צד א: הנחיצות שהמצות יאפו ע"י יר"ש
קאטאלאג: זמנים פסח נומ׳ 7 פאקעט גייד ז׳ 27 תשס"ז (2006–07) אידיש 31 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די קדושה פון א מצה, אזוי ווי ביי א ספר תורה, קומט פונעם רבונו של עולם דורך א שליח וואס טוט לשמה, און דערפאר דארפן די מצות געבאקן ווערן דורך יראי שמים מיט כוונה און מיט שמחה.
דער משגיח עפנט מיטן חסד לאברהם: אין די דרייסיג טעג פאר פסח נעמט דער רבונו של עולם ארויס אידן פון דער קליפה פון מצרים, יעדן טאג א דרייסיגסטל, און מ'דארף זיך צוגרייטן דערצו מיט זכירת יציאת מצרים און קבלת עול מלכות שמים. ער ברענגט דעם אור החיים אז אין מצרים זענען אידן אריינגעפאלן אין מ"ט שערי טומאה, און פאר משיח וועלן זיי אריינפאלן אין שער הנו"ן, וואו נאר דער כח התורה קען זיי ארויסנעמען; אזוי טייטשט ער דעם רשע אין דער הגדה. ער ערקלערט אז פסח, וואס זיין עונש איז כרת, איז דער יסוד וואס פארבינדט א איד מיטן רבונו של עולם, די צייט פון אמונה, און די מצה איז איר מאכל. דערנאך ווייזט ער פון א סופר, וואס איז נאר א שליח, אז די קדושה הענגט אין דער כוונה לשמה, און ער מוטיגט צו גיין אליין באקן מצות מיט כוונה און שמחה, און עסן אזעלכע מצות א גאנץ פסח, ווייל אין זיי ליגן די זעלבע שמות הקדושים ווי אין מצרים.
ענינים: מצה, מיכלא דמהימנותא · פסח און חודש ניסן
סדר השיעור
-
0:00 דרייסיג טעג ארויסגיין פון מצרים
דער משגיח ברענגט דעם חסד לאברהם אז פון פורים, דרייסיג טעג פאר פסח, נעמט דער רבונו של עולם ארויס אידן יעדן טאג א חלק פון דער קליפה פון מצרים, און ער טייטשט מצרים "מצר ים", וואס פארהאלט די נו"ן שערי בינה. ער זאגט אז מ'דארף זיך צוגרייטן מיט זכירת יציאת מצרים יעדן טאג און קבלת עול מלכות שמים, און בעטן אז דער אייבערשטער זאל בייגן דעם יצר צו זיין עבודה.
-
4:21 די מ"ט שערי טומאה און דער שער הנו"ן
דער משגיח ברענגט דעם אור החיים אז אין מצרים זענען אידן אריינגעפאלן אין מ"ט שערי טומאה, און טייטשט "עבדים היינו" אויף שעבוד צו דער קליפה, און אז פאר משיח וועלן זיי אריינפאלן אין שער הנו"ן, וואו די תורה קען זיי ארויסנעמען. ער טייטשט דעם רשע פון דער הגדה אלס איינער וואס איז אין שער הנו"ן פון אפיקורסות, וואס די תורה פרובירט פונדעסטוועגן ארויסצושלעפן, און ער ברענגט אז יציאת מצרים ווערט דערמאנט פופציג מאל אין דער תורה, קעגן די נו"ן שערים.
-
9:20 פסח איז דער יסוד פון אמונה
דער משגיח ענטפערט אין נאמען פון זיין רבי'ן פארוואס יציאת מצרים ווערט דערמאנט מער ווי פופציג מאל: נאר פופציג זענען לשבח. דערנאך ערקלערט ער מיטן חידושי הרי"ם אז פסח, וואס זיין עונש איז כרת, איז דער יסוד וואס פארבינדט א איד מיטן רבונו של עולם, די צייט פון אמונה; ער רעקאמענדירט דעם ספר שומר אמונים פאר די וואס פילן א חסרון אין אמונה, און רופט די מצה דעם מאכל פון אמונה, אזוי ווי א וויטאמין וואס א דאקטאר גיט.
-
14:48 דער סופר איז א שליח פונעם אייבערשטן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס א סופר טאר זיך נישט זעצן אויף איין באנק מיט דער ספר תורה וואס ער האט געשריבן, און ענטפערט אז דורכן שרייבן לשמה ווערט ער א שליח פונעם רבונו של עולם, און די קדושה קומט פונעם רבונו של עולם. די זעלבע זאך איז ביי תפילין, מזוזות און ציצית, און דערפאר דארף מען זוכן א סופר וואס איז א ירא שמים און אויסגעבן דערויף געלט; ער דערציילט ווי אין סקווער מאכט מען די ציצית מיט די הענט דורך אויסגעקליבענע מענטשן, ווייל א מאשין קען נישט מכוון זיין.
-
21:24 אליין באקן מצות לשמה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח מוטיגט צו גיין אליין באקן מצות, ווייל די קדושה פון דער מצה קומט פון דער כוונה, און ער שילדערט ווי מ'באקט מיט שמחה און מ'זאגט נאכאמאל און נאכאמאל "לשמה". ער ברענגט דעם בני יששכר אויפן דור הפלגה, שטעלט אקעגן א בחור וואס באקט נאכן דאווענען און מקוה מיט ארבעטערינס וואס באקן און שמועסן, און ערקלערט אז די וואס זענען מתיר מאשין מצות פארלאזן זיך אויף ראשונים וואס פארלאנגען נאר שמירה לשמה, וואס איז נישט קיין הידור.
-
25:47 מהודרדיגע מצות א גאנץ פסח און "הא לחמא עניא" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז לויטן חתם סופר און אנדערע איז עסן מצה א גאנץ פסח א מצוה, ער פארגלייכט עס צו סוכה, און דערפאר מוטיגט ער צו עסן די חבורה מצות א גאנצן יום טוב. ער טייטשט "הא לחמא עניא": די זעלבע שמות הקדושים ליגן היינט אין דער מצה ווי אין מצרים, און די גשמיות'דיגע מצה איז נאר אן ענוועלאפ; ער שליסט מיט א חיזוק זיך צוצוגרייטן און מכוון זיין אין די דרייסיג טעג.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דרייסיג טעג ארויסגיין פון מצרים
דער משגיח עפנט מיטן ספר חסד לאברהם, א קבלה ספר: פון פורים, דרייסיג טעג פאר פסח, הייבט דער רבונו של עולם אן ארויסנעמען אידן פון דער קליפה פון מצרים, יעדן טאג א דרייסיגסטל, ביז פסח ביינאכט איז מען אינגאנצן ארויס. מצרים, ערקלערט ער, איז "מצר ים", און ים איז בגימטריא פופציג, די נו"ן שערי בינה וואס מצרים האט פארהאלטן. מ'דארף זיך צוגרייטן דערצו מיט זכירת יציאת מצרים יעדן טאג און קבלת עול מלכות שמים, און בעטן אין דאווענען אז דער אייבערשטער זאל בייגן דעם יצר צו זיין עבודה. א,ג
די מ"ט שערי טומאה און דער שער הנו"ן
פסח איז דער יסוד פון אמונה
אויף דער קשיא פארוואס די תורה דערמאנט יציאת מצרים מער ווי פופציג מאל, ענטפערט דער משגיח אין נאמען פון זיין רבי'ן אז מ'ציילט נאר די מאל וואס זענען לשבח. "לספר" אין דער הגדה מיינט אויך זיי ציילן. ח
פסח, ערקלערט ער, איז דער יסוד פון אלע ימים טובים. פונעם חידושי הרי"ם ווייזט ער אז אזוי ווי כרת ביי חמץ שניידט אפ, אזוי פארבינדט פסח א איד מיטן רבונו של עולם. ס'איז די צייט פון אמונה, און די מצה איז "מיכלא דמהימנותא", אזוי ווי א וויטאמין וואס א דאקטאר גיט פאר שוואכע אויגן. פאר די וואס פילן א חסרון אין אמונה רעקאמענדירט ער דעם ספר שומר אמונים. ט,כ,י
דער סופר איז א שליח פונעם אייבערשטן
דער משגיח פרעגט פארוואס א סופר טאר זיך נישט זעצן אויף איין באנק מיט דער ספר תורה וואס ער אליין האט געשריבן, אז די גאנצע קדושה איז דאך געקומען דורך אים. ער ענטפערט אז דורכן שרייבן לשמה, און זאגן "לשם קדושת השם" ביי יעדן שם, ווערט דער סופר א שליח פונעם רבונו של עולם, און שלוחו של אדם כמותו. די קדושה קומט פונעם אייבערשטן; דער סופר איז ווי א מעיל-מאן וואס ברענגט א בריוו וואס ער האט נישט געשריבן, און ווען ער ענדיגט איז די שליחות אוועק. ל
די זעלבע זאך איז ביי תפילין, מזוזות און ציצית. דערפאר דארף מען זוכן א סופר וואס איז א ירא שמים און נישט קויפן ביי אן אומבאקאנטן, אפילו עס קאסט אסאך געלט. ער דערציילט ווי אין סקווער מאכט מען די ציצית מיט די הענט דורך אויסגעקליבענע מענטשן, ווייל א מאשין קען נישט מכוון זיין.
אליין באקן מצות לשמה
מראי מקומות
תורה
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
אחרונים און חסידות
- א Chesed L'Avraham (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:01
- ד Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 4:27, 5:55
- ט Chiddushei HaRim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:22
- י Shomer Emunim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:22
- מ Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:24
- ע Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 25:56
תפילה און פיוט
- ג Siddur (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:01
- ה לכאורה Haggadah, Avadim Hayinu מפתח אינעם אויסשרייב: 4:27
- ו לכאורה Haggadah, The Four Sons (the rasha) מפתח אינעם אויסשרייב: 5:55
- ז לכאורה Haggadah, Baruch HaMakom (four sons) 6:40 מפתח
- ח לכאורה Haggadah, Avadim Hayinu (kol hamarbeh lesaper) מפתח אינעם אויסשרייב: 9:29
- צ לכאורה Haggadah, Ha Lachma Anya מפתח אינעם אויסשרייב: 28:05
עיקרי הדברים
- 0:47 אין די דרייסיג טעג פאר פסח נעמט דער רבונו של עולם ארויס אידן ביסלעכווייז פון דער קליפה פון מצרים, און מ'דארף זיך צוגרייטן אז מ'זאל זיך לאזן ארויסנעמען.
- 5:53 פאר משיח וועלן אידן אריינפאלן אין שער הנו"ן פון טומאה, און מיטן כח התורה קען מען פון דארט ארויסגיין.
- 11:22 פסח, וואס דער עונש פון חמץ איז כרת, איז דער יסוד פון די ימים טובים און פארבינדט א איד מיטן רבונו של עולם; ס'איז די צייט פון אמונה, און די מצה איז דער מאכל פון אמונה.
- 16:19 א סופר וואס שרייבט לשמה איז א שליח פונעם רבונו של עולם; די קדושה קומט פונעם רבונו של עולם, און דערפאר טאר ער זיך נישט זעצן אויף איין באנק מיט דער ספר תורה וואס ער האט געשריבן.
- 21:24 מצות וואס יראי שמים באקן לשמה מיט כוונה, דביקות און שמחה זענען נישט די זעלבע ווי מצות וואס ווערן געבאקן אן כוונה, אפילו מ'איז יוצא מיט יענע.
- 29:18 די זעלבע שמות הקדושים וואס זענען געווען אין דער מצה וואס אידן האבן געגעסן אין מצרים ליגן היינט אין דער מצה, און דערפאר קען מען זאגן "הא לחמא עניא".
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 5:10 פארוואס וואלטן מיר נאך געווען משועבד צו פרעה, אז פרעה איז שוין לאנג נישטא און מצרים איז שוין לאנג פארלוירן?
תירוץ: 5:32 דער אור החיים טייטשט אז ס'מיינט שעבוד צו דער קליפה פון מצרים, צו די מ"ט שערי טומאה.
-
קשיא: 9:20 אויב יציאת מצרים ווערט דערמאנט פופציג מאל קעגן די נו"ן שערים, פארוואס טרעפט מען מער ווי פופציג מאל אין דער תורה?
תירוץ: 9:33 מ'ציילט נאר די מאל וואס די תורה דערמאנט יציאת מצרים לשבח, און דאס זענען פופציג.
-
קשיא: 16:02 פארוואס טאר א סופר זיך נישט זעצן אויף איין באנק מיט דער ספר תורה וואס ער אליין האט געשריבן, אז די גאנצע קדושה איז דאך געקומען דורך אים?
תירוץ: 16:19 דורכן שרייבן לשמה איז ער געווארן א שליח פונעם רבונו של עולם; די קדושה קומט פונעם רבונו של עולם, און ווען ער האט פארענדיגט איז די שליחות אוועק.
-
קשיא: 23:50 איז א מצה וואס ארבעטערינס באקן בשעת זיי שמועסן אן כוונה די זעלבע ווי א מצה וואס א בחור באקט נאכן דאווענען און מקוה?
תירוץ: 24:17 מ'איז יוצא דערמיט, אבער ס'איז נישט די זעלבע מצה, ווייל די מצה דארף האבן כוונה לשמה.
געדאנקען
- 1:55 מצרים איז "מצר ים": ים איז בגימטריא פופציג, און מצרים איז דאס וואס האט נישט געלאזט אידן צוקומען צו די נו"ן שערי בינה.
- 7:14 דער רשע וואס לייקנט אין יציאת מצרים איז אין שער הנו"ן, וואס איז אפיקורסות; פונדעסטוועגן מיינט "כנגד ארבעה בנים דברה תורה" אז מיט סיפור יציאת מצרים קען מען אפילו אים ארויסשלעפן.
- 9:53 לויט זיין רבי'ן מיינט "לספר" אויך ציילן: ס'איז א מצוה צו ציילן די פופציג מאל וואס די תורה דערמאנט יציאת מצרים לשבח.
- 12:16 די חומרא פון כרת ביי חמץ ווייזט דאס פארקערטע: אזוי ווי כרת שניידט אפ, אזוי פארבינדט פסח א איד מיטן רבונו של עולם.
- 16:52 די ספר תורה איז הייליגער פונעם סופר וואס האט זי געשריבן, ווייל ער איז נאר געווען א שליח, אזוי ווי א מעיל-מאן וואס ברענגט א בריוו וואס ער האט נישט געשריבן; ווען די ארבעט איז פארטיג, איז די שליחות פארענדיגט.
- 29:18 די גשמיות'דיגע מצה איז נאר אן ענוועלאפ פאר די שמות הקדושים וואס ליגן אין איר, און זיי זענען די זעלבע ווי אין דער מצה וואס מ'האט געגעסן אין מצרים; דערפאר קען מען זאגן "הא לחמא עניא".
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 18:42 דער משגיח זאגט אז מ'דארף מהדר זיין צו קריגן א סופר וואס איז א ירא שמים פאר תפילין און מזוזות, און נישט סתם קויפן אן צו וויסן ווער ס'האט זיי געשריבן, אפילו עס קאסט אסאך געלט.
- 21:20 דער משגיח זאגט אז ס'איז א גרויסער ענין צו גיין אליין באקן מצות, מיט כוונה און מיט שמחה.
- 12:58 דער משגיח רעקאמענדירט אז די וואס פילן א חסרון אין אמונה זאלן לערנען דעם ספר שומר אמונים.
- 27:31 דער משגיח זאגט אז ס'איז א גרויסער ענין צו עסן די חבורה מצות, וואס זענען געבאקן לשמה, דעם גאנצן פסח.
- 30:15 דער משגיח רופט אויף צו דאווענען מיט כוונה און זיך צוגרייטן צו פסח די גאנצע דרייסיג טעג.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער בני יששכר, דער הייליגער אור החיים, דער חיד"א, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, פרעה
ערכים אפיקורס, יציאת מצרים, כרת, לשמה, מיכלא דמהימנותא, נ' שערי טומאה, קבלת עול מלכות שמים, קליפה, שליחות, שמות הקדושים, שער החמישים