תשנ"ז - לעתיד לבא ישתלשל פורים בתוך תחום עשו
קאטאלאג: זמנים סעודת שושן פורים נומ׳ 7 פאקעט גייד ז׳ 25 תשנ"ז (1996–97) אידיש 30 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז פורים, א בחינה פון ימות המשיח, שטעלט זיך אפ ביים פופצנטן אדר ווייל דארט הייבט זיך אן דער תחום פון עשו, און לעתיד לבוא וועט פורים זיך אויסשפרייטן אויך אין יענעם תחום.
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז די עשרת בני המן זאגט מען בנשימה אחת, און מיטן חתם סופר וואס ערקלערט אז זיי זענען געווען די צען כתרין פון טומאה; ווען איינער איז געהרגעט געווארן האט דער צווייטער איבערגענומען, ביז מיט ויזתא איז די גאנצע מרכבה בטל געווארן. דערנאך ערקלערט ער אז אסתר איז געגליכן צו דער לבנה, און מילוי הלבנה איז דעם פופצנטן, דערפאר איז שושן פורים אין ירושלים דער עיקר פורים. די גמרא פרעגט פארוואס מ'קען נישט ליינען דעם זעכצנטן און ענטפערט "ולא יעבור"; דער משגיח איז מסביר אז פונעם זעכצנטן ווערט די לבנה קלענער, און דאס איז דער תחום פון עשו וואס האט געזאגט "לא תעבור בי". פורים איז נאר א טועם פון ימות המשיח; לעתיד ווען די לבנה וועט ווערן גאנץ וועט פורים אריינגיין אויך אין עשו'ס תחום. צום סוף ברענגט ער ווי מרדכי האט געטראטן אויף המן, און דעם מנהג צו קלאפן מיט די פיס ביי המן'ס נאמען.
ענינים: שושן פורים · משיח און ימות המשיח
סדר השיעור
-
0:00 די עשרת בני המן בנשימה אחת
דער משגיח ברענגט די גמרא אז די עשרת בני המן זאגט מען בנשימה אחת, און דעם חתם סופר'ס הסבר, געבויט אויף ווי משה, אהרן און מרים זענען נפטר געווארן: די צען זין זענען געווען די צען כוחות פון טומאה, און ערשט מיט ויזתא איז די גאנצע מרכבה בטל געווארן.
-
3:12 אסתר, מילוי הלבנה און שושן פורים
דער משגיח ערקלערט אז אסתר איז געגליכן צו דער לבנה וואס איז פול דעם פופצנטן, דערפאר איז שושן פורים דער עיקר פורים, וואס מ'האלט אין ירושלים, דער ארט פון מילוי הלבנה. ער פרעגט פארוואס די גמרא ענטפערט מיטן שווערן לשון "ולא יעבור", און מערקט אן אז פונעם זעכצנטן ווערט די לבנה קלענער.
-
6:23 פורים שטעלט זיך אפ ביים תחום פון עשו שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט פורים א בחינה פון ימות המשיח, אבער נאר א טועם דערפון. אסתר האט געבעטן "גם מחר", אבער אויף די טעג פון מיעוט הלבנה האט זי נישט געקענט בעטן, ווייל זיי געהערן צו עשו, וואס האט געזאגט צו אידן "לא תעבור בי", און דער אייבערשטער האט נישט געגעבן זיין לאנד.
-
10:03 עשרת בני המן און די גאולה לעתיד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח טייטשט "ולא יעבור" אלס עשו'ס געשריי ביי זיין גרעניץ, וואס וועט בטל ווערן ווען "ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו". ער פארבינדט די אונטערשטע זיבן בני המן מיט די שבעה רועים, און ויזתא, דעם לעצטן, מיט דוד המלך און משיח, אזוי אז דער גאנצער ביטול פון המן'ס מרכבה שטייט נאך פאר אונז.
-
14:35 טרעטן אויף המן: "מדרך כף רגל" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז לעתיד וועט פורים אריינגיין אין זעכצנטן און זיבעצנטן, און טייטשט "עד מדרך כף רגל" אויף עקבתא דמשיחא. ער דערציילט ווי מרדכי האט געטראטן אויף המן און אים געענטפערט "ואתה על במותימו תדרוך", די לעצטע ווערטער פון משה רבינו, פארבינדט דאס מיטן מנהג צו קלאפן ביי המן'ס נאמען, און שליסט מיט א ברכה פאר היינטיגן שושן פורים.
-
20:55 די בהמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו
דער משגיח ברענגט דעם עקדת יצחק אז די בהמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו זענען געווען נשמות פון פשוטע אידן, און ער פרעגט וואס איז געווארן פון זיי; ער זאגט אז מסתמא זענען זיי אנגעקומען צו עמלק, און דאס זענען די בהמות וואס שאול האט נישט געהרגעט. צום סוף זאגט ער עטליכע קורצע ווערטער וועגן דער שפעטער שעה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די עשרת בני המן בנשימה אחת
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז די עשרת בני המן דארף מען זאגן בנשימה אחת, ווייל זיי זענען אלע צוזאמען געשטארבן, און ברענגט דעם חתם סופר'ס הסבר. אזוי ווי משה, אהרן און מרים זענען נפטר געווארן אין איין חודש, און יעדע מתנה איז איבערגעגאנגען צו די איבערגעבליבענע ביז אלעס איז אוועק מיט משה, אזוי זענען די צען זין געווען די צען כוחות פון טומאה. א,ב,ג
ווען איינער איז געהרגעט געווארן, האט דער צווייטער איבערגענומען זיין כח, ביז אלעס איז געפאלן אויפן לעצטן, ויזתא. מיט זיין טויט איז די גאנצע מרכבה בטל געווארן, דערפאר זאגט מען זיי בנשימה אחת.
אסתר, מילוי הלבנה און שושן פורים
פורים שטעלט זיך אפ ביים תחום פון עשו
דער משגיח ערקלערט אז פורים איז א בחינה פון ימות המשיח, נאר ווען די לבנה ווערט נאכדעם קלענער ווערט נתברר אז ס'איז נאר געווען א טועם, ווייל מיעוט הלבנה איז דער כח פון עשו. אסתר האט געבעטן "ינתן גם מחר", אבער אויפן זעכצנטן און זיבעצנטן האט זי נישט געקענט בעטן, ווייל דאס וואלט געמיינט צו מבטל זיין מיעוט הלבנה גופא. ח
עשרת בני המן און די גאולה לעתיד
דאס, זאגט דער משגיח, איז דער פשט אין "ולא יעבור": ווען ס'איז א הווא אמינא אז פורים זאל זיך ציען אין זעכצנטן אריין, שרייט עשו "לא תעבור בי", און מ'קען נישט אריבערגיין אין זיין ממשלה. ערשט ווען "ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו" וועט זיין הערשאפט אויפהערן. די גמרא פרעגט צי מ'קען צולייגן דעם זעכצנטן און ענטפערט "ולא יעבור"; אבער לעתיד וועט די לבנה ווערן גאנץ. ז,ל,ו
ער קערט זיך אום צו די עשרת בני המן. די אונטערשטע זיבן שטייען קעגן די שבעה רועים, ממילא שטייט ויזתא, דער לעצטער, קעגן דוד המלך; אזוי ווי ס'שטייט אין ספרים אז נחש איז בגימטריא משיח, איז ויזתא דער זה לעומת זה פון משיח בן דוד. אין גלות קען מען זיין כח צוברעכן נאר ביזן פופצנטן.
טרעטן אויף המן
לעתיד, זאגט דער משגיח, וועט פורים אריינגיין אויך אין דעם געביט פונעם זעכצנטן און זיבעצנטן. "עד מדרך כף רגל" טייטשט ער אויף עקבתא דמשיחא: די נשמות פון יענער צייט וועלן זוכה זיין מבטל צו זיין עשו'ס כח. כ
דערפאר, ווען המן האט זיך איינגעבויגן אז מרדכי זאל אויף אים ארויפגיין אויפן פערד, האט מרדכי אים געגעבן א בריק. המן האט אים געזאגט "בנפול אויבך אל תשמח", און מרדכי האט געענטפערט אז דאס איז ביי אידן, אבער ביי אים שטייט "ואתה על במותימו תדרוך", די לעצטע ווערטער פון משה רבינו. דער משגיח פארבינדט דאס מיטן מנהג פון די קדמונים צו קלאפן מיטן שיך ביי המן'ס נאמען. מ,נ,ס
די בהמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו
דער משגיח ברענגט דעם עקדת יצחק אז די בהמות וואס יעקב האט געשיקט צו עשו זענען געווען נשמות פון פשוטע אידן. ער פרעגט וואס איז געווארן פון זיי, ווייל די תורה זאגט עס נישט, און זאגט אז מסתמא זענען זיי אנגעקומען צו עמלק, און דאס זענען די בהמות וואס שאול האט נישט געהרגעט. פ,צ
שאול האט געהאט זיין טעם, זאגט דער משגיח, אבער ער האט געדארפט פאלגן דעם אייבערשטן.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 1:46 לויטן חתם סופר זענען די עשרת בני המן געווען די צען כוחות פון טומאה, און ערשט ווען דער לעצטער, ויזתא, איז געהרגעט געווארן איז די גאנצע מרכבה בטל געווארן; דערפאר זאגט מען זיי בנשימה אחת.
- 3:31 אסתר איז געגליכן צו דער לבנה, און די לבנה איז פול דעם פופצנטן, דערפאר איז שושן פורים דער עיקר פורים, און ירושלים, וואס איז דער מילוי הלבנה, האלט דאן פורים.
- 6:09 פונעם זעכצנטן הייבט זיך אן די לבנה צו מינערן, און מיעוט הלבנה איז דער כח פון עשו; דער לשון "ולא יעבור" מיינט אז פורים קען נישט אריבערגיין אין עשו'ס תחום.
- 7:00 פורים איז א בחינה פון ימות המשיח, אבער נאר א טועם דערפון, ווייל דער כח פון עשו הערשט נאך אויף דער וועלט.
- 11:57 לעתיד, ווען די לבנה וועט ווערן גאנץ, וועט פורים זיך אויסשפרייטן אויך אויפן זעכצנטן און זיבעצנטן, דער תחום פון עשו.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:00 פארוואס דארף מען זאגן די עשרת בני המן בנשימה אחת?
תירוץ: 1:50 לויטן חתם סופר זענען זיי געווען איין מרכבה פון טומאה, וואס איר כח איז איבערגעגאנגען פון איינעם צום צווייטן, און זי איז ערשט בטל געווארן ווען דער לעצטער, ויזתא, איז געפאלן.
-
קשיא: 4:37 פארוואס שטייט "ולא יעבור" און נישט פשוט אז מ'טאר נישט צולייגן קיין טאג?
תירוץ: 6:09 פונעם זעכצנטן ווערט די לבנה קלענער, און דאס איז דער תחום פון עשו, וואס האט געזאגט "לא תעבור בי"; פורים קען נישט אריבערגיין יענע גרעניץ.
-
קשיא: 7:52 אז אסתר האט געבעטן "גם מחר", פארוואס האט זי נישט געקענט בעטן אויף נאך טעג?
תירוץ: 8:30 נאך טעג וואלט געמיינט צו מבטל זיין מיעוט הלבנה און אריינגיין אין עשו'ס תחום, וואס קען נישט זיין פאר דעם עולם התיקון.
מעשיות
-
15:49 מרדכי טרעט אויף המן
ווען מרדכי איז ארויפגעגאנגען אויפן פערד, האט המן זיך איינגעבויגן אז מרדכי זאל קענען ארויפגיין אויף אים, און מרדכי האט אים געגעבן א בריק. המן האט אים געזאגט דעם פסוק "בנפול אויבך אל תשמח". מרדכי האט אים געענטפערט אז דאס איז ביי אידן, אבער ביי אים שטייט פארקערט: "ואתה על במותימו תדרוך".
אין דער מעשה: מרדכי הצדיק, המן
געדאנקען
- 0:45 דער חתם סופר גלייכט די עשרת בני המן צו משה, אהרן און מרים: אזוי ווי יעדע מתנה איז איבערגעגאנגען צום איבערגעבליבענעם ביז אלעס איז אוועק מיט משה, אזוי איז יעדן זון'ס כח איבערגעגאנגען צום קומענדיגן ביז אלעס איז אוועק מיט ויזתא.
- 4:37 דער מאדנער לשון "ולא יעבור", אנשטאט "ולא יוסיף", ווייזט אויף עשו'ס ווערטער "לא תעבור בי": דער זעכצנטער אדר איז עשו'ס גרעניץ, וואס פורים קען נישט אריבערגיין.
- 7:52 אסתר האט געבעטן "גם מחר", אבער אויפן זעכצנטן און זיבעצנטן האט זי נישט געקענט בעטן, ווייל דאס וואלט געמיינט צו בעטן אז מיעוט הלבנה זאל בטל ווערן, וואס געהערט צום עולם התיקון.
- 12:50 די אונטערשטע זיבן בני המן שטייען קעגן די שבעה רועים, ממילא שטייט ויזתא, דער לעצטער, קעגן דוד המלך; אזוי ווי נחש איז בגימטריא משיח, זאגט דער משגיח אז ויזתא איז דער זה לעומת זה פון משיח בן דוד.
- 16:12 די לעצטע ווערטער פון משה רבינו, "ואתה על במותימו תדרוך", זענען וואס מרדכי האט געענטפערט המן ווען ער האט אויף אים געטראטן, א רמז אז אין עקבתא דמשיחא וועלן אידן אינגאנצן צוטרעטן המן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אהרן הכהן, אספתא, אסתר המלכה, דוד המלך, דלפון, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, המן, ויזתא, יעקב אבינו, מרדכי הצדיק, מרים, משה רבינו, עשו, פרשנדתא, רש"י, שאול המלך
ערכים ימות המשיח, לבנה במילואה, מיעוט הירח, עמלק, עקבתא דמשיחא, שושן פורים