פרשה של אמונה - נסיון דורנו
קאטאלאג: פרשת השבוע בשלח נומ׳ 8 פאקעט גייד ז׳ 9 תשס"ה (2004–05) אידיש 33 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ווייזט אז פרשת בשלח איז א פרשה פון אמונה, און ער ערקלערט אז דער נסיון פון אונזער דור, דער לעצטער נסיון פאר משיח, איז זיך צו האלטן ביי פשוט'ע אמונה אין א צייט פון א טאפלטן הסתר פנים, אזוי ווי אברהם אבינו ביי דער עקידה.
דער משגיח עפנט מיט ווייזן אז פרשת בשלח איז פול מיט אמונה: נאך קריעת ים סוף זענען אידן דערגאנגען צום שפיץ אמונה, דער מן איז דער יסוד פון אמונה, און עמלק איז געקומען ווען זיי האבן געפרעגט צי השם איז צווישן זיי. ער דערציילט פארוואס ער האט אנגערופן זיין חברה אמונת ישראל: תפילה אליין איז אמונה. אברהם אבינו, דער ערשטער מאמין, האט געגלייבט אן דעם יו"ד פון חכמה, מיט א פשוט'ע אמונה. אויך פורים איז אמונה, ווייל אסתר איז א רמז אויף הסתר פנים. די עקידה, אברהם'ס לעצטער נסיון, איז א סימן אויף דעם לעצטן נסיון פאר דער גאולה: צו גיין ווייטער טראץ די קשיות, אזוי ווי ביי קריאת שמע מיט פארמאכטע אויגן. ער ברענגט פונעם בעל שם טוב אז עס איז דא א טאפלטער הסתר, און דאס איז דער חודש אדר פון דער היסטאריע. ער ווייזט עס אויף די מלחמות און אויפן לעבן צווישן גוים, וואו מען לאכט פון יראי שמים, אזוי ווי די גמרא זאגט פאר. פון דניאל און מלאכי שליסט ער אז די מאמינים דארפן זיך צובינדן איינער צום אנדערן ווי בארג־קריכער מיט א שטריק.
ענינים: אמונה פשוטה, למעלה פון שכל · די עבודה פונעם לעצטן דור · הסתר פנים און יסורים
סדר השיעור
-
0:00 בשלח, א פרשה פון אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גייט דורך די פרשה: נאך קריעת ים סוף זענען אידן דערגאנגען צום שפיץ אמונה, דער מן איז דער יסוד פון אמונה, און עמלק איז געקומען ווען זיי האבן געצווייפלט צי השם איז צווישן זיי. ער רופט עס א גרויסער שבת, ווייל דער גאנצער ענין פון א איד איז אמונה.
-
4:06 פארוואס די חברה הייסט אמונת ישראל
דער משגיח דערציילט אז ווען ער האט געגרינדעט די חברה האט ער זי אנגערופן אמונת ישראל, כדי מען זאל דארט ארבעטן אויף אמונה, און ער ערקלערט אז תפילה איז אליין אמונה; אפילו יונגלעך וואס דאווענען צו געווינען קאלער וואר ווייזן אז זיי גלייבן אז השם קען העלפן.
-
7:11 אברהם אבינו'ס פשוט'ע אמונה אן א יו"ד
דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אז ביי אברהם אבינו'ס "והאמין" פעלט דער יו"ד, דער אות פון חכמה: זיין אמונה איז געווען פשוט, אן פילאסאפיע, אזוי ווי די באבעס און ווי דעם חתם סופר'ס מאמע. דערנאך זאגט ער אז היינט איז דא א גרויסער הסתר פנים און אסאך קשיות אויף השם'ס הנהגה.
-
10:51 פורים, הסתר פנים און די עקידה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט פורים דער שפיץ פון אמונה, רירט אן דאס טרינקען פורים, און פארבינדט אסתר מיט הסתר פנים. ער ברענגט דעם רמב"ן אז די עקידה איז א סימן אויף דעם לעצטן נסיון פאר דער גאולה, און ערקלערט אז דער נסיון איז געווען צו גיין מיט שמחה טראץ דער קשיא אויף השם'ס הבטחה, אזוי ווי מען נעמט אויף עול מלכות שמים ביי קריאת שמע מיט פארמאכטע אויגן.
-
17:33 טאפלטער הסתר און דער חודש אדר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם בעל שם טוב'ס צוויי סארטן הסתר מיט דעם משל פון א קינד וועמענס טאטע איז באהאלטן אין הויז, און דעם בעל שם טוב'ס מורא פאר א טאפלטן הסתר פאר משיח. ער שטעלט אנטקעגן ניסן, דער חודש פון אפענע ניסים, מיט אדר, דער פארדעקטער חודש, און זאגט אז אין דער היסטאריע האלט מען יעצט אין אדר.
-
21:21 דער הסתר פון אונזער צייט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח באשרייבט צוויי בחינות פון היינטיגן הסתר: די מלחמות, וואס האבן אויסגעריסן די אידישקייט פון אייראפע, געבראכט נייע שיטות און דעם הרג פון זעקס מיליאן; און דאס לעבן צווישן גוים, וואס שוואכט אפ די אידישקייט ביז מען לאכט פון אן ערליכן איד, אזוי ווי די גמרא אין סוף סוטה זאגט פאר אויף עקבתא דמשיחא.
-
26:03 דניאל, מלאכי און די צוגעבונדענע קריכער שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם פסוק אין דניאל פון אן עת צרה וואס איז נאך נישט געווען, אויף דער צרה וואס זיין דור האט דורכגעלעבט, און מלאכי'ס "אז נדברו יראי ה'" אלס א רוף אז די מאמינים זאלן זיך צוזאמענקומען און שטארקן. ער ברענגט דעם רוזשינער'ס משל פון קריכן אויף א גלייכע וואנט, באשרייבט בארג־קריכער וואס זענען צוגעבונדן מיט א שטריק, און שליסט אז אידן דארפן הארעווען אויף אמונה און בלייבן צוגעבונדן.
דער שיעור, אויסגעשריבן
בשלח, א פרשה פון אמונה
פארוואס די חברה הייסט אמונת ישראל
דער משגיח דערציילט אז ווען ער האט געגרינדעט די חברה האט ער זי אנגערופן אמונת ישראל, כדי מען זאל דארט ארבעטן אויף אמונה. תפילה אליין איז אמונה: ווער עס בעט ביים רבונו של עולם וואס עס פעלט אים, ווייזט אז ער גלייבט אז השם קען עס געבן. אפילו יונגלעך אין קעמפ וואס האבן געדאוונט צו געווינען קאלער וואר האבן דאס געוויזן, הגם א גרעסערע אמונה דאווענט פאר די באדערפענישן פון כלל ישראל.
אברהם אבינו'ס פשוט'ע אמונה
אברהם אבינו איז געווען דער ערשטער פון די מאמינים. דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אז "והאמין" (בראשית ט"ו, ו') איז געשריבן אן א יו"ד, דער אות פון חכמה: אברהם'ס אמונה איז געווען פשוט, אן פילאסאפיע, אזוי ווי די באבעס פון אמאל און ווי דעם חתם סופר'ס מאמע, א גרויסע צדקת. היינט, לייגט ער צו, איז דא א גרויסער הסתר פנים, און אסאך פרעגן פארוואס השם פירט אזוי די וועלט. ה,ו
פורים, הסתר פנים און די עקידה
פורים, זאגט דער משגיח, איז דער שפיץ פון אמונה. ער רירט אן דאס טרינקען פורים: פון דער מעשה מיט רבה און רבי זירא (מגילה ז' ע"ב) לערנען טייל אפ אז מען דארף זיך נישט שיכור מאכן, און דער רמ"א שרייבט צו טרינקען אביסל מער און שלאפן, אז מען זאל זיין אן דעת. אסתר איז רמוז אין "הסתר אסתיר פני" (חולין קל"ט ע"ב, אויף דברים ל"א, י"ח). ז,ח,י,ט
ער ברענגט דעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים, און זאגט אז דער לעצטער נסיון פאר דער גאולה וועט זיין ווי די עקידה. דער נסיון איז נישט געווען דאס מקריב זיין אליין: אברהם האט געהאט א הבטחה "כי ביצחק יקרא לך זרע" (בראשית כ"א, י"ב), און יעצט הייסט מען אים אים מקריב זיין (בראשית כ"ב, ב'), און פונדעסטוועגן איז ער געגאנגען מיט שמחה און זיך נישט געלאזט אפשטעלן פון דער קשיא. כ,ל,מ
אזוי דעקט מען צו די אויגן ביי קריאת שמע, מען זעט גארנישט און מען פארשטייט גארנישט, און מען נעמט אויף עול מלכות שמים מיט א גאנצע אמונה און מסירות נפש, אזוי ווי אברהם אבינו.
טאפלטער הסתר און אדר
דער משגיח ברענגט פונעם בעל שם טוב צוויי סארטן הסתר. א קינד זעט א חיה לויפן אויף אים; דער טאטע איז אין הויז און מ'זעט אים נישט, אבער דאס קינד ווייסט אז ער איז דארט און קען אים ראטעווען, "משגיח מן החלונות" (שיר השירים ב', ט'). היינט ווייסן אסאך אפילו נישט אז השם קוקט, און פאר אזא טאפלטן הסתר פאר משיח האט דער בעל שם טוב מורא געהאט. ס
דער הסתר פון אונזער צייט
דער הסתר האט זיך אנגעהויבן מיט דער ערשטער וועלט מלחמה, וואס האט אויסגעריסן די אלטע קהילות פון אייראפע און געבראכט אפיקורסות, קאמוניזם, סאציאליזם און ציוניזם; ער איז געוואקסן ביי דער צווייטער מלחמה, ווען זעקס מיליאן אידן זענען אומגעקומען.
דניאל, מלאכי און די צוגעבונדענע קריכער
דניאל זאגט פאר אן עת צרה וואס איז נאך נישט געווען זינט אידן זענען א פאלק (דניאל י"ב, א'); דער משגיח זאגט אז דאס איז די צרה וואס זיין דור האט דורכגעלעבט. די וואס ווערן געראטעוועט זענען "כתוב בספר", און די מפרשים פארבינדן עס מיט מלאכי ג', ט"ז: פאר משיח רעדן יראי ה' איינער מיטן אנדערן, און זיי ווערן איינגעשריבן אין א ספר. צ,ק
דער רוזשינער האט געזאגט אז זיך האלטן ביי אמונה דעמאלט וועט זיין ווי קריכן אויף א גלייכע וואנט. דער משגיח באשרייבט בארג־קריכער וואס ער האט אמאל געזען, צוגעבונדן צו איין שטריק, אז ווען איינער גליטשט זיך האלטן אים די אנדערע; אזוי דארפן אידן זיך צוזאמענקומען, דערציילן מעשיות פון צדיקים און רעדן פון אמונה.
מראי מקומות
תורה
- א Shemos 14:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:31
- ב Shemos 17:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17
- ג Bereishis 3:13 2:03 טעקסט מפתח
- ד Shemos 17:12 2:31 טעקסט מפתח
- ה לכאורה Bereishis 15:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 7:16
- ט Devarim 31:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 11:09
- ל Bereishis 21:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:50
- מ Bereishis 22:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:50
- נ לכאורה Bamidbar 23:19 15:19 מפתח
- ע Bereishis 25:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:32
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:31 פרשת בשלח איז א פרשה פון אמונה: קריעת ים סוף, דער מן און די מלחמה מיט עמלק דרייען זיך אלע ארום אמונה.
- 4:33 תפילה איז אן אויסדרוק פון אמונה, ווייל ווער עס דאווענט ווייזט אז ער גלייבט אז השם קען אים העלפן.
- 7:49 אברהם אבינו'ס אמונה, וואס איז געשריבן אן א יו"ד, איז געווען א פשוט'ע אמונה אן חכמה, אזוי ווי די באבעס פון אמאל.
- 14:03 דער נסיון פון דער עקידה, צו גיין מיט שמחה טראץ א קשיא אן א תירוץ, איז דער משל פאר דעם לעצטן נסיון פאר דער גאולה.
- 18:43 אונזער צייט איז א טאפלטער הסתר, דער חודש אדר פון דער היסטאריע, ווען אסאך ווייסן אפילו נישט אז השם קוקט.
- 30:25 פאר משיח דארפן די מאמינים זיך צובינדן צוזאמען און שטארקן איינער דעם אנדערן, אזוי ווי בארג־קריכער וואס זענען צוגעבונדן מיט א שטריק.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 7:49 פארוואס איז דאס ווארט "והאמין" ביי אברהם אבינו געשריבן אן א יו"ד?
תירוץ: 8:01 דער יו"ד מיינט מחשבה און חכמה; אברהם אבינו'ס אמונה איז געווען א פשוט'ע אמונה, אן חכמה.
-
קשיא: 14:15 וואס איז געווען דער נסיון פון דער עקידה, אז אברהם אבינו איז שוין געווען גרייט צו מסירות נפש?
תירוץ: 14:48 השם האט צוגעזאגט אז זיין זרע וועט ארויסקומען פון יצחק; דער נסיון איז געווען צו גיין מיט שמחה טראץ דער קשיא, און זיך נישט לאזן אפשטעלן.
-
קשיא: 19:22 פארוואס איז אדר דער חודש פון פורים און דער בילד פון אונזער צייט?
תירוץ: 19:56 אדר מיינט פארדעקט, אזוי ווי עשו איז געבוירן געווארן פארדעקט מיט האר; פורים האט מען נישט געזען קיין אפענעם נס, אלעס איז געקומען דורך טבע.
מעשיות
-
29:42 די בארג־קריכער מיט דעם שטריק
דער משגיח דערציילט אז ווען ער איז געווען אין קעמפ איז ער אמאל געגאנגען שפאצירן און דורכגעגאנגען א בארג מיט א גלייכער וואנט, וואו צוואנציג דרייסיג מענטשן זענען געקראכן ארויף מיט נעגל. ווייל דער שטיין איז געווען גליטשיג, האט זיך אפט געטראפן אז איינער האט זיך אויסגעגליטשט. אבער זיי זענען אלע געווען צוגעבונדן צו איין שטריק, און ווייל די אנדערע האבן זיך נישט געגליטשט, האט דער שטריק אים געהאלטן און ער איז נישט אראפגעפאלן.
געדאנקען
- 1:17 עמלק איז געקומען גלייך נאכדעם וואס אידן האבן געפרעגט "היש ה' בקרבנו": א פאל אין אמונה האט געעפנט די טיר פאר עמלק, וועמענס עצם איז ווארפן ספיקות.
- 5:03 אפילו א תפילה אויף א נארישקייט, ווי צו געווינען קאלער וואר, איז א מעשה פון אמונה, ווייל עס ווייזט אז מען גלייבט אז השם קען העלפן.
- 14:26 אברהם אבינו'ס נסיון ביי דער עקידה איז נישט געווען די גרייטקייט אוועקצוגעבן זיין זון, וואס ער האט שוין געהאט, נאר צו גיין מיט שמחה טראץ א סתירה צו השם'ס הבטחה.
- 15:54 דאס צודעקן די אויגן ביי קריאת שמע ווייזט אז מען נעמט אויף עול מלכות שמים בלינד, אן זען און אן פארשטיין, מיט א גרייטקייט צו מסירות נפש.
- 19:32 די היסטאריע האט חדשים אזוי ווי דאס יאר: ניסן איז די צייט פון אפענע ניסים, און אונזער צייט איז דער אדר פון דער היסטאריע, דער פארדעקטער לעצטער חודש פארן סוף.
- 28:09 דער "ספר" אין דניאל וואו די וואס וועלן געראטעוועט ווערן זענען פארשריבן, איז דער "ספר זכרון" פון מלאכי, וואו מען שרייבט איין די וואס האלטן זיך ביי אמונה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 16:49 דער משגיח זאגט אז ביי קריאת שמע דארף מען אויפנעמען עול מלכות שמים מיט א שלמות'דיגע אמונה און מיט אן החלטה פון מסירות נפש, אזוי ווי אברהם אבינו.
- 21:12 דער משגיח זאגט אז מען טאר זיך נישט לאזן נתפעל ווערן פון די קשיות וואס קומען אין א צייט פון הסתר.
- 30:58 דער משגיח זאגט אז אידן דארפן זיך יעצט צוזאמענקומען און שטארקן איינער דעם אנדערן אין אמונה, צוגעבונדן איינער צום אנדערן, אז ווען איינער פאלט זאלן די אנדערע אים האלטן.
- 32:34 דער משגיח זאגט אז מען דארף הארעווען אויף אמונה און זיך היטן פון עבירות וואס שוואכן אפ די אמונה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, דניאל, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער סאטמארער רב, דער רוזשינער, דער רמב"ן, יצחק אבינו, מלאכי, משה רבינו, עשו, רבה בר נחמני, רבי זירא
ערכים אמונה, הסתר פנים, מסירות נפש, עמלק, עקבתא דמשיחא, עקידה, קץ, קריאת שמע, רבונו של עולם