מדארף זיך טובל זיין אין די פרשה!!
קאטאלאג: פרשת השבוע בשלח נומ׳ 7 פאקעט גייד ז׳ 9 תשס"ו (2005–06) אידיש 44 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח רופט פרשת בשלח א מקוה פון אמונה וואס א איד דארף זיך טובל זיין אין איר, און ער גייט דורך די אמונה ביי קריאת ים סוף, ביים מן, ביי דער צנצנת המן, ביי עמלק און ביי דער שירה.
דער משגיח עפנט אז די פרשה איז א מקוה פון אמונה, און מ'דארף זיך טובל זיין אין איר. זי הייבט זיך אן מיט אמונה: אידן זענען נאכגעגאנגען משה'ן צום ים אן קשיות, און דער ים האט זיך ערשט געשפאלטן ווען זיי זענען אריין אין וואסער. דער מן האט זיי געלערנט צו פארלאזן זיך אויפן אייבערשטן פון טאג צו טאג, ווי מענטשן פארלאזן זיך אז די זון וועט אויפגיין נאר פון געוואוינהייט. דערנאך רעדט ער וועגן דאנקען: דוד המלך האט געדאנקט פאר יעדן אטעם, און מיר, וואס פעלט אונז אמונה, באמערקן נאר גרויסע ניסים. די צנצנת המן האט געוויזן אז דער אייבערשטער גיט פרנסה פאר די וואס לערנען תורה. עמלק איז דער כח פון ספק. ווער ס'האט אמונה זינגט, דערפאר איז דאס פרשת שירה. נאך א מעשה פון טאנצן ביי אז ישיר, ברענגט ער די זעקס סגולות פונעם ספר חרדים וואס קאסטן נישט קיין געלט, זאגט אז קריאת ים סוף איז דער שורש פון אלע ניסים, און ענדיגט מיט דער מסירות נפש פונעם ליובאוויטשער רבי'ן וועמענס יארצייט איז יענע נאכט.
ענינים: קריעת ים סוף און דער מן · בטחון · הודאה און שבח צום אייבערשטן
סדר השיעור
-
0:00 די פרשה איז א מקוה פון אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך טובל זיין אין דער פרשה ווי אין א מקוה. ער ווייזט אז זי הייבט זיך אן מיט אמונה: אידן זענען נאכגעגאנגען משה'ן צום ים אן פרעגן, און דער ים האט זיך ערשט געשפאלטן נאכדעם וואס זיי זענען אריין אין וואסער.
-
3:45 דער מן: בטחון פון טאג צו טאג
דער משגיח רופט בשלח די פרשה פונעם מן. מענטשן גלייבן אז די זון וועט אויפגיין נאר פון געוואוינהייט, אבער דער מן איז געווען א נייער נס, און פונדעסטוועגן האבן מיליאנען אידן געגלייבט משה'ן און נישט איבערגעלאזט אויף מארגן.
-
8:33 דאנקען דעם אייבערשטן פאר יעדן אטעם
מיט א משל פון א קינד און דער וואס פאסט אים אפ, ווייזט דער משגיח וויפיל מ'דארף דאנקען דעם אייבערשטן פאר וואס מ'דארף יעדן טאג. ער ערקלערט אז דער לעצטער פסוק פון תהלים איז דער סך הכל פונעם ספר, א דאנק פאר יעדן אטעם, באשרייבט ווי די לונגען ארבעטן, און זאגט אז מ'דאנקט נישט ווייל ס'פעלט אמונה.
-
15:37 די צנצנת המן, און עמלק איז ספק
דער משגיח ברענגט רש"י אז ירמיהו הנביא האט געוויזן די צנצנת המן פאר די וואס האבן זיך געזארגט וועגן פרנסה, און דעם רמב"ם אין סוף הלכות שמיטה ויובל וועגן דעם וואס גיט זיך אוועק צו תורה. דערנאך ערקלערט ער אז עמלק איז ספק, און פארבינדט די שאלה ביי מסה מיטן חטא פון חוה, און אז משה'ס הענט זענען געווען אמונה.
-
20:49 אמונה ברענגט שירה; נסיונות יעדן טאג
דער משגיח זאגט אז די פרשה הייבט זיך אן, גייט דורך און ענדיגט זיך מיט אמונה, דער יסוד פון אלע מצוות, און דערפאר איז זי פרשת שירה: ווער ס'גלייבט זינגט און איז נישט צובראכן. די אמונה ווערט געפרובירט יעדן טאג אין קליינע זאכן, פון אויפשטיין אינדערפרי ביז מורא שמים ווי מורא בשר ודם.
-
25:04 שירת הים און א טאנץ ביי אז ישיר מעשה
דער משגיח רופט זאגן שירת הים מיט א ברען און מיט שמחה א דימענט, און דערציילט וואס ער האט געזען ווי א יונגערמאן ווען דער וויזשניצער רבי ר' חיים מאיר איז געווען אין אמעריקע: א אייניקל פונעם טשארטקאווער רבי'ן האט געטאנצט ביי אז ישיר אן זיך שעמען, און דער וויזשניצער רבי האט געקוקט אויף אים און געקוועלט. ער לייגט צו אז דער וואס זאגט עס מיט שמחה ווערן אים מוחל זיינע עבירות.
-
28:19 די זעקס סגולות פונעם ספר חרדים
דער משגיח פארגלייכט טייערע רפואות מיט סגולות וואס קאסטן נישט קיין געלט, און ברענגט די זעקס סגולות פונעם ספר חרדים צו מתקן זיין עבירות: ענטפערן אמן יהא שמיה רבה בכל כחו, היטן שבת כהלכתו, זאגן שירת הים מיט שמחה, התבודדות מיטן רבונו של עולם, און זיך צוהערן צו א תלמיד חכם וואס רעדט יראת שמים.
-
35:52 קריאת ים סוף, דער שורש פון אלע ניסים
דער משגיח ערקלערט אז די מכות זענען געווען פאר די מצריים, אבער קריאת ים סוף איז געווען די ערשטע ישועה ספעציעל פאר אידן; אין ספרים שטייט אז אלע ניסים ציען פון איר. ער באשרייבט די ניסים פונעם גוף יעדן טאג און זאגט אז שבת שירה איז די צייט דאס אריינצונעמען.
-
39:21 די מסירות נפש פונעם ליובאוויטשער רבי'ן מעשה
דער משגיח דערמאנט אז יענע נאכט איז דער יארצייט פונעם ליובאוויטשער רבי'ן, און באשרייבט זיין מסירות נפש אין רוסלאנד פאר ישיבות און באהאלטענע חדרים, ווי ער איז ארעסטירט און באפרייט געווארן, און זיין ענטפער צום חוקר וואס האט אנגעצילט אויף אים א רעוואלווער. ער ענדיגט מיט לחיים.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די פרשה איז א מקוה פון אמונה
דער משגיח עפנט אז די פרשה איז א מקוה, און מ'דארף זיך טובל זיין אין איר. זי הייבט זיך אן מיט אמונה: אידן זענען נאכגעגאנגען משה'ן צום ים אן פרעגן ווי אזוי, ווי רש"י ברענגט, און דער ים האט זיך ערשט געשפאלטן ווען זיי זענען אריין אין וואסער. דערפאר שטייט "ויאמינו בה' ובמשה עבדו". אמונה, לייגט ער צו, איז די גאנצע מצוות, ווי דער פסוק זאגט "כל מצותיך אמונה". ב,ג,ד
דער מן: בטחון פון טאג צו טאג
בשלח, זאגט דער משגיח, איז די פרשה פונעם מן, וואס האט געלערנט אידן נישט צו זארגן וועגן מארגן. מענטשן גלייבן אז די זון וועט אויפגיין נאר ווייל זיי זענען צוגעוואוינט, כאטש ס'איז נישט ווייניגער א נס. צום מן איז מען נישט געווען צוגעוואוינט, און פונדעסטוועגן האבן מיליאנען אידן געגלייבט משה'ן אז ער וועט פאלן אינדערפרי, און נישט איבערגעלאזט. ווי א כולל אין מדבר זענען זיי געזעסן און געלערנט, און זיך פארלאזט אויפן אייבערשטן אויף יעדן טאג.
דאנקען דעם אייבערשטן פאר יעדן אטעם
פון דא גייט דער משגיח איבער צו דאנקען. א קינד דארף שטארק דאנקען דעם וואס שפייזט אים און וואשט אים, און דער אייבערשטער גיט אונז יעדן טאג אלעס וואס מ'דארף. ווייל די לעצטע שורה פון א בריוו איז דער סך הכל, ווי די גמרא זאגט, איז דער לעצטער פסוק פון תהלים, "כל הנשמה תהלל י-ה", דער סך הכל פונעם גאנצן ספר, און חז"ל טייטשן "על כל נשימה ונשימה". ז,ח,ט
ער באשרייבט ווי די לונגען נעמען אריין דעם אקסיגען דורך זייערע ווענט אין בלוט און טראגן ארויס די שלעכטע גאזן, אזוי אז יעדער אטעם איז פול מיט ניסים. דוד המלך האט געדאנקט פאר יעדן אטעם ווייל ער האט געהאט אמונה. מיר דאנקען נישט, ווייל אונזער אמונה וואכט זיך נאר אויף ביי א גרויסע זאך.
די צנצנת המן, און עמלק איז ספק
משה האט באקומען א באפעל אוועקצולייגן א צנצנת מן פאר די דורות. רש"י ברענגט אז אין ירמיהו'ס צייטן, ווען מ'האט נאכגעלאזט לערנען צוליב פרנסה, האט ער זיי געוויזן די צנצנת: דער אייבערשטער וואס האט געשפייזט די עלטערן אין מדבר קען היינט אויך געבן. דער משגיח ווייזט אן אויפן רמב"ם אין סוף הלכות שמיטה ויובל, וועגן דעם וואס גיט זיך אוועק צו תורה און איז זיכער אז דער אייבערשטער וועט אים געבן. ל,מ,נ
אמונה ברענגט שירה; נסיונות יעדן טאג
די פרשה הייבט זיך אן, גייט דורך און ענדיגט זיך מיט אמונה, דער יסוד פון אלע מצוות, און דערפאר איז זי פרשת שירה: ווער ס'גלייבט זינגט, און אפילו אין גלות איז ער נישט צובראכן. דער משגיח זאגט אז די אמונה ווערט געפרובירט יעדן טאג אין קליינע זאכן, אנגעהויבן פון אויפשטיין אינדערפרי, די ערשטע זאך אינעם שולחן ערוך, וואס דארף זיין מיט א פרישקייט און מיט א ברען. ער ברענגט די ברכה אז מורא שמים זאל זיין ווי מורא בשר ודם. ק,ר
שירת הים און א טאנץ ביי אז ישיר
זאגן שירת הים מיט א ברען און מיט שמחה, זאגט דער משגיח, איז א דימענט. ווי א יונגערמאן, ווען דער וויזשניצער רבי ר' חיים מאיר איז געווען אין אמעריקע, האט ער געזען ווי אן אייניקל פונעם טשארטקאווער רבי'ן טאנצט ביי אז ישיר אן זיך שעמען, און דער וויזשניצער רבי האט געקוקט און געקוועלט. זיך נישט שעמען, ערקלערט ער, מיינט אז מ'איז אזוי פארטיפט אז מ'ווייסט נישט אז מענטשן קוקן.
די זעקס סגולות פונעם ספר חרדים
דער משגיח פארגלייכט טייערע רפואות, וואס א דאקטער קען ערקלערן, מיט א סגולה וואס קאסט נישט קיין געלט און קיינער ווייסט נישט ווי זי ארבעט, און פונדעסטוועגן העלפט זי. דער ספר חרדים ברענגט זעקס אזעלכע סגולות וואס זענען מתקן עבירות אנשטאט תעניתים און סיגופים. ת
צווישן זיי: ענטפערן אמן יהא שמיה רבה בכל כחו און היטן שבת כהלכתו, ביידע פון דער גמרא, און זאגן שירת הים מיט שמחה, ווי עס שטייט אין זוהר. נאך איינע איז התבודדות: זיך פון צייט צו צייט פארשליסן אין א צימער און אויסגיסן דאס הארץ פארן רבונו של עולם, וואס דער משגיח זאגט איז פאר יעדן איד, אן מאכן דערפון א גאנצן עסק. די זעקסטע איז זיך צוהערן, גלייך און מיט א חשק, צו א חכם וואס רעדט יראת שמים. ש,אא,אב
קריאת ים סוף, דער שורש פון אלע ניסים
די מכות זענען געווען קעגן די מצריים, אבער קריאת ים סוף איז געווען די ערשטע ישועה פאר די אידן אליין, און אין ספרים שטייט אז אלע ניסים ציען פון איר. דער משגיח רעכנט אויס די ניסים אין די לונגען, אין הארץ און אינעם מוח, וואס לאזן א גוף פון פלייש און ביינער ארבעטן טאג נאך טאג, און זאגט אז שבת שירה איז די צייט דאס אריינצונעמען.
די מסירות נפש פונעם ליובאוויטשער רבי'ן
דער משגיח דערמאנט אז יענע נאכט איז דער יארצייט פונעם ליובאוויטשער רבי'ן, און באשרייבט זיין מסירות נפש אין רוסלאנד, וואו מ'האט נישט געטארט לערנען תורה, מיט ישיבות און באהאלטענע חדרים; די תשובה-באוועגונג וואס ער האט אנגעהויבן איז ממשיך געווען נאך אים. ער איז געווען פאראורטיילט צום טויט, און מ'האט אים באפרייט נאכדעם וואס די אמעריקאנער חסידים האבן געבעטן די רעגירונג. ווען א חוקר האט אנגעצילט אויף אים א רעוואלווער, האט ער געענטפערט אז דאס שרעקט איינעם מיט אסאך געטער און איין וועלט, אבער ער האט איין גאט און צוויי וועלטן.
מראי מקומות
תורה
- א לכאורה Shemos 14:15 2:07 מפתח
- ג לכאורה Shemos 14:31 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:17
- ו לכאורה Shemos 16:4 7:30 מפתח
- ל לכאורה Shemos 16:33 מפתח אינעם אויסשרייב: 15:37
- ע לכאורה Shemos 17:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:59
- פ לכאורה Bereishis 3:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:59
- צ לכאורה Shemos 17:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:59
- אג לכאורה Shemos 14:30 36:20 מפתח
כתובים
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 0:17 די פרשה איז א מקוה פון אמונה, און א איד דארף זיך טובל זיין אין איר, זי דורכלערנען און לעבן מיט איר ביז זי ווערט א חלק פון אים.
- 4:24 דער מן האט געלערנט די אידן צו פארלאזן זיך אויפן אייבערשטן יעדן טאג באזונדער, אן זארגן וועגן מארגן.
- 12:55 דוד המלך האט געדאנקט דעם אייבערשטן פאר יעדן אטעם ווייל ער האט געהאט אמונה; מענטשן דאנקען נישט ווייל זיי באמערקן נאר גרויסע ניסים.
- 18:59 עמלק איז דער כח פון ספק, דער זעלבער ספק וואס איז געווען ביים חטא פון חוה און ביי דער שאלה אין מסה צי דער אייבערשטער איז צווישן אונז.
- 21:33 בשלח איז פרשת שירה ווייל דער וואס האט אמונה זינגט, און ער איז נישט צובראכן אפילו אין גלות.
- 36:01 קריאת ים סוף איז געווען דער ערשטער נס וואס איז געווען ספעציעל פאר אידן, און אלע ניסים אין דער וועלט ציען פון איר.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 12:55 פארוואס דאנקען מענטשן נישט דעם אייבערשטן פאר יעדן אטעם ווי דוד המלך?
תירוץ: 15:09 ווייל ס'פעלט זיי אמונה: זייער אמונה וואכט זיך נאר אויף ביי א גרויסע זאך, כאטש יעדער אטעם איז באמת א רייע ניסים.
-
קשיא: 15:37 פארוואס האט מען אוועקגעלייגט די צנצנת המן פאר שפעטערדיגע דורות?
תירוץ: 16:23 אין ירמיהו'ס צייטן, ווען מ'האט נאכגעלאזט לערנען ווייל מ'דארף פרנסה, האט ער עס ארויסגענומען און געוויזן אז דער זעלבער אייבערשטער וואס האט געשפייזט די עלטערן אין מדבר קען היינט אויך געבן פאר דעם וואס לערנט תורה.
-
קשיא: 21:30 פארוואס איז פרשת בשלח פרשת שירה?
תירוץ: 21:38 ווייל זי איז די פרשה פון אמונה, און ווער ס'גלייבט זינגט; ער איז נישט פארחמורעט און נישט צובראכן אפילו אין גלות.
-
קשיא: 36:56 פארוואס איז קריאת ים סוף דער שורש פון אלע ניסים?
תירוץ: 36:01 ווייל די מכות זענען געווען קעגן די מצריים, אבער קריאת ים סוף איז געווען די ערשטע ישועה ספעציעל פאר אידן.
מעשיות
-
26:01 געטאנצט ביי אז ישיר פארן וויזשניצער רבי'ן
דער משגיח דערמאנט זיך אז ווען ער איז געווען א יונגערמאן, ווען דער וויזשניצער רבי ר' חיים מאיר איז געווען אין אמעריקע, האט ער דארט געזען א גרויסן איד, אן אייניקל פונעם טשארטקאווער רבי'ן. ביי אז ישיר האט יענער גענומען טאנצן און פאטשן מיט די הענט, אן זיך שעמען. דער וויזשניצער רבי האט זיך אויסגעדרייט, געקוקט אויף אים און געקוועלט.
אין דער מעשה: דער וויזשניצער רבי ר' חיים מאיר, דער טשארטקאווער רבי
-
39:37 דער ליובאוויטשער רבי און דער רעוואלווער
אין רוסלאנד האט מען נישט געטארט לערנען תורה, האלטן א ישיבה אדער היטן שבת, און דער ליובאוויטשער רבי האט מיט מסירות נפש געפירט ישיבות און באהאלטענע חדרים. מ'האט אים ארעסטירט און פאראורטיילט צום טויט, און די אמעריקאנער חסידים האבן געבעטן די אמעריקאנער רעגירונג זיך אריינצומישן, האבן די רוסן אים באפרייט. ביים חקירה, ווען ער האט נישט געוואלט אויסזאגן ווער עס האט מיט אים געפירט די ישיבה, האט דער חוקר אנגעצילט אויף אים א רעוואלווער און געזאגט אז די שפילכל האט שוין געמאכט רעדן אסאך מענטשן. ער האט אים געענטפערט אז זי קען שרעקן איינעם וואס האט אסאך געטער און איין וועלט, אבער ער האט איין גאט און צוויי וועלטן.
אין דער מעשה: דער ריי"ץ
געדאנקען
- 0:17 דער משגיח רופט די פרשה אליין א מקוה: אזוי ווי מ'טובלט זיך אין וואסער, דארף מען זיך טובל זיין אין דעם ים פון אמונה וואס געפינט זיך אין דער פרשה.
- 5:07 די זון וואס גייט אויף איז נישט ווייניגער א נס ווי דער מן; מ'נעמט עס נאר פאר פשוט ווייל מ'איז צוגעוואוינט, אבער צום מן איז מען נישט געווען צוגעוואוינט, ממילא איז דאס פארלאזן זיך אויף אים געווען לויטערע אמונה.
- 10:56 ווייל די לעצטע שורה פון א בריוו איז דער סך הכל, איז דער לעצטער פסוק פון תהלים, וואס חז"ל טייטשן אויף א דאנק פאר יעדן אטעם, דער סך הכל פונעם גאנצן ספר.
- 18:59 עמלק, דער ספק ביי מסה און דער נחש וואס האט פארפירט חוה זענען איין כח: א ספק וואס גייט אריין אין א אידנס קאפ און מאכט אים פרעגן צי דער אייבערשטער איז צווישן אונז.
- 27:09 זיך נישט שעמען ביים דאווענען איז נישט קיין עזות פנים; עס מיינט אז מ'איז אזוי פארטיפט אז מ'ווייסט נישט וואו מ'איז און אז מענטשן קוקן.
- 28:59 א סגולה איז ווי א רפואה וואס קאסט נישט קיין געלט און קיינער קען נישט ערקלערן ווי זי ארבעט, און פונדעסטוועגן טוט זי וואס טייערע רפואות טוען; די סגולות פונעם ספר חרדים זענען מתקן עבירות אן די הוצאות פון תעניתים און סיגופים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 22:21 דער משגיח זאגט אז מ'דארף דורכלערנען די פרשה און לעבן מיט איר ביז זי ווערט א חלק פון א מענטש.
- 8:37 ער זאגט אז מ'דארף דאנקען דעם אייבערשטן יעדן טאג פאר וואס ער גיט, און וויסן אז אלעס וואס פאסירט מיט א איד איז מיט זיין השגחה.
- 23:40 ער זאגט אז מ'דארף אויפשטיין אינדערפרי צום דאווענען מיט א פרישקייט, מיט א ברען, מיט א חשק.
- 34:00 ער זאגט אז יעדער איד זאל פון צייט צו צייט, אן מאכן דערפון א גאנצן עסק, האבן א באזונדערע שמועס מיטן רבונו של עולם און אויסגיסן זיין הארץ.
- 25:30 ער זאגט אז מ'דארף זאגן שירת הים מיט שמחה און מיט א ברען.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דוד המלך, דער וויזשניצער רבי ר' חיים מאיר, דער טשארטקאווער רבי, דער ליובאוויטשער רבי, דער רמב"ם, חוה, ירמיהו הנביא, משה רבינו, רש"י, שאול המלך
ערכים אמונה, התבודדות, י"ג עיקרים, מן, מסירות נפש, מקוה, סגולה, ספק, עמלק, קריעת ים סוף, רבונו של עולם, שבת שירה, תחיית המתים