יו"ט ליהודים בעלי מדריגה' ומרדכי לא יכרע- היה בטוח בה'' יו"ט של לעתיד לבא' פעמונים בשולי המעיל- דור אחרון

קאטאלאג: זמנים סעודת שושן פורים נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 24 תשמ"ג (1982–83), תשמ"ד (1983–84), תשמ"ו (1985–86), תשמ"ז (1986–87) אידיש 1 שעה 32 מינ׳

הערן

  1. טייל 1 פון 4 · 24 מינ׳

    אראפלאדן טייל 1

  2. טייל 2 פון 4 · 36 מינ׳

    אראפלאדן טייל 2

  3. טייל 3 פון 4 · 20 מינ׳

    אראפלאדן טייל 3

  4. טייל 4 פון 4 · 11 מינ׳

    אראפלאדן טייל 4

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז שושן פורים איז דער יום טוב פון די העכערע מדריגות, אז מרדכי'ס "לא יכרע" איז א טיפערע מדריגה פון אמונה, און אז פורים איז א טעם פון דער פולשטענדיגער מחיית עמלק לעתיד לבוא.

דער משגיח פרעגט פארוואס עס זענען אויפגעשטאנען נייע עמלקים אין שושן דעם צווייטן טאג, און פארוואס אסתר האט ערשט דאן געבעטן מען זאל אויפהענגען די עשרת בני המן. ער ענטפערט אז פורים דערגרייכט ביז די נידריגסטע אידן, און שושן פורים איז פאר די העכערע, די מוקפין חומה וואס זענען פארבונדן מיט ירושלים. וואס ביי איינעם איז נישט קיין עבירה איז ביי א העכערן א עבירה, דערפאר ווערן די פיינערע עמלקים און די עשרת בני המן, די צען כוחות הנפש, אויסגעמעקט דעם צווייטן טאג. דערנאך לערנט ער דעם תרגום אויף מרדכי'ס "לא יכרע" און איז מתרץ א סתירה דערין מיט'ן דברי יואל: אברהם אבינו'ס מסכת עבודה זרה האט געהאט פיר הונדערט פרקים, און ביי מרדכי איז דאס גלייבן אז המן גיט פרנסה שוין עבודה זרה. יעדער איד, זאגט ער, דארף וויסן דעם אמת און זיך קיינמאל נישט מייאש זיין. ביי דער גמרא אין מגילה ז' ערקלערט ער אז די מגילה טראגט אין זיך דעם אור פון משיח, פארבינדט שושן פורים מיט א ברית מילה, און ענדיגט מיט אסתר'ס כוונה אז דער יום טוב זאל פארבינדן דעם לעצטן דור מיט ירושלים.

ענינים: שושן פורים · בטחון · ספיקות אין אמונה און עמלק · מגילת אסתר

סדר השיעור

  1. 0:00 עמלק'ס עזות און דער צווייטער טאג שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שילדערט עמלק'ס עזות, וואס האט געמאכט אז די קינדער פון עמלק האבן זיך אליין אנטפלעקט ווען זיי זענען אויפגעשטאנען קעגן די אידן. ער פרעגט פארוואס עס זענען אויסגעוואקסן נייע עמלקים אין שושן דעם צווייטן טאג, און פארוואס אסתר האט ערשט דאן געבעטן מען זאל אויפהענגען די עשרת בני המן.

  2. 4:48 פורים פאר די נידריגע, שושן פורים פאר די הויכע שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז פורים דערגרייכט ביז די נידריגסטע אידן, און שושן פורים געהערט צו די מוקפין חומה וואס זענען פארבונדן מיט ירושלים. ער ברענגט דעם תרגום שני אז מרדכי איז געקומען קיין שושן נאר כדי אויפצוציען אסתר, ווייל זיין אור קען זיך אנטפלעקן נאר אין א מקום פון הסתר.

  3. 9:52 יעדער לויט זיין מדריגה, און פיינערע עמלקים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח לערנט אז וואס ביי איינעם איז א רשות איז ביי א העכערן איד אן עבירה, און ממילא זענען דא פיינערע עמלקים וואס הייסן עמלק נאר לגבי דעם העכערן איד; די זענען אויסגעוואקסן דעם צווייטן טאג. ער פארבינדט שושן מיט ירושלים דורך שער שושן פונעם הר הבית.

  4. 14:14 אסתר און שושנה; זיך פרייען צוזאמען שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט אוועק אסתר, הסתר, קעגן שושנה, די רויז וואס איר שיינקייט ווערט נתגלה. ער זאגט אז מ'דארף האלטן ביידע טעג: די אידן אין חוץ לארץ פרייען זיך מיט די העכערע אידן וואס זענען מקושר מיט מרדכי, און די אידן פון ירושלים פרייען זיך מיט די אידן פון גלות.

  5. 17:38 המן, די עשרת בני המן, און פנימיות התורה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז המן גייט אויף דער יסוד-אמונה אין השגחה פרטית וואס יעדער איד האט, און די עשרת בני המן זענען די צען כוחות הנפש וואס דער שושן פורים'דיגער איד דארף אויסרייסן. ער מערקט אן אז וואו פנימיות התורה איז אריינגעדרונגען, ביי די תלמידים פונעם בעל שם טוב, איז שושן פורים געווארן א ממש'דיגער יום טוב, און לימות המשיח וועט עס זיך פארשפרייטן אויף דער גאנצער וועלט.

  6. 24:12 דער תרגום אויף מרדכי'ס "לא יכרע" שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח לערנט די מגילה מיט'ן תרגום: מרדכי האט זיך נישט געבוקט צום צלם און נישט צו המן, וואס האט זיך פארקויפט צו אים פאר א לאבן ברויט. שפעטער טענה'ן די אידן, און מרדכי ענטפערט אז המן האט געטראגן צלמים אויף זיין קלייד; דער משגיח ווייזט אן די סתירה, און פרעגט פארוואס מרדכי'ס סנהדרין איז געזעסן בשער המלך.

  7. 32:53 אברהם אבינו'ס פיר הונדערט פרקים עבודה זרה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם דברי יואל אויף דער גמרא אז אברהם אבינו'ס מסכת עבודה זרה האט געהאט פיר הונדערט פרקים און אונזערע האט פינף: עבודה זרה האט אסאך מדריגות, און וואס ביי א פשוט'ן מענטש איז נישט קיין עבודה זרה איז ביי א גרעסערן יא עבודה זרה. ער שטעלט זיך אז די סתירה אינעם תרגום קען מען נישט אפפרעגן מיט'ן זאגן אז ס'זענען צוויי מדרשים.

  8. 36:47 דעם מלך'ס געלטער און מרדכי'ס אמונה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז אחשורוש האט געשטיצט רעליגיעס, ממילא איז מרדכי'ס סנהדרין, וואס האט באקומען געלט פונעם מלך, געזעסן בשער המלך, און המן איז געווען דער ממונה אויף אלע געלטער. אלע האבן זיך געבוקט פאר המן, אבער מרדכי איז געשטאנען פעסט באמונה אז עושר און כבוד קומען פון השם יתברך, און די אידן האבן געטענה'ט אז זיין "לא יכרע" האט געברענגט די גזירה.

  9. 44:00 המן'ס לבוש: עבודה זרה פון פארנט און פון הינטן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט מרדכי'ס תשובה לויט'ן דברי יואל: גלייבן אז מ'מוז זיך בוקן פאר המן ווייל ער גיט פרנסה איז עבודה זרה אויף א העכערער מדריגה, און אפילו פארגעסן אויף א מינוט אז דער רבונו של עולם איז דער שליט איז דער צלם "מאחוריו". מרדכי האט זיי מרמז געווען אז ער גיט המן'ען ברויט, ווייל די גאנצע השפעה קומט קודם צו כלל ישראל.

  10. 50:18 וויסן דעם אמת, און דאס טאנצן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז די אידן האבן געשוויגן ווייל זיי האבן פארשטאנען: אפילו ווער עס האלט נישט ביי מרדכי'ס מדריגה דארף וויסן דעם אמת און זיך דערמאנען דערין אין שווערע מינוטן, ווען מ'וויל זיך צוחנפ'ענען צו דעם וואס גיט פרנסה. ער פארגלייכט עס צו טאנצן ביי א שמחה, ווען א מענטש שפרינגט העכער פון זיך כאטש ער פאלט נאכדעם צוריק אראפ.

  11. 54:24 יעדע אידישע הארץ איז ירושלים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט וואס שושן פורים האט צו טאן מיט אידן וואס זענען נישט אין ירושלים, און ענטפערט אז יעדע אידישע הארץ איז ירושלים. א איד וואס שפירט אז ער האט פארפאטשקעט פורים זאל געדענקען אז דאס חרובע ירושלים וועט אויפגעבויט ווערן, און אזוי אויך ער; ער ענדיגט מיט "ליהודים היתה אורה" און א ברכה אז די שיינקייט פון א איד זאל נתגלה ווערן.

  12. 1:00:33 "שלישים ולא רבעים": דער ארט פון דער מגילה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אין מגילה וואו אסתר בעט מ'זאל זי שרייבן לדורות און די חכמים ענטפערן אז עמלק איז געשריבן דריי מאל און נישט פיר, און מיט דער מחלוקת צי אסתר מטמא את הידים. ער ערקלערט די כ"ד ספרים פון כתבי הקודש ווי די כ"ד תכשיטי כלה פון דער שכינה הקדושה, וואס יעדער נביא האט אראפגעברענגט א תכשיט וואס איז שוין געווען גרייט אין הימל.

  13. 1:05:40 דער אור פון משיח אין דער מגילה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט פונעם ליקוטי תורה פון טשערנאביל אז די מגילה האט אין זיך דעם אור פון משיח, און זי איז געגעבן כדי אידן זאלן זיך צוגעוואוינען צו דער גרויסער ליכטיגקייט. פורים וועט בלייבן ווען אנדערע ימים טובים וועלן בטל ווערן, ווייל דער עיקר פון פורים איז מחיית עמלק, די הכנה צו ביאת המשיח; ביז דאס ווערט פולשטענדיג איז די פולע קדושה פון דער מגילה נאך "אין הימל".

  14. 1:09:52 סעודת שושן פורים ווי א סעודת ברית מילה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אז די מגילה דארף האבן די הלכות פון כתבי הקודש נאר אלס חפצא של מצוה אום פורים. ער ערקלערט אז א ברית מילה, אזוי ווי פורים, גיט א הארה פון ימות המשיח, ווען די ערלה ווערט באזייטיגט און די נקודה ווערט נתגלה, און ממילא איז סעודת שושן פורים א סעודת ברית מילה.

  15. 1:15:24 ברכה פאר'ן ברית; פארוואס נאר דריי מאל שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח בענטשט דעם נימול וואס זיין ברית פאלט אויף שושן פורים, און אלע אנוועזנדע. דערנאך קערט ער זיך אום צו "שלישים ולא רבעים": יהושע האט עמלק נאר אפגעשוואכט, שאול האט איבערגעלאזט אגג, און אין דער מגילה איז אפילו השם יתברך'ס נאמען באהאלטן, דערפאר האבן די חכמים נישט געוואלט שרייבן די מגילה ביז זיי האבן עס געפונען אין א פסוק.

  16. 1:20:40 פעמונים בשולי המעיל: אסתר'ס יום טוב פאר'ן לעצטן דור שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די פעמונים און רמונים בשולי המעיל פונעם כהן גדול זענען א רמז אויף די לעצטע דורות, די פשוט'ע אידן וואס זענען "מלאים מצוות כרמון". אסתר האט נישט געקענט בעטן ביי אחשורוש א יום טוב פאר ירושלים, דערפאר האט זי געבעטן שושן, וויסנדיג אז שושן וועט פארשווינדן און ירושלים וועט בלייבן; דער טאג פארבינדט דעם לעצטן דור מיט ירושלים.

דער שיעור, אויסגעשריבן

עמלק'ס עזות און דער צווייטער טאג

1:09

דער משגיח הייבט אן מיט עמלק'ס מדה פון עזות. ווען אלע אומות האבן געציטערט פאר אידן, האט עמלק אליין נישט געהאט קיין פחד, און דערפאר זענען די קינדער פון עמלק אום פורים אויפגעשטאנען קעגן די אידן און האבן זיך דערמיט אליין אנטפלעקט. דעם ערשטן טאג האט מען גע'הרג'עט אין שושן פינף הונדערט, און דעם צווייטן טאג זענען צוגעקומען נאך דריי הונדערט. א,ב

3:39

ער פרעגט פון וואו זענען געקומען די נייע עמלקים, און פארוואס האט אסתר, ווען זי האט געבעטן א צווייטן טאג, ערשט דאן געבעטן מען זאל אויפהענגען די עשרת בני המן, און נישט שוין דעם ערשטן טאג. ג

פורים פאר די נידריגע, שושן פורים פאר די הויכע

4:55

כדי צו ענטפערן מאכט דער משגיח א חילוק צווישן די צוויי טעג. פורים איז פאר די נידריגסטע מדריגות, וואו דער אור פון מרדכי לאזט זיך אראפ זיי צו שטארקן; שושן פורים איז פאר די העכערע, די מוקפין חומה וואס זענען פארבונדן מיט ירושלים. ער ברענגט דעם תרגום שני אז מרדכי, "אשר הגלה מירושלים" פון זיך אליין, האט באמת געוואוינט אין ירושלים און איז געפארן קיין שושן נאר כדי אויפצוציען אסתר. ד,ה,ו

6:29

פארוואס האט ער זי נישט געברענגט קיין ירושלים? ווייל דער אור פון מרדכי ווערט נתגלה נאר אין אסתר, אין הסתר פנים, און מרדכי האט געוואלט איינפלאנצן פאר אלע דורות אז אידן אין הסתר זאלן זיך קענען דערמיט פארבינדן. דערפאר האט ער אויפגעצויגן אסתר אין גלות, ווי דער פסוק זאגט "ויהי אומן את הדסה היא אסתר". ז

יעדער לויט זיין מדריגה

10:15

דער משגיח ערקלערט אז יעדער איד ווערט געמשפט לויט זיין מדריגה: וואס ביי איינעם איז א רשות, איז ביי א העכערן אן עבירה. אזוי אויך זענען דא מדריגות אין עמלק. די דריי הונדערט פונעם צווייטן טאג האבן געהאט א פיינערן ניצוץ פון עמלק; לגבי א פשוט'ן איד הייסן זיי גארנישט קיין עמלק, אבער לגבי דעם שושן פורים'דיגן איד יא, און דערפאר זענען זיי ערשט דאן אויסגעוואקסן.

