ולפנים, אין מקום פון רצון. ער ברענגט א קשיא פון ספר "אבי נחל": אויב דער פסוק אין פרשת אמור רעדט פון ראש השנה וואס פאלט אויס שבת, פארוואס דארף ער זאגן כל מלאכת עבודה לא תעשו? דער תירוץ קומט מיט א משל פון א סוחר וואס זיין מליץ איז נישט דא און א קרוב דארף זיך אננעמען פאר אים: דער שופר איז דער מליץ, דער שבת איז דער קרוב, און די תורה גיט אן עצה זיך איבערצובעטן מיטן שבת דורך היטן אים ווי עס דארף צו זיין. דערנאך ווייזט ער אז דאס יאר איז פול מיט שבת: ראש השנה, שמיני עצרת, דער ערשטער און לעצטער טאג חנוכה און ט"ו בשבט זענען שבת, אין א שנת השמיטה. מיט רש"י, דעם רמב"ן, שמיטה און יובל איז ער מסביר אז דאס נישט בלאזן צוליב שבת, צוזאמען מיט די פסוקים, דערגרייכט די מדריגה פון יובל. ער שילדערט וואס אמת'ע שמירת שבת איז, בפרט אין דיבור, ער טייטשט די קריאה פון ראש השנה וועגן עקרות אלס א תפילה אויף ירושלים, און ער שליסט מיט דעם חתם סופר וועגן שמחה ראש השנה.
ענינים: ראש השנה · קדושת שבת · שמירת שבת און אירע הלכות
סדר השיעור
-
0:00 דער שופר גייט לפנים, און א קשיא אויפן פסוק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז כ"ה אלול האט זיך אנגעהויבן בריאת העולם, און ער ערקלערט אז דער שופר, וויבאלד ער איז לזכרון, איז ווי לפנים און ברענגט א איד צום מקום פון רצון. דערנאך ברענגט ער א קשיא פון ספר "אבי נחל": פארוואס דארף דער פסוק פון ראש השנה וואס פאלט אויס שבת אסר'ן מלאכה?
-
3:40 דער משל פונעם סוחר און זיין קרוב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט דעם משל פונעם ספר פון א מלך, א סוחר וואס האט נישט צוגעשטעלט די סחורה, א מליץ וואס האט זיך שטענדיג אנגענומען פאר אים, און א קרוב וואס האט אים פארטיידיגט ווען דער מליץ איז נישט געווען, ביז דער סוחר האט אים מבזה געווען. דער שופר איז דער מליץ, דער שבת איז דער קרוב, און ווער עס האט מבזה געווען דעם שבת דארף זיך מיט אים איבערבעטן.
-
8:48 זכרון תרועה און די עצה צו היטן שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח טייטשט דעם פסוק לויטן משל: "זכרון תרועה" מיינט נאר דערמאנען די פסוקים, און "כל מלאכת עבודה לא תעשו" איז דעם אייבערשטנס עצה מקבל צו זיין צו היטן שבת ווי עס דארף צו זיין. ער לייגט צו אז אמת'ער שבת איז נישט נאר אפשטעלן פון ארבעט נאר קדושה, און אזא שבת בלאזט שופר פאר אונז.
-
12:23 דער דין פון ראש השנה ביז שמיני עצרת
דער משגיח ערקלערט אז דער דין הייבט זיך אן ראש השנה און ענדיגט זיך ערשט שמיני עצרת, ווען עס קומען אראפ די ברכות פון גשם. דער אייבערשטער גיט עצות ווי אזוי צו מהפך זיין דעם דין לרחמים: דער שופר, די פסוקים פון מלכיות זכרונות ושופרות, און די רחמים וואס וואקסן אין די טעג נאכדעם.
-
16:09 א יאר פול מיט שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רעכנט אויס די וויכטיגע טעג פון דעם יאר וואס פאלן אויס שבת: ראש השנה, שמיני עצרת, דער ערשטער און לעצטער טאג חנוכה, ראש חודש שבט און ט"ו בשבט. עס איז אויך א שנת השמיטה, א גאנץ יאר פון שבת, און דערפאר דארף מען זיך באפריינדן מיטן שבת און אים היטן מיט א גרויסן חשבון.
-
23:21 די גמרא, רש"י און דער רמב"ן אויף זכרון תרועה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די משנה און די גמרא וואס לערנט ארויס פון די צוויי פסוקים אז שבת בלאזט מען נישט, רבא'ס קשיא פונעם מקדש, רש"י אין פרשת בהר און דעם רמב"ן'ס קשיא, און דעם חתם סופר'ס דרך. דערנאך ברענגט ער דעם טור ברקת אז אפילו דערמאנען דעם שופר העלפט, מיט א ראיה פון דער גמרא וואס דערמאנט חברון צו מזכיר זיין זכות אבות.
-
28:54 שמיטה, יובל און דער שופר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז שבת און שמיטה האבן א כח פון באפרייאונג פון חובות, און די גרעסטע חובות פון א מענטש זענען זיינע עבירות. יובל, דער שבת שבתות, איז נאך גרעסער, און דער שופר הייסט יובל; דערפאר האבן די תקיעות ראש השנה א בחינה פון יום כיפור, און מ'מעג זיך מתוודה זיין צווישן זיי, כאטש ראש השנה דערמאנט מען נישט קיין חטא.
-
34:48 שטעלן זיך אויפן טיש פון שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט מיט א משל פון א מענטש וואס שטעלט זיך אויף א טיש כדי צו דערגרייכן די סטעליע: די פסוקים אליין אדער שבת אליין זענען נישט גענוג, אבער צוזאמען דערגרייכן זיי די מדריגה פון יובל. די תורה האט געוואוסט פון דער גזירה נישט צו בלאזן שבת, און דאס צוריקהאלטן זיך צוליב שבת איז אליין דער זכות; אין מקדש איז נישט געווען קיין גזירה, דערפאר האט מען דארט געבלאזן. ער גלייכט עס צו דער גמרא אז שבת אליין ברענגט רפואה.
-
42:30 שבת איז ממתיק דעם דין פון בריאה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט פארוואס מ'דארף דעם שופר: ראש השנה איז דער טאג פון בריאה, און ווי רש"י זאגט איז עס בתחילה עלה במחשבה צו באשאפן במדת הדין, און יעדעס יאר ווערט די וועלט באשאפן פון דאס ניי מיט מדת הדין. דער שופר איז עס ממתיק, אבער שבת איז דער שבת אליין ממתיק אלע דינים, און דערפאר דארף מען זיך באפריינדן מיטן שבת, בפרט אין דעם זעלטענעם יאר.
-
45:55 וואס אמת'ע שמירת שבת פארלאנגט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז שמירת שבת איז נישט נאר אוועקלייגן די פעדער, די האק און דעם טעלעפאן; וויבאלד דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט דיבור און האט אויפגעהערט דערפון, איז דער עיקר שבת ביי אן איידעלן איד דער דיבור און אפילו די מחשבה. ער ברענגט דעם פסוק אין ישעיה, ער רעדט שארף קעגן רעדן פון געשעפטן ביי קריאת התורה, און מיטן של"ה זאגט ער אז מ'דארף זען אז דער שבת זאל האבן עונג.
-
52:02 די קריאה פון עקרות און ירושלים
דער משגיח ערקלערט אז דאס יאר, אן שופר, בלייבט נאר די קריאה: ושם פקד את שרה, און חנה אין דער הפטרה. ראש השנה איז א זמן פון פקידת עקרות, ווייל אדם הראשון איז אין יענעם טאג געבענטשט געווארן מיט פרו ורבו; די קריאה דערמאנט נישט קיין יום הדין און נישט קיין בריאה, ווייל די גרויסע עקרה איז ירושלים, און אויף איר בנין און אויף משיח בעט מען אין מוסף.
-
1:02:01 דער חתם סופר'ס משל פונעם קרוינונג טאג
דער משגיח ברענגט נחמיה'ס ווערטער צו די אידן וואס האבן געוויינט ראש השנה, כי חדות ה' היא מעזכם, און דעם חתם סופר'ס פשט. ראש השנה איז א טאג פון שמחה מיט מלכות שמים, ווי ביי די תלמידי הבעש"ט; אינעם משל זינגט און טאנצט א געפאנגענער וואס ווארט אויף זיין משפט אינעם מלך'ס קרוינונג טאג, פון אהבה צום מלך.
-
1:05:29 שמחה מיטן מלך, און ברכות צום סוף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענדיגט דעם משל: דער מלך באפרייט דעם געפאנגענעם וואס האט געקענט פארגעסן זיין אייגענעם משפט פאר דעם מלך'ס שמחה, און אזוי האט נחמיה געזאגט אז די שמחה מיט מלכות שמים ברענגט ארויס זכאי בדין. ער שליסט מיט ברכות אז דער שבת זאל זיך אננעמען פאר אונז דאס יאר, אז מ'זאל מקבל זיין שבת ווי עס דארף צו זיין, און אויף דער גאולה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער שופר גייט לפנים, און א קשיא אויפן פסוק
כ"ה אלול, דער טאג וואס בריאת העולם האט זיך אנגעהויבן, ערקלערט דער משגיח די גמרא אז וויבאלד דער שופר איז לזכרון איז ער ווי לפנים: ער ברענגט דעם זכרון פון א איד פארן אייבערשטן, צום מקום פון רצון און פון די מדות הרחמים. דערנאך ברענגט ער א קשיא פון ספר "אבי נחל": דער פסוק אין פרשת אמור רעדט פון ראש השנה וואס פאלט אויס שבת, פארוואס דארף ער אסר'ן מלאכה, ס'איז דאך סייווי שבת? א,ב,ד
דער משל פונעם סוחר און זיין קרוב
דער ספר ענטפערט מיט א משל. א מלך האט געהאט א געשעפט מיט א סוחר וואס ער האט ליב געהאט; עס איז איבערגעגאנגען צו זיינע קינדער, וואס האבן נישט צוגעשטעלט די סחורה ווי געהעריג, און דער אויפזעער האט געזוכט חסרונות אויף זיי. א גוטער פריינד אינעם בית המלך האט זיי שטענדיג פארענטפערט, און ווען ער איז נישט געווען האט זיך אנגענומען א חשוב'ער קרוב. איינמאל האט דער סוחר דעם קרוב מבזה געווען און אים געשלאגן, און פארן טאג פונעם דין האט דער מלך אים געגעבן אן עצה זיך מיט אים איבערצובעטן.
דער מלך איז דער אייבערשטער, וואס איז פארבונדן מיט די אבות, און דער מליץ איז דער שופר, וואס איז מבטל די טענות. ווען מ'קען נישט בלאזן שבת, נעמט זיך אן דער שבת, וועמענס נשמה איז פארבונדן מיט דער נשמה פון א איד, נאך מער ווי דער שופר, סיידן מ'האט אים מבזה געווען.
זכרון תרועה און די עצה צו היטן שבת
אזוי טייטשט דער ספר דעם פסוק: "זכרון תרועה" מיינט אז מ'זאגט נאר די פסוקים, און "כל מלאכת עבודה לא תעשו" איז נישט קיין נייע אזהרה נאר דעם אייבערשטנס עצה מקבל צו זיין צו היטן שבת ווי עס דארף צו זיין. אזא ראש השנה, זאגט דער משגיח, דארף מען נעמען אן עקסטערע תשובה אויף די שבתים, ווייל שבת איז נישט נאר אוועקלייגן די וואכעדיגע כלים נאר קדושה, און אזא שבת בלאזט שופר פאר אונז. ב,ד
דער דין פון ראש השנה ביז שמיני עצרת
דער דין, זאגט דער משגיח ווייטער, הייבט זיך אן ראש השנה און ווי דער זוהר זאגט ענדיגט ער זיך ערשט שמיני עצרת. דער אייבערשטער גיט עצות ווי אזוי עס איבערצודרייען לרחמים: דער שופר און די פסוקים פון מלכיות זכרונות ושופרות, און די רחמים וואקסן ביז יום כיפור און סוכות. שמיני עצרת קומען אראפ די ברכות אינעם גשם, וואו עס ליגן אלע ברכות, און דערפאר דארף מען אויסנוצן די טעג. ס
א יאר פול מיט שבת
דאס יאר, מערקט אן דער משגיח, וועט דער שבת אליין זיין דער בעל תוקע, און מ'דארף זיך מיט אים איבערבעטן. שמיני עצרת איז אויך שבת, און אזוי אויך דער ערשטער און לעצטער טאג חנוכה, וואס די ספרים רופן די לעצטע חתימה; ער ברענגט דעם רמז פונעם בני יששכר וואס פארבינדט חנוכה מיט ראש השנה. ראש חודש שבט און ט"ו בשבט פאלן אויך אויס שבת. ע
דערצו איז עס א שנת השמיטה, א גאנץ יאר פון שבת, און אירע דינים רירן אן אפילו אידן אין חוץ לארץ דורך די פירות פון ארץ ישראל וואס קומען היינט אהער. ממילא דארף מען דאס יאר מאכן דעם שבת פאר דעם בעסטן פריינד און אים היטן מיט א גרויסן חשבון.
די גמרא, רש"י און דער רמב"ן אויף זכרון תרועה
די משנה לערנט אז ווען ראש השנה איז אויסגעפאלן שבת האט מען געבלאזן נאר אין מקדש. די גמרא ברענגט רבי לוי בר חמא: "זכרון תרועה" איז שבת און "יום תרועה" איז וואכנטאג; רבא פרעגט ווי אזוי האט מען דען געבלאזן אין מקדש, און די מסקנא איז אז בלאזן איז נישט קיין מלאכה. פונדעסטוועגן לערנט עס רש"י אין פרשת בהר ארויס פון א פסוק, דער רמב"ן פרעגט אויף אים, און דער חתם סופר גייט מיט זיין אייגענעם דרך. ו,ה,ח,ט
שמיטה, יובל און דער שופר
דער משגיח ערקלערט דעם כח פונעם זיבעטן: שמיטה איז משמט חובות, און די גרעסטע חובות פון א מענטש זענען זיינע עבירות; דער עבד עברי גייט ארויס פריי אינעם זיבעטן יאר. נאך גרעסער איז יובל, דער שבת שבתות נאך זיבן מאל זיבן, ווען אפילו דער עבד וואס האט נישט געוואלט ארויסגיין ווערט פריי און יעדער קערט זיך אום צו זיין משפחה. מ'רופט עס אויס מיטן שופר, וואס ווי די גמרא זאגט הייסט יובל. פ,ר,ק,ש
ממילא האט דער שופר פון ראש השנה א בחינה פון יובל און פון יום כיפור. כאטש ראש השנה דערמאנט מען נישט קיין חטא, לערנט דער אריז"ל אז מ'זאל זיך מתוודה זיין צווישן די סדרים פון תקיעות, ווייל דעמאלט איז עס ווי יום כיפור.
שטעלן זיך אויפן טיש פון שבת
ווען ראש השנה איז שבת, זאגט דער משגיח, איז דער שבת אליין א שמיטה און עס הייבט זיך אן א כפרה. א מענטש וואס קען נישט דערגרייכן די סטעליע שטעלט זיך אויף א טיש: די פסוקים אליין, אדער שבת אליין, טוען נישט וואס דער שופר טוט, אבער צוזאמען דערגרייכן זיי יובל. דאס איז זכרון תרועה.
דערמיט איז מתורץ רבי לוי בר חמא. די תורה האט געוואוסט אז אנשי כנסת הגדולה וועלן אסר'ן צו בלאזן שבת שמא יעבירנו ברשות הרבים, האט זי געגעבן אן אנדער עצה: די פסוקים, צוזאמען מיטן זכות פון זיך צוריקהאלטן צוליב שבת. אין מקדש איז נישט געווען קיין גזירה און ממילא נישט דער זכות, דערפאר האט מען דארט געבלאזן. ה
שבת איז ממתיק דעם דין פון בריאה
פארוואס דארף מען בכלל א שופר? ראש השנה איז דער טאג פון בריאה, און ווי רש"י זאגט איז בתחילה עלה במחשבה צו באשאפן במדת הדין און דערנאך איז ער משתף געווען מדת הרחמים, דערפאר שטייט נאר אלקים ביז "ביום עשות ה' אלקים". יעדן ראש השנה חזר'ט זיך עס איבער, און דער שופר איז עס ממתיק, אבער שבת איז דער שבת ממתיק אלע דינים; ממילא דארף מען זיך אין דעם זעלטענעם יאר באפריינדן מיטן שבת. אב,אג
וואס אמת'ע שמירת שבת פארלאנגט
שבת היטן, ערקלערט דער משגיח, איז נישט נאר אוועקלייגן די פעדער, די האק און דעם טעלעפאן; פון אן איידעלן איד פארלאנגט מען מער. שבת איז אן עדות אז דער אייבערשטער האט באשאפן הימל און ערד, מיט עשרה מאמרות, און ער האט אויפגעהערט פון זיי, דערפאר איז דער עיקר שבת דער דיבור, ווי דער פסוק אין ישעיה לערנט. אפילו אן עם הארץ האט מורא צו זאגן ליגן שבת, ווי דער ירושלמי זאגט, אבער אן איידעלער איד רעדט נאר דברי תורה און היט זיך פון וואכעדיגע מחשבות; ער רעדט שארף קעגן רעדן געשעפטן ביי קריאת התורה. אד,אה,או
די קריאה פון עקרות און ירושלים
דאס יאר, אן שופר, בלייבט נאר די קריאה: ושם פקד את שרה, און חנה אין דער הפטרה, וואס ביידע זענען נפקד געווארן ראש השנה ווי די גמרא זאגט. אפשר, זאגט דער משגיח, וויבאלד אדם הראשון איז געבענטשט געווארן מיט פרו ורבו אינעם טאג פון זיין בריאה, איז ראש השנה א זמן פון פקידת עקרות, און אויך אז תורה, חידושים און מדות טובות זאלן ברענגען פירות. אט,אי,אל,אכ
דער חתם סופר'ס משל פונעם קרוינונג טאג
נחמיה האט געזאגט צו די אידן, וואס האבן געוויינט ראש השנה נאכן צוריקקומען פון בבל, אז זיי זאלן עסן און טרינקען, כי חדות ה' היא מעזכם. דער חתם סופר ערקלערט, ווי דער דרך פונעם בעש"ט, אז ראש השנה איז א טאג פון שמחה מיט מלכות שמים. א מלך האט געמשפט זיינע עבדים אויף זיין קרוינונג טאג, און א געפאנגענער וואס האט געווארט אויף זיין משפט האט געזונגען און געטאנצט; דעם וועכטער האט ער געזאגט אז זיין אייגענער גורל איז ווייניגער וויכטיג ווי דעם מלך'ס שמחה. אצ
שמחה מיטן מלך, און ברכות צום סוף
ווען דער מלך האט דאס געהערט, האט ער אים באפרייט. אזוי אויך ראש השנה, דער טאג וואס דער מלך ווערט געקרוינט: די שמחה מיט אים ברענגט א גוטן משפט. דער משגיח שליסט מיט ברכות אז דאס שמיטה יאר און זיינע שבתים זאלן זיך אננעמען פאר אונז, אז מ'זאל מקבל זיין שבת ווי עס דארף צו זיין, און אויף דער גאולה.
מראי מקומות
תורה
- ב Vayikra 23:24 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:07, 8:58
- ג Bamidbar 29:1 2:28 טעקסט מפתח
- ד Vayikra 23:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:07, 8:58
- ל Devarim 28:12 14:59 טעקסט מפתח
- נ Devarim 29:9 15:27 טעקסט מפתח
- פ Shemos 21:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:11
- ק Vayikra 25:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:11
- ר Shemos 21:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:11
- ת Vayikra 25:9 33:15 טעקסט מפתח
- אג Bereishis 2:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 42:40
- אד Shemos 31:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:01
- אט Bereishis 21:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:00
- אכ Bereishis 1:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:00
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
- א לכאורה Rosh Hashanah 26a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:07
- ה Rosh Hashanah 29b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 23:27, 36:23
- כ לכאורה Yoma ch. 3 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:00
- מ לכאורה Taanis 8b 15:08 מפתח
- ש לכאורה Rosh Hashanah 26a מפתח אינעם אויסשרייב: 29:11
- אא Shabbos 12a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 41:11
- אל Rosh Hashanah 11a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:00
- אנ לכאורה Kesubos 8a מפתח אינעם אויסשרייב: 57:02
תלמוד ירושלמי
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 7:26 ווען ראש השנה פאלט אויס שבת און מ'קען נישט בלאזן שופר, נעמט זיך דער שבת אליין אן פאר א איד אינעם דין, נאך מער ווי דער שופר.
- 8:10 דער פסוק "כל מלאכת עבודה לא תעשו" איז אן עצה זיך איבערצובעטן מיטן שבת און מקבל זיין אים צו היטן ווי עס דארף צו זיין, ווייל ווער עס האט מבזה געווען דעם שבת קען נישט ערווארטן אז ער זאל זיך אננעמען פאר אים.
- 16:45 דאס יאר פאלן ראש השנה, שמיני עצרת, דער ערשטער און לעצטער טאג חנוכה און ט"ו בשבט אלע אויס שבת, און עס איז א שנת השמיטה, ממילא דארף מען דאס גאנצע יאר האבן א נאענטע באציאונג מיטן שבת.
- 38:00 דאס וואס מ'האלט זיך צוריק פון בלאזן שופר צוליב שבת איז אליין א זכות פון שמירת שבת, און צוזאמען מיט די פסוקים פון זכרונות און שופרות דערגרייכט עס אזוי הויך ווי דער שופר.
- 46:01 אמת'ער שבת איז נישט נאר אוועקלייגן די וואכעדיגע כלים; ביי אן איידעלן איד איז דער עיקר שמירת שבת אין דיבור און מחשבה, נאר רעדן דברי תורה.
- 56:27 די קריאה און הפטרה פון ראש השנה רעדן נאר וועגן פקידת עקרות, ווייל די גרויסע עקרה וואס ווארט אויף א פקידה איז ירושלים.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 3:23 אויב דער פסוק אין פרשת אמור רעדט פון ראש השנה וואס פאלט אויס שבת, פארוואס דארף ער אסר'ן מלאכה, ס'איז דאך סייווי שבת?
תירוץ: 9:25 ס'איז נישט קיין אזהרה נאר אן עצה: נעם אויף זיך צו היטן שבת ווי עס דארף צו זיין, כדי דער שבת, וואס נעמט דעם פלאץ פונעם שופר, זאל זיך אננעמען פאר דיר.
-
קשיא: 24:16 אויב די תורה זאגט אז שבת בלאזט מען נישט, ווי אזוי האט מען געבלאזן אין מקדש?
תירוץ: 39:20 דאס "זכרון תרועה" איז אן עצה פאר ווען די חכמים אסר'ן צו בלאזן; דעמאלט איז דאס צוריקהאלטן זיך אליין א זכות פון שבת. אין מקדש איז נישט געווען קיין גזירה און ממילא נישט דער זכות, דערפאר האט מען געמוזט בלאזן.
-
קשיא: 28:01 פארוואס האט מען אין מקדש אויסגערופן "חברון", מ'האט דאך געטון די עבודה אין ירושלים?
תירוץ: 28:05 כדי צו דערמאנען דעם זכות פון די אבות הקדושים וואס ליגן אין חברון; פשוט דערמאנען אן ענין איז ממשיך זיין זכות, און אזוי איז דערמאנען דעם שופר ממשיך דעם זכות פונעם שופר.
-
קשיא: 58:36 פארוואס רעדן די קריאה און די הפטרה פון ראש השנה נאר פון פקידת עקרות, און נישט פון יום הדין אדער בריאת העולם?
