צד א: אור המגילה יורד למדרגות הכי נמוכות ביותר.
קאטאלאג: זמנים סעודת שושן פורים נומ׳ 4 פאקעט גייד ז׳ 25 תשס"ד (2003–04) אידיש 43 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז תרגום איז די בחינה פון אחוריים פון קדושה, און אז די מגילה מיט איר תרגום שני ברענגט די ליכט פון קדושה אראפ ביז די נידעריגסטע מדריגות, כדי צו שטארקן די אמונה פון די וואס זענען ווייט.
דער משגיח עפנט מיט דעם אז תרגום איז די בחינה פון אחוריים פון קדושה, און דערפאר זאגט מען קדיש אין תרגום: כדי מכניע צו זיין די סטרא אחרא און מגלה צו זיין מלכותו בכל משלה, אפילו ביי שדים. לויט דעם אריז"ל איז תרגום בגימטריא תרדמה: די קדושה איז היינט ווי איינגעשלאפן. די מגילה, נישט ווי די תורה, גייט אראפ למטה מטה, און דערפאר האט זי א תרגום שני, אזוי ווי אדר האט אן אדר שני. דאס ווייזט ער אויף אסתר'ס געשריי אין בית הצלמים, אויף שלמה המלך וואס איז אראפגעגאנגען אין די טיפסטע ערטער פון דער סטרא אחרא, אויף אסתר וואס האט געשיקט א שד אלס שליח, און אויף יעקב וואס האט איבערגעלאזט די לעצטע ניצוצות פון לבן ביז גלעד, דעם ארט פון אליהו. קעגן עמלק'ס כפירה שטייט די מגילה מיט אירע באהאלטענע ניסים. ער שליסט מיט א בקשה פאר א מוסד וואס איז מקרב רחוקים, און מיט דער שמחה פון שושן פורים.
ענינים: קדושה און קליפה · מגילת אסתר · שושן פורים · ניסים און טבע
סדר השיעור
-
0:00 תרגום, קדיש און די אחוריים פון קדושה
דער משגיח ערקלערט אז תרגום איז די בחינה פון אחוריים, נאנט צו דער סטרא אחרא, און ברענגט דעם בית יוסף אז דערפאר זאגט מען קדיש אין תרגום, כדי זי מכניע צו זיין. דער קדיש בעט אז מלכות שמים זאל נתגלה ווערן אפילו במקום שדים, און פורים ברענגט די קדושה אראפ למטה מטה.
-
5:22 תרגום בגימטריא תרדמה; תרגום אין תורה און מגילה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט פונעם אריז"ל אז תרגום איז בגימטריא תרדמה, און ערקלערט אז די קדושה איז היינט ווי איינגעשלאפן; די נבואה פון אברהם איז געקומען אין תרדמה און אין מחזה. די מגילה גייט אראפ אין די וואכעדיגע טעג, אין דער שליטה פון תרגום, אריינצוגעבן א תקוה, און ער ברענגט די גמרא וואו מען געפינט תרגום אין דער תורה און אין דער מגילה.
-
9:32 די מגילה גייט אראפ: תרגום שני און אסתר'ס געשריי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די מגילה, נישט ווי די תורה, קומט אראפ מתקן צו זיין די נחשלים, און דערפאר האט זי א תרגום שני, אזוי ווי אדר האט אן אדר שני. ער פרעגט פארוואס אסתר האט געשריגן ווען די שכינה האט זי פארלאזט אין בית הצלמים, און ענטפערט אז זי האט געדארפט ממשיך זיין קדושה אפילו דארט, אזוי ווי אין אונזער דור.
-
13:45 שלמה המלך און דער תרגום שני שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז שלמה המלך האט זיך געטרויט אראפצוגיין אין די הויפט־ערטער פון דער סטרא אחרא כדי מגלה צו זיין מלכות שמים, און דערפאר רעדט דער תרגום שני לאנג וועגן אים. שלמה האט געהערשט מיט חכמה, נישט מיט מלחמה, א בחינה פון משיח בן דוד; די מגילה, וואס איר שורש איז די חכמה פון מרדכי, דערגרייכט די נידעריגסטע ערטער, און אסתר האט זיך אפילו באנוצט מיט א שד.
-
21:49 ווער האט געברענגט אסתר'ס ווערטער? א שד אלס שליח
דער משגיח ברענגט די קשיא פונעם מנות הלוי ווער עס האט געברענגט אסתר'ס ענטפער צו מרדכי, און זאגט זיין אייגענעם תירוץ: קיינער האט נישט געטארט וויסן אז אסתר איז א אידיש קינד, ווי מען זעט פון אירע זיבן משרתות, איינע פאר יעדן טאג, האט זי געשיקט א שד. דערמיט איז מתורץ דער לשון רבים ויגידו, און פארוואס מרדכי האט געדארפט גיין דורכן וואסער.
-
27:28 יעקב, לבן און די ניצוצות וואס זענען געבליבן פאר גלעד
דער משגיח ברענגט פונעם בעל שם טוב אז יעקב איז געווען ביי לבן כדי ארויסצונעמען ניצוצות פון קדושה, און פרעגט פארוואס ער איז אוועק איידער ער האט געענדיגט. ער ענטפערט אז די טיפסטע קליפה האט די העכסטע ניצוצות, וואס האבן געדארפט דעם כח פון אליהו ביי גלעד, וואו יעקב האט אויך מתקן געווען דעם תרגום יגר שהדותא.
-
31:53 בלעם, עמלק און קצה העם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז בלעם האט געוואלט שולט זיין אויף קצה העם, די וואס זענען ארויסגעפאלן פון דעם מחנה, אזוי ווי עמלק, און אז די מגילה רעדט פונקט צו זיי, די בחינה פון תרגום שני. עמלק ווארפט אריין ספקות אין דער אמונה מיט זאגן אז אלעס איז מקרה, אפילו קריעת ים סוף.
-
35:52 אמונה ביים שושן פורים טיש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז אידן וואס זיצן ביי א שושן פורים טיש אין די נידעריגסטע צייטן, דאס אליין איז אמונה: אויף א מגילה אן א נס נגלה מאכט מען א ברכה שעשה נסים, וואס דער רמב"ן רופט דאס דעם יסוד פון אמונה. דאס בינדט ער צו יעקב ביי גלעד און צו דער קומענדיגער התגלות וואס וועט מבטל זיין די סטרא אחרא.
-
39:39 מקרב זיין רחוקים; די שמחה פון שושן פורים
דער משגיח רעדט וועגן א מוסד וואס איז מקרב רחוקים, דערציילט פון בחורים אין ארץ ישראל וואס זענען דורך דעם געראטעוועט געווארן, און זאגט אז מען דארף יעדן טאג מתפלל זיין פאר די קינדער אין די געפערליכע צייטן. ער ענדיגט אז מען דארף זיך פרייען מיט שושן פורים און מיטן תרגום שני, וואס דורך דעם געבן אפילו די נידעריגסטע מדריגות כבוד צום אייבערשטן.
דער שיעור, אויסגעשריבן
תרגום, קדיש און די אחוריים פון קדושה
דער משגיח עפנט מיט דעם אז תרגום איז די בחינה פון אחוריים, נאנט צו דער סטרא אחרא. דערפאר, ברענגט דער בית יוסף, זאגט מען קדיש אין תרגום: א שבח וואס מ'זאגט דארט האט א גרעסערן כח מכניע צו זיין די סטרא אחרא. א
דער תוכן פון קדיש, ערקלערט ער, איז אז השם זאל זיין מלך על כל הארץ, מלכותו בכל משלה, ווי חז"ל זאגן, אפילו במקום שדים. פורים ברענגט די קדושה אראפ למטה מטה; מ'טרינקט עד דלא ידע כדי מ'זאל נישט בטעות מברך זיין המן, און אזוי אריינברענגען חיות אין דעם ניצוץ קדושה וואס איז אפילו אין אים. אויך שנים מקרא ואחד תרגום ברענגט דעם תרגום אונטער קדושה. אז,ב,ג,ד
תרגום בגימטריא תרדמה
די מגילה גייט אראפ
שלמה המלך און דער תרגום שני
איין איד, זאגט דער משגיח, האט זיך געטרויט מער ווי אלע אראפצוגיין אין די נידעריגסטע מדריגות מגלה צו זיין כבוד שמים: שלמה המלך. ער האט חתונה געהאט מיט בנות מלכים, דער ראש פון זייערע אומות, כדי אריינצוברענגען קדושה, און איז אריין ממש אין די הויפט־ערטער פון דער סטרא אחרא; נאר ביי בת פרעה איז עס שוין געווען צופיל, כאטש ער איז געגאנגען לשם שמים.
דערפאר רעדט אפשר א דריטל פונעם לאנגן תרגום שני וועגן שלמה, זיין מלכות און מלכת שבא. זיין משפט פון די צוויי נשים, וואס דער משגיח בינדט צו צוויי נקבות פון דער סטרא אחרא, האט געוויזן וה' נתן חכמה לשלמה. אזוי ווי משיח בן דוד, נישט ווי משיח בן יוסף וואס פירט מלחמות, האט שלמה מנצח געווען מיט חכמה, אן איש מנוחה. פ,ע,צ
א שד אלס אסתר'ס שליח
דער מנות הלוי איז מדייק דעם לשון רבים ויגידו למרדכי, און פרעגט ווער האט געברענגט אסתר'ס ענטפער, אז התך וועט נישט גיין מיט אזא שליחות. דער משגיח זאגט זיין אייגענעם תירוץ: קיינער האט נישט געטארט וויסן אז אסתר איז א אידיש קינד. דערפאר האט זי געהאט זיבן משרתות, איינע פאר יעדן טאג, אז די פון שבת זאל מיינען אז א מלכה ארבעט פשוט נישט. ש,ת
יעקב, לבן און גלעד
בשם דעם בעל שם טוב דערציילט דער משגיח אז יעקב איז געווען ביי לבן ארויסצונעמען די ניצוצות פון קדושה, און לבן האט אים נאכגעיאגט ווייל עס איז נאך עפעס געבליבן; דער לאנגער געשפרעך צווישן זיי האט מברר געווען די לעצטע. פארוואס איז ער אבער אוועק איידער ער האט געענדיגט?
בלעם, עמלק און קצה העם
אמונה ביים שושן פורים טיש
מקרב זיין רחוקים
דער משגיח רעדט וועגן א מוסד וואס איז מקרב רחוקים, און דערציילט פון טייערע בחורים אין ארץ ישראל, וואס זענען געווען טיף אין דער קליפה, און תורה ואמונה האט זיי ארויסגעראטעוועט. אין די געפערליכע צייטן, זאגט ער, דארף יעדער יעדן טאג מתפלל זיין פאר זיינע קינדער, און ווער עס גיט פאר אזא מוסד איז זיכער אין סייעתא דשמיא.
ער ענדיגט אז מען דארף זיך פרייען מיט שושן פורים און מיטן תרגום שני, וואס דורך דעם געבן אפילו די נידעריגסטע מדריגות כבוד צום אייבערשטן.
מראי מקומות
תורה
- ה Bereishis 15:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:22
- ו Bereishis 15:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:22
- י Bereishis 31:47 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:24, 29:47
- ס לכאורה Shemos 9:29 מפתח אינעם אויסשרייב: 11:51
- אג לכאורה Bamidbar 22:41 מפתח אינעם אויסשרייב: 32:11
- אה Shemos 17:7-8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:35
נביאים
כתובים
- ב Tehillim 103:19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:14, 18:53
- כ Esther 1:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:24, 32:11
- נ Tehillim 22:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 11:51
- צ לכאורה Divrei Hayamim I 22:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:02
- ק לכאורה Esther 9:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:53
- ת לכאורה Esther 4:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 22:06
תרגום
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:41 תרגום איז די בחינה פון אחוריים, און מען זאגט קדיש אין תרגום כדי מכניע צו זיין די סטרא אחרא און מגלה צו זיין מלכות שמים אומעטום.
- 9:47 נישט ווי די תורה וואס הייבט אן פון אויבן, גייט די מגילה אראפ למטה מטה, און דערפאר האט זי א תרגום שני.
- 13:49 שלמה המלך האט זיך געטרויט אראפצוגיין אין די נידעריגסטע ערטער כדי מגלה צו זיין מלכות שמים, און דערפאר רעדט דער תרגום שני אזויפיל וועגן אים.
- 12:30 אסתר האט ממשיך געווען קדושה אפילו אין בית הצלמים, און האט זיך אפילו באנוצט מיט א שד אלס שליח, וואס דאס איז מלכותו בכל משלה אפילו אויף שדים.
- 34:35 עמלק ווארפט אריין ספקות אין דער אמונה מיט זאגן אז אלעס איז מקרה, און די מגילה, וואו ס'איז נישטא קיין נס נגלה, לערנט אז אלעס איז נסים.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 12:07 פארוואס האט אסתר געשריגן ווען די שכינה האט זי פארלאזט אין בית הצלמים, אז אפילו משה רבינו האט נישט געוואלט מתפלל זיין אין א שטאט פול מיט גילולים?
תירוץ: 12:30 זי האט געוואוסט אז זי דארף ממשיך זיין א ישועה און קדושה פאר אידן אפילו ווען זיי געפינען זיך אין בית הצלמים, אין די ערגסטע מדריגות.
-
קשיא: 15:56 פארוואס רעדט אזא גרויסער חלק פונעם תרגום שני וועגן שלמה המלך, וואס זעט אויס נישט שייך צו דער מגילה?
תירוץ: 16:22 ווייל שלמה, אזוי ווי די מגילה, איז אראפגעגאנגען אין די נידעריגסטע ערטער מגלה צו זיין מלכות שמים.
-
קשיא: 22:42 ווער האט צוריקגעברענגט אסתר'ס ענטפער צו מרדכי, אז דער לשון רבים ויגידו ווייזט אז ס'איז נישט געווען התך?
תירוץ: 23:52 אסתר האט נישט געטארט לאזן וויסן אז זי איז א אידיש קינד, האט זי געשיקט א שד, און דערפאר שטייט לשון רבים.
-
קשיא: 24:24 פארוואס האט אסתר געדארפט האבן זיבן משרתות, יעדע איינע פאר איין טאג?
תירוץ: 24:30 ווען זיי וואלטן געדינט צוזאמען, וואלטן זיי געזען אז זי ארבעט נישט שבת; אזוי האט די משרתת פון שבת נישט געוואוסט אז זי איז א אידישע, און געמיינט אז א מלכה ארבעט נישט.
-
קשיא: 29:04 פארוואס איז יעקב אוועק פון לבן איידער ער האט געענדיגט ארויסצונעמען אלע ניצוצות פון קדושה?
תירוץ: 29:47 די טיפסטע קליפה האט די העכסטע ניצוצות, וואס זענען דארט געווען צו הויך פאר אים; זיי האבן געדארפט דעם כח פון אליהו, און דערפאר האט ער געמוזט קומען קיין גלעד.
-
קשיא: 27:06 פארוואס איז מרדכי געגאנגען דורך וואסער, ווי חז"ל זאגן?
תירוץ: 27:14 ווייל ווער עס רעדט מיט א שד דארף זיך נאכדעם טובל זיין.
מעשיות
-
40:06 די בחורים פון ארץ ישראל
דער משגיח דערציילט אז ער האט געזען וואס א מוסד פון מקרב זיין רחוקים טוט אין ארץ ישראל. בחורים זענען געקומען צו אים און ער האט צו זיי גערעדט: טייערע אידישע בחורים, וואס נישט לאנג צוריק זענען זיי געווען טיף אין דער קליפה. תורה און אמונה, זאגט ער, האט זיי ארויסגעראטעוועט.
געדאנקען
- 1:04 מען זאגט קדיש אין תרגום, די שפראך פון די אחוריים, ווייל דער גאנצער תוכן פון קדיש איז אז מלכות שמים זאל נתגלה ווערן אפילו אין דעם ארט פון דער סטרא אחרא.
- 10:34 די מגילה האט א תרגום שני ווייל זי געהערט צו אדר, דער לעצטער חודש, וואס האט אליין אן אדר שני ארויס פונעם סדר פון די חדשים: איר ליכט גייט נאך נידעריגער.
- 15:56 א גרויסער חלק פונעם תרגום שני, וואס זעט אויס נישט שייך צו דער מגילה, רעדט וועגן שלמה המלך, ווייל ער איז, אזוי ווי די מגילה, אראפגעגאנגען אין די נידעריגסטע ערטער מגלה צו זיין מלכות שמים.
- 26:05 אסתר'ס שליח צו מרדכי איז געווען א שד, און דערמיט איז מתורץ דער לשון רבים ויגידו, דער לשון פון אחרים פון דער סטרא אחרא, און פארוואס מרדכי האט נאכדעם געדארפט גיין אין וואסער.
- 29:47 יעקב האט איבערגעלאזט די טיפסטע ניצוצות פון לבן ווייל די נידעריגסטע קליפה האט די העכסטע ניצוצות; ער האט זיי געקענט מתקן זיין נאר ביי גלעד, דעם ארט פון אליהו, וואו יגר שהדותא איז בגימטריא מלכותו בכל משלה.
- 33:24 דאס ווארט יקר אין דער מגילה איז בגימטריא קצה העם, און פתגם איז בגימטריא חודש אדר: דער תרגום פון דער מגילה רעדט צו די וואס זענען ארויסגעפאלן צום עק פונעם מחנה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 41:13 דער משגיח זאגט אז אין די געפערליכע צייטן דארף יעדער איינער יעדן טאג מתפלל זיין פאר זיינע קינדער, אז זיי זאלן זיין ערליכע אידן און וואקסן אין תורה.
- 41:39 דער משגיח מוטשיגט צו שטיצן א מוסד וואס איז מקרב רחוקים, און זאגט אז ווער עס גיט דערפאר איז זיכער אין א בעסערע סייעתא דשמיא.
- 42:12 דער משגיח רופט זיך צו פרייען מיט שושן פורים און מיטן תרגום שני.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אליהו הנביא, אסתר המלכה, בלעם, דניאל, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, המן, התך, יעקב אבינו, לבן, מרדכי הצדיק, משה רבינו, רב נחמן בר יצחק, רב פפא, רבי יוסף קארו, שלמה המלך
ערכים אחוריים, מקרב רחוקים, נחשלים, ניצוצות, סטרא אחרא, קליפה, תרגום, תרדמה