הלכות והתעוררות באפיית מצה בקדושה ובזריזות

קאטאלאג: זמנים פסח נומ׳ ⁨2⁩ פאקעט גייד ז׳ 27 תשמ"ב (1981–82) אידיש 52 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 52 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז די מצה, דער "מיכלא דמהימנותא", בינדט צו א איד צום רבונו של עולם אזוי ווי חמץ שניידט אים אפ, און ער איז מעורר אז מ'זאל זי באקן מיט זריזות, מיט קדושה און מיט אלע הידורים, און מתפלל זיין אויף דעם.

דער משגיח עפנט מיט דער שמחה מיט וואס אידן באקן מצות, און מיט "ושמרתם את המצות": זריזות איז דער עיקר פון דער מצוה, און פון דעם לערנען חז"ל ארויס זריזות ביי אלע מצוות. די מצה איז דער "מיכלא דמהימנותא" פונעם זוהר; פסח איז דער ראש פון אלע מועדים, פארבונדן מיט אברהם אבינו, דער ראש פון אמונה, און די נאכט פון סיפור יציאת מצרים, וואס איז דער שורש פון דער גאנצער תורה. ווייל מצה איז כמעט די איינציגע מצוה פון אכילה וואס איז געבליבן אין גלות, דארף מען זי טאן מיט אלע הידורים. אין פרילינג, ווען אלץ שפראצט, עפנט די נאכט פון סדר די ברכות פון תורה און יראת שמים. דערנאך רעדט ער פון די פראקטישע זאכן אין היינטיגע בעקעריס: געדונגענע ארבעטער, ריינע הענט און קליידער, רעדן און שפייען, עסן חמץ אין די הפסקות, די ארבל, די נעגל, קאלטע וואסער, און ארויסזאגן "לשם מצות מצוה". ער לויבט חבורות פון ערליכע אידן וואס באקן מיט מקוה און קדושה, דערציילט מעשיות פון די הרגשה פון צדיקים, ערקלערט לויט דעם רדב"ז אז חמץ איז דער יצר הרע, און ענדיגט מיט א מעשה אז מ'דארף אויך מתפלל זיין אויף א כשר'ן פסח.

ענינים: מצה, מיכלא דמהימנותא · זריזות און די ווערט פון צייט

סדר השיעור

  1. 0:00 זריזות און דער מאכל פון אמונה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח עפנט מיט דער שמחה ביים באקן מצות און מיטן מנהג צו שעפן די וואסער מיט שמחה, און לערנט פון "ושמרתם את המצות" אז זריזות איז דער עיקר פון דער מצוה. די מצה איז דער "מיכלא דמהימנותא", ווי א קאפסל מיט א רפואה, און פסח, דער ראש פון די מועדים, איז פארבונדן מיט אברהם אבינו, דער ראש פון אמונה.

  2. 3:46 אברהם אבינו'ס מצות און פסח דער יום טוב פון אמונה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט אז אברהם אבינו האט געבאקן מצות און אז אלע זיינע הצלחות זענען געווען אום פסח, ווייל פסח איז דער יום טוב וואס מ'זאגט איין אמונה דורכן סיפור יציאת מצרים איבער דער מצה. אמונה איז דער ערשטער פון די דברות און דער שורש פון אלע מצוות, ממילא איז מצה א לימוד אויף אלע מצוות.

  3. 7:27 די לעצטע מצוה פון אכילה און די ברכות פון ניסן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט א ספר וואס באקלאגט זיך אויף א שוואכן באקן מצות: אין גלות איז מצה כמעט די איינציגע מצוה פון אכילה וואס איז געבליבן, ממילא דארף זי האבן אלע הידורים. אין פרילינג, ווען די גאנצע טבע שפראצט, עפנט די נאכט פון סדר די ברכות פון תורה, הלכה און יראת שמים, און ער איז מעורר צו האבן א מצה מיט אלע הידורים און זיך נישט פארלאזן אויף געווענליכע מצות פון מארקעט.

  4. 13:33 א שווערע מצוה: זכות, תפילה און לשמה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז מצה איז א שווערע מצוה צו מקיים זיין ווי עס דארף צו זיין, און מ'דארף א זכות, תפילה און צדקה כדי זוכה צו זיין צו א גוטע מצה. ער שילדערט די מצות פון מארקעט וואס ווערן געבאקן דורך געדונגענע ארבעטער אן מסורה, די ריינע הענט יעדע אכצן מינוט, און לייגט אראפ אז מצה דארף געבאקן ווערן לשמה דורך אידן וואס האבן א שייכות דערמיט.

  5. 17:54 דער שיבער, ריינע קליידער און רעדן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט פון א באזוך אין א בעקערי וואו דער שיבער ביים אויוון איז געווען דער רעגולערער ארבעטער פון דער פירמע, און דאס האט אים נישט געפעלן. ער ברענגט פון די פוסקים אז מ'זאל אויסבארשטן די קליידער נאכן עסן איידער מ'גייט באקן, און ער ווארנט אז רעדן ביים באקן קען ברענגען אז מ'זאל ארויסשפייען א ברעקל חמץ אויף דער מצה.

  6. 22:26 הפסקות, ארבל, נעגל און קאלטע וואסער שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח בעט אז די וואס בלייבן ביזן סוף פונעם באקן זאלן אין דער הפסקה נישט עסן קיין חמץ, נאר פסח'דיגע מצה אדער אייער מצה, און ער דערמאנט בקיצור אז די פוסקים האבן זיך געטענהט וועגן אזעלכע מצות. דערנאך רעדט ער פון ארבל וואס רייבן זיך מיט אלטן טייג אויף נייע מצות, אפשניידן די נעגל, וואשן מיט קאלטע וואסער, און בלוט פון די הענט וואס מאכט דעם טייג חמץ'דיג גלייך.

  7. 27:30 אלץ קאלט האלטן און דער כח פון דיבור שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערמאנט די מארמאר טישן פונעם חתם סופר און איז מעורר אז אלץ זאל זיין אזוי קאלט ווי מעגליך, מ'זאל נישט האלטן די וואלגער-הילצער נעבן אויוון, און נישט קלאפן מיט די שטעקלעך, וואס מאכט שפאלטן וואו טייג בלייבט. דערנאך ערקלערט ער דעם גרויסן כח פונעם דיבור פון א איד, אזוי ווי ביי הקדש, און דערפאר זאל מען ביים באקן ארויסזאגן מיטן מויל "לשם מצות מצוה".

  8. 31:07 לשם מצוה, נאכאמאל און נאכאמאל שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם זוהר אז א הויז וואס מ'האט געבויט מיטן מויל לשם עבודה זרה ווערט געשלאגן מיט צרעת, און דעם בני יששכר אז דער דור הפלגה האט איבערגעחזרט "הבה" כדי צו שטארקן זייער כוונה; אזוי אויך זאל מען זאגן "לשם מצוה" אסאך מאל. ער ערקלערט פארוואס מ'נוצט נישט קיין מאשין מצות ביים סדר, לויבט דאס באקן פון די בחורים, און זאגט אז דער גלות האט שוואך געמאכט געוויסע מצוות, אבער דער רבונו של עולם נעמט אן וואס אידן טוען.

  9. 35:50 חבורות, מקוה און די הרגשה פון צדיקים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח באגריסט חבורות פון ערליכע אידן וואס באקן זייערע אייגענע מצות, און דערמאנט דעם מנהג צו גיין אין מקוה פארן באקן. ער דערציילט פון א תלמיד פונעם לעכאוויטשער וואס האט נישט געוואלט עסן פלייש ווייל דער שוחט איז נישט געגאנגען אין מקוה, און פון רבי אברהם סלאנימער וואס האט געשפירט אז די טעלער זענען נישט געטובלט, און ברענגט די משנה אין חגיגה וועגן מדריגות אין טהרה.

  10. 42:08 מצה בינדט צו, חמץ שניידט אפ שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז מ'זאל זיך היטן פון ליידיגע רייד און ליצנות ביים באקן, ווייל די מצה זאפט איין וואס מ'רעדט איבער איר. די מצה דארף מען היטן פון גנבים, די כוחות פונעם שטן; חמץ שניידט אפ א איד פונעם רבונו של עולם, און מצה בינדט אים צו. ער ברענגט דעם רדב"ז וואס ערקלערט די גרויסע חומרא פון חמץ ווייל חמץ איז דער יצר הרע.

  11. 47:04 די חומרות פון פסח און מתפלל זיין שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט פון דער התלהבות פונעם וויזשניצער רבי'ן ביי בדיקת חמץ, זאגט אז מ'טאר נישט לאכן פון די וואס האלטן חומרות אום פסח, און ברענגט דעם בני יששכר, און ער דערציילט א מעשה פונעם סאטמארער רב פון א צדיק וואס האט געפונען א ווייץ אין זיין זופ טראץ זיין גאנצער אכטונג, און מ'האט אים געענטפערט מן השמים אז ער האט נישט מתפלל געווען. ער ענדיגט מיט א בקשה צו געבן צדקה און מתפלל זיין פארן באקן, און מיט א ברכה פאר א כשר'ן און פרייליכן פסח.

דער שיעור, אויסגעשריבן

זריזות און דער מאכל פון אמונה

0:07

דער משגיח עפנט מיט דער שמחה מיט וואס אידן באקן מצות, און ברענגט פונעם יסוד יוסף דעם מנהג צו שעפן די וואסער מיט גרויס שמחה. פון "ושמרתם את המצות" לערנען חז"ל אז מ'טאר א מצוה נישט לאזן חמץ'דיג ווערן, ממילא איז זריזות א חלק פונעם עצם פון באקן מצות, און אזוי ווי מ'האט מצות אזוי האט מען מצוות א גאנץ יאר. ג,א

2:31

דער זוהר רופט די מצה "מיכלא דמהימנותא". ווי א קאפסל פון דער אפטייק זעט מען נאר מעל מיט וואסער; אינעווייניג איז אמונה. ב

אברהם אבינו'ס מצות און פסח דער יום טוב פון אמונה

3:51

אברהם אבינו, דער ראש פון אמונה, האט געבאקן מצות, און ווי דער מדרש און דער פיוט נאך דער הגדה ווייזן, זענען זיינע הצלחות געווען אום פסח. פסח זאגט איין אמונה דורכן סיפור יציאת מצרים איבער דער מצה, דער "לחם עוני" וואס מ'זאגט דערויף אסאך. אמונה, "אנכי ה'", איז דער ראש פון די מצוות, און ווי די גמרא זאגט "צדיק באמונתו יחיה" שטייען אלע אויף איר; ממילא איז מצה א לימוד אויף אלע מצוות. ד,ה,ו,ט,כ

די לעצטע מצוה פון אכילה און די ברכות פון ניסן

7:27

דער משגיח ברענגט א ספר וואס באקלאגט זיך אויף א שוואכן באקן: פון אלע מצוות פון אכילה פונעם בית המקדש איז כמעט נאר מצה געבליבן, ממילא קומט איר אלע הידורים. יציאת מצרים, שרייבט דער רמב"ן, איז דער שורש פון דער גאנצער תורה. ל

9:03

אין פרילינג, ווען די פארמערס באוואסערן די פעלדער, דארף א איד באוואסערן זיין אמונה. יצחק'ס ברכה איז געווען ערב פסח, און דער מדרש טייטשט "דגן" הלכה און "תירוש" אגדה: פון דער מצה קומט הלכה, פון די ארבע כוסות יראת שמים. דערפאר איז ער מעורר צו האבן א מצה מיט אלע הידורים, נישט פון מארקעט. מ,נ,ס

א שווערע מצוה: זכות, תפילה און לשמה

13:55

מצה, זאגט דער משגיח, איז א שווערע מצוה צו מקיים זיין ווי עס דארף צו זיין; מ'דארף א זכות, און מ'זאל מתפלל זיין און געבן צדקה אויף א גוטע מצה. די מצות פון מארקעט באקן אפט געדונגענע ארבעטער אן מסורה און אן א ווארעמקייט פאר אידישקייט, בשעת די הענט דארפן זיין ריין יעדע אכצן מינוט און דאס באקן לשמה, דורך אידן וואס האבן א שייכות דערמיט. די שיטה אז א גוי מעג באקן אונטער השגחה איז נישט דער פסק.

דער שיבער, ריינע קליידער און רעדן

17:58

דער משגיח איז אמאל געגאנגען מיט א גרופע בני תורה באקן, און דער שיבער ביים אויוון, דער רעגולערער ארבעטער פון דער פירמע, האט אים נישט געפעלן; דער בעל הבית האט נישט געוואוסט וואס צו ענטפערן. דערנאך ברענגט ער פון די פוסקים אז מ'זאל נאכן עסן אויסבארשטן די קליידער פארן באקן, ווייל ברעקלעך קענען אראפפאלן. אויך רעדן ביים באקן איז א חשש: מענטשן שפייען ביים רעדן, און א ברעקל חמץ קען פאלן אויף דער מצה.

הפסקות, ארבל, נעגל און קאלטע וואסער

22:26

דער משגיח בעט אז די וואס בלייבן ביזן סוף זאלן אין דער הפסקה נישט עסן קיין חמץ, נאר פסח'דיגע מצה אדער אייער מצה, וואס די פוסקים האבן זיך וועגן דעם געטענהט, כאטש עס איז נישטא קיין חשש חמץ.

24:25

די ארבל זאלן זיין ארויפגעקאשערט, ווייל זיי רייבן אלטן טייג אויף נייע מצות. די נעגל זאל מען אפשניידן, אז מ'זאל זיי גרינגער ריינמאכן, און די הענט וואשן מיט קאלטע וואסער. אויב א האנט בלוטיגט טאר מען נישט קנעטן: בלוט מאכט דעם טייג חמץ'דיג גלייך.

אלץ קאלט האלטן און דער כח פון דיבור

27:30

דער חתם סופר האט גענוצט מארמאר טישן ווייל מארמאר איז קאלט. מ'זאל נישט האלטן די וואלגער-הילצער נעבן אויוון, און נישט קלאפן מיט די שטעקלעך, ווייל אין די שפאלטן בלייבט טייג. דער דיבור פון א איד האט א גרויסן כח, ווי דער רמב"ם ווייזט ביי הקדש, ממילא זאל מען, ווי די פוסקים שרייבן, ארויסזאגן מיטן מויל "לשם מצות מצוה".

לשם מצוה, נאכאמאל און נאכאמאל

31:15

דער זוהר ערקלערט "ונתתי נגע צרעת" אויף א הויז וואס מ'האט געבויט מיטן מויל לשם עבודה זרה, וואס האט א רוח טומאה און מ'דארף עס צעברעכן. דער בני יששכר ברענגט אז דער דור הפלגה האט איבערגעחזרט "הבה" כדי עס זאל מער ווירקן; אזוי זאל מען זאגן "לשם מצוה" אסאך מאל. דערפאר נוצט מען נישט ביים סדר קיין מאשין מצות, וואס זענען נישט געבאקן לשמה. פ,צ,ק,ר

34:47

דער גלות האט שוואך געמאכט געוויסע מצוות; אידן טוען דאס בעסטע, און דער רבונו של עולם נעמט עס אן.

חבורות, מקוה און די הרגשה פון צדיקים

36:01

ווי מ'זעט פון די טענות פונעם משנה ברורה, איז דאס באקן מצות קיינמאל נישט געווען שלימות, דערפאר באגריסט דער משגיח חבורות פון ערליכע אידן וואס באקן זייערע אייגענע מצות, און דעם מנהג אז די באקער גייען פריער אין מקוה. ש

37:41

צדיקים האבן אזעלכע זאכן געשפירט: א תלמיד פונעם לעכאוויטשער האט נישט געגעסן פלייש ווייל דער שוחט איז נישט געגאנגען אין מקוה, און רבי אברהם סלאנימער האט פלוצלינג געפרעגט צי דעם בעל הבית'ס טעלער זענען געטובלט. על פי הלכה מעג עס זיין כשר, אבער ס'איז פאראן מדריגות, ווי די משנה אין חגיגה ווייזט. ת

מצה בינדט צו, חמץ שניידט אפ

43:03

די מצה, דער "לחם עוני" וואס מ'זאגט דערויף אסאך, זאפט איין די רייד וואס מ'רעדט איבער איר, ממילא דארף מען זיך היטן פון ליצנות ביים באקן. "ושמרתם" מיינט זי היטן פון גנבים, די כוחות פונעם שטן. חמץ שניידט אפ א איד פונעם רבונו של עולם; א כשר'ע מצה בינדט אים צו. ו,א

45:10

דער רדב"ז פרעגט פארוואס מ'איז אזוי מחמיר ביי חמץ, און ענטפערט אז חמץ איז דער יצר הרע; דא איז דער רמז גופא דער פשט. אא

די חומרות פון פסח און מתפלל זיין

48:12

פסח איז דער מקום פאר חומרות, און ווי דער בני יששכר זאגט, טאר מען נישט לאכן פון די וואס האלטן זיי. פונדעסטוועגן דארף מען אויך מתפלל זיין, ווי דער סאטמארער רב האט געלערנט. אב

49:49

א צדיק האט אויסגעריינט און געהאלטן יעדע חומרא, און דערנאך געפונען א ווייץ אין זיין זופ. מן השמים האט מען אים געענטפערט אז ער האט נישט מתפלל געווען, און א פויגל האט אראפגעלאזט דעם ווייץ דורכן קוימען. דער משגיח ענדיגט מיט א בקשה צו געבן צדקה און מתפלל זיין פארן באקן.

מראי מקומות

תורה

  1. א Shemos 12:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:07, 43:03
  2. ז Shemos 13:14 5:37 טעקסט מפתח
  3. ט Shemos 20:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:51
  4. מ Bereishis 27:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:03
  5. צ Vayikra 14:34 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:15
  6. ר לכאורה Bereishis 11:3-4 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:15

משנה

  1. ת לכאורה Chagigah 2:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 37:41

תלמוד בבלי

  1. ו Pesachim 115b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:51, 43:03
  2. כ Makkos 24a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:51

מדרש

  1. ד Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 3:51
  2. נ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 9:03
  3. ס Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 9:03

זוהר און קבלה

  1. ב Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 2:31
  2. י Zohar (מקום נישט באשטימט) 6:11 מפתח
  3. פ Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 31:15

ראשונים

  1. ח לכאורה Sefer HaMitzvos, positive commandment 1 5:46 מפתח
  2. ל לכאורה Ramban, end of Parshas Bo (Shemos 13:16) מפתח אינעם אויסשרייב: 7:27

אחרונים און חסידות

  1. ג Yesod Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:07
  2. ק Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 31:15
  3. ש Mishnah Berurah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 36:01
  4. אא Teshuvos Radbaz (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:10
  5. אב Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:12

תפילה און פיוט

  1. ה לכאורה Haggadah, piyut Vayehi Bachatzi Halaylah מפתח אינעם אויסשרייב: 3:51

אנדערע

  1. ע Avos d'Rabbi Nosson (מקום נישט באשטימט) 11:38 מפתח

עיקרי הדברים

  1. 0:55 פון "ושמרתם את המצות" לערנט דער משגיח אז זריזות איז א חלק פונעם עצם פון באקן מצות, און דערפון לערנען חז"ל ארויס זריזות ביי יעדע מצוה.
  2. 2:31 די מצה איז א מאכל פון אמונה; די מצה וואס מ'זעט איז נאר א קאפסל, און אינעווייניג איז אמונה, דער שורש פון אלע מצוות.
  3. 8:04 ווייל מצה איז כמעט די איינציגע מצוה פון אכילה וואס איז געבליבן אין גלות, דארף מען זי באקן מיט אלע הידורים און מיט גרויס אנשטרענגונג.
  4. 15:24 מצה דארף געבאקן ווערן לשמה דורך אידן וואס האבן א שייכות דערמיט; מצות וואס ווערן געבאקן דורך געדונגענע ארבעטער אן מסורה, אדער דורך א מאשין, פעלט דאס.
  5. 44:45 חמץ איז דער יצר הרע וואס שניידט אפ א איד פונעם רבונו של עולם, און א כשר'ע מצה בינדט אים צו צום רבונו של עולם.
  6. 14:33 חוץ פון דער גאנצער אכטונג דארף מען מתפלל זיין און געבן צדקה כדי זוכה צו זיין צו כשר'ע מצות און א כשר'ן פסח.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 7:27 פארוואס איז א ספר אזוי שטארק מעורר אז מצה זאל געבאקן ווערן מיט אלע הידורים?

    תירוץ: 8:04 ווייל פון אלע מצוות פון אכילה פונעם בית המקדש איז אונז כמעט נאר די מצוה פון מצה געבליבן, ממילא טאר מען זי נישט מזלזל זיין.

  2. קשיא: 31:12 פארוואס ווערט א הויז וואס מ'האט געבויט מיטן מויל לשם עבודה זרה געשלאגן מיט צרעת און צעבראכן?

    תירוץ: 31:23 זייערע רייד האבן אריינגעצויגן א רוח טומאה וואס גייט קיינמאל נישט ארויס, און דער רבונו של עולם וויל נישט אז אידן זאלן וואוינען אין אזא הויז.

  3. קשיא: 32:23 פארוואס האט דער דור הפלגה געזאגט "הבה" נאכאמאל און נאכאמאל?

    תירוץ: 32:38 כאטש איינמאל איז גענוג, האט דאס איבערחזרן געשטארקט די ווירקונג פון זייער כוונה, און פון דעם דארף מען לערנען צו מוסיף זיין קדושה דורך זאגן "לשם מצוה" אסאך מאל.

  4. קשיא: 43:47 פון וועמען דארף מען היטן די מצות, אזוי ווי "ושמרתם את המצות" פאדערט?

    תירוץ: 43:59 פון גנבים: דער שטן מיט זיינע חיילות, וואס ווילן מקלקל זיין די מצה און זי מאכן חמץ'דיג.

  5. קשיא: 45:10 פארוואס זענען די חכמים אזוי שטארק מחמיר ביי חמץ, מיט בדיקה, ביטול, שריפה און אז עס ווערט נישט בטל אפילו במשהו, נישט אזוי ווי ביי אנדערע איסורים?

    תירוץ: 45:51 דער רדב"ז ענטפערט אז חמץ איז דער יצר הרע, וואס מ'דארף אים ארויסטרייבן וויפיל מ'קען נאר.

מעשיות

  1. 17:54 דער שיבער אין דער בעקערי

    דער משגיח איז אמאל געגאנגען מיט א שיינע גרופע בני תורה באקן מצות ערב פסח אין א בעקערי. דער וואס האט אריינגעשטעלט די מצות אינעם אויוון איז געווען דער רעגולערער ארבעטער פון דער פירמע, וואס איז דארט געווען אנגעשטעלט די גאנצע צייט פאר פסח. עפעס האט אים נישט געפעלן, האט ער געפרעגט דעם בעל הבית צי ער איז א איד, און יענער האט געזאגט יא. ווען דער משגיח האט ווייטער געפרעגט, האט דער בעל הבית געזאגט אז ער ווייסט נישט.

  2. 37:41 דער תלמיד פונעם לעכאוויטשער און דאס פלייש

    א גרויסער תלמיד פונעם לעכאוויטשער, א געהויבענער איד, איז אמאל געקומען אין א שטאט און מ'האט אים געגעבן פלייש אויף שבת, אבער ער האט עס נישט געוואלט עסן. ער האט נישט געזאגט אז דאס פלייש איז טריף; ער האט געשפירט אז דער שוחט האט געדארפט גיין אין מקוה און איז נישט געגאנגען, און דאס איז אריין אין פלייש.

    אין דער מעשה: רבי מרדכי לעכאוויטשער, דער סלאנימער רבי

    דערציילט אין נאך 4 שיעורים ←

  3. 38:33 רבי אברהם סלאנימער און די טעלער

    אין ירושלים, ווען אלע אידן האבן געהאט בערד, איז געווען איין איד אן א בארד וועמען רבי אברהם סלאנימער האט געהאלטן פאר אן ערליכן איד, און ער האט אים געזאגט אז ער וויל עסן א סעודה ביי אים. אינמיטן דער סעודה, בשעת'ן שמועסן, האט דער סלאנימער פלוצלינג געפרעגט דעם בעל הבית צי די טעלער זענען געטובלט. ס'האט זיך ארויסגעשטעלט אז איין טעלער איז געקומען פון אן אנדער איד, א חסידישער איד מיט א לאנגע בארד, וואס האט עס נישט געטובלט און זיך פארלאזט אויף א קולא. דער משגיח שטעלט זיי אקעגן: איינעם וועט מען פרעגן אויף יענער וועלט וואו איז דיין בארד, און דעם אנדערן וואו איז דער איד הינטער דיין בארד.

    אין דער מעשה: דער בית אברהם פון סלאנים, זבולון, ר' לייב אסאפסקי

    דערציילט אין נאך 6 שיעורים ←

  4. 49:35 דער צדיק וואס האט געפונען א ווייץ אין זופ

    דער משגיח דערציילט א מעשה וואס ער האט געהערט פונעם סאטמארער רב, פון א גרויסן צדיק וואס האט ביי זיך באשלאסן צו האבן א פסח אינגאנצן אן חמץ. ער האט אויסגעריינט, געכשר'ט, געשייערט און גענומען די גרעסטע חומרות, און ער האט געגעסן זיין מצה ביים סדר מיט צופרידנהייט. דערנאך האט מען געפונען א ווייץ שווימען אין זיין זופ, און ער איז געווארן גאר צעטומלט. ער האט געמאכט א שאלת חלום פארוואס דאס איז אים געקומען נאך זיין גאנצער ארבעט, און ווי אזוי עס האט פאסירט. מ'האט אים געענטפערט אז ער האט אלץ געטון אבער נישט מתפלל געווען אויף א כשר'ן פסח, און אז א פויגל האט אראפגעלאזט א ווייץ דורכן קוימען אין זיין טאפ.

    אין דער מעשה: דער סאטמארער רב, דער קלויזנבורגער רבי

    דערציילט אין נאך 6 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 2:15 ווייל מצה איז דער מאכל פון אמונה, און אמונה איז דער שורש פון אלע מצוות, איז "ושמרתם את המצות" לייענען "מצוות" נישט סתם א גלייכווארט: די מצה האלט טאקע אין זיך אלע מצוות, און אזוי ווי מ'האט מצות אזוי וועט מען האבן מצוות א גאנץ יאר.
  2. 2:41 די מצה וואס מ'זעט איז ווי א קאפסל פון דער אפטייק: מ'זעט נאר מעל מיט וואסער, די אויסנווייניגסטע שאל, און דער אמת'ער אינהאלט אינעווייניג איז אמונה.
  3. 8:55 דער פרילינג פון ניסן, ווען די פארמערס באוואסערן זייערע פעלדער און אלץ שפראצט, איז די צייט פאר א איד צו באוואסערן זיין אמונה, און די מצה און די ארבע כוסות ברענגען אראפ הלכה און יראת שמים פאר א גאנץ יאר.
  4. 31:23 אזוי ווי א דיבור מיטן מויל לשם עבודה זרה ציט אריין א רוח טומאה אין א הויז, אזוי ציט א דיבור "לשם מצוה" אריין קדושה אין דער מצה, און וואס מער מ'זאגט עס אלץ מער, אזוי ווי דער דור הפלגה האט איבערגעחזרט "הבה".
  5. 43:03 די מצה זאפט איין די רייד וואס מ'רעדט בשעת'ן באקן: אזוי ווי זי זאפט איין דעם סיפור יציאת מצרים, אזוי קען זי חלילה איינזאפן דברי ליצנות.
  6. 46:15 מיטן רדב"ז זאגט דער משגיח אז ביי חמץ איז דער רמז גופא דער פשט: ביי אנדערע מצוות איז דער יצר הרע א רמז, אבער ביי חמץ איז ער דער טעם פון איר חומרא.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 12:38 דער משגיח איז מעורר צו האבן מצות געבאקן מיט אלע הידורים, און זיך נישט פארלאזן אויף געווענליכע מצות פון מארקעט.
  2. 22:26 ער בעט אז די וואס בלייבן דורכן גאנצן באקן זאלן אין דער הפסקה נישט עסן קיין חמץ, נאר פסח'דיגע מצה אדער אייער מצה.
  3. 30:30 ער בעט אז די באקער זאלן ארויסזאגן מיטן מויל "לשם מצות מצוה" ווען זיי הייבן אן, און עס זאגן אסאך מאל.
  4. 42:51 ער בעט אז מ'זאל זיך היטן פון ליידיגע רייד און ליצנות בשעת'ן באקן מצות.
  5. 51:59 ער איז מעורר צו געבן צדקה און מתפלל זיין פארן באקן אז די מצות זאלן זיין טאקע כשר.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דער אהבת ישראל, דער בית אברהם פון סלאנים, דער בני יששכר, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער סאטמארער רב, דער רדב"ז, דער רמב"ם, דער רמב"ן, יעקב אבינו, יצחק אבינו, רבי מרדכי לעכאוויטשער

ערכים זריזות, יציאת מצרים, יצר הרע, ליצנות, לשמה, מיכלא דמהימנותא, רבונו של עולם, שאלת חלום

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט