כי אותך ראיתי צדיק לפני בדור הזה - חיזוק לדור האחרון
קאטאלאג: פרשת השבוע נח נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 3 תשל"ה (1974–75) אידיש 1 שעה 10 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז דער אייבערשטער האט געזאגט צו נח "כי אותך ראיתי צדיק לפני בדור הזה" כדי אים מחזק צו זיין, און אז יעדער איד אינעם לעצטן דור, וואס לעבט אין א וועלט ווי דער מבול, דארף הערן די ווערטער צו זיך און זיך באהאלטן אין דער תיבה פון תורה און תפילה.
דער משגיח עפנט מיטן משל אז די גשמיות'דיגע וועלט איז א מבול און דאס ווארט פון תורה און תפילה איז די תיבה. ער פרעגט פארוואס דער אייבערשטער האט געגעבן נח א שבח, וואס דאס איז נישט זיין דרך. דורך דער קשיא פונעם סאטמארער רב אויף רש"י'ס צוויי דרשות אויף "בדורותיו", די ווערטער פונעם אריז"ל צו ר' חיים וויטאל און דעם ספר חסידים, ווייזט ער אז דער אייבערשטער מעסט א מענטש לויט וואס ער וואלט געקענט זיין אן די מניעות פון זיין דור. נח, וואס האט זיך געזען קלענער פון די פריערדיגע דורות, האט געדארפט דעם חיזוק. ער שילדערט די נפילים וואס זענען געפאלן און האבן מפיל געווען אנדערע, די פארפעסטעטע לופט פונעם מבול, און די נאך גרעסערע טומאה פון היינט, און לערנט אז די תיבה היינט איז תורה, תפילה און תהלים, ווען דער רבונו של עולם האלט דעם אידן ביי דער האנט. ער פארבינדט דאס מיט מרחשון און מיטן לולב, מיטן עורב און מיט די אידן וואס האבן געווארט אין חושך אין מצרים, און מיטן נביא ישעיה'ס רוף זיך צו באהאלטן, און ער ענדיגט אז יעדער איד דארף נעמען די ווערטער "כי אותך ראיתי צדיק" אלס חיזוק.
ענינים: נח און דער מבול · די עבודה פונעם לעצטן דור
סדר השיעור
-
0:00 די תיבה פון א ליכטיג ווארט; דער יום טוב פון חשון
דער משגיח טייטשט "צהר תעשה לתיבה" אז יעדעס ווארט פון תפילה און תורה זאל זיין מיט פייער און ליכטיגקייט, ווייל די גשמיות'דיגע וועלט איז א מבול און דאס ווארט איז די תיבה וואס ראטעוועט דערפון. דערנאך זאגט ער אז חשון האט נישט קיין אייגענעם יום טוב, זיין יום טוב איז די תורה, און דער דור המבול האט געדארפט מקבל זיין די תורה נאר ס'איז געווארן א גשם.
-
4:23 פארוואס דער אייבערשטער האט געגעבן נח א שבח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס דער אייבערשטער האט געזאגט צו נח "כי אותך ראיתי צדיק לפני", ווען דער אייבערשטער גיט נישט קיין קאמפלימענטן חוץ נאך א נסיון, ווי ביי אברהם אבינו נאך דער עקידה. ער ברענגט די קשיא פונעם סאטמארער רב אויף רש"י'ס דרשה פון "בדורותיו" לגנאי, און הייבט אן די מעשה ווי דער אריז"ל האט געזאגט פאר ר' חיים וויטאל אז זיין נשמה איז העכער פון די תנאים.
-
8:35 געמאסטן לויט דעם דור שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם ספר חסידים און דעם חיד"א אז דער אייבערשטער מעסט א מענטש לויט זיין דור, אזוי אז א קליינער וואס דינט דעם אייבערשטן אין א פארדארבענער צייט איז חשובער ווי א גרויסער פון א פריערדיגן דור. ער לייגט דאס צו צו נח: ביידע דרשות פון רש"י זאגן דאס זעלבע, און דער גנאי איז פונעם דור, וואס האט אים אפגעהאלטן פון דערגרייכן די מדריגה פון אברהם אבינו.
-
13:14 נח'ס חיזוק; די נפילים וואס האבן מפיל געווען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז נח, וואס האט זיך פארגליכן מיט די פריערדיגע דורות וואס זענען אלץ קלענער געווארן, איז געפאלן ביי זיך, און דער אייבערשטער האט אים מחזק געווען אז ער מעסט אים לויט וואס ער וואלט געקענט זיין. דערנאך טייטשט ער די נפילים אלס מלאכים וואס זענען געפאלן, און לויט דעם לשון פונעם ווארט האבן זיי מפיל געווען אנדערע מיט זיך און פארפעסטעט די לופט פון דער וועלט.
-
19:00 א וועלט אפגעריסן פון איר שורש
דער משגיח ערקלערט אז א פארפעסטעטער ארט שטערט די תפילה, אזוי ווי משה רבינו האט געדארפט ארויסגיין פון דער שטאט אין מצרים כדי צו דאווענען. אין נח'ס צייט איז די קלקול געגאנגען אזוי טיף אז אפילו בהמות, חיות און עופות האבן זיך אפגעריסן פון זייער שורש, אזוי ווי גזל רייסט אפ א מענטש פון זיין שורש. ער זאגט אז היינט איז די וועלט פארפעסטעט ווי קיינמאל נישט, און אז די פריערדיגע צדיקים האבן געזאגט אז פאר משיח וועט זיין זייער שווער צו דינען דעם רבונו של עולם.
-
24:47 לעבן מיט פרשת נח היינט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז יעדער איד דארף זיך אידענטיפיצירן מיט פרשת נח און הערן דעם אייבערשטנס ווערטער צו נח ווי געזאגט צו זיך. משה רבינו האט מען געוויזן "עד הים האחרון", דעם גרויסן ים פון אחרית הימים וואו נאר ווייניג ווערן געראטעוועט אין דער תיבה פון תורה און תפילה, און ער שילדערט די מיטלען פון היינט וואס ברענגען טומאה צו יעדן. די איינציגע עצה איז זיך צו באהאלטן אין תורה און תפילה און צו וויסן אז דער רבונו של עולם איז מיט אונז.
-
28:52 תהלים: דיין רעכטע האנט האלט מיך
דער משגיח ברענגט דעם קאפיטל תהלים אז וואו א מענטש גייט, אפילו צום סוף פונעם ים, פירט אים דעם אייבערשטנס האנט, און דעם פסוק "אחזת ביד ימיני בעצתך תנחני". ער זאגט אז מ'דארף שטארקן די תיבה מיט מער תורה, תפילה און תהלים, ברענגט דעם מסילת ישרים אויף תהלים, און זאגט אז יעדער בלאט גמרא און יעדער קאפיטל תהלים איז אן עצה ווי אזוי דורכצוגיין דעם מבול.
-
34:24 מרחשון און שם הוי"ה פונעם לולב
דער משגיח ברענגט פון ר' ישראל קאזשניצער אז מרחשון קומט פון ליפן וואס זענען נאך רוחש די תפילות פון תשרי. ער ערקלערט אז די ארבע מינים זענען שם הוי"ה, און די נענועים ציען עס אראפ און ברענגען עס צוריק צום הארץ, כדי דער אייבערשטער זאל בלייבן ביי דער רעכטער זייט און אנטקעגן; די ידיעה אז דער אייבערשטער איז אומעטום דארף מען ברענגען פונעם מוח אין הארץ.
-
41:07 מיטנעמען די סוכה דאס גאנצע יאר
דער משגיח ערקלערט פארוואס מ'בענקט נאכן לולב און נאך דער סוכה ווען סוכות ענדיגט זיך: די ארבע מינים און שם הוי"ה זענען אין דער ספר תורה, דערפאר קומט שמחת תורה. ער ברענגט דעם ישמח משה'ס חלום וואו א מלאך האט אים געזאגט אז נישט דער תנא איז אין גן עדן נאר גן עדן איז אינעם תנא, און ער ענדיגט אז דער וואס איז מדבק צו דער תורה נעמט מיט די סוכה אויפן גאנצן יאר; דאס איז דער ענין פון מרחשון.
-
45:45 נח'ס חן קעגן דעם דור המבול'ס שיינקייט
דער משגיח ברענגט א ווארט פונעם סלאנימער אויף "ונח מצא חן בעיני ה'": דער דור המבול האט געזוכט חן אין גשמיות'דיגע שיינקייט, און האט אויסגעמישט די שיינקייט פון מלאכים מיטן גוף, נח אבער האט געפונען חן אין האפן אויף דעם אייבערשטנס חסד. ער לייגט צו אז היינט ליגט א פילם פון נארישקייטן איבער דער גמרא, און מ'דארף בעטן דעם אייבערשטן מ'זאל זען איר חיות.
-
49:07 ווארטן אויפן באפעל: דער עורב און דער חושך
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז נח איז נישט ארויס פון דער תיבה ביז דער אייבערשטער האט אים געהייסן, און דאס איז געווען זיין נסיון, און דעם מאמר חז"ל פונעם עורב וואס האט נישט געוואלט גיין אין נח'ס שליחות און איז אפגעהאלטן געווארן פאר אן אנדער שליחות, צו שפייזן אליהו הנביא. ער ברענגט דעם תורת משה אויף "שלח חושך ויחשיך ולא מרו את דברו": אין חושך האבן די אידן געקענט אנטלויפן פון מצרים, אבער זיי האבן געווארט אויפן אייבערשטנס באפעל, נישט ווי די בני אפרים וואס זענען פריער ארויס און זענען אומגעקומען.
-
55:31 דעם עורב'ס רמז צו נח
דער משגיח ערקלערט אז נח, וואס איז געווען אויסגעמאטערט פון שפייזן די באשעפענישן אין דער תיבה, האט ארויסגעשיקט דעם עורב צו וויסן צי דער מבול האט זיך שוין געענדיגט. דעם עורב'ס אפזאג איז געווען א רמז אז ער איז באשטימט צו דינען אליהו הנביא, דער מבשר פון דער גאולה, און אז מ'דארף ווארטן ביז דער אייבערשטער שיקט די ישועה און נישט זוכן ישועות וואס זענען קעגן דער תורה; נח האט עס פארשטאנען און איז געבליבן ביז דער אייבערשטער האט געזאגט "צא מן התיבה".
-
1:00:16 באהאלט זיך אין דיינע חדרים ביז דער כעס גייט אריבער
דער משגיח ברענגט דעם נביא ישעיה'ס רוף "לך עמי בא בחדריך" אלס דעם אייבערשטנס מעסעדזש אין גלות: באהאלט זיך אין בית המדרש און אין דער סוכה פון תורה, ווייל די לופט פון דרויסן כאפט זיך אן. ער שטעלט אנטקעגן די געטאס פון אמאל מיט דער היינטיגער וועלט וואס וויל איינשלינגען די אידן, און ברענגט פונעם אריז"ל אז דער דור המבול איז צוריקגעקומען אין דור הפלגה, אין סדום און אין מצרים, און היינט קומען זיי אלע צוזאמען כדי מתקן צו זיין.
-
1:04:59 נישט קיין צייט פון ענוה: "כי אותך ראיתי צדיק" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די היינטיגע וועלט איבערחזר'ט די עבירות פונעם מבול, און ברענגט דעם מדרש אז דער דור המבול האט געשריבן כתובות פאר זכרים, און היינט מאכט מען דאס לעגאל. ער רופט צו פארבינדן גמרא מיט תהלים און חומש, און ענדיגט אז יעדער איד היינט איז מורא'דיג גרויס, ער דארף הערן ווי דער אייבערשטער זאגט צו אים "כי אותך ראיתי צדיק", און ער דארף חיזוק און נישט ענוה, נישט ווי אברהם אבינו וואס האט נישט געדארפט קיין שטיצע.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די תיבה פון א ליכטיג ווארט; דער יום טוב פון חשון
דער משגיח עפנט מיט "צהר תעשה לתיבה": ווען מ'דאווענט און מ'לערנט, זאל דאס ווארט זיין מיט פייער און מיט ווארעמקייט. די גשמיות'דיגע וועלט איז א מבול וואו אסאך זענען שוין דערטרונקען געווארן, און א ווארעם ווארט פון תורה און תפילה איז די תיבה וואס ראטעוועט. דערנאך זאגט ער אז חשון האט נישט קיין יום טוב; זיין יום טוב איז די תורה, ווייל אין תשרי זענען די מצוות נישט געלאזט צייט צו לערנען. דער דור המבול האט געדארפט מקבל זיין די תורה, נאר ביי זיי איז עס געווארן א גשם, און נח איז געבליבן. א
פארוואס דער אייבערשטער האט געגעבן נח א שבח
דער משגיח פרעגט פארוואס דער אייבערשטער האט געזאגט צו נח "כי אותך ראיתי צדיק לפני בדור הזה". דער אייבערשטער גיט נישט סתם קאמפלימענטן; אפילו "עתה ידעתי כי ירא אלקים אתה" האט ער געזאגט צו אברהם אבינו ערשט נאך דער עקידה. ער ברענגט די קשיא פונעם סאטמארער רב: פארוואס דרש'ט רש"י "בדורותיו" אויך לגנאי, ווען די תורה רופט אים א צדיק תמים? דערנאך הייבט ער אן די מעשה מיטן אריז"ל, וואס האט געזאגט פאר ר' חיים וויטאל אז זיין נשמה איז גרעסער ווי די תנאים, כאטש ער האט געשפירט אז ער קומט נישט צו צו זייער עקב. ב,ג,ד,ה
געמאסטן לויט דעם דור
דעם אריז"ל'ס תירוץ, ערקלערט דער משגיח, שטימט מיטן ספר חסידים: דער אייבערשטער מעסט א מענטש לויט זיין דור, ממילא איז א קליינער וואס דינט דעם אייבערשטן ווען די וועלט איז פארדארבן חשובער ווי א גרויסער פון א גרינגערע צייט. דער חיד"א לייגט צו, כל שכן אין אונזער צייט. דערמיט איז מתורץ די קשיא פונעם סאטמארער רב: ביידע דרשות פון רש"י זאגן אז לעבן אברהם אבינו וואלט נח גארנישט געווען, אבער אין זיין צייט איז ער געווען גרויס. דער גנאי איז פון זיין דור, וואס האט אים אפגעהאלטן פון דערגרייכן אברהם'ס מדריגה. ז,ד
נח'ס חיזוק; די נפילים
נח האט געלעבט צווישן רשעים, ווען די לופט אליין האט געצויגן צום שלעכטס. די צען דורות פון אדם הראשון זענען אלץ קלענער געווארן, און ווען נח האט זיך פארגליכן מיט די פריערדיגע, איז ער געפאלן ביי זיך, וואס קען א מענטש אראפשלעפן. האט אים דער אייבערשטער מחזק געווען: אין דעם דור ביסטו א צדיק, ווייל איך מעס דיך לויט וואס דו וואלסט געקענט זיין אן די מניעות. ב
א וועלט אפגעריסן פון איר שורש
א פארפעסטעטער ארט שטערט די תפילה; משה רבינו האט נישט געקענט דאווענען אין מצרים, וואס איז געווען פול מיט עבודה זרה, און האט געדארפט ארויסגיין פון דער שטאט. אין נח'ס צייט איז די קלקול דערגאנגען ביז די בהמות, וואס האבן זיך אפגעריסן פון זייער שורש. זייער רעה איז געווען "רבה", דערפאר זענען זיי געשטראפט געווארן מיט תהום רבה, און גזל געהערט דערצו, ווייל א מענטשנס ממון איז זיין שורש. י
לעבן מיט פרשת נח היינט
דער משגיח זאגט אז יעדער איד דארף זיך אידענטיפיצירן מיט פרשת נח און הערן דעם אייבערשטנס ווערטער צו נח ווי געזאגט צו זיך. משה רבינו האט מען געוויזן אלעס "עד הים האחרון", דער גרויסער ים פאר משיח, ווען גאר ווייניג ווערן געראטעוועט אין דער תיבת נח פון תורה און תפילה. די היינטיגע צייטונגען און טעלעוויזיע ברענגען טומאה צו יעדן, ממילא איז די איינציגע עצה זיך צו באהאלטן אין תורה און תפילה און צו וויסן אז דער רבונו של עולם איז מיט אונז. ל
תהלים: דיין רעכטע האנט האלט מיך
מרחשון און שם הוי"ה פונעם לולב
אידן שפירן נאך די זיסקייט פון תשרי. דער משגיח ברענגט פון ר' ישראל קאזשניצער אז מרחשון קומט פון "רוחש": די אידישע ליפן זאגן נאך די תפילות פונעם חודש. ער ערקלערט אז די ארבע מינים זענען שם הוי"ה, און לויטן סדר הנענועים פונעם אריז"ל ברענגט מען זיי יעדעס מאל צוריק צום הארץ.
מיטנעמען די סוכה דאס גאנצע יאר
ווען סוכות ענדיגט זיך בענקט מען נאכן לולב, אבער דער משגיח זאגט אז ער איז דאס גאנצע יאר אין דער ספר תורה, דערפאר קומט דעמאלט שמחת תורה. ער ברענגט דעם ישמח משה'ס חלום: מ'האט אים געוויזן א תנא ביי א שטענדער אין א פשוט'ן צימער, און מ'האט אים געזאגט אז גן עדן איז אינעם תנא. דער וואס איז מדבק צו דער תורה נעמט מיט די סוכה אויפן גאנצן יאר; דאס איז מרחשון. צ
נח'ס חן קעגן דעם דור המבול'ס שיינקייט
אויף "ונח מצא חן בעיני ה'" ברענגט דער משגיח דעם סלאנימער: דער דור המבול האט געזוכט שיינקייט, ווי עס שטייט "ויראו בני האלקים את בנות האדם כי טובות הנה". נח האט געפונען זיין חן אין "רוצה ה' את יראיו את המיחלים לחסדו". היינט, לייגט ער צו, ליגט א פילם איבער דער גמרא, און מ'דארף בעטן דעם אייבערשטן מ'זאל זען איר חיות. ק,ר,ש
ווארטן אויפן באפעל
דער מדרש אויף דער פרשה עפנט מיט "שלח חושך ויחשיך ולא מרו את דברו". שפעטער, ביי "צא מן התיבה", ברענגט דער מדרש "ה' צדיק יבחן": נח'ס נסיון איז געווען צו בלייבן אין דער תיבה ביז דער אייבערשטער הייסט אים ארויסגיין. ווען נח האט ארויסגעשיקט דעם עורב האט ער נישט געוואלט גיין, און דער אייבערשטער האט אים אפגעהאלטן פאר אן אנדער שליחות, צו ברענגען ברויט פאר אליהו הנביא. אא,ת,אב,אג
דעם עורב'ס רמז צו נח
נח האט ארויסגעשיקט דעם עורב ווייל ער איז געווען אויסגעמאטערט: ווי רש"י ברענגט, פון שפייזן די באשעפענישן טאג און נאכט האט ער געהוסט בלוט, און ער האט געבענקט ארויסצוגיין. דעם עורב'ס אפזאג איז געווען א רמז: ער איז אפגעהאלטן פאר אליהו הנביא, דער מבשר פון דער גאולה. מ'דארף ווארטן ביז דער אייבערשטער שיקט די ישועה, און נישט נעמען פרנסה אדער דערלייכטערונגען אויף אופנים קעגן דער תורה. נח האט עס פארשטאנען און איז ארויס ערשט ווען דער אייבערשטער האט געהייסן. אה
באהאלט זיך אין דיינע חדרים
דעם נביא ישעיה'ס ווערטער "לך עמי בא בחדריך, חבי כמעט רגע עד יעבור זעם" זענען דעם אייבערשטנס מעסעדזש אין גלות: באהאלט זיך אין בית המדרש און אין דער סוכה פון תורה, ווייל די לופט פון דרויסן כאפט זיך אן. אמאל האבן אידן געוואוינט אפגעזונדערט אין געטאס; היינט לאזן די פעלקער אונז אריין, און די סכנה איז זיך צו פארמישן. דער אריז"ל זאגט אז דער דור המבול איז צוריקגעקומען אין דור הפלגה, אין סדום און אין מצרים, און היינט זענען אלע די נשמות צוזאמען כדי מתקן צו זיין וואס זיי האבן נישט מתקן געווען. או
נישט קיין צייט פון ענוה
די היינטיגע וועלט איבערחזר'ט דעם מבול: דער מדרש זאגט אז יענער דור האט געשריבן כתובות פאר זכרים, און היינט מאכט מען דאס פאר א געזעץ. דער משגיח רופט צו פארבינדן גמרא מיט תהלים און חומש. אח
ער ענדיגט אז יעדער פון אונז איז מורא'דיג גרויס, און יעדער דארף זאגן צו זיך אז דער אייבערשטער זאגט "כי אותך ראיתי צדיק". היינט איז נישט קיין צייט פון ענוה נאר פון חיזוק. אברהם אבינו האט נישט געדארפט קיין שטיצע און מ'האט אים געלויבט פאר ענוה; היינט דארף מען זיך האלטן ביים חיזוק, און ער זאל ברענגען פירות. ב
מראי מקומות
תורה
- א לכאורה Bereishis 6:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:14
- ב Bereishis 7:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:29, 13:18, 1:08:15
- ג לכאורה Bereishis 22:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 4:29
- ה Bereishis 6:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:29
- י לכאורה Bereishis 6:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 19:22
- כ לכאורה Bereishis 6:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:26
- ל לכאורה Devarim 34:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:56
- ק Bereishis 6:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:55
- ר Bereishis 6:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:55
- ת לכאורה Bereishis 8:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 49:23
נביאים
כתובים
- מ לכאורה Tehillim 139:8-10 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:51, 37:59
- נ לכאורה Tehillim 73:23-24 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:51
- פ לכאורה Tehillim 16:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 37:59
- ש לכאורה Tehillim 147:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 45:55
- אא לכאורה Tehillim 105:28 מפתח אינעם אויסשרייב: 49:23, 53:04
- אב לכאורה Tehillim 11:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 49:23
משנה
מדרש
ראשונים
- ד לכאורה Rashi on Bereishis 6:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 4:29, 8:43
- ז Sefer Chassidim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 8:43
- ח לכאורה Rashi on Bereishis 6:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:36
- אה לכאורה Rashi on Bereishis 7:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 57:03
- אז Rabbeinu Bachya (מקום נישט באשטימט) 1:03:09 מפתח
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 13:32 דער אייבערשטער האט געלויבט נח אלס צדיק אין זיין דור כדי אים מחזק צו זיין, ווייל נח האט זיך געזען קלענער פון די פריערדיגע דורות און איז געפאלן ביי זיך.
- 8:43 דער אייבערשטער מעסט א מענטש נישט מיט דעם וואס ער איז, נאר לויט זיין דור און וואס ער וואלט געקענט זיין אן די מניעות פון דעם דור.
- 18:19 די וועלט פונעם מבול איז פארפעסטעט געווארן דורך די נפילים, וואס זענען געפאלן און האבן מפיל געווען אנדערע, און היינט איז די וועלט פארפעסטעט ווי קיינמאל נישט, אזוי אז ס'איז זייער שווער צו דינען דעם אייבערשטן.
- 28:22 די איינציגע עצה איז זיך צו באהאלטן אין תורה און תפילה, די תיבת נח פון היינט, און צו וויסן אז דער רבונו של עולם האלט דעם אידן ביי דער האנט אפילו ביים סוף פונעם לאנגן ים פון גלות.
- 37:40 די קדושה פון תשרי, אזוי ווי שם הוי"ה וואס מ'ציט אריין מיט די נענועים פונעם לולב, דארף מען צוריקברענגען צום הארץ און מיטנעמען אויפן גאנצן יאר.
- 50:16 נח האט געווארט אין דער תיבה, און די אידן האבן געווארט אין מצרים אין חושך, ביז דער אייבערשטער האט זיי געהייסן ארויסגיין; די ישועה דארף קומען פונעם אייבערשטן און נישט דורך וועגן וואס זענען קעגן דער תורה.
- 1:08:15 אין היינטיגן דור דארף יעדער איד זאגן צו זיך אז דער אייבערשטער זאגט צו אים "כי אותך ראיתי צדיק", ווייל היינט איז א צייט פון חיזוק און נישט פון ענוה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 4:38 פארוואס האט דער אייבערשטער געגעבן נח א שבח, ווען ס'איז נישט זיין דרך צו לויבן א מענטש חוץ נאך א נסיון?
תירוץ: 13:03 נח האט זיך געזען קלענער פון די פריערדיגע דורות און האט געדארפט חיזוק, דערפאר האט אים דער אייבערשטער געזאגט אז ער מעסט אים לויט זיין דור.
-
קשיא: 5:47 דער סאטמארער רב פרעגט: פארוואס דרש'ט מען "בדורותיו" לגנאי, ווען די תורה לויבט אים דאך בפירוש?
תירוץ: 10:49 ביידע דרשות זאגן דאס זעלבע: אין אברהם אבינו'ס דור וואלט נח נישט געווען חשוב, און דער גנאי איז פונעם דור, וואס האט אים אפגעהאלטן.
-
קשיא: 7:06 ר' חיים וויטאל פרעגט דעם אריז"ל: ווי אזוי קען מיין נשמה זיין גרעסער ווי די תנאים, ווען איך קום נישט צו צו זייער עקב?
תירוץ: 7:31 אין א דור וואו די קליפה איז שטארק איז א קליין ליכט זייער חשוב; דער אייבערשטער מעסט לויטן דור.
-
קשיא: 17:02 פארוואס איז דאס ווארט "נפילים" אין אן אומגעוויינטלעכן לשון?
תירוץ: 17:34 אזוי ווי "מזיק" און "חסיד", מיינט עס די וואס זענען געפאלן און האבן מפיל געווען אנדערע מיט זיך.
-
קשיא: 56:29 פארוואס האט נח ארויסגעשיקט דעם עורב, און פארוואס דערציילט עס די תורה?
תירוץ: 56:56 נח איז געווען אויסגעמאטערט פון שפייזן די באשעפענישן און האט געוואלט וויסן צי דער מבול האט זיך געענדיגט כדי ארויסצוגיין.
-
קשיא: 57:55 פארוואס האט דער עורב נישט געוואלט גיין אין נח'ס שליחות?
תירוץ: 58:17 ער איז אפגעהאלטן געווארן פאר דער שליחות פון אליהו הנביא, דער מבשר פון דער גאולה, א רמז אז נח דארף ווארטן אויפן אייבערשטנס באפעל.
מעשיות
-
6:46 דער אריז"ל און ר' חיים וויטאל'ס נשמה
דער אריז"ל האט געזאגט פאר ר' חיים וויטאל אז זיין נשמה איז זייער הויך, גרעסער ווי די אמוראים און די תנאים. ר' חיים וויטאל האט געפרעגט ווי אזוי קען דאס זיין, ווען אז ער קוקט אין חז"ל און אין די ראשונים קומט ער נישט צו צו זייער עקב. דער אריז"ל האט געענטפערט אז ס'איז נישט מצד זיין שורש אדער זיין מעגליכקייט, נאר ווייל אין א דור וואו די קליפה איז שטארק איז א קליין ליכט זייער חשוב; ווען ער וואלט געלעבט אין די צייטן פון די תנאים וואלט ער געווען נאך גרעסער.
אין דער מעשה: דער הייליגער אר"י, רבי חיים ויטאל
-
44:16 דעם ישמח משה'ס חלום פון גן עדן
דער ישמח משה האט געהאט א חלום אז א מלאך פירט אים ארום אין גן עדן. ער האט געוואלט זען א געוויסן תנא, און מ'האט אים געוויזן דעם תנא שטיין אין א פשוט'ן צימער ביי א שטענדער מיט א גמרא. ער האט זיך געוואונדערט אז דאס איז גן עדן, און דער מלאך האט אים געענטפערט אז ער מיינט אז דער תנא איז אין גן עדן, נאר גן עדן איז אינעם תנא.
אין דער מעשה: דער ישמח משה, דער ייטב לב
געדאנקען
- 13:35 דעם אייבערשטנס לויב פון נח איז נישט געווען קיין קאמפלימענט נאר א חיזוק: דער אייבערשטער מעסט א מענטש לויט וואס ער וואלט געקענט זיין אן די מניעות פון זיין דור, ממילא האט מען נח, וואס האט זיך געפילט קליין לעבן די פריערדיגע דורות, געזאגט אז ער איז א צדיק אין דעם דור.
- 10:44 די צוויי דרשות אויף "בדורותיו", לשבח און לגנאי, זאגן ביידע דאס זעלבע; דער גנאי איז נישט פון נח נאר פון זיין דור, וואס האט אים אפגעהאלטן פון דערגרייכן די מדריגה פון אברהם אבינו.
- 17:08 דער לשון פונעם ווארט "נפילים", אזוי ווי "מזיק" אדער "חסיד", באדייט איינער וואס פאלט נישט נאר אליין נאר מאכט אנדערע פאלן, און אזוי האבן די געפאלענע מלאכים פארפעסטעט די לופט פונעם דור המבול.
- 37:40 די נענועים פונעם לולב ציען אראפ שם הוי"ה און ברענגען עס צוריק צום הארץ, און דאס לערנט אז די ידיעה אז דער אייבערשטער איז דא דארף אריבערגיין פונעם מוח אין הארץ, כדי עס זאל בלייבן נאך סוכות.
- 45:02 דער וואס איז מדבק צו דער תורה טראגט די סוכה אין זיך דאס גאנצע יאר, אזוי ווי מ'האט געזאגט דעם ישמח משה אז גן עדן איז אינעם תנא; דאס איז דער פנימיות פון מרחשון.
- 54:19 דעם עורב'ס אפזאג איז געווען א לימוד פאר נח: ער איז אפגעהאלטן געווארן פאר אליהו הנביא, דער מבשר פון דער גאולה, ממילא דארף מען ווארטן ביז דער אייבערשטער שיקט די ישועה, אזוי ווי די אידן זענען נישט אנטלאפן פון מצרים אין חושך.
- 1:08:21 נישט ווי אברהם אבינו, וואס האט נישט געדארפט קיין שטיצע און מ'האט אים געלויבט פאר ענוה, דארף דער היינטיגער דור חיזוק, און יעדער איד דארף הערן "כי אותך ראיתי צדיק" ווי געזאגט צו זיך.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 28:22 דער משגיח זאגט אז די איינציגע עצה היינט איז זיך צו באהאלטן אין תורה און תפילה און אויסבויען א שטארקע תיבת נח.
- 32:31 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זאגן תהלים און שעפן דערפון חיזוק, ווייל דער ספר תהלים איז פול מיט חיזוק.
- 40:45 דער משגיח זאגט אז די ידיעה אז דער אייבערשטער איז דא דארף מען אריינברענגען אין הארץ, נישט לאזן נאר אין מוח.
- 58:39 דער משגיח זאגט אז מ'טאר נישט זוכן ישועות, פרנסה אדער דערלייכטערונגען אויף אופנים וואס זענען קעגן דער תורה, נאר מ'דארף ווארטן ביז דער אייבערשטער שיקט די ישועה.
- 1:08:21 דער משגיח זאגט אז יעדער איד דארף זאגן צו זיך אז דער אייבערשטער זאגט צו אים "כי אותך ראיתי צדיק", און זיך האלטן ביי דעם חיזוק.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אליהו הנביא, דוד המלך, דער הייליגער אר"י, דער חיד"א, דער ישמח משה, דער סאטמארער רב, דער קאזשעניצער מגיד, ישעיהו הנביא, משה רבינו, נח, רבי חיים ויטאל
ערכים גלות, דור המבול, מבול, נענועים, נפילים, עקבתא דמשיחא, צהר תעשה לתיבה, קליפה, רבונו של עולם, שם הוי"ה, תיבה