תירוץ: 58:57 ווייל די עיקר פקידה אויף וואס מ'איז מתפלל איז פון דער גרויסער עקרה, ירושלים, אז זי זאל אויפגעבויט ווערן און אירע קינדער זאלן צוריקקומען.
געדאנקען
- 7:08 אינעם משל איז דער שופר דער מליץ פונעם סוחר און דער שבת זיין קרוב: ראש השנה וואס פאלט אויס שבת נעמט זיך דער שבת אן פאר א איד, אבער נאר אויב ער האט אים נישט מבזה געווען, און דערפאר איז דאס "כל מלאכת עבודה לא תעשו" אן עצה זיך איבערצובעטן מיטן שבת.
- 36:14 די תורה האט געוואוסט פון דער גזירה פון אנשי כנסת הגדולה און האט געגעבן "זכרון תרועה" אלס א צווייטן וועג: וויבאלד מ'בלאזט נישט נאר צוליב שבת, איז דאס נישט בלאזן אליין א זכות פון שבת, און אין מקדש, וואו עס איז נישט געווען קיין גזירה און ממילא נישט דער זכות, האט מען געמוזט בלאזן.
- 29:11 שמיטה באפרייט א מענטש פון חובות, און זיינע גרעסטע חובות זענען עבירות; יובל, וואס טראגט דעם נאמען פונעם שופר, איז א שבת שבתות מיטן כח פון יום כיפור, און דערפאר מעג מען זיך מתוודה זיין צווישן די תקיעות, כאטש ראש השנה דערמאנט מען נישט קיין חטא.
- 41:46 אזוי ווי די גמרא זאגט אז דאס וואס מ'איז נישט מתפלל פאר א חולה שבת ברענגט אליין די רפואה, אזוי לאזט דאס נישט בלאזן שופר שבת אז דער שבת אליין זאל מרחם זיין און זיך אננעמען פאר א איד.
- 47:28 וויבאלד דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט עשרה מאמרות און האט שבת אויפגעהערט פון זיי, איז דער עיקר שמירת שבת ביי אן איידעלן איד אויפהערן פון וואכעדיגע דיבורים, און אפילו פון וואכעדיגע מחשבות, ווייל די וועלט איז בתחילה געווען במחשבה.
- 57:02 די קריאה און הפטרה פון ראש השנה רעדן נאר פון פקידת שרה און חנה און דערמאנען נישט קיין דין און קיין בריאה, ווייל די גרויסע עקרה וואס ווארט נאך אויף א פקידה איז ירושלים; מ'דארף פארשרייבן איר נאמען אין די תפילות אזוי ווי מ'גיט א פריינד א נאמען צו מתפלל זיין.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 10:23 דער משגיח זאגט אז ראש השנה וואס פאלט אויס שבת דארף מען אויף זיך נעמען אן עקסטערע תשובה אויף די שבתים און מקבל זיין צו היטן שבת בעסער.
- 19:26 דער משגיח זאגט אז דאס יאר בפרט דארף מען מאכן א גוטע באציאונג מיטן שבת און ווערן זיין גוטער פריינד.
- 48:49 דער משגיח זאגט אז שבת דארף אן איידעלער איד רעדן נאר דברי תורה און אוועקלייגן וואכעדיגע דיבורים און מחשבות.
- 1:01:12 דער משגיח זאגט אז מ'דארף אריינשרייבן אין די תפילות פון ראש השנה דעם נאמען פון דער עקרה, בת ציון, ירושלים.
- 1:03:03 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך פרייען ראש השנה מיט מלכות שמים, און דורך דער שמחה ארויסגיין זכאי בדין.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, די אבות, דער בני יששכר, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער הייליגער של"ה, דער חתם סופר, דער רמב"ן, חנה, מתתיהו בן יוחנן כהן גדול, נחמיה, רבא, רבי לוי בר חמא, רש"י, שרה אמנו
ערכים אנשי כנסת הגדולה, המתקת הדינים, יובל, מדת הדין, מליץ יושר, פקידת עקרות, שופר, שמיטה, שמיני עצרת