ע"י שירות ותשבחות זוכים לאור של חנוכה
קאטאלאג: זמנים זאת חנוכה נומ׳ 13 פאקעט גייד ז׳ 21 תשס"א (2000–01) אידיש 53 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט על פי דעם חידושי הרי"ם אז די ליכט פון חנוכה איז אהרן הכהנס ליכט וואס ברענט נאך היינט, אז זי פאדערט מער ווי א מענטשנס כח, אז הלל און שירות ותשבחות מאכן חנוכה פאר א יום טוב, און אז די ליכט דארף דערגרייכן די וואס זענען ווייט.
דער משגיח זאגט איבער עטליכע ווערטער פונעם חידושי הרי"ם אויף חנוכה. רש"י זאגט אז אהרן איז געטרייסט געווארן אויף דעם וואס ער האט נישט געהאט קיין חלק אין חנוכת הנשיאים מיט דער הדלקת הנרות, און דער רמב"ן, וואס וואונדערט זיך, לערנט עס אויף די חנוכה פון די חשמונאים. דער חידושי הרי"ם ערקלערט אז אהרנס נר המערבי איז קיינמאל נישט אויסגעלאשן געווארן און ברענט נאך היינט אין דער גניזה, און פון איר נעמען זיך די חנוכה ליכט; דאס איז "זאת חנוכה". די מצוה פון חנוכה פאדערט אויך מער ווי א מענטשנס כח, מער ווי "בכל מאדך", ווייל דער נס איז געקומען דורך מסירות נפש. די פוסקים זאגן אז שירות ותשבחות מאכן די סעודה פון חנוכה פאר א סעודת מצוה: די גמרא זאגט אז מ'האט די טעג קובע געווען פאר יום טוב בהלל והודאה, ממילא מאכט דער הלל אליין דעם טאג פאר א יום טוב. צום סוף זאגט ער אז די ליכט פון חנוכה דארף דערגרייכן די וואס זענען ווייט, און ער רופט צו שטיצן קירוב, א מעגליכקייט וואס דער אייבערשטער שיקט אין אונזער דור.
ענינים: די חנוכה ליכט · הודאה און שבח צום אייבערשטן · דער משכן און די כהנים
סדר השיעור
-
0:00 אהרנס ליכט ברענט נאך
דער משגיח ברענגט רש"י און דעם רמב"ן אז אהרן איז געטרייסט געווארן מיט דער הדלקת הנרות, און דעם חידושי הרי"ם אז אהרנס נר המערבי ברענט נאך און פון אים נעמען זיך די חנוכה ליכט. דערפאר, זאגט ער, הייסט דער לעצטער טאג "זאת חנוכה".
-
3:46 א מצוה העכער פון כח
דער משגיח שטעלט אוועק דעם געווענליכן שיעור וויפיל מ'דארף אוועקגעבן פאר א מצוה קעגן חנוכה, וואו אפילו אן ארימאן מוז בארגן אדער פארקויפן זיין מלבוש, און ערקלערט אז א מצוה העכער פון טבע פאדערט מער ווי דעם כח. ער לייגט צו דעם חידושי הרי"ם אז די חנוכה ליכט, וואס מ'שטעלט מבחוץ, דערגרייכט אפילו דעם וואס איז אינדרויסן, און איר עליה קומט מיטן הלל אויף צומארגנס.
-
6:51 שירות ותשבחות מאכן א סעודת מצוה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס די עצה פון די פוסקים צו זינגען שירות ותשבחות מאכט די סעודה פון חנוכה, וואס איז סתם א רשות, פאר א סעודת מצוה. ער ענטפערט מיטן חידושי הרי"ם: די גמרא זאגט אז מ'האט די טעג קובע געווען יום טוב בהלל והודאה, ממילא שאפט דער הלל דעם יום טוב, און א יום טוב פאדערט א סעודה.
-
10:44 אריינברענגען די ליכט צו די ווייטע
דער משגיח זאגט אז די חנוכה ליכט דארף דערגרייכן די וואס זענען "למטה מעשרה טפחים", און רופט צו שטיצן תורה ומסורה וואס ארבעט מיט בעלי תשובה. ער ערקלערט אז די מעגליכקייט פון קירוב היינט איז א מצוה וואס דער אייבערשטער שיקט, אזוי ווי ער האט געשיקט די מלאכים צו לוט, פאר קיבוץ גליות, און ער פארבינדט עס מיט יוסף וואס גייט ארויס פון בית האסורים אין פרשת מקץ.
דער שיעור, אויסגעשריבן
אהרנס ליכט ברענט נאך
דער משגיח זאגט איבער א פאר ווערטער פונעם חידושי הרי"ם. רש"י זאגט אז אהרן האט זיך מצער געווען וואס ער האט נישט געהאט קיין חלק אין חנוכת הנשיאים, האט אים דער אייבערשטער געגעבן די הדלקת הנרות. דער רמב"ן וואונדערט זיך: א הדלקה איז דאך נישט קיין חנוכה? און ער לערנט פשט מיט א מדרש אז ס'גייט אויף די חנוכה פון די חשמונאים. פרעגט דער משגיח: ביי חנוכת המשכן איז דאך די חנוכה נאך נישט געווען. א,ב,ג,ד
דער חידושי הרי"ם ענטפערט אז אהרן האט אנגעצונדן דעם נר המערבי, וואס איז קיינמאל נישט אויסגעלאשן געווארן; ער ברענט נאך היינט אין דער גניזה, און פון אים נעמען זיך די חנוכה ליכט. ביי יעדן יום טוב קומען אראפ די אורות פון די ניסים, אבער חנוכה ברענט נאך דער זעלבער נס, אפילו אין גשמיות. דאס איז "זאת חנוכה": אהרן, דער נשיא פון שבט לוי, האט נישט געהאט זיין טאג, און זיין חנוכה ציט זיך ביז היינט. ד
א מצוה העכער פון כח
דער חידושי הרי"ם לייגט צו אז פון דער מצוה אליין זעט מען די גדלות פון חנוכה. די תורה זאגט "בכל מאדך", און די הלכה שטעלט א שיעור וויפיל מ'דארף אוועקגעבן פאר א מצוה. חנוכה איז אנדערש: אפילו דער וואס גייט שנארן מוז בארגן אדער פארקויפן זיין מלבוש. דאס איז העכער פון א מענטשנס כח און טבע, ווייל דער נס איז געקומען ווען אידן האבן זיך מוסר נפש געווען. ד,ה
שירות ותשבחות מאכן א סעודת מצוה
די פוסקים שרייבן אז א סעודה פון חנוכה איז א רשות, אבער אז מ'זינגט שירות ותשבחות ווערט עס א סעודת מצוה. פרעגט דער משגיח: פארוואס? אז מ'זינגט ביי א סעודה אין מיטן יאר ווערט עס דאך נישט קיין מצוה. ו
דער חידושי הרי"ם ענטפערט פון דער גמרא אז חכמים האבן די טעג קובע געווען יום טוב בהלל והודאה: דעם יום טוב האבן זיי אריינגעלייגט אינעם הלל. דער משגיח לייגט צו אז מ'זאגט "הנרות הללו" ביי דער הדלקה אליין, ממילא איז לויבן דעם רבונו של עולם א חלק דערפון. מיטן חתם סופר אין זיינע דרשות, אז ביי יעדן נס איז מען מחויב צו זאגן הלל, קומט ער אויס: דער נס פאדערט הלל, דער הלל מאכט דעם יום טוב, און א יום טוב פאדערט א סעודה. ד,ז,ח
אריינברענגען די ליכט צו די ווייטע
דער חידושי הרי"ם זאגט אז חנוכה דארף מען פועל זיין ביי די וואס זענען "למטה מעשרה טפחים", און זיי אריינברענגען די חנוכה ליכט. דער משגיח דערציילט אז די היינטיגע סעודת מצוה איז באשטימט פאר תורה ומסורה, וואס איז מקרב בעלי תשובה, און פון דעם געלט פון די פריערדיגע יארן האט מען געבויט א גאנצן חדר, וואס ער האט נישט געוואוסט דערפון. ד
מקרב זיין אין אונזער תקופה, זאגט ער, איז א גאר גרויסע מצוה, און אזא מעגליכקייט איז נישט געווען זינט דעם חורבן. אמאל שיקט דער אייבערשטער אידן א מצוה כדי צו געבן א זכות: ווי עס שטייט אין זוהר הקדוש, האט ער געוואלט ראטעווען לוט און אים געשיקט די צוויי מלאכים, ער זאל מקיים זיין הכנסת אורחים, און אין דעם זכות איז לוט ניצול געווארן. ט
היינט איז א צייט פון קיבוץ גליות, ווי די פסוקים זאגן אז דער אייבערשטער וועט זיי צונויפזאמלען אפילו פון עק הימל און מל זיין זייער הארץ צו אים ליב האבן. די פריערדיגע דורות האבן נישט געהאט וועמען מקרב צו זיין; היינט זענען פאראן תינוקות שנשבו. דאס איז א סימן, זאגט דער משגיח, אז דער אייבערשטער שיקט די מצוה פאר קיבוץ גליות. אויך די חשמונאים האבן מקרב געווען אידן. י,כ
מראי מקומות
תורה
תלמוד בבלי
מדרש
- ג Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 0:17
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 1:35 די חנוכה ליכט נעמען זיך פון אהרנס נר המערבי, וואס איז קיינמאל נישט אויסגעלאשן געווארן און ברענט נאך וואו ער איז באהאלטן.
- 2:39 ביי אנדערע ימים טובים קומען אראפ די אורות פון די ניסים, אבער חנוכה ברענט נאך דער זעלבער נס, אפילו אין גשמיות.
- 4:30 די מצוה פון חנוכה פאדערט מער ווי א מענטשנס כח, מער ווי "בכל מאדך", ווייל דער נס איז געקומען דורך מסירות נפש.
- 9:06 הלל זאגן און זינגען שירות ותשבחות מאכט חנוכה פאר א יום טוב, און ממילא ווערט די סעודה א סעודת מצוה.
- 11:01 די ליכט פון חנוכה דארף מען אריינברענגען צו די וואס זענען "למטה מעשרה טפחים", די וואס זענען ווייט.
- 12:19 די מעגליכקייט פון קירוב וואס איז נאך קיינמאל נישט געווען, איז א סימן אז דער אייבערשטער שיקט די מצוה פאר קיבוץ גליות.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:46 ווי אזוי איז אהרן געטרייסט געווארן מיט דער הדלקה, וואס איז נישט קיין חנוכה, און וואס האט די חנוכה פון די חשמונאים צו טון מיט חנוכת המשכן?
תירוץ: 1:19 דער חידושי הרי"ם זאגט אז אהרנס נר המערבי איז קיינמאל נישט אויסגעגאנגען און ברענט נאך אין דער גניזה, און די חנוכה ליכט נעמען זיך פון אים.
-
קשיא: 7:01 פארוואס מאכן שירות ותשבחות א סעודה פון חנוכה, וואס איז א רשות, פאר א סעודת מצוה, ווען אין מיטן יאר מאכט עס נישט קיין סעודת מצוה?
תירוץ: 9:06 חנוכה איז קובע געווארן פאר א יום טוב בהלל והודאה, ממילא מאכט דאס לויב עס פאר א יום טוב, און א יום טוב פאדערט א סעודה.
-
קשיא: 14:09 פארוואס האט אונזער דור א מעגליכקייט פון קירוב וואס די פריערדיגע דורות האבן נישט געהאט?
תירוץ: 14:16 ס'איז א סימן אז דער אייבערשטער שיקט יעצט די מצוה, אלס א זכות פאר קיבוץ גליות.
געדאנקען
- 1:22 אהרנס טרייסט איז נישט געווען נאר די הדלקה אין זיין צייט: זיין נר המערבי איז קיינמאל נישט אויסגעגאנגען, און די חנוכה ליכט פון יעדן דור נעמען זיך פון אים.
- 3:03 "זאת חנוכה" גייט אויף אהרנס אייגענע חנוכה, וואס האט נישט געהאט קיין טאג ביי די נשיאים און ציט זיך נאך ביז היינט.
- 5:14 ווייל דער נס פון חנוכה איז געקומען פון מסירות נפש העכער פון טבע, פאדערט אויך די מצוה מער ווי א מענטשנס כח, און דורך דער מי שפירט מען די ליכטיגקייט פון דער מצוה.
- 8:14 דער יום טוב פון חנוכה איז אריינגעלייגט אינעם הלל אליין: דאס לויב מאכט דעם טאג פאר א יום טוב, און דערפאר מאכן שירות ותשבחות די סעודה פאר א סעודת מצוה.
- 12:30 אזוי ווי דער אייבערשטער האט געשיקט לוט די מלאכים כדי ער זאל האבן א זכות פון הכנסת אורחים, איז די נייע מעגליכקייט פון קירוב א מצוה וואס מען שיקט פון הימל כדי צו געבן כלל ישראל א זכות פאר קיבוץ גליות.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 15:49 דער משגיח רופט אז יעדער זאל געבן פאר קירוב מיט זיינע כוחות און מער ווי זיינע כוחות, ווייל חנוכה איז העכער פון די כוחות.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אהרן הכהן, די חשמונאים, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער רמב"ן, יוסף הצדיק, לוט, רש"י
ערכים הודאה, זאת חנוכה, למטה מעשרה, מסירות נפש, נר המערבי