התיבה היתה צריך להיות עולם התיקון אלא שחם קלקול אותה

קאטאלאג: פרשת השבוע נח נומ׳ ⁨6⁩ פאקעט גייד ז׳ 3 תשמ"ז (1986–87) אידיש 1 שעה 4 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 4 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז די תיבה האט געדארפט ווערן דער אנהייב פון א נייעם עולם התיקון אן פארפוילונג און אן רציחה, נאר דער חטא פון חם אין דער תיבה האט עס קאליע געמאכט, און נח איז געדענקט געווארן נאר צוליב אברהם אבינו.

דער משגיח עפנט מיטן מדרש אז נח האט געפונען חן צוליב זיינע תולדות, און מיטן חתם סופר אז דער "צדיק תמים" אין אנהייב סדרה גייט אויף אברהם אבינו. ער פרעגט פארוואס עס שטייט אין אנהייב "צדיק תמים בדורותיו" און שפעטער נאר "צדיק בדור הזה", און פארוואס דאס וואס דער אייבערשטער האט געדענקט נח, דער ערשטער פסוק פון זכרונות, איז א גרויסע אהבה. דערנאך פרעגט ער אויף דער תיבה: וויאזוי האבן אלע באשעפענישן אריינגעפאסט און געקריגן עסן, פארוואס האט דער לייב געשלאגן נח, און וויאזוי איז דאס עסן נישט פארפוילט געווארן. ער ערקלערט אז דער ברית האט אפגעהאלטן די פארפוילונג, וואס איז געקומען דורכן חטא עץ הדעת. דער אייבערשטער האט געוואלט אנהייבן פון ניי דעם עולם התיקון פון נח'ס חלק אין דער בריאה, וואו אפילו דער לייב האט געגעסן שטרוי. דער חטא פון חם האט עס צעשטערט, און דער לייב האט ווידער געדארפט פלייש. נח איז ניצול געווארן נאר צוליב אברהם אבינו. צום סוף זאגט ער אז חשון, נאך תשרי, קען מען נאך איבערדרייען דורך תשובה.

ענינים: נח און דער מבול · אדם הראשון און גן עדן

סדר השיעור

  1. 0:00 נח ניצול געווארן צוליב אברהם אבינו

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז נח האט געפונען חן צוליב זיינע תולדות, און דעם חתם סופר, לויטן חשבון פונעם אבן עזרא אז אברהם איז געווען אכט און פופציג יאר ביי נח'ס פטירה, אז דער "צדיק תמים" גייט אויף אברהם אבינו. ער ברענגט אויך דעם זרע קודש אז דער פסוק איז ראשי תיבות אויף כלל ישראל.

  2. 5:29 צוויי לשונות אויף נח; זכרונות

    דער משגיח פרעגט פארוואס אין אנהייב סדרה שטייט "צדיק תמים בדורותיו" און שפעטער שטייט נאר "צדיק בדור הזה". דערנאך גייט ער אריבער צו די זכרונות פון ראש השנה, וואו דער ערשטער זכרון איז אז דער אייבערשטער האט געדענקט נח באהבה, און ער פרעגט וואס פאר א גרויסע אהבה איז דאס, אז ס'איז דאך געווען דער פלאן פון אנהייב.

  3. 12:57 דעם לייבס קלאפ און די גרייס פון דער תיבה

    דער משגיח ברענגט רש"י אז דאס ווארט "אך" אין "וישאר אך נח" מיינט אז א לייב האט אים געשלאגן ווייל ער האט פארשפעטיגט זיין עסן. דערנאך פרעגט ער וויאזוי א תיבה פון דריי הונדערט אמה מיט דריי שטאק האט געקענט אריינעמען אלע מינים, און וויאזוי אכט מענטשן האבן זיי אלע געקענט שפייזן אין דער צייט.

  4. 16:25 נסים אין דער תיבה; דער אבן עזרא וועגן פלייש

    דער משגיח ברענגט רבינו בחיי אז די גאנצע הנהגה אין דער תיבה איז געגאנגען מיט נסים, און פרעגט וואס איז געווארן פון די נסים יענעם טאג ווען דעם לייבס עסן האט זיך פארשפעטיגט. ער ברענגט דעם אבן עזרא וואס ענטפערט אויף דער קשיא פון פלייש אז די חיות האבן געגעסן צמחים, און שטעלט עס אקעגן חז"ל אז נח האט צוגעגרייט יעדן באשעפעניש זיין אייגן עסן.

  5. 20:21 דער ברית וואס האלט אפ פארפוילונג

    דער משגיח ברענגט רש"י אז דער ברית מיט נח איז געווען כדי די שפייזן אין דער תיבה זאלן נישט פארפוילט ווערן, און ערקלערט אז פארפוילונג איז אריין אין דער בריאה דורכן חטא עץ הדעת, וואס איז א פגם אין ברית. וואו ס'איז דא ברית ווערט גארנישט פארפוילט: די תבואה פון יוסף הצדיק און דער גוף פון רבי אלעזר בן רבי שמעון.

  6. 24:12 דעם רבי ר' אלימלך'ס קבר און א צדיקס טינט מעשה

    דער משגיח דערציילט פון א איד וואס ער האט געקענט, וואס די נאציס האבן אים געצוואונגען אויפצוגראבן דעם רבי ר' אלימלך'ס קבר אין ליזענסק, און ער האט אים געזען גאנץ, און פון א בריוו וואס ער האט, וואו די חתימה איז געבליבן שווארץ. ער פירט אויס אז נח, וואס איז געווען א שומר הברית, האט אפגעהיטן דאס עסן אין דער תיבה, און ממילא הייבט זיך נישט אן די קשיא פונעם אבן עזרא.

  7. 28:08 דער עולם התיקון און ווי ער וועט צוריקקומען

    דער משגיח שילדערט די וועלט ווי דער אייבערשטער האט זי באשאפן, מיט מענטשן און בעלי חיים וואס לעבן אייביג און זינגען שירה מיט די מלאכים, און וויאזוי דער חטא פון אדם הראשון האט געברענגט פארפוילונג. ער ברענגט ישעיה הנביא אז דער לייב וועט עסן שטרוי, און דעם רמב"ן אז ביי משיח וועט נישט זיין קיין חיה רעה, אזוי ווי ביי בריאת העולם.

  8. 33:36 די תיבה ווי א נייע וועלט פון נח'ס חלק שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער אייבערשטער האט געוואלט אפמעקן די פארדארבענע וועלט און אנהייבן פון ניי פון נח. יעדער מענטש האט א חלק אין דער בריאה וואס זיינע זינד פארדארבן; נח'ס בהמות, חיות און עופות, און זיין חלק פון דער ערד, ארץ ישראל, האבן נישט געזינדיגט, דערפאר איז דער מבול נישט געקומען קיין ארץ ישראל, און די תיבה איז געווען א כנסיה פון צדיקים וואס פון זיי האט זיך געדארפט אנהייבן דער עולם התיקון.

  9. 39:31 דער לייב האט געגעסן שטרוי ביז חם האט געזינדיגט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער לייב אין דער תיבה, א חלק פון נח'ס עולם התיקון, האט געגעסן שטרוי, ממילא האט נח נישט אריינגעברענגט קיין פלייש, און אזוי איז מתורץ די קשיא פונעם אבן עזרא אויף אן אנדער אופן. דערנאך האט חם געזינדיגט אין דער תיבה, צוזאמען מיטן עורב און מיטן כלב, אזוי ווי דער חטא פון אדם הראשון אין ברית, און דער פלאן פון א נייער וועלט איז בטל געווארן.

  10. 42:51 פארוואס דער לייב האט שוין געדארפט פלייש שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז א חיה טורפת דארף פלייש ווי א געדיכט עסן, בשעת א צדיק דארף ווייניג, ווי רש"י זאגט און ווי ביי רבי נחום טשערנאבילער. ווען די באשעפענישן אין דער תיבה זענען פארדארבן געווארן האט דער לייב געדארפט פלייש, נח האט נישט געהאט, די שטרוי איז געקומען צו שפעט און דער לייב האט אים געשלאגן; פאר זינדיגע באשעפענישן טוט מען נישט קיין נסים, און דער חטא פון חם האט צוריקגעווירקט ביז נח אליין.

  11. 48:04 געדענקט באהבה צוליב אברהם אבינו שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח טייטשט "וישאר אך נח" ווי א מיעוט: דער פלאן איז בטל געווארן, און לפי מידת הדין האט די תיבה אויך געדארפט אפגעמעקט ווערן. דער אייבערשטער האט געדענקט נח באהבה ווייל פון אים וועט ארויסקומען אברהם אבינו. דערמיט איז מתורץ די קשיא פון אנהייב: "צדיק בדור הזה" איז געווען דעם אייבערשטנס ווארט פארן מבול, און דער אנהייב סדרה, וואס משה רבינו האט געשריבן, ווייזט אויף אברהם אבינו, דער צדיק תמים.

  12. 52:19 דער תיקון פון תשרי און דער מבול פון חשון

    דער משגיח ערקלערט אז יעדעס יאר חזר'ט זיך איבער די געשיכטע: ראש השנה איז די בריאה פון א אידנס פריוואטן עולם התיקון, און נאך די הייליגע טעג קומט א וואכעדיגע וועלט וואס פארפלייצט אים. אין חשון, א טונקעלער חודש אן קיין יום טוב, ליינט מען פרשת נח, וואס דערציילט פונעם ברית און ווי דער אייבערשטער האט געדענקט נח צוליב אברהם אבינו.

  13. 57:14 איבערדרייען דעם מבול דורך תשובה

    דער משגיח זאגט אז א איד דארף גלייבן אז ער וועט נאך ווערן דער איד צוליב וועמען די וועלט איז באשאפן געווארן, און אז מ'קען נאך מבטל זיין גזירות ביז חנוכה, ווי דער מבול איז אראפגעקומען אין חשון מיט רחמים. ער ווייזט אז די זעלבע סיבה פונעם מבול, דער יצר הרע, איז געווארן די סיבה פון דער הבטחה אז ס'וועט מער נישט זיין קיין מבול, און ער שליסט אז יעדער מענטש קען כאטש מתקן זיין זיין אייגענע וועלט.

דער שיעור, אויסגעשריבן

נח ניצול געווארן צוליב אברהם אבינו

0:10

דער משגיח עפנט מיטן מדרש אויפן פסוק "ונח מצא חן": נח האט געפונען חן צוליב זיינע תולדות, דער אידישער פאלק וואס וועט פון אים ארויסקומען אסאך דורות שפעטער. א,ב

1:53

דער חתם סופר ווייזט, לויטן אבן עזרא און לויטן חשבון פונעם סדר הדורות, אז ביי נח'ס פטירה איז אברהם אבינו געווען אכט און פופציג יאר אלט, ממילא גייט דער "צדיק תמים" אין אנהייב סדרה אויף אברהם, נח'ס אמת'ע תולדה. אזוי זאגט אויך דער זרע קודש, אז דער פסוק איז ראשי תיבות אויף כלל ישראל. ג,ד,ה,ז,ו

צוויי לשונות אויף נח; זכרונות

5:32

אין אנהייב סדרה הייסט נח "צדיק תמים בדורותיו", און שפעטער רופט אים דער אייבערשטער נאר "צדיק בדור הזה". חז"ל ערקלערן פארוואס "תמים" פעלט: מ'זאגט נאר א חלק פון א מענטשנס שבח אין זיין פנים. דער משגיח פרעגט אבער פארוואס דא שטייט "בדורותיו", אסאך דורות, און דארט נאר "בדור הזה". ז,ח,ט

7:36

דערנאך גייט ער אריבער צו די זכרונות פון ראש השנה, וואס די גמרא זאגט אז מ'זאגט זיי כדי אונזער זכרון זאל ארויפגיין פארן אייבערשטן. דער ערשטער זכרון איז אז דער אייבערשטער האט געדענקט נח באהבה, פונעם פסוק "ויזכר אלקים את נח". פרעגט דער משגיח: וואס איז דא די גרויסע אהבה, ס'איז דאך פון אנהייב געווען דער פלאן אז נח זאל ניצול ווערן אין דער תיבה? י,כ,ל

דעם לייבס קלאפ און די גרייס פון דער תיבה

13:14

רש"י זאגט אז דאס "אך" אין "וישאר אך נח" איז א מיעוט: א לייב האט אים געשלאגן ווייל ער האט פארשפעטיגט זיין עסן. דער משגיח פרעגט וויאזוי א תיבה פון דריי הונדערט אמה, מיט איין שטאק פאר די בעלי חיים, האט אריינגענומען אלע מינים, און וויאזוי נח'ס משפחה האט זיי אלע געקענט שפייזן אין דער צייט. מ,נ

נסים אין דער תיבה; דער אבן עזרא וועגן פלייש

16:27

רבינו בחיי ענטפערט אז די תיבה איז געגאנגען מיט נסים; פרעגט דער משגיח, פארוואס זשע האט זיך דעם לייבס עסן פארשפעטיגט? דער אבן עזרא שטופט אוועק די קשיא וויאזוי נח האט געהאט פלייש פאר די חיות טורפות: אז ס'איז נישטא קיין פלייש, עסן זיי צמחים. חז"ל זאגן אבער אז נח האט צוגעגרייט יעדן באשעפעניש זיין אייגן עסן, ממילא האט ער געהאט פלייש פארן לייב. ס,ע,צ

דער ברית וואס האלט אפ פארפוילונג

20:33

רש"י זאגט אז דער ברית מיט נח איז געווען כדי די שפייזן אין דער תיבה זאלן נישט פארפוילט ווערן. דער משגיח ערקלערט אז פארפוילונג קומט פונעם חטא עץ הדעת, ווען אדם הראשון האט עובר געווען אויפן ברית; וואו ס'איז דא ברית ווערט גארנישט פארפוילט. דערפאר, ברענגט רש"י, איז יוסף'ס תבואה נישט פארפוילט געווארן, און די גמרא דערציילט אז דער גוף פון רבי אלעזר בן רבי שמעון איז געבליבן פריש יארן לאנג. ק,ש,ת

דעם רבי ר' אלימלך'ס קבר און א צדיקס טינט

24:27

דער משגיח דערציילט פון א איד וואס ער האט געקענט, איינער פון די צען אידן וואס די נאציס האבן געצוואונגען אויפצוגראבן דעם רבי ר' אלימלך'ס קבר אין ליזענסק; מ'האט דעם רבי'ן געפונען גאנץ, און די נאציס זענען אנטלאפן. ער האט אויך א בריוו וואו די טינט איז געווארן ברוין, אבער דעם צדיקס חתימה איז געבליבן שווארץ. אזוי אויך נח, וואס דער זוהר לויבט אים אלס שומר הברית, האט אפגעהיטן דאס עסן אין דער תיבה. אא

דער עולם התיקון און ווי ער וועט צוריקקומען

28:17

דער אייבערשטער האט באשאפן א עולם התיקון, ערקלערט דער משגיח, וואו מענטשן און בעלי חיים לעבן אייביג און זינגען שירה צוזאמען מיט די מלאכים. דער חטא פון אדם הראשון האט געברענגט פארפוילונג, און אזוי בלייבט עס ביז יענע וועלט וועט צוריקקומען.

31:10

ישעיה הנביא זאגט אז דער לייב וועט עסן שטרוי ווי דער אקס, און קיינער וועט נישט משחית זיין. דער רמב"ן ערקלערט אז ביי בריאת העולם איז נישט געווען קיין חיה רעה, נאר שלום, און ביי משיח וועט ווידער נישט זיין קיינע. אב,אג

די תיבה ווי א נייע וועלט פון נח'ס חלק

33:51

די פארדארבונג איז געוואקסן ביזן מבול, ווען אפילו די בהמות און חיות האבן געזינדיגט, ווייל די לופט אליין איז געווען פארדארבן. דער אייבערשטער האט געוואלט אפמעקן די פארדארבענע וועלט און אנהייבן פון ניי מיט איין צדיק, נח.

35:49

יעדער מענטש, זאגט דער משגיח, האט א חלק אין דער בריאה, און ווען ער זינדיגט פארדארבט ער זיין חלק; דער מדרש זאגט אז אפילו די ערד האט געזינדיגט. נח'ס בעלי חיים און זיין חלק פון דער ערד, ארץ ישראל, האבן נישט געזינדיגט, דערפאר, זאגט די גמרא, איז דער מבול נישט געפאלן אין ארץ ישראל. די תיבה איז געווען א כנסיה פון צדיקים וואס פון זיי האט זיך געדארפט אנהייבן דער עולם התיקון. או,אז

