האש של חנוכה מעורר התפשטות הקדושה ע"י עבודת ה' בהתלהבות

קאטאלאג: זמנים זאת חנוכה נומ׳ ⁨14⁩ פאקעט גייד ז׳ 21 תשס"ח (2007–08) אידיש 58 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 58 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז דער נר חנוכה, נישט אזוי ווי די מזוזה, טראגט ארויס דאס פייער פון קדושה, און אז זאת חנוכה דארף איבערטראגן דאס פייער פון זריזות און התלהבות אויפן גאנצן יאר.

דער משגיח שטעלט צוזאמען צוויי מצוות וואס גייען אין א פארל. די מזוזה, אויף רעכטס פאר דעם וואס קומט אריין, איז א שמירה אז די חיצונים זאלן נישט אריינקומען; דער נר חנוכה, אויף לינקס, איז פאר דעם וואס גייט ארויס, אז די קדושה זאל זיך פארשפרייטן אין רשות הרבים. אזוי אויך מילה און פריעה. אין גיהנום איז דא אש פאר עבירות און שלג פאר מצוות וואס מ'טוט מיט קאלטקייט, און די אכט ליכט פון חנוכה, למעלה מן הטבע, זענען דאס פייער פון זריזות וואס איז כנגד דעם שלג. אויף זאת חנוכה רופט ער אויף צו קומען מארגן פרי דאווענען מיט א קול. אזוי ווי שמיני עצרת ביי סוכות, איז דער אכטער טאג שווער צו פארלאזן און ער טראגט איבער דאס פייער אויפן יאר; חינוך מיינט התחדשות, און די קדושה וואס בלייבט נאך חנוכה איז גרעסער ווי נאך סוכות. הלל והודאה, נישט די נרות, בלייבן א קביעות, און מ'זאל זיי זאגן מיט פייער, צוזאמען מיט חברים.

ענינים: זריזות און די ווערט פון צייט · זאת חנוכה · די חנוכה ליכט

סדר השיעור

  1. 0:00 פתיחה

  2. 12:50 די מזוזה היט, דער נר חנוכה גייט ארויס שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די מזוזה איז א שומר ביי דער טיר אז די חיצונים זאלן נישט אריינקומען, און דער נר חנוכה לאזט די אינעווייניגסטע קדושה ארויסברעכן אין רשות הרבים. דערפאר איז די מזוזה אויף רעכטס פאר דעם וואס קומט אריין, און דער נר חנוכה פאר דעם וואס גייט ארויס; זיי זענען צווישן די מצוות וואס גייען אין א פארל.

  3. 16:00 אש און שלג; מילה און פריעה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט אז גיהנום איז האלב אש, פאר עבירות פון תאוה, און האלב שלג, פאר מצוות וואס מ'האט געטאן מיט א קאלטקייט אן התלהבות. דערנאך ערקלערט ער אז א לא תעשה איז א שמירה און א מצות עשה איז מפרסם כבוד שמים, און אז מילה, וואס נעמט אוועק די ערלה, איז ווי די מזוזה, און פריעה, וואס איז מגלה, איז ווי דער נר חנוכה.

  4. 20:55 אכט ליכט, דאס פייער פון זריזות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז דער נר חנוכה איז דאס פייער פון זריזות וואס איז מפרסם די מצוות אויף אויסן און פארברענט דאס פייער פון עבירות. די אכט ליכט הייבן א איד אויף איבער דער טבע, און אויף זאת חנוכה שטייט דאס פייער קעגן דעם גיהנום של שלג.

  5. 24:20 מארגן דאווענען מיט פייער שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז אכט איז העכער פון טבע, אזוי ווי דער אכטער פסוק פון א מזמור גייט איבער פון דער טבע צו דער תורה, און ער מאכט אן אפיל מ'זאל מארגן קומען פרי זאגן הלל און פסוקי דזמרה מיט א קול. ער ענטפערט איינעם וואס האט געפרעגט פארוואס מ'שרייט ביים דאווענען: מ'שטעלט עס נישט אן, עס שרייט זיך, אזוי ווי ביי נעילה.

  6. 27:45 זאת חנוכה ווי שמיני עצרת שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט אז חנוכה איז די השלמה פון סוכות: זיבן טעג מיט אן אכטן טאג, וואס איז ווי שמיני עצרת, א טאג פון "קשה עלי פרידתכם". שמיני עצרת האט נישט קיין באזונדערע מצוה, נאר מ'וויל בלייבן מיטן רבונו של עולם, און ער טראגט איבער די סוכה אויפן יאר; אזוי טראגט זאת חנוכה איבער דאס פייער פון חנוכה.

  7. 31:20 למעלה מן הזמן: חינוך איז התחדשות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער אכטער איז למעלה מן הזמן און ציט זיך אויפן גאנצן יאר, אזוי ווי די קריאה פון חנוכת המזבח גייט ווייטער "אחרי המשח אותו". חינוך מיינט התחדשות, א פתח וואס מ'האט געעפנט טאר מען נישט לאזן פארמאכן, דאס ליכט טאר קיינמאל נישט אויסגיין, און די קדושה וואס בלייבט נאך חנוכה, וואס די פסולת דארף מען פארברענען באזונדער, איז גרעסער ווי נאך סוכות.

  8. 34:53 הלל והודאה בלייבן; ברכות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס די ברייתא און על הנסים זאגן אז חנוכה איז קבוע מיט הלל והודאה, און דערמאנען נישט די נרות, און ענטפערט אז די נרות ענדיגן זיך אבער הלל והודאה דארפן בלייבן א גאנץ יאר. דער הלל גיט זיין קדושה צום גאנצן שחרית און מ'זאל אים זאגן מיט פייער, צווישן חברים, אזוי ווי די מלאכים זינגען צוזאמען באהבה; ער ברענגט דעם רדב"ז וועגן דאווענען מיט חברים און ענדיגט מיט ברכות.

  9. 40:25 סיום

דער שיעור, אויסגעשריבן

די מזוזה היט, דער נר חנוכה גייט ארויס

13:01

דער משגיח ערקלערט אז די מזוזה איז א שומר ביי דער טיר, אז די חיצונים זאלן נישט אריינקומען, אזוי ווי א מלך זיצט אינעווייניג און די שומרים שטייען אינדרויסן. דער נר חנוכה איז פארקערט: די אינעווייניגסטע קדושה ברעכט ארויס און מאכט ליכטיג דעם רשות הרבים. וויבאלד די מזוזה איז פאר דעם וואס קומט אריין און דער נר חנוכה פאר דעם וואס גייט ארויס, שטייט יעדעס אויף זיין רעכטס, אזוי ווי די גמרא אין שבת שטעלט זיי אוועק. ב

אש און שלג; מילה און פריעה

16:06

דער משגיח ברענגט אז משפט רשעים אין גיהנום איז צוועלף חדשים, זעקס פון אש און זעקס פון שלג. דער אש איז פאר עבירות פון תאוה, אזוי ווי דער פסוק אין במדבר זאגט אז וואס איז איינגעזאפט געווארן דורך פייער ווערט געקאשערט דורך פייער. דער שלג איז פאר א מצוה וואס מ'האט געטאן מיט א קאלטקייט, אן התלהבות, ווען עס האט נישט געברויזט אין אים. ד

18:18

אזוי אויך, ערקלערט ער, איז א לא תעשה א שמירה, און א מצות עשה איז מפרסם כבוד שמים. מילה, וואס נעמט אוועק די ערלה, היט אזוי ווי די מזוזה; פריעה איז מגלה, אזוי ווי דער נר חנוכה.

אכט ליכט, דאס פייער פון זריזות

21:31

דער נר חנוכה, זאגט דער משגיח, איז דאס פייער פון זריזות, וואס איז מפרסם די מצוות אויף אויסן און פארברענט דאס פייער פון עבירות. די אכט ליכט הייבן א איד אויף איבער דער טבע. היינט, זאת חנוכה, האט מען געצונדן דאס אכטע פייער, און דאס שטייט קעגן דעם גיהנום של שלג.

מארגן דאווענען מיט פייער

24:39

אכט איז העכער פון טבע, ערקלערט דער משגיח: אין תהלים י"ט רעדן די ערשטע פסוקים פון די שמים און פון דער שמש, און דער אכטער גייט איבער צו דער תורה. ער בעט אז מארגן זאל מען קומען פרי זאגן הלל און פסוקי דזמרה מיט א קול. איינעם וואס האט געפרעגט פארוואס מ'שרייט, האט ער געענטפערט אז ביי נעילה שטעלט מען זיך נישט אן צו שרייען; עס שרייט זיך. ה

זאת חנוכה ווי שמיני עצרת

28:18

דער משגיח ברענגט דעם רוקח אז חנוכה איז די השלמה פון סוכות: זיבן טעג מיט אן אכטן טאג, אזוי ווי שמיני עצרת, וואו רש"י זאגט "קשה עלי פרידתכם". שמיני עצרת האט נישט קיין אייגענע מצוה; מ'וויל פשוט בלייבן מיטן רבונו של עולם. אזוי ווי ער טראגט איבער די סוכה אויפן יאר, אזוי טראגט זאת חנוכה איבער דאס פייער פון חנוכה. ח,ט

למעלה מן הזמן: חינוך איז התחדשות

31:20

וויבאלד ער איז דער אכטער, ערקלערט דער משגיח, איז דער טאג למעלה מן הזמן און ציט זיך אויפן גאנצן יאר, אזוי ווי מארגן'ס קריאה פון חנוכת המזבח גייט ווייטער "אחרי המשח אותו". חינוך מיינט התחדשות: "מזמור שיר חנוכת הבית" זאגט מען יעדן טאג ווי צום ערשטן מאל, און א פתח וואס מ'האט געעפנט טאר מען נישט לאזן פארמאכן. די קדושה וואס בלייבט נאך חנוכה, וואס די פסולת פארברענט מען באזונדער, איז גרעסער ווי נאך סוכות. י,כ

הלל והודאה בלייבן

34:53

דאס צינדן איז שוין פארטיג, מערקט אן דער משגיח, אבער הלל והודאה בלייבן. ער פרעגט פארוואס די ברייתא אין שבת כ"א ע"ב און דער נוסח פון על הנסים זאגן אז חנוכה איז קבוע מיט הלל והודאה, און דערמאנען נישט די נרות, און ענטפערט אז די נרות ענדיגן זיך, אבער הלל והודאה דארפן בלייבן א גאנץ יאר. וויבאלד דער הלל פון חנוכה איז א פולער חיוב, גיט ער זיין קדושה צום גאנצן שחרית. מ,נ

37:26

ער בעט מ'זאל עס זאגן מיט התלהבות, צווישן חברים, אזוי ווי די מלאכים זינגען צוזאמען באהבה, און ער ברענגט דעם רדב"ז, וואס האט ערלויבט א זון צו דאווענען מיט זיינע חברים קעגן דעם רצון פון זיין מאמע, ווייל צווישן חברים דאווענט מען בעסער. ער ענדיגט מיט ברכות אויף משיח און א גוט יאר. ע

מראי מקומות

תורה

  1. ד לכאורה Bamidbar 31:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:06
  2. י לכאורה Bamidbar 7:84-88 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:20

כתובים

  1. א לכאורה Mishlei 31:21 15:11 מפתח
  2. ה לכאורה Tehillim 19 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:39
  3. כ לכאורה Tehillim 30:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:20
  4. ל לכאורה Tehillim 118:19 33:10 מפתח

תלמוד בבלי

  1. ב לכאורה Shabbos 22a מפתח אינעם אויסשרייב: 13:01
  2. ג Gemara (מקום נישט באשטימט) 14:13 מפתח
  3. מ Shabbos 21b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:53
  4. ס Gemara (מקום נישט באשטימט) 36:56 מפתח

ראשונים

  1. ז לכאורה Ramban, Parshas Bo 25:51 מפתח
  2. ח Rokeach (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 28:18
  3. ט לכאורה Rashi, Vayikra 23:36 מפתח אינעם אויסשרייב: 28:18

אחרונים און חסידות

  1. ו Yesod V'Shoresh HaAvodah (מקום נישט באשטימט) 25:42 מפתח
  2. ע Shu"t Radbaz (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 37:26

תפילה און פיוט

  1. נ Al Hanisim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 34:53
  2. פ Siddur (מקום נישט באשטימט) 37:41 מפתח

עיקרי הדברים

  1. 13:01 די מזוזה היט די שטוב פון די חיצונים, און דער נר חנוכה טראגט ארויס די קדושה צום רשות הרבים.
  2. 17:09 דער גיהנום של שלג איז פאר מצוות וואס מ'האט געטאן מיט א קאלטקייט, אן התלהבות, און דאס פייער פון חנוכה איז דאס פייער פון זריזות וואס איז כנגד דעם.
  3. 18:44 מילה און פריעה זענען א פארל אזוי ווי מזוזה און נר חנוכה: איינס איז א שמירה, דאס אנדערע איז מגלה כבוד שמים.
  4. 30:43 אזוי ווי שמיני עצרת ביי סוכות, איז דער אכטער טאג פון חנוכה למעלה מן הזמן און טראגט איבער דאס פייער פון חנוכה אויפן גאנצן יאר.
  5. 35:15 וואס בלייבט א קביעות נאך חנוכה איז הלל והודאה, און דאס דארף זיך ציען א גאנץ יאר מיט פייער.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 14:40 פארוואס איז די מזוזה אויף רעכטס און דער נר חנוכה אויף לינקס?

    תירוץ: 14:46 די מזוזה איז פאר דעם וואס קומט אריין, און דער נר חנוכה פאר דעם וואס גייט ארויס, ממילא איז ביידע אויף רעכטס.

  2. קשיא: 26:25 פארוואס שרייט מען ביים דאווענען?

    תירוץ: 27:00 מ'שטעלט עס נישט אן; אזוי ווי ביי נעילה אדער ביי די תקיעות, שרייט עס זיך.

  3. קשיא: 35:26 פארוואס דערמאנען די ברייתא און על הנסים נאר הלל והודאה און נישט די נרות?

    תירוץ: 35:58 די נרות ענדיגן זיך די אכטע נאכט, אבער הלל והודאה דארפן בלייבן א קביעות א גאנץ יאר.

מעשיות

  1. 26:25 פארוואס שרייט מען ביים דאווענען?

    איינער האט אמאל געפרעגט דעם משגיח פארוואס מ'שרייט ביים דאווענען. דער משגיח מערקט אן אז אזוי איז געווען דער מנהג אין ערטער ווי קארלין, סטאלין און סלאנים אין די פריערדיגע צייטן. ער האט אים צוריקגעפרעגט צי ער שרייט נישט ביי נעילה, און ערקלערט אז מ'שטעלט זיך נישט אן צו שרייען; עס שרייט זיך.

געדאנקען

  1. 14:46 די מזוזה און דער נר חנוכה קוקן אין פארקערטע ריכטונגען: די מזוזה, אויף רעכטס פאר דעם וואס קומט אריין, היט די אינעווייניג; דער נר חנוכה, אויף רעכטס פאר דעם וואס גייט ארויס, שיקט ארויס די קדושה.
  2. 18:18 דער זעלבער פארל געפינט זיך ביי מילה און פריעה, און ביי לא תעשה און מצות עשה: איינס האלט אפ די חיצונים, דאס אנדערע איז מגלה כבוד שמים.
  3. 17:35 די קאלטקייט פון א מצוה אן געפיל ווערט גערייניגט מיט שלג, און די אכט ליכט פון זאת חנוכה זענען דאס פייער וואס שטייט קעגן דעם שלג.
  4. 31:20 ווייל דער אכטער טאג איז למעלה מן הזמן, איז ער נישט באגרעניצט צו זיינע טעג און קען ציען דאס ליכט פון חנוכה אויפן גאנצן יאר.
  5. 35:26 די ברייתא שטעלט אוועק חנוכה מיט הלל והודאה און נישט מיט די נרות, ווייל דאס איז וואס בלייבט נאכדעם וואס דאס צינדן ענדיגט זיך.
  6. 36:39 וויבאלד דער הלל פון חנוכה איז א פולער חיוב, גיט ער זיין קדושה צום גאנצן שחרית, אזוי ווי א טאג מיט מוסף גיט צום שחרית די קדושה פון מוסף.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 25:09 דער משגיח בעט אז מארגן אינדערפרי זאל מען קומען פרי צום דאווענען, מיט זריזות, און זאגן פסוקי דזמרה מיט א קול.
  2. 37:26 דער משגיח זאגט אז מ'זאל ממשיך זיין דעם הלל מיט חיות, מיט רינה און מיט התלהבות.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דער מהר"ל פון פראג, דער רדב"ז, דער רוקח, דער רמב"ן

ערכים גיהנום, הודאה, התחדשות, התלהבות, זאת חנוכה, זריזות, חיצונים, מזוזה, נר חנוכה, פריעה, שמיני עצרת

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט