לפי שהיה שורש הנס כל כך גבוה' היה כל כך בהסתר. התעוררות והלכות צניעות.
קאטאלאג: זמנים פורים נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 23 תשל"ד (1973–74) אידיש 1 שעה 30 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז דער נס פון פורים איז געקומען פון אזא הויכן און באהאלטענעם מקום אז ער האט געמוזט בלייבן פארדעקט, און דערפון ברענגט ער א התעוררות צו צניעות און צו די הלכות פון הרחקה פון עריות.
דער משגיח עפנט מיט די בגדים וואס דער אייבערשטער האט געמאכט פאר אדם און חוה, און ערקלערט אז זיי זענען געווען א שכר פארן אדם וואס האט פארדעקט חוה'ס שאנד, און אז זיי זענען "כתנות אור" וואס ברענגען אן אור מקיף, אזוי ווי סוכה, טלית און ציצית. ער ברענגט דעם מהר"ל אז אין דער מגילה איז נישטא קיין נס נגלה ווייל דער שורש פונעם נס איז געווען צו הויך זיך צו באווייזן; דערפאר איז די ישועה געקומען דורך אסתר, א צנועה וואס איר נאמען מיינט הסתר, און דורך מרדכי וואס איז פארבונדן מיט דער באהאלטענער קטורת. המן, וואס זיין שורש איז דער נחש, גרייפט אן דורך פריצות, אזוי ווי ביי דער סעודה פון אחשורוש. דערנאך לערנט ער די הלכות פון הרחקה פון עריות, ער ברענגט אז דער אנהייב פון דער מגילה איז פארבונדן מיט א פארלוסט פון שבת און פון צניעות'דיגע מלבושים, און ער ערקלערט אז א מלבוש איז דא כדי צו פארדעקן דעם גרויסן אור פון א מענטש. ער ענדיגט מיט משה רבינו'ס באהאלטענעם נאמען אין פרשת תצוה און מיט זיך צוגרייטן צום באהאלטענעם אור פון פורים דורך צניעות און תורה.
ענינים: צניעות · פורים · מגילת אסתר
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס דער אייבערשטער האט געמאכט בגדים פאר אדם
פון די בגדי כהונה און דעם ציץ גייט דער משגיח איבער צום סוף פון דער פרשה פון גן עדן, און פרעגט פארוואס דער פסוק פון חוה'ס נאמען שטייט אינמיטן, און פארוואס דער אייבערשטער האט געדארפט מאכן בגדים ווען זיי האבן זיך שוין אליין געמאכט. ער ברענגט די תרגומים אז דאס זענען געווען באזונדערע בגדי כבוד.
-
4:32 אדם רופט חוה "אם כל חי"
דער משגיח שילדערט ווי אדם, אנשטאט צו באשולדיקן חוה פאר דעם חורבן וואס דער חטא האט געבראכט, האט איר געגעבן א שבח אז זי איז אם כל חי, און ער פארבינדט דעם נאמען חוה מיט "חוות יאיר". וויבאלד אדם האט פארדעקט איר שאנד, האט דער אייבערשטער זיי מדה כנגד מדה באקליידט.
-
9:50 כתנות אור: אור פנימי און אור מקיף
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז אין רבי מאיר'ס תורה איז געשטאנען "כתנות אור" מיט אן אל"ף, און ערקלערט דעם חילוק צווישן מצוות וואס ברענגען אן אור פנימי און מצוות וואס ברענגען אן אור מקיף: סוכה, דער טלית אן ארבל, שמיני, און די אכט פעדעם פון ציצית מיט תכלת.
-
16:13 דער מהר"ל: פארוואס דער נס איז געווען באהאלטן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם מהר"ל'ס קשיא פארוואס אין דער מגילה איז נישטא קיין נס נגלה, און זיין תירוץ אז דער נס איז געקומען פון אזא הויכן מקום אז ער האט זיך נישט געקענט באווייזן. דערפאר איז ער געקומען דורך אסתר, א צנועה, און דורך מרדכי; דער שם השם שטייט נישט; און די גרויסקייט פון המן'ס קליפה, אין א צייט פון גלות אינמיטן גלות, האט פארלאנגט אזא הויכע ישועה.
-
23:19 למעלה מן הזמן; אסתר, מרדכי און די קטורת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארבינדט פורים מיט די מצוות וואס זענען מקיף און מיט מצה וואס ווערט געמאכט אן זמן, און ווייזט ווי די מגילה איילט זיך ביים עיקר פונעם נס. ער ערקלערט אסתר'ס צניעות וואס קומט פון רחל, און מרדכי'ס רמז אין "מר דרור" און אין דער קטורת, א באהאלטענע עבודה אין קודש הקדשים, אזוי אז זיי זענען געווען א פאסיגער זיווג.
-
28:25 המן און דער נחש; הצלחה דורך צניעות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט אז המן איז מרומז ביים עץ הדעת און אז ער שטאמט פונעם נחש, וואס האט געגלוסט נאך חוה. ער ווייזט אז די מגילה הייבט אן מיט א סעודה פון פריצות וואו אחשורוש האט פארלוירן ושתי, און לערנט אז יעדע הצלחה פון א מענטש, אויך זיין זיווג, הענגט אין זיין שמירה פון צניעות.
-
33:28 דער חטא פון דער סעודה פון אחשורוש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס אידן זענען באשטראפט געווארן פאר הנאה האבן פון דער סעודה פון אחשורוש, ווען דאס עסן איז געווען כשר, "כרצון איש ואיש". ער ענטפערט אז דער גאנצער תכלית פון דער סעודה איז געווען פריצות, גלייכט עס צו היינטיגע ריזארטס, און ברענגט א צווייטן מהלך אז זייער חטא איז געווען וואס זיי זענען דארט געווען און האבן עס אריינגענומען; פון דעם גייט ער איבער צו די הלכות פון הרחקה פון עריות.
-
36:45 הלכות: הרחקה פון עריות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם רמב"ם'ס און שולחן ערוך'ס לשון אז מ'דארף זיך מרחיק זיין פון נשים "מאד מאד", ער ערקלערט דעם איסור פון יעדן קירוב צו עריות, און ער שטרייכט אונטער אז היינט איז יעדע פנויה א נדה. ער ברענגט די גמרא אויף "עוצם עיניו מראות ברע" וועגן נישט קוקן אויף נשים וואס וואשן וועש ביים טייך.
-
41:56 נגיעה, הסתכלות, און יהרג ואל יעבור שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רעדט וועגן נגיעה דרך חיבה און די מחלוקת צווישן דעם בית יוסף און דעם ש"ך, ער ערקלערט פארוואס א דאקטער איז אנדערש ווי געבן די האנט, און ער ווארנט נישט צו קוקן אפילו אויף בגדים פון א אשה אדער גיין הינטער איר. ער ברענגט די גמרא פונעם מענטש וואס איז קראנק געווארן פון תאוה, און די חכמים האבן אים אפילו נישט ערלויבט צו רעדן מיט איר, ווייל די אביזרייהו פון גילוי עריות זענען אויך יהרג ואל יעבור.
-
46:59 כנסת ישראל איז געפאלן; אחשורוש'ס צוגענומענער שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם זוהר אויף "נפלה לא תוסיף קום בתולת ישראל", אז אין דעם גלות וועט נאר דער אייבערשטער אליין אויפהייבן כנסת ישראל. ער ברענגט דעם מדרש אז אחשורוש האט געקענט מאכן סעודות בשעת דער בית המקדש איז חרוב ווייל אידן האבן נישט מכבד געווען דעם עונג שבת, און די מתנה איז איבערגעגאנגען צו אים; און ער פרעגט ווער ווייסט צי די חלישות אין צניעות פארהאלט נישט דאס אויפשטיין פון כנסת ישראל.
-
52:52 משה'ס באהאלטענער נאמען און דער פארשטעלטער יום טוב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז משה רבינו'ס נאמען שטייט נישט אין פרשת תצוה צוליב "מחני נא", און דורך דעם איז ער פאראייניגט געווארן מיט אן אור הנעלם. פורים קומט אויך פארשטעלט ווייל זיין אור איז צו גרויס; ער גלייכט דאס טרינקען צו א שלאף-מיטל פאר אן אפעראציע, און פארבינדט מרדכי אלס א ניצוץ פון משה, און יום הכפורים מיט פורים.
-
58:40 תצוה: שמן, אכט בגדים, און המן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פארבינדט פרשת תצוה מיט פורים: זי הייבט אן מיט שמן זית זך, א רמז אויף דעם באהאלטענעם חלק פון דער תורה וואס מאכט נישט קיין קול, פארבונדן מיטן ציפער אכט, מיט די אכט בגדי כהונה און מיט די אכט פעדעם פון ציצית. ער ערקלערט המן אלס א קליפה נעלמה, דעם עץ פון פופציג אמה, און דעם מהר"ל אויף "המן מן התורה", און ער ברענגט דעם מדרש אז אדם'ס כתנות אור זענען געווען בגדי כהונה גדולה, וואס פארדעקן און היטן.
-
1:06:31 מרדכי'ס לבוש מלכות און מער פארדעקונג שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט אז מרדכי איז ארויסגעגאנגען אין לבוש מלכות תכלת, און די גמרא אז יוסף'ס מתנה פון פינף חליפות שמלות צו בנימין איז געווען א רמז אויף מרדכי. ער ערקלערט אז יעדער מלבוש ברענגט אן אור מקיף, ברענגט פון רבי פנחס קאריצער אז אידן לייגן צו מלבושים ווען זיי דאווענען, און ערקלערט פארוואס נשים דארפן מער פארדעקונג ווי אנשים.
-
1:12:12 דער תכלית פון א מלבוש איז צו פארדעקן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז א מענטש, וואס איז א צלם אלקים, האט אין זיך גרויסע אורות וואס מ'מוז באהאלטן אין מלבושים, און וואס הייליגער א מקום איז, אלץ מער דארף ער זיין פארדעקט. דער תכלית פון א מלבוש איז צו פארדעקן, ממילא זענען סטיילס וואס זענען געמאכט צו צוציען נישט קיין מלבושים; ער ברענגט דעם פסוק אין ישעיה וועגן די בנות ציון וואס האבן זיך געגרויסט, און די גמרא'ס פשט אין זייער הנהגה.
-
1:16:17 ביום השביעי: ושתי'ס סטיילס און די פארלוירענע זמירות שטייט אינעם קאטאלאג
אויף "ביום השביעי כטוב לב המלך ביין" ברענגט דער משגיח אז דאס איז געווען שבת, ווען אידן האבן געמאכט קידוש און געזונגען זמירות. ער ברענגט דעם חתם סופר אז ושתי האט אויפגעשטעלט פריצות'דיגע סטיילס וואס אידישע ווייבער זענען נאכגעגאנגען, ממילא זענען זיי געגאנגען צו דער פארטי און די זמירות אינדערהיים האבן אויפגעהערט, און אויף דעם וועג ערקלערט ער די גזירה אז יעדער מאן זאל זיין שורר בביתו.
-
1:22:49 זיך צוגרייטן צום באהאלטענעם אור פון פורים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענדיגט: פורים קומט אראפ א גרויס באהאלטן ליכט וואס פילט אן די לופט, דער אור פון מרדכי און אסתר, געגליכן צו דער נשמה יתירה פון שבת. כדי עס צו מקבל זיין דארף מען אויף זיך נעמען צניעות, זיך אפהאלטן פון דער "סעודה פון אחשורוש" פון דער אומגעגנט'ס קולטור, און מקבל זיין די תורה פון ניי, אזוי ווי אידן האבן געטון ביי "קיימו וקבלו".
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס דער אייבערשטער האט געמאכט בגדים פאר אדם
דער משגיח הייבט אן מיט די בגדי כהונה און דעם ציץ, און גייט איבער צום סוף פון דער פרשה פון גן עדן. נאך די קללות קומט דער פסוק פון חוה'ס נאמען, און ערשט דערנאך דער פסוק אז דער אייבערשטער האט געמאכט בגדים פאר אדם און זיין ווייב. ער פרעגט פארוואס דער פסוק פונעם נאמען שטייט אינמיטן, און פארוואס דער אייבערשטער האט געדארפט מאכן בגדים ווען זיי האבן זיך שוין אליין געמאכט. א,ב
אדם רופט חוה "אם כל חי"
אדם האט פונקט געהערט וואס פאר א חורבן דער חטא האט געבראכט אויף דער וועלט, און ער האט געוואוסט אז חוה האט עס גורם געווען. פונדעסטוועגן, ווען ער איז אהיימגעקומען, האט ער נישט געמאכט קיין מחלוקת, נאר ער האט איר געגעבן א שבח אז דורך איר לעבט די וועלט, און ער האט איר גערופן חוה ווייל זי איז אם כל חי. דער משגיח לייגט צו אז דער נאמען קען אויך קומען פון "חוות יאיר", די שטעט פון יאיר, וואס דער אבן עזרא טייטשט אז פון איינעם וואקסן ארויס שטעט מיט שטעט. ב,ה,ו
כתנות אור
דער מדרש זאגט אז אין רבי מאיר'ס תורה איז געשטאנען "כתנות אור" מיט אן אל"ף. דער משגיח ערקלערט אז דאס מיינט רבי מאיר'ס חידושי תורה, וואס זעט דורך די מעשיות פון דער תורה: די מלבושים פון א מענטש זענען ליכטיגקייט. ז
ער ערקלערט אז רוב מצוות ברענגען אן אור פנימי וואס גייט אריין אין די אברים פון א מענטש. געוויסע מצוות קומען אבער פון אזא באהאלטענעם מקור אז דער מענטש קען זיי נישט אנהאלטן, און זיי ברענגען אן אור מקיף. די סוכה זונדערט אים אפ פון דער וועלט; דער טלית, וואס דער בני יששכר ברענגט אז ער האט נישט קיין ארבל, נעמט אים ארום; און דער אכטער פאדעם פון ציצית, די תכלת, איז דומה לכסא הכבוד און געהערט צו דער העכערער וועלט. ח
דער מהר"ל: פארוואס דער נס איז געווען באהאלטן
דער משגיח גייט איבער צום מהר"ל אין אור חדש. געוויסע האבן געפרעגט: אויב דער נס פון פורים איז געווען אזוי גרויס, פארוואס איז אין דער מגילה נישטא קיין נס נגלה, נאר פשוט'ע פאסירונגען? דער מהר"ל ענטפערט פונקט פארקערט: דער נס איז געקומען פון אזא באהאלטענעם און הויכן אור אז ער האט זיך נישט געקענט באווייזן פאר גשמיות'דיגע אויגן. ט
דערפאר שטייט דער שם השם נישט אין דער מגילה, כאטש דער מדרש לערנט "המלך" אויפן אייבערשטן; און די ישועה איז געקומען דורך אסתר, וואס איר נאמען מיינט הסתר און זי איז געווען א צנועה, און דורך מרדכי, פון דעם זעלבן סארט נשמה. ל,י,כ
מ'האט געדארפט אזא הויכע ישועה ווייל המן'ס קליפה איז געווען אזוי גרויס, און ווייל אידן זענען געווען אין א גלות אינמיטן א גלות.
למעלה מן הזמן; אסתר, מרדכי און די קטורת
פורים איז פארבונדן מיט די מצוות וואס זענען מקיף, וואס זייער אור פון עולם הבא קען מציל זיין א מענטש פון רע. אזוי ווי מצה, וואס דער משגיח האט די פריערדיגע וואך גערעדט אז זי ווערט געמאכט אן זמן, שטייט דער נס למעלה מן הזמן, דערפאר איילט מען זיך מיט המן ביים עיקר פון דער מעשה.
המן און דער נחש
די גמרא געפינט המן אין דעם פסוק פונעם עץ, און ספרים זאגן אז המן שטאמט פונעם נחש. חז"ל לערנען אז דער נחש האט געגלוסט נאך חוה און געוואלט אז אדם זאל שטארבן כדי ער זאל זי צונעמען; המן האט געוואלט טון דאס זעלבע וואס דער נחש. ס
די הצלחה פון א איד הענגט אין וויפיל ער איז אפגעהיטן אין צניעות, ווייל אין הברכה מצויה אלא בדבר הסמוי מן העין. פאר דער געבורט רופט מען אויס "בת פלוני לפלוני", און דאס קען מען פארלירן דורך נאכגיין דעם נחש. די מגילה הייבט אן מיט א סעודה פון פריצות, וואו אחשורוש האט פארלוירן ושתי, און אסתר איז געבליבן מרדכי'ס. ע,פ
דער חטא פון דער סעודה
חז"ל זאגן אז אידן זענען מחויב כליה געווען ווייל זיי האבן הנאה געהאט פון אחשורוש'ס סעודה, כאטש יעדער האט באקומען כשר'ע עסן "כרצון איש ואיש". דער משגיח ענטפערט אז דער תכלית פון דער סעודה איז געווען פריצות, אזוי ווי היינטיגע ריזארטס; אנדערע זאגן אז זיי זענען דארט געווען און האבן אריינגענומען דעם פראכט. פון אזעלכע זאכן דארף מען זיך מרחיק זיין. צ,ק
הלכות: הרחקה פון עריות
נגיעה, הסתכלות, און יהרג ואל יעבור
כנסת ישראל איז געפאלן; אחשורוש'ס צוגענומענער שבת
דער זוהר אויף "נפלה לא תוסיף קום" ערקלערט אז כנסת ישראל, דעם אייבערשטנס אשת חיל, איז אין די פריערדיגע גליות אויפגעהויבן געווארן דורך א צדיק; אין דעם גלות וועט זי נאר דער אייבערשטער אליין אויפהייבן. אד,אה
דער מדרש דערציילט אז די מלאכים האבן געפרעגט ווי אזוי אחשורוש מאכט סעודות בשעת דער בית המקדש איז חרוב. דער תירוץ: וויבאלד אידן האבן נישט מכבד געווען דעם עונג שבת, איז די מתנה איבערגעגאנגען צו אים. דער משגיח זאגט אז די חלישות אין צניעות קומט פונעם גלות, און ווער ווייסט וויפיל עס פארהאלט אז כנסת ישראל זאל זיך אויפהייבן. או,אז,אח
משה'ס באהאלטענער נאמען און דער פארשטעלטער יום טוב
משה רבינו'ס נאמען שטייט נישט אין פרשת תצוה ווייל ער האט געזאגט "מחני נא" פאר כנסת ישראל. דאס האט אים דערהויבן צו אן אור הנעלם, און די פרשה האלט אים אין זיך באופן מכוסה. אט
פורים איז אויך אזוי גרויס אז קיינער פארשטייט אים נישט, דערפאר קומט ער פארשטעלט. אזוי ווי מ'גיט א שוואכן חולה א שלאף-מיטל פאר אן אפעראציע, היט דאס טרינקען אז מיר זאלן נישט איבערגענומען ווערן פון זיין אור. משה'ס קבורה איז באהאלטן; דער מדרש זאגט אז וואס איז פאסירט מיט משה איז פאסירט מיט מרדכי, זיין ניצוץ. אי,אכ
תצוה: שמן, אכט בגדים, און המן
פורים האבן אידן מקבל געווען די תורה פון ניי. פרשת תצוה הייבט אן מיט שמן זית זך; דער חתם סופר ערקלערט די חלקים פון דער תורה, און שמן איז דער באהאלטענער חלק, וואס לויטן מדרש מאכט נישט קיין קול ווען מ'גיסט עס. שמן איז פארבונדן מיט שמונה, אכט, אזוי ווי די אכט בגדים און די אכט פעדעם פון ציצית. אל,אמ,אנ,אס
מרדכי'ס לבוש מלכות
דער תכלית פון א מלבוש איז צו פארדעקן
א מענטש איז א צלם אלקים מיט גרויסע אורות, וואס מ'מוז באהאלטן אין מלבושים. וואס הייליגער א מקום, אלץ מער דארף ער זיין פארדעקט. דער תכלית פון א מלבוש איז צו פארדעקן און מצניע זיין; דאס איז דער כבוד פון א מענטש.
ושתי'ס סטיילס און די פארלוירענע זמירות
אויף "ביום השביעי כטוב לב המלך ביין" ברענגט דער משגיח אז דאס איז געווען שבת: אידן האבן געמאכט קידוש און געזונגען זמירות, און דער אייבערשטער האט געהאט נחת. פארוואס אבער האבן די זמירות אויפגעהערט? בא
זיך צוגרייטן צום באהאלטענעם אור פון פורים
פורים קומט א גרויס ליכט פון א באהאלטענעם מקום, צו שטארק פאר אונזערע אויגן. כדי עס מקבל צו זיין, דארף א מענטש זיך מקשר זיין מיט מרדכי און מיט משה רבינו, אויפנעמען צניעות, און נישט נהנה זיין פון דער "סעודה פון אחשורוש", די קולטור פון די גוים וואס רייסט אראפ די מלבושים פון אידישקייט.
די לופט פון פורים איז פול מיט מרדכי און אסתר, אן אור אזוי ווי די נשמה יתירה פון שבת. דער משגיח זאגט אז דער גאנצער טאג איז אן אור וואס איז טמיר ונעלם.
מראי מקומות
תורה
- א Bereishis 3:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:25, 8:03
- ב Bereishis 3:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:25, 5:04
- ה Bamidbar 32:41 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:04
- אט Shemos 32:32 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:19
- אי Devarim 34:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 55:17
- אמ Shemos 27:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:53
נביאים
כתובים
- י Esther 2:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 18:40, 25:09
- ק Esther 1:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:37
- או Esther 1:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 49:13
- אע לכאורה Esther 5:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:58
- אצ Esther 8:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:35
- בא Esther 1:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:16:17
- בג Esther 1:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:21:27
תרגום
תלמוד בבלי
- כ לכאורה Megillah 13b מפתח אינעם אויסשרייב: 18:40, 25:09
- מ לכאורה Chullin 139b מפתח אינעם אויסשרייב: 25:09
- נ לכאורה Yoma 44a מפתח אינעם אויסשרייב: 25:09
- ס לכאורה Chullin 139b מפתח אינעם אויסשרייב: 28:36
- ע לכאורה Taanis 8b מפתח אינעם אויסשרייב: 30:43
- פ לכאורה Sotah 2a מפתח אינעם אויסשרייב: 30:43
- צ לכאורה Megillah 12a מפתח אינעם אויסשרייב: 33:37
- אא לכאורה Bava Basra 57b מפתח אינעם אויסשרייב: 39:10
- אג לכאורה Sanhedrin 75a מפתח אינעם אויסשרייב: 45:24
- אל לכאורה Shabbos 88a מפתח אינעם אויסשרייב: 58:53, 1:27:49
- אק לכאורה Megillah 16b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:35
- את לכאורה Shabbos 62b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:14:36
מדרש
- ז לכאורה Bereishis Rabbah 20:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 10:00
- ל Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 18:40
- אז Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 49:13
- אכ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 55:17
- אס Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 58:53
- אפ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 1:02:42
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
- ח Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:25
- ט Or Chadash (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 16:21
- ר לכאורה Shulchan Aruch Even HaEzer 21:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 37:10
- אב Beis Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 42:25
- אנ Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 58:53
- אר Midrash Pinchas (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:15
- בב Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:18:00
עיקרי הדברים
- 6:38 דער אייבערשטער האט געמאכט "כתנות אור" פאר אדם און חוה אלס שכר דערפאר וואס אדם האט פארדעקט חוה'ס שאנד אנשטאט איר צו באשולדיקן.
- 11:25 געוויסע מצוות ברענגען אן אור פנימי וואס דער מענטש קען אנהאלטן, און די העכסטע, אזוי ווי סוכה, טלית און ציצית, ברענגען אן אור מקיף פון אויבן.
- 16:32 לויטן מהר"ל איז דער נס פון פורים נישט געווען קיין נס נגלה ווייל זיין שורש איז געווען אזוי הויך אז ער האט זיך נישט געקענט באווייזן.
- 19:11 די ישועה איז געקומען דורך אסתר און מרדכי, וואס זייער גאנצער וועג איז געווען צניעות און הסתר.
- 34:24 די הלכות פון הרחקה פון עריות זענען קלאר און זענען פאר יעדן מענטש, נישט נאר א מדת חסידות.
- 1:12:17 דער תכלית פון א מלבוש איז צו פארדעקן דעם גרויסן אור פון א מענטש, ממילא זענען סטיילס וואס זענען געמאכט צו צוציען קיין אמת'ע מלבושים נישט.
- 54:15 פורים איז א פארשטעלטער יום טוב וואס זיין אור איז צו גרויס צו זען אפן, אזוי ווי משה רבינו'ס באהאלטענער נאמען אין פרשת תצוה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 3:17 פארוואס האט דער אייבערשטער געדארפט מאכן בגדים פאר אדם און חוה ווען זיי האבן זיך שוין אליין געמאכט?
תירוץ: 3:52 דאס זענען געווען באזונדערע בגדי כבוד, געגעבן מדה כנגד מדה ווייל אדם האט פארדעקט חוה'ס שאנד.
-
קשיא: 2:42 פארוואס שטייט דער פסוק פון חוה'ס נאמען צווישן די קללות און די בגדים?
תירוץ: 6:38 ווייל דאס וואס אדם האט איר געגעבן א שבח אנשטאט איר צו באשולדיקן, האט זיי פארדינט די בגדים.
-
קשיא: 16:32 אויב דער נס פון פורים איז געווען אזוי גרויס, פארוואס איז אין דער מגילה נישטא קיין נס נגלה?
תירוץ: 17:35 זיין שורש איז געווען אזוי הויך און באהאלטן אז ער האט זיך נישט געקענט באווייזן; דערפאר איז ער געקומען דורך אסתר און מרדכי און אן דעם שם השם.
-
קשיא: 35:06 אויב דאס עסן ביי דער סעודה פון אחשורוש איז געווען כשר, פארוואס זענען אידן באשטראפט געווארן פאר הנאה האבן דערפון?
תירוץ: 35:17 דער גאנצער תכלית פון דער סעודה איז געווען פריצות; א צווייטער מהלך איז אז זיי זענען דארט געווען און האבן אריינגענומען דעם גאנצן פראכט.
-
קשיא: 49:13 ווי אזוי האט אחשורוש געקענט זיצן און מאכן סעודות בשעת דער בית המקדש איז חרוב?
תירוץ: 49:34 ווייל אידן האבן נישט מכבד געווען דעם עונג שבת, איז די מתנה צוגענומען געווארן פון זיי און געגעבן צו אים.
-
קשיא: 53:07 פארוואס שטייט משה רבינו'ס נאמען נישט אין פרשת תצוה?
תירוץ: 54:04 ווייל ער האט געזאגט "מחני נא" פאר כנסת ישראל, איז ער דערהויבן געווארן צו אן אור הנעלם, און ער איז אין דער פרשה באהאלטן.
מעשיות
-
45:19 דער מענטש וואס איז קראנק געווארן פון תאוה
דער משגיח דערציילט די גמרא וועגן א מענטש וואס זיין הארץ האט זיך פארליבט אין א געוויסע אשה ביז ער איז קראנק געווארן. די דאקטוירים האבן געזאגט אז ער קען נישט לעבן סיידן מ'וועט אים מאכן גוט, און דערנאך אז ער זאל כאטש רעדן מיט איר פון הינטער א גדר. די חכמים האבן געענטפערט אז בעסער זאל ער שטארבן, ווייל אפילו דאס איז אן אביזרייהו פון גילוי עריות.
געדאנקען
- 8:43 די בגדים וואס דער אייבערשטער האט געמאכט פאר אדם זענען געווען מדה כנגד מדה: וויבאלד אדם האט פארדעקט חוה'ס שאנד מיט א שבח אנשטאט איר צו באשולדיקן, האט מען זיי פון הימל פארדעקט מיט בגדי כבוד.
- 10:42 רבי מאיר'ס "כתנות אור" מיט אן אל"ף מיינט דעם פנימיות'דיגן בליק פון איינעם וואס זעט דורך די מעשיות פון דער תורה: דער מלבוש אליין טראגט אין זיך אן אור.
- 17:21 דאס וואס דער נס פון פורים איז באהאלטן איז נישט א סימן אז ער איז קליין, נאר אז ער איז גרויס: זיין מקור איז געווען צו הויך זיך צו באווייזן פאר גשמיות'דיגע אויגן.
- 49:45 אחשורוש'ס חדשים לאנגע סעודות זענען געווען די מתנה פון עונג שבת, וואס איז צוגענומען געווארן פון אידן ווען זיי האבן נישט מכבד געווען דעם שבת, און איבערגעגעבן צו אים.
- 55:47 פורים קומט פארשטעלט ווייל זיין אור איז צו גרויס צו זען פנים אל פנים, און דאס טרינקען איז ווי א שלאף-מיטל פאר אן אפעראציע, כדי מ'זאל נישט שפירן וואס מ'טוט.
- 1:13:18 וואס הייליגער א חלק פון א מענטש איז, אלץ מער מוז ער זיין פארדעקט; ממילא איז דער כבוד פון א מענטש דווקא וואס ער איז פארדעקט.
- 1:18:11 ושתי'ס סטיילס האבן צוגעצויגן די אידישע ווייבער צו דער פארטי, און דערמיט האבן אויפגעהערט די זמירות פון שבת אינדערהיים; דער משגיח לערנט דעם אנהייב פון דער מגילה אלס א פארלוסט פון צניעות וואס האט געקאסט אידן זייער שבת'דיגן געזאנג.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 34:24 דער משגיח זאגט אז די הלכות פון הרחקה פון עריות זענען פאר יעדן מענטש און מ'דארף זיי קענען און היטן, נישט באטראכטן ווי א מדת חסידות.
- 36:23 ער זאגט אז מ'דארף זיך אפהאלטן פון דער "סעודה פון אחשורוש", די קולטור פון דער אומגעגנט וואס ציט אריין אידן, אפילו ווען דאס עסן איז כשר.
- 1:14:32 ער זאגט אז מלבושים דארפן טון זייער תכלית צו פארדעקן, און סטיילס וואס זענען געמאכט צו צוציען זענען נישט קיין ריכטיגע מלבושים.
- 58:12 ער זאגט אז מ'זאל זיך צוגרייטן צום אור פון פורים דורך אויפנעמען צניעות, דורך תורה, און דורך זיך מקשר זיין מיט משה רבינו און מרדכי.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, אחשורוש, אסתר המלכה, בנימין, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער רמב"ם, המן, ושתי, חוה, יוסף הצדיק, מרדכי הצדיק, משה רבינו, רבי מאיר, רבי פינחס קאריצער, רחל אמנו
ערכים יהרג ואל יעבור, כנסת ישראל, כתנות אור, למעלה מן הזמן, מקיף, נשמה יתירה, עונג שבת, עריות, צניעות, קטורת, קימו וקבלו, תכלת