דער לייב האט געגעסן שטרוי ביז חם האט געזינדיגט

39:42

ווייל דער לייב אין דער תיבה איז געווען א חלק פון נח'ס עולם התיקון, האט ער געגעסן שטרוי, און נח האט נישט געדארפט אריינברענגען קיין פלייש; אזוי איז מתורץ די קשיא פונעם אבן עזרא אויף אן אנדער אופן. דערנאך האט חם געזינדיגט אין דער תיבה, מיטן עורב און מיטן כלב, ווי די גמרא זאגט, דער זעלבער פגם הברית ווי ביי אדם הראשון, און דער פלאן איז בטל געווארן. ע,אח

פארוואס דער לייב האט שוין געדארפט פלייש

43:26

א לייב, ערקלערט דער משגיח, דארף פלייש ווייל ס'איז א געדיכט עסן: אן אקס מוז עסן צוויי וואכן גראז כדי עס זאל וואקסן די צוויי פונט פלייש וואס א לייב עסט אויף איין מאל. א צדיק דארף ווייניג, ווי רש"י זאגט, אזוי ווי רבי נחום טשערנאבילער וואס האט געגעסן א כזית חלה א טאג. אט

45:43

ווען די באשעפענישן אין דער תיבה זענען פארדארבן געווארן, האט דער לייב געדארפט פלייש, די שטרוי איז געקומען צו שפעט, און ער האט געשלאגן נח; פאר זינדיגע באשעפענישן טוט מען נישט קיין נסים. דער חטא פון חם האט אפילו צוריקגעווירקט אויף נח, וואס דער פסוק רופט אים שוין "איש האדמה" און נישט "איש צדיק", ווי רש"י ברענגט. אי

געדענקט באהבה צוליב אברהם אבינו

48:08

ממילא איז "וישאר אך נח" א מיעוט: לפי מידת הדין האט די תיבה אויך געדארפט אפגעמעקט ווערן, און דער אייבערשטער האט געדענקט נח באהבה נאר צוליב אברהם אבינו. מ

50:24

דערמיט איז מתורץ די קשיא פון אנהייב: "צדיק בדור הזה" איז געווען דעם אייבערשטנס ווארט פארן מבול, און דער אנהייב סדרה, וואס משה רבינו האט געשריבן פיל שפעטער, ווייזט אויף אברהם אבינו, דער צדיק תמים. ז,ח

דער תיקון פון תשרי און דער מבול פון חשון

53:20

יעדעס יאר, ערקלערט דער משגיח, חזר'ט זיך איבער די געשיכטע. ראש השנה באשאפט א איד זיין פריוואטן עולם התיקון, אבער נאך די הייליגע טעג קומט א וואכעדיגער מבול, און ער דארף אנטלויפן אין דער תיבה, וואס דער בעל שם טוב טייטשט אז דאס מיינט די ווערטער פון תורה און תפילה.

55:49

חשון, ווי דער בני יששכר ברענגט, איז א טונקעלער חודש אן קיין יום טוב, און דעמאלט ליינט מען פרשת נח. אל

איבערדרייען דעם מבול דורך תשובה

57:14

דער משגיח זאגט אז א איד דארף גלייבן אז ער וועט נאך ווערן דער איד צוליב וועמען די וועלט איז באשאפן געווארן. ביז חנוכה קען מען נאך מבטל זיין גזירות; רש"י זאגט אז דער מבול האט זיך אנגעהויבן מיט רחמים, אפשר וועלן זיי נאך תשובה טון. אנ

59:46

חשון, זאגט דער מדרש, איז דער חודש פונעם בית השלישי, און דער חודש אויף זיך צו נעמען תורה, מצוות און תפילה, מיטן וויסן אז מ'קען אלעס איבערדרייען. אס

1:02:10

די פסוקים געבן אלס סיבה פונעם מבול דעם בייזן יצר פונעם מענטשנס הארץ, און די הבטחה אז ס'וועט מער נישט זיין קיין מבול שטייט אויף דער זעלבער סיבה. אפילו ווער עס קען נישט מתקן זיין די וועלט, קען מתקן זיין זיך אליין, ווייל יעדער מענטש איז א וועלט. אפ,אצ

מראי מקומות

תורה

  1. ב Bereishis 6:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:10
  2. ז Bereishis 6:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:53, 5:32, 50:24
  3. ח Bereishis 7:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:32, 50:24
  4. ל Bereishis 8:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:36
  5. מ Bereishis 7:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:14, 48:08
  6. פ Bereishis 6:21 18:29 טעקסט מפתח
  7. אד Bereishis 6:7 34:40 טעקסט מפתח
  8. אמ Bereishis 9:13 56:51 טעקסט מפתח
  9. אפ Bereishis 6:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:10
  10. אצ Bereishis 8:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:10

נביאים

  1. ר Hoshea 6:7 21:44 טעקסט מפתח
  2. אב Yeshayahu 11:6-9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:10
  3. אכ לכאורה Zechariah 8:19 56:10 מפתח
  4. אע Shmuel I 2:10 1:00:46 טעקסט מפתח

כתובים

  1. אה Tehillim 115:16 35:37 טעקסט מפתח

תלמוד בבלי

  1. ט לכאורה Eruvin 18b מפתח אינעם אויסשרייב: 5:32
  2. י לכאורה Rosh Hashanah 16a מפתח אינעם אויסשרייב: 7:36
  3. צ לכאורה Sanhedrin 108b מפתח אינעם אויסשרייב: 16:27
  4. ת לכאורה Bava Metzia 84b מפתח אינעם אויסשרייב: 20:33
  5. אז לכאורה Zevachim 113a מפתח אינעם אויסשרייב: 35:49
  6. אח לכאורה Sanhedrin 108b מפתח אינעם אויסשרייב: 39:42

מדרש

  1. א Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 0:10
  2. או Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 35:49
  3. אס Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 59:46

זוהר און קבלה

  1. אא Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 24:27

ראשונים

  1. ד Ibn Ezra (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:53
  2. נ Rashi on Bereishis 7:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:14
  3. ס Rabbeinu Bachya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 16:27
  4. ע לכאורה Ibn Ezra on Bereishis 6:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:27, 39:42
  5. ק Rashi on Bereishis 6:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:33
  6. ש Rashi (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 20:33
  7. אג לכאורה Ramban on Vayikra 26:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:10
  8. אט Rashi on Vayikra 26:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 43:26
  9. אי Rashi on Bereishis 9:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:43
  10. אנ Rashi on Bereishis 7:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:14

אחרונים און חסידות

  1. ג Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:53
  2. ה Seder HaDoros (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:53
  3. ו Zera Kodesh (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:53
  4. אל Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 55:49

תפילה און פיוט

  1. כ לכאורה Rosh Hashanah Musaf, Zichronos blessing מפתח אינעם אויסשרייב: 7:36

עיקרי הדברים

  1. 1:04 נח איז ניצול געווארן פונעם מבול צוליב זיינע תולדות, דער עיקר צוליב אברהם אבינו און דעם אידישן פאלק.
  2. 28:11 דער אייבערשטער האט באשאפן א עולם התיקון אן פארפוילונג, אן טויט און אן רציחה; דער חטא עץ הדעת האט געברענגט פארפוילונג, און ביי משיח וועט די וועלט צוריק ווערן ווי זי איז באשאפן געווארן.
  3. 35:17 די תיבה האט געדארפט זיין א כנסיה פון צדיקים, נח'ס אייגענער חלק פון דער בריאה וואס האט נישט געזינדיגט, וואס דערפון האט דער אייבערשטער געוואלט אויפבויען דעם עולם התיקון.
  4. 42:13 דער חטא פון חם אין דער תיבה האט בטל געמאכט דעם פלאן: די באשעפענישן זענען ווידער געווארן שטארבנדיג און פארדארבן, און דער לייב איז געווארן א חיה טורפת וואס דארף פלייש.
  5. 49:08 נאכן חטא, לפי מידת הדין, האט די תיבה אויך געדארפט אפגעמעקט ווערן; דער אייבערשטער האט געדענקט נח באהבה נאר ווייל פון אים וועט ארויסקומען אברהם אבינו.
  6. 54:04 חשון, נאך די הייליגע טעג פון תשרי, איז ווי א מבול אויף א אידנס פריוואטן עולם התיקון, אבער מען קען עס נאך איבערדרייען דורך תשובה.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 6:17 פארוואס שטייט אין אנהייב סדרה "צדיק תמים בדורותיו" און שפעטער נאר "צדיק בדור הזה"?

    תירוץ: 50:24 דער שפעטערדיגער פסוק איז דעם אייבערשטנס ווארט צו נח פארן מבול, ווען פון אים האט זיך געדארפט אנהייבן א נייע וועלט אין יענעם דור; דער אנהייב סדרה, וואס משה רבינו האט געשריבן נאכדעם וואס דער פלאן איז בטל געווארן, ווייזט אויף אברהם אבינו, דער צדיק תמים, צוליב וועמען נח איז ניצול געווארן.

  2. קשיא: 9:21 וואס פאר א גרויסע אהבה איז געווען אז דער אייבערשטער האט געדענקט נח, אז ס'איז דאך געווען דער פלאן פון אנהייב?

    תירוץ: 49:08 נאכן חטא פון חם איז דער פלאן בטל געווארן, און לפי מידת הדין האט די תיבה אויך געדארפט אפגעמעקט ווערן; דער אייבערשטער האט געדענקט נח באהבה ווייל פון אים וועט ארויסקומען אברהם אבינו.

  3. קשיא: 14:53 וויאזוי האט די תיבה געקענט אריינעמען אלע מינים, און וויאזוי האבן אכט מענטשן זיי אלע געקענט שפייזן אין דער צייט?

    תירוץ: 16:27 לויט רבינו בחיי איז די גאנצע הנהגה אין דער תיבה געגאנגען מיט נסים, און דער אייבערשטער האט געגעבן נח כח.

  4. קשיא: 16:58 אויב די תיבה איז געגאנגען מיט נסים, פארוואס האט זיך דעם לייבס עסן פארשפעטיגט, אזוי אז ער האט געשלאגן נח?

    תירוץ: 45:53 נאכן חטא פון חם איז דער לייב געווארן א חיה טורפת וואס האט פלוצלינג געדארפט אסאך פלייש; נח האט נישט געהאט, די שטרוי איז געקומען צו שפעט, און פאר באשעפענישן וואס האבן געזינדיגט טוט מען נישט קיין נסים.

  5. קשיא: 20:29 וויאזוי איז דאס עסן אין דער תיבה, כמעט א יאר, נישט פארפוילט געווארן?

    תירוץ: 21:08 דורכן ברית וואס דער אייבערשטער האט געמאכט מיט נח, ווי רש"י זאגט; א ברית האלט אפ פארפוילונג, וואס איז געקומען פונעם חטא עץ הדעת.

  6. קשיא: 43:06 פארוואס מוז א לייב עסן פלייש און א בהמה נישט?

    תירוץ: 43:19 פלייש איז א געדיכט עסן מיט אסאך מער כח החיים ווי שטרוי; אן אקס עסט צוויי וואכן גראז כדי עס זאל וואקסן צוויי פונט פלייש, וואס א לייב עסט אין איין מאלצייט, און א חיה טורפת קען נישט מעכל זיין אזויפיל גראז.

מעשיות

  1. 24:12 דעם רבי ר' אלימלך'ס קבר אין ליזענסק

    דער משגיח דערציילט פון א איד וואס ער האט געקענט, וואס האט געזען דעם רבי ר' אלימלך, הגם דער רבי איז נפטר געווארן כמעט צוויי הונדערט יאר פריער. ווען די נאציס ימ"ש זענען אריין קיין ליזענסק האבן זיי געוואלט מבזה זיין אידן, און האבן געצוואונגען צען אידן אויפצוגראבן דעם רבי ר' אלימלך'ס קבר. איינער פון זיי האט שפעטער געוואוינט אין סקווער, א חשוב'ער תלמיד חכם ביים פריערדיגן סקווערער רבי'ן. בערך הונדערט און פופציג יאר נאך דער קבורה איז דער רבי געווען גאנץ; ווען די נאציס האבן דאס געזען זענען זיי אנטלאפן, און מ'האט צוריק פארשאטן דעם קבר.

    אין דער מעשה: דער רבי ר' מלך, דער סקווירער רבי

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

  2. 25:52 א בריוו וואס די חתימה איז געבליבן שווארץ

    דער משגיח זאגט אז ער האט אינדערהיים א בריוו פון בערך זעכציג, זיבעציג יאר צוריק, וואס א גבאי האט געשריבן און א סטאלינער רבי האט אונטערגעחתמעט. געווענליכע טינט ווערט מיט די יארן העל ברוין, ווי מ'זעט אין אלטע ספרים, און אזוי איז געווארן דעם גבאי'ס שריפט. די חתימה אבער איז געבליבן שווארץ ווי מ'וואלט עס נעכטן געשריבן, ווייל א צדיק איז נישט קיין זאך וואס ווערט פארפוילט.

    אין דער מעשה: רבי ישראל סטאלינער

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 21:27 דער משגיח ערקלערט אז פארפוילונג איז אריין אין דער וועלט דורכן חטא עץ הדעת, וואס איז א פגם אין ברית, ממילא וואו מ'היט דעם ברית ווערט גארנישט פארפוילט: דאס עסן אין דער תיבה, יוסף'ס תבואה, די גופים פון צדיקים.
  2. 35:29 לויטן משגיח האט יעדער מענטש א חלק אין דער בריאה וואס זיינע זינד פארדארבן; נח'ס בעלי חיים און זיין חלק פון דער ערד, ארץ ישראל, האבן נישט געזינדיגט, און דערפאר איז דער מבול נישט געפאלן דארט.
  3. 39:42 דער משגיח האלט אז דער לייב אין דער תיבה האט געגעסן שטרוי ווי אינעם עולם התיקון, ממילא האט נח בכלל נישט אריינגעברענגט קיין פלייש, און די קשיא פונעם אבן עזרא וועגן חיות טורפות הייבט זיך נישט אן.
  4. 45:53 דער משגיח ערקלערט דעם לייבס קלאפ: נאכן חטא פון חם האט דער לייב פלוצלינג געדארפט פלייש, נח האט נישט געהאט, די שטרוי איז געקומען צו שפעט, און דער אייבערשטער האט שוין נישט געטון קיין נסים פאר באשעפענישן וואס האבן געזינדיגט.
  5. 50:24 ער טייטשט די צוויי לשונות אויף נח ווי צוויי צייטן: "צדיק בדור הזה" איז דעם אייבערשטנס ווארט פארן מבול, ווען די וועלט האט זיך געדארפט אנהייבן פון נח, און "צדיק תמים בדורותיו", וואס משה רבינו האט שפעטער געשריבן, ווייזט אויף אברהם אבינו.
  6. 53:20 דער משגיח זעט תשרי ווי א אידנס פריוואטן עולם התיקון און חשון ווי דעם מבול דערויף, און לויטן בעל שם טוב איז די תיבה וואס ער דארף אריינגיין די ווערטער פון תורה און תפילה.
  7. 1:02:19 ער ווייזט אן אז דער זעלבער יצר הרע וואס האט געברענגט דעם מבול איז געווארן די סיבה פון דער הבטחה אז ס'וועט מער נישט זיין קיין מבול, און דאס ווייזט דעם כח פון א איד אלעס איבערצודרייען.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 57:14 דער משגיח זאגט אז יעדער איד דארף גלייבן אין זיך אז ער וועט אמאל ווערן א ערליכער איד, דער איד צוליב וועמען די וועלט איז באשאפן געווארן.
  2. 57:38 ער זאגט אז א איד דארף זיך מחזק זיין מיט פרשת נח אין חשון און וויסן אז ער קען נאך תשובה טון און מבטל זיין גזירות, אפילו ביז חנוכה.
  3. 1:01:08 דער משגיח זאגט אז חשון איז דער חודש וואו מ'דארף אויף זיך נעמען דעם עול תורה, עול מצוות און עול תפילה, און וויסן אז מ'קען אלעס איבערדרייען.
  4. 1:03:37 ער זאגט אז אפילו ווער עס קען נישט מתקן זיין די גאנצע וועלט, קען כאטש מתקן זיין זיך אליין, ווייל יעדער מענטש איז א גאנצע וועלט.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, דער אבן עזרא, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער רבי ר' מלך, דער רמב"ן, חם, יוסף הצדיק, ישעיהו הנביא, משה רבינו, נח, רבי אלעזר בן רבי שמעון, רבי נחום טשערנאבילער, רבינו בחיי, רש"י

ערכים זכרונות, מבול, מדת הדין, עולם התיקון, עץ הדעת, קדושת הברית, רבונו של עולם, תיבה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט