מה "הים ראה וינס"? "וינס ויצא החוצה." (ט"ו בשבט)
קאטאלאג: פרשת השבוע בשלח נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 9 תשל"ג (1972–73) אידיש 1 שעה 7 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז דער ים האט זיך געשפאלטן ווען ער האט געזען דעם ארון פון יוסף, ווייל יוסף, וואס איז אנטלאפן איידער ער האט פארלוירן זיין בחירה, ווייזט אז די גאולה איז צעטיילט אין צוויי, און אז כלל ישראל, אזוי ווי א בוים אין ט"ו בשבט, שטארבט קיינמאל נישט אפ.
דער משגיח פרעגט פארוואס די תורה חזרט איבער אין פרשת בשלח אז משה האט גענומען די עצמות פון יוסף, און ער ענטפערט מיטן מדרש אז דער ים איז אנטלאפן ווען ער האט געזען דעם ארון פון יוסף. דער ים האט געהאט א תנאי פון ששת ימי בראשית זיך צו שפאלטן פאר די גאולה שלמה, און ווען ער האט געשפירט אז ס'איז נאך נישט די צייט, האט ער נישט געוואלט. דער אייבערשטער האט צעטיילט די גאולה אין צוויי, אזוי ווי א יחץ, ווייל אידן זענען געשטאנען ביים מ"ט שער הטומאה. יוסף, וועמענס נאמען איז מרמז אויף א צווייטע גאולה, איז דער סימן דערפון; און אזוי ווי יוסף איז אנטלאפן ווען ער האט שוין מער נישט געקענט אויסהאלטן, אזוי האט דער אייבערשטער ארויסגענומען די אידן איידער זיי האבן פארלוירן די בחירה. דערנאך ערקלערט ער פארוואס יוסף האט משביע געווען די ברידער, אלס א המשך פון כיבוד אב פאר יעקב. לכבוד ט"ו בשבט מאלט ער אפ דעם בוים וואס זיין חיות בלייבט אין די ווארצלען דורכן ווינטער: כלל ישראל און יעדער איד שטארבן קיינמאל נישט אפ. צום סוף מאנט ער אז אידן זאלן בלייבן ווי די פריערדיגע פירות פונעם אילן, און גיין אין די וועגן פון די עלטערן.
ענינים: קריעת ים סוף און דער מן · ט"ו בשבט · נצח ישראל
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס די עצמות יוסף ווערן דערמאנט אין בשלח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס די תורה חזרט איבער אין בשלח אז משה האט גענומען די עצמות יוסף, און ענטפערט אז דאס געהערט צו קריעת ים סוף, ווייל דער מדרש זאגט אז דער ים האט געזען דעם ארון פון יוסף. דערנאך פרעגט ער פארוואס דער ים האט בכלל געדארפט דעם ארון, אז ער איז באשאפן געווארן מיט א תנאי זיך צו שפאלטן.
-
4:41 דער ערשטער תנאי פונעם ים און דער נאמען יוסף
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז דער ים האט זיך אומגעקערט "לתנאו הראשון", און פרעגט פארוואס דאס שטייט ערשט ווען דער ים איז צוריק געווארן א ים. דערנאך ברענגט ער דעם מדרש אז די נעמען פון די שבטים זענען מרמז אויף די גאולה, און אז דער נאמען יוסף דערמאנט דעם פסוק אין ישעיה "יוסיף ה' שנית ידו", מיטן רד"ק וואס איז מסביר א צווייטע גאולה און א צווייטע קריעת ים.
-
8:48 א גאולה צעטיילט אין צוויי, אזוי ווי א יחץ שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח מערקט אן אז נאר דער נאמען יוסף רעדט פון א גאולה וואס וועט ערשט קומען. ער ערקלערט, לויטן אריז"ל, אז אידן זענען געווען ביים מ"ט שער הטומאה און האבן נישט געקענט בלייבן לענגער, דערפאר איז די גאולה צעטיילט געווארן אזוי ווי א יחץ: די קלענערע העלפט אין מצרים, און די גרעסערע העלפט באהאלטן פאר משיח, ווען די גאנצע בריאה וועט זינגען.
-
13:48 פארוואס דער ים האט זיך געווערט, און וואס ער האט געזען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער ים'ס תנאי איז געווען זיך צו שפאלטן פאר די גאולה שלמה, דערפאר האט ער געשפירט אז ס'איז נאך נישט די צייט און האט זיך געווערט. דער אייבערשטער האט אים געזאגט אז ער מוז צעטיילן די גאולה אין צוויי; דער ים האט געזען דעם ארון פון יוסף, א סימן אז די גאולה איז צעטיילט, און האט זיך געשפאלטן. דערמיט איז מתורץ פארוואס דער מדרש זאגט "לתנאו הראשון" ערשט ווען ער האט זיך צוריק פארמאכט: זיין תנאי דארף נאך מקוים ווערן.
-
19:53 "וינס ויצא החוצה": דער נסיון פון יוסף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח טייטשט "הים ראה וינס" אז דער ים האט געזען ווי יוסף איז אנטלאפן פון זיין נסיון. יוסף איז געווען א בחור פון זיבעצן יאר, אליין אין א פרעמדע שטאט, און מ'האט אים געפרואווט יעדן טאג א גאנץ יאר; ווען זיינע כוחות האבן זיך אויסגעלאזט און ער האט געהאלטן ביים פארלירן זיין בחירה, האט דער אייבערשטער אים געהאלטן און ער איז אנטלאפן. מדה כנגד מדה האט דער אייבערשטער ארויסגענומען די אידן איידער זיי האבן פארלוירן די בחירה ביים מ"ט שער, און דער משגיח לערנט ארויס א הבטחה אז קיין איד קען נישט אזוי טיף אראפפאלן.
-
27:00 יעקב אבינו ביים ים און די שבועה פון יוסף
דער משגיח ברענגט דעם זוהר אז "ישראל" וואס האט געזען די יד הגדולה ביים ים איז יעקב אבינו, און פרעגט פארוואס דווקא יעקב. דערנאך פרעגט ער אויף רש"י פארוואס יוסף האט משביע געווען די ברידער און נישט זיינע קינדער, און פארוואס יוסף האט געענטפערט אויף יעקב'ס בקשה ער זאל אים נישט באגראבן אין מצרים "אנכי אעשה כדברך", וואס זעט אויס ווי נישט קיין דרך ארץ.
-
32:15 דעם זון'ס עצמות און כיבוד אב פאר יעקב
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז יוסף איז אנגערופן געווארן "עצמות" בחייו ווייל ער האט געשוויגן ווען די ברידער האבן געזאגט "עבדך אבינו". ער ערקלערט אז א זון איז א המשך פונעם טאטן, ממילא זענען יוסף'ס עצמות געווען א חלק פון יעקב; יוסף האט צוגעזאגט מער ווי יעקב האט געבעטן, אז אויך זיינע אייגענע עצמות וועלן נישט בלייבן אין מצרים, און ער האט משביע געווען די ברידער, וואס זענען מער מחויב געווען אין כיבוד יעקב ווי זיינע קינדער. מיט דעם וואס ער האט זיך אליין אנגערופן "עצמות" האט ער מדגיש געווען אז ס'איז אים נאר געגאנגען אין דעם טאטנס כבוד, און ער לייגט צו אז א רושם פון דעם חיות פון דער נשמה בלייבט אין די ביינער.
-
43:36 ט"ו בשבט: חיות באהאלטן אין די ווארצלען שטייט אינעם קאטאלאג
לכבוד ט"ו בשבט ערקלערט דער משגיח די מחלוקת צי ראש השנה לאילנות איז אין א' שבט אדער אין ט"ו שבט: בית שמאי, וואס זענען געווען שארפער, האבן עס געשפירט פריער. ער פארבינדט די וואכן וואס מ'לייענט וועגן די מכות מיטן אנהייב פון דער גאולה, און מאלט אפ ווי אין שבט הייבט זיך אן דער זאפט צו רירן אין די ווארצלען פון א בוים וואס זעט אויס טויט אונטערן שניי, און גרייט זיך צו צו ניסן.
-
49:34 "כימי העץ ימי עמי": כלל ישראל שטארבט נישט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם נביא וואס גלייכט די טעג פון זיין פאלק צו די טעג פון א בוים. ווען די אומות און אפילו אידן אליין זאגן אז דאס אידישע פאלק איז טויט, איז דער בוים אין ט"ו בשבט א לעבעדיגער עדות אז זיין חיות איז געבליבן, און די ברכה אויף פירות איז א דאנק דעם אייבערשטן פאר דעם עדות. ער רעכנט אויס די קייט פון ימים טובים וואס גייט פון שבט ביז שבועות.
-
54:35 נצח ישראל: יעקב לעבט אין די עצמות יוסף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז דוד מלך ישראל, אליהו הנביא און נצח ישראל זענען קיינמאל נישט געשטארבן. ער קומט צוריק צום ים וואס האט געזען דעם ארון פון יוסף: די עצמות פון יוסף האבן געטראגן דעם חיות פון יעקב אבינו, א סימן אז כלל ישראל שטארבט נישט, דערפאר האט זיך דער ים געמוזט שפאלטן. ער ווענדט עס צו צו יעדן איד וואס שפירט אז ער איז אפגעשטארבן אין עבודת ה': אין ט"ו בשבט זאל ער זיך מנחם זיין אז אונטערן שניי לעבן זיינע ווארצלען.
-
58:52 דער אידישער אילן און פירות למינו
דער משגיח ערקלערט אז די צוויי שמות צוזאמען זענען בגימטריא "אילן", פון וועלכן אלע אידישע נשמות שטאמען, און קיין איד קען נישט אפגעשניטן ווערן דערפון. די פירות פונעם אידישן אילן דארפן וואקסן "למינו", אויסזען ווי די פירות פון די פריערדיגע יארן; ער ווארנט פון די פרעמדע קולטורן אין אמעריקע און פון דעם טענה אז היינטיגע פירות מעגן אויסזען אנדערש.
-
1:02:32 "אלקי אבי": דער סימן ווער עס געהערט צום אילן
דער משגיח ברענגט פון דער שירה "אלקי אבי" און דעם יסוד אז די תורה ווערט נישט געטוישט, און דעם דברי חיים אז פאר משיח וועלן רוב מנהיגים זיין פונעם ערב רב. דער פשוטער סימן ווער עס געהערט צום אילן איז ווער עס פירט זיך אין די וועגן פון די טאטעס אן נייע סטאנדארטן. ער שליסט מיט די עצמות יוסף: די וואס טראגן מיט זיך די ווארעמקייט פון יעקב אבינו וועלן אריבערגיין דעם ים פון חבלי משיח און ווערן איינגעפלאנצט אין זייער לאנד.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס די עצמות יוסף ווערן דערמאנט אין בשלח
דער משגיח עפנט מיטן פסוק אז משה האט גענומען די עצמות יוסף, און פרעגט וואס טוט דאס דא: די שבועה האט מען שוין פריער דערמאנט, און ס'קומט נישט צו קיין נייע ידיעה. ער ענטפערט אז דאס איז א חלק פון קריעת ים סוף, ווייל דער מדרש זאגט אז דער ים האט געזען דעם ארון פון יוסף. ממילא דארף מען וויסן אז די עצמות זענען מיטגעגאנגען. א,ב
דער ערשטער תנאי און דער נאמען יוסף
א גאולה צעטיילט אין צוויי
ביי אלע אנדערע שבטים רעדט זיך פון גאולת מצרים; נאר ביי יוסף רעדט זיך פון א גאולה וואס וועט ערשט קומען. דער משגיח ערקלערט לויטן אריז"ל: אידן האבן געדארפט זיין אין מצרים פיר הונדערט יאר, נאר זיי זענען אריינגעפאלן אין מ"ט שערי טומאה און האבן מער נישט געקענט בלייבן קיין איין מינוט, ממילא איז מען ארויס פריער, און דאס וואס איז געבליבן פונעם גלות דארף מען נאך אויסטראגן.
פארוואס דער ים האט זיך געווערט
דער תנאי פון בריאת העולם, ערקלערט דער משגיח, איז געווען אז דער ים זאל זיך שפאלטן פאר די גאולה שלמה און מלכות שמים איבער דער גאנצער וועלט. דער ים האט געשפירט אז ס'איז נאך נישט די צייט: אידן האבן געזאגט "ה' ימלוך", נישט "ה' מלך". ער איז געווען אנטוישט און האט זיך נישט געוואלט שפאלטן. כ
"וינס ויצא החוצה": דער נסיון פון יוסף
דער משגיח ברענגט א צווייטן פשט: "הים ראה וינס", דער ים האט געזען ווי יוסף איז אנטלאפן, אזוי ווי עס שטייט ביי אים "וינס ויצא החוצה". א גאנץ יאר האט די אשת פוטיפר זיך צוגעטשעפעט צו אים יעדן טאג. יוסף איז געווען א בחור פון זיבעצן יאר, אפגעריסן פון דער היים, דער איינציגער איד אין א שטאט פול מיט זמה; א מענטש איז נישט פון אייזן, און ס'איז דא א פונקט וואו ער קען שוין מער נישט אויסהאלטן. ל,מ,נ
ווען יוסף איז אנגעקומען צו דעם פונקט, האט אים דער אייבערשטער געהאלטן מיט דער דמות דיוקנו של אביו, און ער איז אנטלאפן, און ליבער אנגענומען די בושות איידער פארלירן זיין בחירה. דער מדרש זאגט אז אין זכות פון יוסף זענען די אידן אין מצרים נגאל געווארן. ס,ע
מדה כנגד מדה: ווען אידן זענען געשטאנען ביים מ"ט שער און האבן געהאלטן ביים פארלירן די בחירה, האט דער אייבערשטער געטוישט דעם פלאן פון דער בריאה און צעטיילט די גאולה, און דער ים האט זיך געשפאלטן. דערפון לערנט דער משגיח א הבטחה: נישט כלל ישראל און נישט קיין איינציגער איד קען אזוי טיף אראפפאלן אז ער זאל אינגאנצן פארלירן זיין בחירה.
יעקב אבינו ביים ים און די שבועה פון יוסף
דער זוהר זאגט אז "ישראל" וואס האט געזען די יד הגדולה ביים ים איז יעקב אבינו אליין. דער משגיח פרעגט פארוואס דווקא יעקב; די אנדערע אבות האבן אויך געוואוסט וואס דארט קומט פאר. פ,צ
דערנאך פרעגט ער אויף רש"י: יוסף האט משביע געווען די ברידער אז זייערע קינדער זאלן ארויפברענגען זיינע ביינער. פארוואס א שבועה, און פארוואס די ברידער און נישט זיינע אייגענע קינדער? און ווען יעקב האט געבעטן מ'זאל אים נישט באגראבן אין מצרים, האט יוסף נאר געענטפערט "אנכי אעשה כדברך", גלייך ווי יעקב דארף זיין צוזאג, אנשטאט צו בארואיגן א טאטן אין זיינע לעצטע מינוטן. ק,ר,ש
דעם זון'ס עצמות און כיבוד אב
דער מדרש זאגט אז יוסף איז אנגערופן געווארן "עצמות" בחייו ווייל ער האט געהערט ווי די ברידער זאגן "עבדך אבינו" און האט געשוויגן. דער משגיח פרעגט וואס איז יוסף שולדיג געווען: די ברידער האבן געמיינט אז ער איז דער מלך פון מצרים, און ער האט זיך נישט געקענט אנטפלעקן. ת
כדי דאס צו פארשטיין ברענגט ער "ברא כרעא דאבוה": א זון איז א המשך פונעם טאטן, ממילא געהערן דעם זון'ס עצמות צום טאטן. יעקב אבינו האט געוואוסט ווער ער איז, און אז ער זאל ליגן אין מצרים איז נישט קיין כבוד שמים. אב
דערפאר האט יוסף צוגעזאגט מער ווי יעקב האט געבעטן: נישט נאר יעקב וועט נישט ליגן אין מצרים, נאר אויך יוסף'ס אייגענע עצמות, וואס זענען א חלק פון יעקב. זיין קבורה אין ארץ ישראל איז די השלמה פון דעם טאטנס קבורה. דאס איז געווען די שבועה, און ער האט משביע געווען די ברידער ווייל זיי זענען מער מחויב אין כיבוד יעקב ווי זיינע קינדער, אזוי ווי די גמרא אין קידושין זאגט. אג
מיט דעם וואס ער האט זיינע אייגענע ביינער אנגערופן "עצמות", האט ער געוויזן אז ער האט גארנישט חושש געווען פאר זיך, נאר פארן טאטן, און דערמיט מתקן געווען א פגם אין כיבוד אב. דער משגיח לייגט צו אז נאכן טויט בלייבט א רושם פון דעם חיות פון דער נשמה אין די עצמות און אינעם ביינדל לוז, און דאס גייט איבער אין די עצמות פונעם קינד.
ט"ו בשבט: חיות אין די ווארצלען
לכבוד ט"ו בשבט ערקלערט דער משגיח די מחלוקת צי ראש השנה לאילנות איז אין א' שבט אדער אין ט"ו שבט. אלו ואלו: בית שמאי, וואס זענען געווען שארפער, האבן פריער געשפירט דעם באהאלטענעם ראש השנה, און בית הלל אין ט"ו. די וואכן וואס מ'לייענט פון די מכות הייבן אן די גאולה, און זי ענדיגט זיך אין בשלח ביי קריעת ים סוף, ארום ט"ו בשבט. אד,אה
דעמאלט הייבט זיך אן דער זאפט צו רירן אין די ווארצלען, וואס מ'זעט נישט, און גרייט זיך צו צו די בלומען פון ניסן. א בוים אין ווינטער, די בלעטער אפגעריסן פון די ווינטן און באדעקט מיט שניי, זעט אויס טויט, נאר דאס איז א טעות; דער חיות איז געבליבן אין די ווארצלען.
"כימי העץ ימי עמי"
דער נביא זאגט אז די טעג פון זיין פאלק זענען ווי די טעג פון א בוים. ווען די אומות, און אפילו אידן אליין, זאגן אין גלות אז דאס פאלק איז טויט און ס'איז נישטא קיין תקוה, ענטפערט זיי ט"ו בשבט. דער בוים איז א לעבעדיגער עדות: ער וועט אויפלעבן, און דער איד אויך. או
פון אלע ראשי השנים וואס די משנה רעכנט, פייערט מען נאר דעם מיט פירות פונעם בוים, און מ'דאנקט דעם אייבערשטן פאר דעם עדות. פון ט"ו בשבט און ווייטער, זאגט דער משגיח, גייען ימים טובים איינס נאכן אנדערן ביז שבועות.
נצח ישראל
דער משגיח זאגט אז דוד מלך ישראל, אליהו הנביא און נצח ישראל זענען קיינמאל נישט געשטארבן. דאס האט דער ים געזען: אין די עצמות יוסף האט געלעבט דער חיות פון יעקב אבינו, דער עצם פון כלל ישראל, ממילא האט ער זיך געמוזט שפאלטן.
יעדער איד וואס שפירט אז ער איז אפגעשטארבן אין עבודת ה', זאגט ער, זאל זיך פרייען אין ט"ו בשבט: דער שניי באדעקט נאר, אבער אונטן לעבן זיינע ווארצלען.
דער אידישער אילן
דער משגיח ערקלערט אז פונעם חיבור פון די צוויי שמות קומט דער "אילן", פון וועלכן אלע אידישע נשמות שטאמען, און קיין איד קען נישט אפגעשניטן ווערן דערפון. די פירות דארפן וואקסן "למינו", ווי די פירות פון די פריערדיגע יארן. ער ווארנט פון די פרעמדע קולטורן אין אמעריקע, און פון די וואס זאגן אז היינטיגע פירות מעגן אויסזען אנדערש. אז
"אלקי אבי"
מראי מקומות
תורה
- א Shemos 13:19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:18
- ג Bereishis 1:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:11
- ה Shemos 14:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:44
- כ Shemos 15:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:52
- מ Bereishis 39:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:55
- נ Bereishis 39:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:55
- צ Shemos 14:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:00
- ש Bereishis 47:30 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:04
- אז Bereishis 1:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 59:21
- אח Shemos 15:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:40
- אכ Shemos 15:17 1:06:36 טעקסט מפתח
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 13:48 דער ים'ס תנאי פון בריאת העולם איז געווען זיך צו שפאלטן פאר די גאולה שלמה, דערפאר האט ער זיך ערשט נישט געוואלט שפאלטן ביי יציאת מצרים.
- 16:54 דער אייבערשטער האט צעטיילט די גאולה אין צוויי, אזוי ווי א יחץ, און די גרעסערע העלפט באהאלטן פאר די גאולה שלמה; דער ארון פון יוסף האט דאס באוויזן דעם ים.
- 23:40 אזוי ווי יוסף איז אנטלאפן ווען ער האט שוין מער נישט געקענט אויסהאלטן דעם נסיון און האט געהאלטן ביים פארלירן זיין בחירה, אזוי האט דער אייבערשטער ארויסגענומען די אידן פון מצרים איידער זיי האבן פארלוירן זייער בחירה ביים מ"ט שער הטומאה.
- 26:14 קיין איד, און כלל ישראל, קען קיינמאל נישט אראפפאלן צו א מצב וואו ער פארלירט אינגאנצן זיין בחירה און ווערט פארלוירן.
- 35:32 יוסף האט געבעטן מ'זאל אים באגראבן אין ארץ ישראל אלס א המשך פון כיבוד אב פאר יעקב, ווייל דעם זון'ס עצמות זענען א חלק פונעם טאטן.
- 47:26 אין ט"ו בשבט הייבט זיך אן דער זאפט צו רירן אין די ווארצלען פון א בוים וואס זעט אויס טויט, און דאס איז דער סימן אז כלל ישראל, וואס ווערט צוגעגליכן צו א בוים, שטארבט קיינמאל נישט אפ.
- 1:00:36 די אידישע פירות דארפן וואקסן "למינו": דער משגיח זאגט אז דער סימן ווער עס געהערט צום אילן איז צי מ'פירט זיך אין די וועגן פון די טאטעס.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 1:15 פארוואס חזרט די תורה איבער אין בשלח אז משה האט גענומען די עצמות יוסף?
תירוץ: 2:07 ווייל דאס איז א חלק פון קריעת ים סוף: דער מדרש זאגט אז דער ים האט זיך געשפאלטן ווען ער האט געזען דעם ארון פון יוסף.
-
קשיא: 3:08 פארוואס האט דער ים געדארפט דעם ארון פון יוסף, אז ער איז באשאפן געווארן מיט א תנאי זיך צו שפאלטן?
תירוץ: 16:33 זיין תנאי איז געווען זיך צו שפאלטן פאר די גאולה שלמה; דער ארון פון יוסף האט אים באוויזן אז דער אייבערשטער האט צעטיילט די גאולה אין צוויי.
-
קשיא: 8:48 פארוואס איז פון אלע שבטים נאר דער נאמען יוסף מרמז אויף א גאולה וואס וועט ערשט קומען?
תירוץ: 17:52 ווייל ביי יציאת מצרים איז די גאולה שוין צעטיילט געווארן, און דער נאמען יוסף, "יוסיף ה' שנית", ווייזט אויף די באהאלטענע צווייטע העלפט.
-
קשיא: 29:25 פארוואס האט יוסף משביע געווען די ברידער און נישט זיינע אייגענע קינדער?
תירוץ: 39:05 ווייל זיין בקשה איז געווען פאר יעקב'ס כבוד, און די ברידער זענען מער מחויב געווען אין כיבוד יעקב ווי יוסף'ס קינדער.
-
קשיא: 32:50 וואס איז יוסף שולדיג געווען אז ער איז אנגערופן געווארן "עצמות" בחייו?
תירוץ: 40:35 נישט קיין עבירה, נאר אפשר א פגם אין כיבוד אב מיטן שווייגן; דאס האט ער מתקן געווען מיט דעם וואס ער האט זיך אליין אנגערופן "עצמות", צו ווייזן אז ס'איז אים נאר געגאנגען אין דעם טאטנס כבוד.
מעשיות
-
21:20 יוסף אנטלויפט פון זיין נסיון
דער משגיח מאלט אפ יוסף אלס א בחור פון זיבעצן יאר, אפגעריסן פון דער היים, דער איינציגער איד אין א שטאט פול מיט זמה, וואס מ'האט אים געפרואווט יעדן טאג א גאנץ יאר. א מענטש איז נישט געמאכט פון אייזן, און ס'איז דא א פונקט וואו ער קען שוין מער נישט אויסהאלטן. ווען יוסף איז אנגעקומען צו דעם פונקט, האט אים דער אייבערשטער געהאלטן, און ער איז אנטלאפן אינדרויסן, איבערגעלאזט דאס בגד, און ליבער אנגענומען די בושות וואס זענען געקומען דערנאך איידער צו פארלירן זיין בחירה.
אין דער מעשה: יוסף הצדיק, פוטיפר'ס ווייב
געדאנקען
- 15:52 דער ים האט זיך געווערט ווייל זיין תנאי פון בריאת העולם איז געווען פארבונדן מיט דער גאולה שלמה; ער האט זיך ערשט געשפאלטן ווען מ'האט אים באוויזן אז די גאולה איז צעטיילט אין צוויי.
- 19:00 דער מדרש זאגט "לתנאו הראשון" ערשט ווען דער ים האט זיך צוריק פארמאכט, ווייל מיטן שפאלטן ביי יציאת מצרים האט ער נאך נישט מקיים געווען זיין תנאי; ער ווארט נאך אויף א צווייטע קריעה.
- 20:08 "הים ראה וינס" איז אנגעלייגט אויף יוסף'ס "וינס ויצא החוצה": יוסף איז אנטלאפן אין דעם מאמענט וואס ער וואלט פארלוירן זיין בחירה, און דער אייבערשטער האט, מדה כנגד מדה, געראטעוועט כלל ישראל ביי דעם זעלבן פונקט.
- 36:41 יוסף האט צוגעזאגט מער ווי יעקב האט געבעטן: ווייל דעם זון'ס עצמות געהערן צום טאטן, איז זיין אייגענע קבורה אין ארץ ישראל געווען די השלמה פון יעקב'ס קבורה, און מיט דעם וואס ער האט זיך אנגערופן "עצמות" האט ער מדגיש געווען אז אלעס איז געווען פארן טאטנס כבוד.
- 44:03 בית שמאי, וואס זענען געווען שארפער, האבן שוין געשפירט דעם ראש השנה לאילנות אין א' שבט, בשעת בית הלל האבן עס ערשט געשפירט אין ט"ו שבט.
- 55:38 דער ים האט געזען אין די עצמות יוסף דעם חיות פון יעקב אבינו וואס גייט ווייטער אין זיין זון, דער באווייז אז כלל ישראל שטארבט קיינמאל נישט; דער זעלבער חיות איז די יסוד פונעם בוים אין ט"ו בשבט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 56:49 דער משגיח זאגט אז א איד וואס שפירט אז ער איז אפגעשטארבן אין עבודת ה' זאל זיך אין ט"ו בשבט פרייען און מנחם זיין אז אונטערן שניי לעבן זיינע ווארצלען.
- 1:00:25 דער משגיח זאגט אז אידן דארפן אויסזען ווי די פריערדיגע פירות פונעם אילן און גיין אין די וועגן פון די עלטערן, אן אננעמען נייע ווערטן און סטאנדארטן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אליהו הנביא, אפרים, בית הלל, בית שמאי, דוד המלך, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער הייליגער אר"י, דער רד"ק, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, מנשה, משה רבינו, פוטיפר'ס ווייב, רחל אמנו, רש"י
ערכים אילן, בחירה, גאולה, ט"ו בשבט, יחץ, כיבוד אב, לוז, נ' שערי טומאה, ערב רב, קריעת ים סוף