12:20

ער לייגט צו אז דער גשמיות'דיגער עמלק איז כנגד דעם יצר הרע: ווער עס ווערט נישט געצויגן פון א געוויסן עמלק, דארף אים נישט הרג'ענען. שושן איז באמת ירושלים, און די משנה רופט דעם מזרח-טויער פונעם הר הבית שער שושן. ח

אסתר און שושנה

14:31

אין שושן הייסט דער אור שוין נישט אסתר נאר שושנה. אסתר איז הסתר; שושנה איז די רויז וואס בליט ארויס מיט איר שיינקייט, ווי "כשושנה בין החוחים". ט

15:48

דערפאר, זאגט דער משגיח, דארף מען האלטן ביידע טעג: די אידן אין חוץ לארץ פרייען זיך מיט'ן תלמיד חכם וואס איז מקושר מיט מרדכי, און די אידן פון ירושלים פרייען זיך מיט די אידן פון גלות, ווייל "קימו וקבלו היהודים עליהם ועל כל הנלוים עליהם". י

המן, די עשרת בני המן, און פנימיות התורה

17:41

המן, ערקלערט דער משגיח, איז דער שורש פון אלע קליפות, וואס גייט קעגן דער יסוד-אמונה אז ס'איז נישטא קיין מקרה אויף דער וועלט און אז השם יתברך איז משגיח אויף אלעס. דאס רירט אן יעדן איד, דערפאר האט מען פורים געהאנגען המן אליין. די עשרת בני המן זענען די צען כוחות הנפש, און נאר פון א שושן פורים'דיגן איד ערווארט מען ער זאל אויסרייסן יעדן שפור דערפון; דערפאר האט אסתר זיי געבעטן דעם צווייטן טאג.

20:32

ער מערקט אן אז וואו פנימיות התורה איז אריינגעדרונגען, ביי די תלמידים פונעם בעל שם טוב, איז שושן פורים געווארן א פולער יום טוב, גרעסער ווי ראש חודש; אין אנדערע ערטער איז עס נאך נישט נתקבל געווארן. ווען משיח וועט קומען און אלע אידן וועלן זיין מוקפין חומה, וועט מען האלטן שושן פורים אויף דער גאנצער וועלט.

דער תרגום אויף "ומרדכי לא יכרע"

25:14

דער משגיח לערנט דעם פסוק אז אלע עבדי המלך האבן זיך געבוקט פאר המן און מרדכי נישט, צוזאמען מיט'ן תרגום שני. ס'זענען געווען צוויי זאכן: א צלם וואס המן האט אויפגעשטעלט, און המן אליין. מרדכי האט זיך נישט געבוקט צו ביידע: צום צלם נישט ווייל ער איז א איד, און צו המן נישט ווייל המן האט זיך צו אים פארקויפט פאר א לאבן ברויט. כ,ל

28:11

דערנאך, אין דער נאכט פון "נדדה שנת המלך", האבן די אידן זיך פארזאמלט און געטענה'ט אז מרדכי'ס "לא יכרע" האט געברענגט די גזירה. ער האט געענטפערט אז המן האט געטראגן צלמים אויף זיין קלייד פון פארנט און פון הינטן, און זיך בוקן פאר אים איז זיך בוקן צו עבודה זרה, און זיי האבן געשוויגן. דער משגיח ווייזט אן אז דאס איז א סתירה צום תרגום פריער, וואו המן אליין איז נישט געווען קיין עבודה זרה. מ,ל

32:00

ער פרעגט נאך א קשיא: דער תרגום זאגט אז מרדכי'ס סנהדרין איז געזעסן בשער המלך. פארוואס דווקא דארט, אינעם פאלאץ וואו ס'איז אויך געווען א בית הצלמים, וואו חז"ל זאגן אז די רוח הקודש איז נסתלק געווארן פון אסתר? נ

אברהם אבינו'ס פיר הונדערט פרקים

32:53

דער משגיח ברענגט דעם דברי יואל אויף דער גמרא אז אברהם אבינו'ס מסכת עבודה זרה האט געהאט פיר הונדערט פרקים, און אונזערע האט פינף. עבודה זרה האט אסאך מדריגות: וואס ביי א פשוט'ן מענטש איז נישט קיין עבודה זרה, איז ביי א גרעסערן יא, אפילו עבודת השם מיט פניות. אברהם אבינו, דער גרויסער חוקר וואס האט געזוכט זיין באשעפער, האט געהאט פיר הונדערט פרקים לויט זיין מדריגה, און מיר האבן פינף לויט אונזער. ס,ע

36:20

ער שטעלט זיך אז דעם תרגום, פון רבי יונתן בן עוזיאל, קען מען נישט פארענטפערן אז ס'זענען צוויי מדרשים; ביידע זענען אמת.

דעם מלך'ס געלטער און מרדכי'ס אמונה

37:03

קודם ערקלערט דער משגיח דעם סנהדרין. אחשורוש האט געוואלט מ'זאל אים האלטן פאר יעדנ'ס מלך, האט ער געשטיצט רעליגיעס און ישיבות מיט געלט. א גרויסע ישיבה ווי מרדכי'ס סנהדרין האט באקומען פונעם מלך, און אלץ וואס דער מלך האט געשטיצט איז געווען בשער המלך. המן, משנה למלך, איז געווען דער ממונה אויף אלע געלטער, און יעדער האט געמוזט אנקומען צו אים.

39:45

דערפאר האבן זיך אלע געבוקט פאר המן, אבער מרדכי נישט. ער איז געשטאנען פעסט באמונה אז "העושר והכבוד מלפניך" און "בידך לגדל". השם יתברך קען מסבב זיין אז די געלטער זאלן גיין דורך אחשורוש, אבער המן קען זיי נישט געבן און נישט צוריקהאלטן. צ

41:58

די אידן האבן דאן געטענה'ט: אויב דער תרגום, און אויך די גמרא, זאגן אז המן איז נישט געווען קיין עבודה זרה, וואס איז נפקא מינה אז ער איז געווען מרדכי'ס עבד? פ

עבודה זרה פון פארנט און פון הינטן

44:23

מרדכי'ס תשובה פון צלמים פון פארנט און פון הינטן, זאגט דער משגיח, איז געווען א שטיקל דברי יואל. גלייבן אז מ'מוז זיך בוקן פאר א מענטש ווייל ער גיט פרנסה און פראגראמען, איז אויף א העכערער מדריגה עבודה זרה: מ'פארגעסט אז דער רבונו של עולם אליין איז דער שליט, און קיינער קען נישט טון גוט'ס אדער שלעכט'ס נאר מיט זיין רצון. אפילו ווען המן איז נישטא, א פארבייגייענדיגע מחשבה אז ער איז דער מקור איז דער צלם "מאחוריו". ס

47:33

פאר די עבדי המלך האט ער דאס נישט געקענט זאגן; זיי וואלטן געמיינט אז אפילו זאגן "א דאנק" איז עבודה זרה. האט ער מרמז געווען: נישט המן גיט מיר ברויט, נאר איך גיב המן'ען ברויט. די גאנצע השפעה קומט קודם צו כלל ישראל, ווי עס שטייט אין זוהר, און נאר פון זיי צו די גוים. ק

וויסן דעם אמת, און דאס טאנצן

50:49

די אידן האבן געשוויגן ווייל זיי האבן פארשטאנען. דער משגיח זאגט אז צי מ'האלט ביי דער מדריגה צי נישט, דארף יעדער איד וויסן דעם אמת. אין שווערע מינוטן, ווען מ'וויל זיך צוחנפ'ענען צו דעם וואס זעט אויס ווי ער גיט פרנסה, דארף מען זיך כאטש דערמאנען אז אלץ קומט פון השם יתברך.

52:17

ער פארגלייכט עס צו טאנצן ביי א שמחה: א מענטש פון זעקס פוס שפרינגט ביז זעקס און א האלב, און פאלט נאכדעם צוריק אראפ. אין הויכע צייטן שפרינגט א איד העכער פון זיך צו מרדכי'ס מדריגה, וויסנדיג אז נאר השם יתברך מאכט גרויס און גיט פרנסה. צ

יעדע אידישע הארץ איז ירושלים

54:27

דער משגיח ברענגט אז דער רמ"א האלט שושן פורים פאר א טאג פון שמחה, און פרעגט וואס האט עס צו טון מיט אידן וואס זענען נישט אין ירושלים. יעדער איד איז ירושלים, ווי דער זוהר לערנט; יעדע אידישע הארץ איז א מקדש. א מענטש קען שפירן אז ער האט פארפאטשקעט פורים; זאל ער געדענקען אז ירושלים האט באקומען שושן פורים פאר איר כבוד, און היינט ליגט זי חרוב. ש,ר

56:45

פונדעסטוועגן טראכט קיין איד נישט אז ירושלים איז פארלוירן; דער אייבערשטער וועט זי אויפבויען, און וואס עס וועט געשען מיט ירושלים וועט געשען מיט יעדן איד. ממילא טאר קיין איד זיך נישט מייאש זיין. דער משגיח ענדיגט מיט "ליהודים היתה אורה ושמחה" און מיט די תפילין פונעם רבונו של עולם וואס זאגן "גוי אחד"; דער אייבערשטער בארימט זיך מיט יעדן איד. ת,אא

"שלישים ולא רבעים"

1:00:33

דער משגיח ברענגט די גמרא: אסתר האט געבעטן די חכמים זיי זאלן זי שרייבן לדורות, און זיי האבן געענטפערט אז עמלק איז געשריבן דריי מאל און נישט פיר, אין בשלח, אין זכור, און אין שמואל ביי שאול'ס מלחמה מיט אגג. תנאים און שמואל טענה'ן זיך צי אסתר מטמא את הידים, כאטש די מגילה האט הלכות פון כתב. אב,אג,אד,אה

1:03:17

ער ערקלערט אז די כ"ד ספרים, ווי רש"י ברענגט, זענען די כ"ד תכשיטי כלה פון דער שכינה. יעדער נביא האט אראפגעברענגט א תכשיט וואס איז שוין געווען גרייט אין הימל, ווי דער מדרש זאגט אז יעדער נביא האט באקומען זיין נבואה ביים הר סיני. אז,אח

דער אור פון משיח אין דער מגילה

1:05:49

דער ליקוטי תורה פון טשערנאביל זאגט אז די מגילה האט אין זיך דעם אור פון משיח. יענע ליכטיגקייט וועט זיין אזוי שטארק אז מ'וועט זי נישט קענען אויסהאלטן, דערפאר האט דער אייבערשטער געגעבן די מגילה און פורים מ'זאל זיך צוגעוואוינען. ממילא, ווי דער רמב"ם פסק'נט, בלייבט די מגילה ווען אנדערע ווערן בטל: דער עיקר פון פורים איז מחיית עמלק, די הכנה צו ביאת המשיח. אט,אי

1:08:40

ביז דאס ווערט פולשטענדיג, איז די קדושה פון דער מגילה נאך נישט געקומען צו איר פולן אויסדרוק.

סעודת שושן פורים ווי א ברית מילה

1:09:52

דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר: די מגילה דארף האבן די הלכות פון כתבי הקודש אלס חפצא של מצוה אום פורים, אזוי ווי א לולב אום סוכות, אבער נישט נאך פורים. פורים קומט אראפ די ליכטיגקייט, אבער די פולע קדושה ווארט אויף מחיית עמלק. אכ

1:11:39

א ברית מילה גיט אויך א הארה פון משיח: די ערלה ווערט באזייטיגט און די נקודה ווערט נתגלה. ממילא, זאגט ער מיט'ן חתם סופר, איז סעודת שושן פורים א סעודת ברית מילה. אין דער מגילה איז ירושלים געשריבן מיט א יו"ד, די נקודה וואס ווערט נתגלה.

ברכה פאר'ן ברית; פארוואס נאר דריי מאל

1:15:33

היינט, זאגט דער משגיח, איז סעודת שושן פורים אויך א סעודת מילה, און ער בענטשט דעם קינד, פון א משפחה פון תורה און חסידות, אז כשם שנכנס לברית כן יכנס לתורה ולחופה ולמעשים טובים.

1:18:44

צוריק צו "שלישים ולא רבעים" ערקלערט ער אז יהושע האט עמלק נאר אפגעשוואכט, שאול האט איבערגעלאזט אגג, און אין דער מגילה איז השם יתברך'ס נאמען באהאלטן. עמלק איז קיינמאל נישט אינגאנצן אויסגעמעקט געווארן, דערפאר האבן די חכמים נישט געוואלט שרייבן א פערטע מאל ביז זיי האבן געפונען א פסוק. אב,אג,אה

פעמונים בשולי המעיל

1:21:14

דער משגיח רעדט פונעם מעיל פונעם כהן גדול, וואס האט אים צוגעדעקט פון אויבן ביז אראפ און איז כולל אלע דורות פון כלל ישראל ביזן נידריגסטן. די פעמונים און רמונים בשולי המעיל זענען א רמז אויף סוף הזמן, די נשמות פאר משיח. דאס זענען די אידן וועגן וועמען די גמרא זאגט אז אפילו די ריקנים זענען מלאים מצוות כרמון, און ביים רבונו של עולם זענען זיי גאלד. אל,אמ

1:25:00

אסתר האט געוואלט אז אידן זאלן זיין מקושר מיט ירושלים, אבער זי האט נישט געקענט בעטן ביי אחשורוש א יום טוב פאר ירושלים, ווייל זיין סעודה איז געווען אויף דעם וואס דער בית המקדש איז נישט געבויט געווארן. האט זי געזאגט שושן, וויסנדיג אז פון שושן וועט נישט בלייבן קיין זכר און ירושלים וועט בלייבן, דער איינציגער ארט וואס איז אוודאי א כרך. אנ

1:26:24

דער יום טוב איז פאר די אידן אויסער ירושלים וואס פארבינדן דעם סוף, דעם דור פון עקבתא דמשיחא, מיט'ן אנהייב, ירושלים. ער ענדיגט מיט א ברכה אויף נסים ווי ביי מרדכי און אויף בנין ירושלים.

מראי מקומות

תורה

  1. אג Shemos 17:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:33, 1:18:44
  2. אד לכאורה Devarim 25:17-19 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:33
  3. אל לכאורה Shemos 28:33-34 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:21:14

נביאים

  1. אה לכאורה Shmuel I 15 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:33, 1:18:44

כתובים

  1. א Esther 9:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09
  2. ב Esther 9:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09
  3. ג Esther 9:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:39
  4. ד Esther 2:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:55
  5. ז Esther 2:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:29
  6. ט Shir HaShirim 2:2-3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 14:31
  7. י Esther 9:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:48
  8. כ Esther 3:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:14
  9. מ Esther 6:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:11
  10. צ Divrei HaYamim I 29:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:45, 52:17
  11. ת Esther 8:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 56:45

תרגום

  1. ו Targum Sheni on Esther (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 4:55
  2. ל Targum Sheni on Esther (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 25:14, 28:11

משנה

  1. ח לכאורה Mishnah Middos 1:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 12:20

תלמוד בבלי

  1. ה לכאורה Megillah 13a מפתח אינעם אויסשרייב: 4:55
  2. נ לכאורה Megillah 15b מפתח אינעם אויסשרייב: 32:00
  3. ע Avodah Zarah 14b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:53
  4. פ לכאורה Megillah 15a מפתח אינעם אויסשרייב: 41:58
  5. אא לכאורה Berachos 6a מפתח אינעם אויסשרייב: 56:45
  6. אב Megillah 7a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:33, 1:18:44
  7. אמ Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:21:14
  8. אנ לכאורה Megillah 11b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:25:00

מדרש

  1. אח Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 1:03:17

זוהר און קבלה

  1. ק Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 47:33
  2. ר Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 54:27

ראשונים

  1. או Tosafos (מקום נישט באשטימט) 1:02:45 מפתח
  2. אז Rashi (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:17
  3. אי לכאורה Rambam, Hilchos Megillah 2:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:05:49

אחרונים און חסידות

  1. ס Divrei Yoel (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 32:53, 44:23
  2. ש Shulchan Aruch (Rema) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 54:27
  3. אט Likkutei Torah (Chernobyl) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:05:49
  4. אכ Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:52

עיקרי הדברים

  1. 4:55 פורים דערגרייכט ביז די פשוט'סטע אידן, און שושן פורים איז דער יום טוב פון די העכערע מדריגות, די מוקפין חומה וואס זענען פארבונדן מיט ירושלים.
  2. 10:15 יעדער איד ווערט געמשפט לויט זיין מדריגה: וואס ביי איינעם איז א רשות איז ביי א העכערן אן עבירה, און ממילא זענען דא עמלקים וואס הייסן עמלק נאר לגבי דעם העכערן איד.
  3. 17:50 המן גייט אויף דער יסוד-אמונה אין השגחה פרטית וואס יעדער איד האט, און די עשרת בני המן זענען די צען כוחות הנפש, וואס נאר פון א שושן פורים'דיגן איד ערווארט מען ער זאל זיי אויסרייסן.
  4. 44:27 ביי מרדכי איז דאס גלייבן אז מ'מוז זיך בוקן פאר המן ווייל ער האלט די געלטער, אליינס עבודה זרה, א פרק אין א העכערער מסכת עבודה זרה.
  5. 51:02 יעדער איד דארף וויסן אז עושר און כבוד קומען נאר פון השם יתברך, און ער טאר זיך נישט מייאש זיין פון זיין נידריגן מצב, אזוי ווי ירושלים וועט אויפגעבויט ווערן.
  6. 1:05:49 עמלק איז געשריבן נאר דריי מאל ווייל ער איז קיינמאל נישט אינגאנצן אויסגעמעקט געווארן; די מגילה טראגט אין זיך דעם אור פון משיח און לאזט אידן זיך צוגעוואוינען דערצו.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 3:39 פארוואס זענען אויסגעוואקסן נייע עמלקים אין שושן דעם צווייטן טאג, און פארוואס האט אסתר ערשט דאן געבעטן מען זאל אויפהענגען די עשרת בני המן?

    תירוץ: 11:50 שושן פורים איז פאר די העכערע אידן; לגבי זיי הייסן פיינערע עמלקים אויך עמלק, און די עשרת בני המן, די צען כוחות הנפש, דארף מען אויסרייסן נאר אויף זייער מדריגה.

  2. קשיא: 6:07 פארוואס איז מרדכי, וואס איז נישט געווען פארטריבן, געפארן קיין שושן אויפצוציען אסתר אנשטאט זי צו ברענגען קיין ירושלים?

    תירוץ: 6:37 דער אור פון מרדכי ווערט נתגלה נאר אין אסתר, אין הסתר; אין ירושלים וואלט עס שוין נישט געווען קיין אסתר.

  3. קשיא: 32:17 פארוואס איז מרדכי'ס סנהדרין געזעסן בשער המלך, נעבן א בית הצלמים?

    תירוץ: 37:34 אחשורוש האט געשטיצט רעליגיעס און ישיבות, און אלץ וואס דער מלך האט געשטיצט איז געווען בשער המלך.

  4. קשיא: 30:36 דער תרגום זאגט פריער אז מרדכי האט זיך נישט געבוקט פאר המן ווייל המן איז געווען זיין עבד, און שפעטער זאגט ער פאר די אידן אז ס'איז געווען צוליב די צלמים אויף המן'ס קלייד. ווי שטימט דאס?

    תירוץ: 44:23 לויט'ן דברי יואל איז גלייבן אז מ'מוז זיך בוקן פאר המן צוליב פרנסה אליינס עבודה זרה אויף א העכערער מדריגה, און דאס האט מרדכי מסביר געווען פאר די אידן.

  5. קשיא: 1:06:30 פארוואס וועט פורים בלייבן ווען די אנדערע ימים טובים וועלן בטל ווערן?

    תירוץ: 1:06:46 דער עיקר פון פורים איז מחיית עמלק, די הכנה צו ביאת המשיח, דערפאר קומט ער צו זיין פולן אויסדרוק ערשט לעתיד לבוא.

  6. קשיא: 1:00:47 פארוואס האבן די חכמים געענטפערט פאר אסתר "כתבתי לך שלישים ולא רבעים"?

    תירוץ: 1:18:53 עמלק איז קיינמאל נישט אינגאנצן אויסגעמעקט געווארן, נישט ביי יהושע, נישט ביי שאול און נישט ביי מרדכי און אסתר; א פערטע מאל שרייבן דארף שוין זיין א פולשטענדיגע מחיית עמלק.

מעשיות

  1. 29:16 די אידן'ס טענה צו מרדכי אין דער נאכט פון "נדדה שנת המלך"

    ווי דער משגיח לערנט עס פונעם תרגום, האבן זיך די אידן אין דער נאכט פון "נדדה שנת המלך" פארזאמלט ביי מרדכי און געטענה'ט אז זיין נישט בוקן זיך פאר המן האט געברענגט די גאנצע צרה. מרדכי האט געענטפערט אז המן האט געטראגן א קלייד מיט צלמים אויסגעמאלט פון פארנט און פון הינטן, און זיך בוקן פאר אים וואלט געווען זיך בוקן צו עבודה זרה. ווען די אידן האבן דאס געהערט האבן זיי געשוויגן און מער נישט געטענה'ט.

    אין דער מעשה: מרדכי הצדיק, המן

געדאנקען

  1. 11:30 די דריי הונדערט וואס מ'האט גע'הרג'עט אין שושן דעם צווייטן טאג זענען געווען נייע עמלקים: מענטשן מיט א פיינערן ניצוץ פון עמלק, וואס לגבי א פשוט'ן איד הייסן זיי נישט עמלק, אבער לגבי דעם העכערן שושן פורים'דיגן איד יא.
  2. 6:37 מרדכי איז אוועק פון ירושלים קיין שושן אויפצוציען אסתר ווייל זיין אור קען זיך אנטפלעקן נאר אין א מקום פון הסתר פנים, און ער האט דערמיט איינגעפלאנצט פאר אלע דורות אז אידן אין הסתר זאלן זיך קענען פארבינדן מיט'ן אור פון פורים.
  3. 14:06 אין שושן הייסט דער אור שוין נישט אסתר נאר שושנה: אסתר איז הסתר, און שושנה איז די רויז וואס בליט ארויס אפן מיט איר שיינקייט.
  4. 44:23 מרדכי'ס צוויי תשובות אינעם תרגום שטימען: זיך בוקן פאר המן ווייל ער האלט די פרנסה איז עבודה זרה אין דער העכערער מסכת עבודה זרה, און המן'ס צלם "מאחוריו" איז אפילו א פארבייגייענדיגע מחשבה אז ווער אנדערש ווי השם יתברך גיט ברויט.
  5. 47:50 מרדכי האט איבערגעדרייט דעם "עבד פאר ברויט": נישט המן גיט אים ברויט נאר ער גיט המן'ען ברויט, ווייל די גאנצע השפעה קומט קודם אראפ צו כלל ישראל און נאר דורך זיי צו די גוים.
  6. 1:11:39 סעודת שושן פורים איז א סעודת ברית מילה: ביידע באזייטיגן די ערלה און אנטפלעקן די נקודה, און געבן א הארה פון ימות המשיח.
  7. 1:25:00 אסתר האט דערמאנט שושן נאר ווייל אחשורוש וואלט קיינמאל נישט געגעבן א יום טוב פאר ירושלים, וויסנדיג אז שושן וועט פארשווינדן און ירושלים, דער איינציגער ארט וואס איז אוודאי א כרך, וועט בלייבן.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 15:48 דער משגיח זאגט אז מ'דארף האלטן ביידע טעג און זיך פרייען צוזאמען מיט די העכערע אידן, די תלמידי חכמים וואס זענען ווי מוקפין חומה.
  2. 51:02 דער משגיח זאגט אז אפילו ווער עס האלט נישט ביי מרדכי'ס מדריגה דארף וויסן דעם אמת, און אין שווערע מינוטן, ווען מ'וויל זיך צוחנפ'ענען צו דעם וואס גיט פרנסה, דארף מען זיך כאטש דערמאנען אז אלץ קומט פון השם יתברך.
  3. 58:08 דער משגיח זאגט אז קיין איד זאל זיך נישט מייאש זיין ווען ער זעט ווי נידעריג ער איז, נאר ער זאל האבן א שאיפה צו די העכסטע מדריגות אין תורה, אין עבודה און אין גמילות חסדים.
  4. 1:14:56 דער משגיח זאגט אז פורים און שושן פורים, ווען מ'פראוועט זיי ווי עס דארף צו זיין, זענען א צייט זיך צו געבן א קער צום רבונו של עולם און מקבל זיין פון דאס ניי א ברית מיט אים.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אגג, אחשורוש, אסתר המלכה, דער בני יששכר, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער סאטמארער רב, דער רמב"ם, המן, יהושע בן נון, יונתן בן עוזיאל, מרדכי הצדיק, שאול המלך, שמואל

ערכים הסתר פנים, השגחה פרטית, כוחות הנפש, מוקפין חומה, מחיית עמלק, סודות התורה, עבודה זרה, עמלק, ערלה, שושן פורים

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט