מעשה ברבי אליעזר וכו - What our Sages Accomplished in בני ברק

קאטאלאג: ZMANIM (English) פסח נומ׳ ⁨7⁩ פאקעט גייד ז׳ 67 תשס"ט (2008–09) ענגליש 39 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 39 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז די אייניקלעך פון המן וואס האבן געלערנט תורה אין בני ברק האבן געטראגן א באהאלטענע הייליגע נקודה פון תמנע, און די תנאים זענען געקומען קיין בני ברק אום פסח זיי אויפצוהייבן צו דער מדרגה פון קריאת שמע.

דער משגיח עפנט מיט א ספר וואס זאגט אז אום פסח קען א איד ארויסגיין פון זיינע מיצרים שלא בהדרגה. דערנאך פרעגט ער ווי אזוי קענען אייניקלעך פון המן לערנען תורה אין בני ברק, ווען דער אייבערשטער האט געשוואוירן אז ס'וועלן נישט זיין קיין גרים פון עמלק. דער תירוץ גייט דורך תמנע: זי האט געהאט א חשק זיך מדבק צו זיין אין זרע אברהם, און ווייל זי איז געווען בלויז א פילגש ביי אליפז, האט איר הייליגע נקודה זיך קיינמאל נישט פארמישט מיט עמלק. מיט דעם קדושת לוי ערקלערט ער אז אסתר'ס סעודה, פון פסח'דיגע מאכלים, האט המן ארויסגעצויגן פון דער טומאה אויף א רגע, און ער זאגט אז זרש, וואס איז אנטלאפן, האט געטראגן יענעם ניצוץ צו די אבות פון רב שמואל בר שילת. המנ'ס אייניקלעך האבן נישט געקענט זאגן קריאת שמע של שחרית, צוליב זרש'ס עצה צו הענגען מרדכי אינדערפרי. דערפאר זענען די תנאים געקומען קיין בני ברק אום פסח און האבן אויפגעהויבן די קינדער פון תמנע ביז שמע ישראל. ער שליסט מיט דעם וואס דער טאטע דארף אראפגיין צו זיינע קינדער ליל פסח.

ענינים: ליל הסדר · קריאת שמע

סדר השיעור

  1. 0:00 תמנע און המנ'ס אייניקלעך אין בני ברק שטייט אינעם קאטאלאג

    נאכן עפענען מיט א ספר אז אום פסח קען מען ארויסגיין פון די מיצרים מיט איין מאל, ברענגט דער משגיח די גמרא וועגן מנשה וואס האט חוזק געמאכט פונעם פסוק פון תמנע, און די גמרא אז מבני בניו של המן למדו תורה בבני ברק. ער פרעגט ווי אזוי דאס שטימט מיט דעם מדרש אז מ'נעמט נישט אן קיין גרים פון עמלק.

  2. 6:53 תמנע'ס חשק און א פילגש וואס בלייבט אפגעזונדערט

    דער משגיח ערקלערט אז א אמת'ער חשק ווייזט אויף א שייכות און גייט קיינמאל נישט פארלוירן, און די ערשטע נקודה פון א זאך בלייבט אפילו ווען זי איז באהאלטן. ווייל תמנע איז נאר געווען א פילגש, וואס בלייבט ביי איר אייגענע מציאות נישט ווי אן אשה, איז איר נקודה פון חשק צו זרע אברהם געבליבן אפגעזונדערט פון זרע עשו און איז ארויסגעקומען ביי המנ'ס אייניקלעך אין בני ברק.

  3. 12:54 המנ'ס שמחה און זרש'ס אנטלויפן

    דער משגיח ברענגט דעם קדושת לוי'ס קשיא ווי אזוי איז המן ארויס פון אסתר'ס סעודה שמח, ווען שמחה איז נאר אין קדושה: די סעודה האט אים ארויסגעצויגן פון דער טומאה צום גבול פון קדושה, און ער איז געבליבן אן א יניקה. ער פארגלייכט עס צו אגג, און זאגט אז זרש, וואס איז אנטלאפן, האט פון יענער נאכט געטראגן דעם ניצוץ פון תמנע וואס איז שפעטער ארויסגעקומען ביי המנ'ס אייניקלעך אין בני ברק.

  4. 19:23 עד דלא ידע: חיות פאר דעם הייליגן ניצוץ

    דער משגיח ברענגט דעם אר"י הקדוש'ס ביאור אויף חייב איניש לבסומי עד דלא ידע: א ברכה אויף המן וואס מ'זאגט אין שכרות גיט חיות צו דער הייליגער נקודה אין אים אן צו שפייזן די קליפה. ער לייגט צו אז א איד וואס בענטשט זרש, אפשר שילת די מאמע פון רב שמואל, העלפט ארויסברענגען אזא קינד.

  5. 22:48 אסתר'ס פסח'דיגע סעודה און רב שמואל בר שילת

    דער משגיח מערקט אן אז רב שמואל בר שילת איז דער מקור פון משנכנס אדר מרבין בשמחה. אסתר'ס סעודה איז געמאכט געווארן פון די פסח'דיגע מאכלים וואס זי האט צוגעגרייט און נישט געגעסן ווייל מ'האט געפאסט, און אחשורוש האט ליב געהאט אזעלכע מאכלים; די קדושה האט געגעבן המן זיין שמחה און אויפגעוועקט די נקודה פון רב שמואל בר שילת, אזוי אז זיין אייניקל האט געזאגט די הלכה פון שמחה.

  6. 27:38 פארוואס המנ'ס אייניקלעך האבן נישט געקענט זאגן קריאת שמע שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז המנ'ס אייניקלעך אין בני ברק האבן נישט געקענט זאגן קריאת שמע של שחרית, אזוי ווי מענטשן וואס קלאגן זיך פאר אים אז זיי קענען נישט זאגן קריאת שמע פון צופיל קאנצענטרירן. ער ברענגט עס צו דעם מדרש אויף זרש'ס עצה צו הענגען מרדכי באלד אינדערפרי, כדי מבטל צו זיין זיין קריאת שמע, און ער איבערחזרט אז אום פסח קען א איד ארויסשפרינגען פון דער טומאה.

  7. 31:28 די תנאים קומען קיין בני ברק אום פסח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די תנאים האבן אויסגעקליבן פסח צו קומען קיין בני ברק און מספר זיין ביציאת מצרים, מיט דער כוונה צו טון א טובה פאר די נשמות פון המנ'ס אייניקלעך און צוברעכן זרש'ס קליפה. ער ברענגט א ספר אז דערמאנען יציאת מצרים נעמט אראפ די צרות, און דעם רמב"ם אין פרק חלק אז שמע ישראל און ואחות לוטן תמנע זענען גלייך תורה.

  8. 35:12 פון תמנע ביז שמע; אראפגיין צו די קינדער שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שליסט אז די תנאים האבן אויפגעהויבן די קינדער פון תמנע, דעם 'נידעריגסטן' פסוק, צו דער מדרגה פון זאגן קריאת שמע, מיטן כח פון פסח. ער שילדערט די קדושה פון ליל פסח און זאגט אז די תורה פארלאנגט פון א גרויסן מענטש אראפצוגיין פון זיינע מדרגות און דערציילן זיינע קליינע קינדער יציאת מצרים, און אזוי פארבינדן ואחות לוטן תמנע מיט שמע ישראל.

דער שיעור, אויסגעשריבן

תמנע און המנ'ס אייניקלעך אין בני ברק

0:00

דער משגיח עפנט מיט א ספר וואס זאגט אז א איד מוז גלייבן אז אום פסח קען ער ארויסגיין פון זיינע מיצרים שלא בהדרגה. אזוי ווי די עובדי עבודה זרה אין מצרים זענען איבערגעדרייט געווארן צו א הייליג פאלק, קומט דאס צוריק יעדעס יאר.

1:56

דערנאך ברענגט ער די גמרא אין סנהדרין אז מנשה האט חוזק געמאכט פון דער תורה: פארוואס דארף שטיין "ואחות לוטן תמנע" (בראשית לו, כב)? חז"ל ענטפערן אז דער פסוק ווייזט די חשיבות פון אברהם אבינו: תמנע, א בת מלכים, האט זיך געוואלט מדבק זיין אין זיין משפחה, מ'האט זי נישט אנגענומען, און זי איז ליבער געווארן א פילגש ביי עשו'ס משפחה; פון איר איז ארויס עמלק. א,ב

4:41

די גמרא אין גיטין זאגט אז מבני בניו של המן למדו תורה בבני ברק, צווישן זיי רב שמואל בר שילת. אבער א מדרש זאגט אז דער אייבערשטער האט געשוואוירן אז ס'וועלן נישט זיין קיין גרים פון עמלק. פרעגט דער משגיח: וואס פאר א שייכות האבן המנ'ס אייניקלעך צו כלל ישראל? ד,ה

תמנע'ס חשק און א פילגש וואס בלייבט אפגעזונדערט

7:27

דער משגיח ענטפערט אז תמנע'ס חשק זיך מדבק צו זיין אין משפחת אברהם איז קיינמאל נישט פארלוירן געגאנגען. ער ברענגט פונעם פרי צדיק אז ווען א מענטש האט א חשק צו א זאך, האט ער א שייכות דערצו, און די ערשטע נקודה פון א זאך בלייבט, אפילו ווען זי איז באהאלטן. ו

10:17

תמנע איז געווארן אליפז'ס פילגש, נישט זיין אשה. אן אשה, ווי דער פסוק זאגט "כי מאיש לוקחה זאת", ווערט בטל צו איר מאן; א פילגש בלייבט ביי איר אייגענע מציאות. ממילא איז תמנע'ס נקודה געבליבן אפגעזונדערט פון זרע עשו, און זי איז שפעטער ארויסגעקומען ביי המנ'ס אייניקלעך אין בני ברק. ג,ת

המנ'ס שמחה און זרש'ס אנטלויפן

12:59

דער קדושת לוי פרעגט ווי אזוי איז המן ארויס פון אסתר'ס סעודה "שמח וטוב לב" (אסתר ה, ט), ווען שמחה איז נאר אין קדושה. ער ערקלערט אז די סעודה, וואס איז געמאכט געווארן בקדושה, האט המן ארויסגעצויגן פון זיין טומאה צום גבול פון קדושה, וואו ער האט נישט געקענט אריינגיין. ז,ח

14:48

יעדע זאך דארף האבן א יניקה: צדיקים זייגן פון קדושה, רשעים פון טומאה. אסתר האט המן איבערגעלאזט אן ביידע, און דאס איז געווען זיין מפלה.

16:00

ער דערמאנט אז די נאכט וואס שאול האט געלאזט אגג לעבן איז געבוירן געווארן א קינד, און ער זאגט אז אזוי איז אפשר דא געשען. המנ'ס משפחה איז אומגעקומען, אבער זרש איז אנטלאפן; אפשר האט זי יענע נאכט געטראגן דעם זיידן פון רב שמואל בר שילת, און דער ניצוץ פון תמנע איז אנגעקומען קיין בני ברק, וואו זיינע אייניקלעך האבן זיך מגייר געווען.

עד דלא ידע

20:00

דער משגיח ברענגט דעם אר"י הקדוש אויף חייב איניש לבסומי עד דלא ידע (מגילה ז:). אין המן איז דא א הייליגע נקודה וואס דארף חיות; א ברכה וואס מ'זאגט אין שכרות גייט נאר אויפן ניצוץ, אבער ווען מ'איז ניכטער קען עס שפייזן די קליפה. א איד וואס בענטשט זרש, אפשר שילת די מאמע פון רב שמואל, העלפט ארויסברענגען אזא קינד. ט

אסתר'ס פסח'דיגע סעודה און רב שמואל בר שילת

22:52

רב שמואל בר שילת איז דער מקור אין תענית פון "משנכנס אדר מרבין בשמחה". אסתר, זאגט דער משגיח, האט צוגעגרייט מאכלים אויף פסח, נאר זי האט זיי נישט אנגערירט ווייל מ'האט געפאסט, און זי האט זיי געגעבן ביי איר סעודה. ער ברענגט א מדרש אז אחשורוש האט ליב געהאט אזעלכע אידישע, פסח'דיגע מאכלים. י,כ

26:10

די קדושה האט געגעבן המן זיין שמחה און אויפגעוועקט אין אים די נקודה פון רב שמואל בר שילת, וואס האט שפעטער געזאגט די הלכה פון שמחה און איז ארויס פון עמלק'ס טומאה אלס א איד. ער לייגט צו אז די ראשי תיבות פון "יבוא המלך והמן היום" (אסתר ה, ד) זענען דער שם הוי"ה. מ

פארוואס המנ'ס אייניקלעך האבן נישט געקענט זאגן קריאת שמע

27:47

דער משגיח זאגט אז המנ'ס אייניקלעך האבן נישט געקענט זאגן קריאת שמע של שחרית, אזוי ווי מענטשן וואס קלאגן זיך פאר אים אז זיי קענען נישט, ווייל זיי קאנצענטרירן צופיל. פארוואס? אויף זרש'ס עצה צו הענגען מרדכי "ובבוקר" (אסתר ה, יד) זאגט דער מדרש אז זי האט געוואלט מבטל זיין זיין קריאת שמע. די קליפה איז אראפגעגאנגען צו אירע אייניקלעך. נ,ס

30:24

די תנאים האבן באשלאסן זיי צו העלפן, און דער משגיח חזרט איבער פאר די שפעטיגע אז אום פסח קען א איד ארויסשפרינגען פון דער טומאה מיט איין מאל.

די תנאים קומען קיין בני ברק אום פסח

31:39

דערפאר זענען די תנאים געקומען קיין בני ברק אום פסח און האבן מספר געווען ביציאת מצרים, מיט דער כוונה צו טון א טובה פאר די נשמות פון המנ'ס אייניקלעך, און זיי האבן צובראכן זרש'ס קליפה. א ספר זאגט אויפן פסוק "זכור תזכור" (דברים ז, יז-יח) אז רעדן פון יציאת מצרים נעמט אראפ די צרות. ע

33:53

דער רמב"ם אין פרק חלק שרייבט אז שמע ישראל און "ואחות לוטן תמנע" זענען גלייך תורה; ער האט אויסגעקליבן דעם פסוק וואס מנשה האט חוזק געמאכט, ווייל ער זעט אויס דער נידעריגסטער. פ,צ,ב

פון תמנע ביז שמע

35:13

דאס איז געשען אין בני ברק: די תנאים האבן אויפגעהויבן די קינדער פון תמנע צו זאגן קריאת שמע, מיטן כח פון פסח. ליל פסח איז פול מיט קדושה, א "ליל שמורים". פונדעסטוועגן פארלאנגט די תורה פון א גרויסן מענטש אראפצוגיין צו זיינע קליינע קינדער, זיי דערציילן יציאת מצרים און לערנען אמונה, און אזוי פארבינדן דעם פסוק פון תמנע מיט שמע ישראל. ר,אא,צ

מראי מקומות

תורה

  1. ב Bereishis 36:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:56, 33:53
  2. ג Bereishis 36:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:17
  3. ע Devarim 7:17-18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:39
  4. צ Devarim 6:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:53, 35:13
  5. ר Shemos 12:42 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:13
  6. ש Shemos 20:2 38:09 טעקסט מפתח
  7. ת Bereishis 2:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:17
  8. אא לכאורה Shemos 13:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 35:13

כתובים

  1. ח Esther 5:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:59
  2. מ Esther 5:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 26:10
  3. ס לכאורה Esther 5:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:47

תלמוד בבלי

  1. א Sanhedrin 99b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:56
  2. ד לכאורה Gittin 57b מפתח אינעם אויסשרייב: 4:41
  3. ט Megillah 7b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:00
  4. י Taanis 29a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:52

מדרש

  1. ה Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 4:41
  2. כ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 22:52
  3. נ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 27:47

ראשונים

  1. פ לכאורה Commentary on the Mishnah, Sanhedrin ch. 10 (Perek Chelek), the principles of faith מפתח אינעם אויסשרייב: 33:53

אחרונים און חסידות

  1. ו Pri Tzaddik (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 7:27
  2. ז Kedushas Levi (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 12:59
  3. ל Yaaros Devash (מקום נישט באשטימט) 24:53 מפתח

תפילה און פיוט

  1. ק לכאורה Haggadah, Maggid (Maaseh b'Rabbi Eliezer) 30:24 מפתח

עיקרי הדברים

  1. 0:00 דער משגיח ברענגט פון א ספר אז אום פסח קען א איד ארויסגיין פון זיינע מיצרים מיט איין מאל, נישט שטופנווייז ווי אנדערע צייטן.
  2. 7:46 תמנע'ס חשק זיך צו באהעפטן מיט זרע אברהם איז קיינמאל נישט פארלוירן געגאנגען; ווייל זי איז נאר געווען א פילגש, איז איר נקודה געבליבן אפגעזונדערט פון זרע עשו און עמלק.
  3. 12:40 די אפגעזונדערטע הייליגע נקודה האט ערמעגליכט אז אייניקלעך פון המן זאלן זיך מגייר זיין און לערנען תורה אין בני ברק, צווישן זיי רב שמואל בר שילת.
  4. 14:21 אסתר'ס סעודה, פון פסח'דיגע מאכלים, האט געברענגט המן צום גבול פון קדושה און האט אין אים אויפגעוועקט די נקודה פון וועלכן ס'איז ארויסגעקומען רב שמואל בר שילת.
  5. 30:03 המנ'ס אייניקלעך האבן נישט געקענט זאגן קריאת שמע של שחרית, א קליפה פון זרש'ס עצה צו הענגען מרדכי באלד אינדערפרי; די תנאים זענען געקומען קיין בני ברק אום פסח זיי ארויסצונעמען דערפון.
  6. 37:30 ליל פסח דארף דער טאטע אראפגיין פון זיינע העכסטע מדרגות און דערציילן זיינע קליינע קינדער סיפור יציאת מצרים.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 5:54 ווי אזוי האבן אייניקלעך פון המן געקענט לערנען תורה אין בני ברק, ווען דער אייבערשטער האט געשוואוירן אז ס'וועלן נישט זיין קיין גרים פון עמלק?

    תירוץ: 6:53 זיי זענען געקומען פון תמנע'ס הייליגער נקודה, וואס ווייל זי איז געווען א פילגש האט זיך קיינמאל נישט פארמישט מיט זרע עמלק און איז געבליבן אפגעזונדערט דורך די דורות.

  2. קשיא: 12:59 ווי אזוי איז המן ארויס פון אסתר'ס סעודה שמח, ווען שמחה איז נאר אין קדושה?

    תירוץ: 14:21 די סעודה, וואס איז געמאכט געווארן בקדושה, האט אים ארויסגעצויגן פון זיין טומאה צום גבול פון קדושה, און דארט האט ער געפילט שמחה.

  3. קשיא: 20:00 פארוואס דארף מען זיך מבסם זיין אום פורים עד דלא ידע בין ארור המן לברוך מרדכי?

    תירוץ: 20:14 לויט דעם אר"י הקדוש, א ברכה אויף המן וואס מ'זאגט אין שכרות גיט חיות נאר צום הייליגן ניצוץ אין אים; ווען מ'איז ניכטער קען עס שפייזן זיין קליפה.

  4. קשיא: 29:32 פארוואס האט זרש געגעבן אן עצה צו הענגען מרדכי באלד אינדערפרי, און נישט שפעטער ווען מער מענטשן וואלטן געזען?

    תירוץ: 29:37 דער מדרש זאגט אז זי האט געוואלט מבטל זיין זיין קריאת שמע של שחרית.

  5. קשיא: 34:43 פארוואס קלייבט דער רמב"ם אויס ואחות לוטן תמנע אלס דוגמא פון א פסוק וואס איז גלייך צו שמע ישראל?

    תירוץ: 34:52 ווייל ער זעט אויס דער נידעריגסטער פסוק אין דער תורה, דער זעלבער וואס מנשה האט אויסגעקליבן צו זאגן אז די תורה רעדט פון נישטיגע זאכן.

געדאנקען

  1. 10:30 דער משגיח טייטשט דעם דין פון א פילגש אויף א רוחניות'דיגן אופן: נישט ווי אן אשה וואס ווערט בטל צו איר מאן, בלייבט א פילגש ביי איר אייגענע מציאות, און דערפאר איז תמנע'ס הייליגער חשק דורכגעגאנגען דורך עמלק'ס זרע אן ווערן א חלק דערפון.
  2. 14:40 אסתר'ס סעודה האט פארניכטעט המן דורך אים ארויסציען פון דער טומאה צום ברעג פון קדושה, וואו ער האט נישט געקענט אריינגיין, אזוי אז ער איז געבליבן אן שום יניקה.
  3. 22:52 רב שמואל בר שילת, אן אייניקל פון המן, איז דער וואס האט געזאגט משנכנס אדר מרבין בשמחה, ווייל זיין שורש איז געווען אין דער שמחה וואס המן האט באקומען פון אסתר'ס פסח'דיגער סעודה.
  4. 29:41 דער משגיח פארבינדט בני ברק פון דער הגדה מיט המנ'ס אייניקלעך: די תלמידים וואס האבן נישט געקענט צוקומען צו קריאת שמע של שחרית האבן געטראגן זרש'ס פרואוו אפצושטעלן מרדכי'ס קריאת שמע אינדערפרי, און די תנאים האבן אויסגעקליבן פסח זיי צו באפרייען.
  5. 34:51 דעם רמב"ם'ס צוזאמשטעלן שמע ישראל מיט ואחות לוטן תמנע ווערט די מעשה פון בני ברק: די תנאים האבן אויפגעהויבן די קינדער פונעם פסוק וואס מנשה האט חוזק געמאכט ביז דער מדרגה פון שמע.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 30:49 דער משגיח זאגט, לויט א ספר, אז א איד מוז גלייבן אז אום פסח קען ער ארויסגיין פון זיין טומאה און מיצרים מיט איין מאל, אפילו ווען נעכטן איז ער געווען נידעריג.
  2. 37:30 ליל פסח, זאגט דער משגיח, דארף א גרויסער מענטש אראפגיין פון זיינע הויכע מדרגות און דערציילן זיינע קליינע קינדער סיפור יציאת מצרים, און זיי לערנען אמונה.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אגג, אחשורוש, אליפז, אסתר המלכה, דער הייליגער אר"י, דער רמב"ם, המן, ושתי, זרש, לוטן, מנשה, מרדכי הצדיק, עמלק, עשו, רב יהודה, רב שמואל בר שילת, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, שאול המלך, תמנע

ערכים גרים, יניקה, יציאת מצרים, ליל שמורים, נקודה, עד דלא ידע, קליפה, תשוקה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט