ביאורי מהר"ל על מגילת אסתר - כל דבר שהוא יותר בקדושה הוא יותר בהסתרה. ועוד
קאטאלאג: זמנים פורים נומ׳ 3 פאקעט גייד ז׳ 23 תשל"ח (1977–78) אידיש 56 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט, מערסטנס לויט דעם מהר"ל, אז וואס העכער א זאך איז אין קדושה אלץ מער דארף זי זיין באהאלטן, און ווייזט ווי אזוי דער פארדעקטער נס פון פורים, די סעודה פון אחשורוש און די מגילה'ס בשורה פאר די רחוקים קומען אלע פון דעם.
דער משגיח עפנט מיט דעם רמז אין גמרא אויף אסתר פון "הסתר אסתיר": איר ישועה איז געקומען פון א באהאלטענעם מקום, און די ניסים פון פורים זענען גרעסער פונקט ווייל זיי זענען פארדעקט. לויט דעם מהר"ל פארבינדט ער דאס מיט יין, מיט בנימין וואס איז געבוירן געווארן לעצט, מיט יעקב וואס קומט ארויס שפעטער ווי עשו, און מיט דעם הדס וואס זיינע בלעטער דעקן צו דאס האלץ. דורך רבי פנחס קאריצער ברענגט ער די ארבע פרשיות צו דעם אור הגנוז, וואס נאר צדיקים קענען סובל זיין, און ווייזט אז יעדע גרויסע קדושה, פון א ספר תורה ביז דעם קאפ פון א איד, דארף מער צודעקונג. די מגילה באהאלט דעם רבונו של עולם'ס נאמען, אבער "המלך" מיינט אים, און אחשורוש'ס מלכות איז א משל פון דער מלכות פון הימל. די סעודה פון אחשורוש איז געווען א שמחה אז די שבעים שנה זענען פארביי אן א גאולה, און די עבירה פון די אידן איז געווען וואס זיי האבן זיך מיטגעפרייט אז די מלכות בלייבט אין גלות. ער ענדיגט מיטן מלך וואס האלט טייערער די פערל פון דער טיפעניש, און מיט אדר אלס דעם חודש פון די רחוקים.
ענינים: הסתר פנים און יסורים · פורים · מגילת אסתר
סדר השיעור
-
0:00 אסתר: א ישועה פון א באהאלטענעם מקום שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם רמז אין גמרא אויף אסתר פון "הסתר אסתיר" און ערקלערט אז געוויסע ישועות קומען פון א באהאלטענעם מקור, און די ניסים פון פורים זענען גרעסער ווייל זיי זענען פארדעקט. מיטן מהר"ל פארבינדט ער דאס מיט יין, מיט בנימין דעם לעצטן שבט, מיט יעקב וואס קומט ארויס נאך עשו, און מיטן הדס וואס זיינע בלעטער דעקן צו דאס האלץ.
-
4:11 דער אור הגנוז, שבת און די תורה שטייט אינעם קאטאלאג
דורך רבי פנחס קאריצער פארבינדט דער משגיח די ארבע פרשיות מיטן אור הגנוז, וואס נאר צדיקים קענען סובל זיין און רשעים קענען אים נישט אויסהאלטן אום שבת. ער ווייזט אז משה רבינו, שבת און די תורה האבן אלע דעם אור, און ערקלערט פארוואס מ'טאר נישט לאזן א ספר אפן.
-
8:43 מער קדושה דארף מער צודעקונג שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אז אידן טוען זיך אן מער מלבושים צום דאווענען און פאר א גדול, דעקן צו דעם קאפ, טראגן א גארטל, און וויקלען איין דעם ספר תורה, ווייל א גרעסערע קדושה דארף א גרעסערע שמירה; ער ברענגט די מעשה אין גמרא פון דעם בחור וועמענס צוגעדעקטער קאפ האט אים געהיטן. ער פארבינדט דאס ליינען פון די צודעקונגען פונעם משכן מיט אדר, און ערקלערט די עקסטערע ספרי תורה ביי די ארבע פרשיות און שמחת תורה.
-
17:00 דער באהאלטענער מלך אין דער מגילה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח מערקט אן אז די מגילה דערמאנט נישט דעם רבונו של עולם'ס נאמען, און פונדעסטוועגן איז ארונטערגעקומען א גרויסער חסד באהאלטנערהייט; דערפאר דעקט מען צו שלח מנות. "המלך" אין דער מגילה מיינט דעם רבונו של עולם, מלכותא דארעא איז כעין מלכותא דרקיעא, און דער מהר"ל ערקלערט אחשורוש'ס קכ"ז מדינות אלס זיבן, צוואנציג און הונדערט, קעגן דריי וועלטן.
-
23:24 דער חשבון פון די שבעים שנה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אז די פרסים האבן געוואוסט פון דער נבואה אז נאך שבעים שנה וועט מען ווידער בויען דעם בית המקדש; בלשאצר האט זיך פארטועט אין חשבון, גענוצט די כלים פון בית המקדש און איז געהרגעט געווארן, און אחשורוש האט געמאכט זיין אייגענעם חשבון. ער ערקלערט אז די גוים שפירן טיף אינעווייניג אז ס'איז דא א בורא, און האבן מורא פון דער נבואה.
-
28:33 קיינער ווייסט נישט ווען די גאולה קומט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז אפילו דניאל האט זיך געטועט אין חשבון, און ברענגט דעם רמב"ם אז רבי עקיבא האט געמיינט אז בן כוזיבא איז משיח: קיינער קען נישט מגלה זיין ווען די גאולה קומט. אחשורוש, וואס האט געשפירט אז ווען די מלכות קערט זיך אום קיין ירושלים וועט ער פארלירן זיין מלכות, האט געפראוועט אין דריטן יאר; דערנאך ברענגט ער די גמרא אז די אידן זענען נתחייב געווארן ווייל זיי האבן הנאה געהאט פון יענער סעודה.
-
31:48 כשר'ע עסן, אבער א סעודה פון גלות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט וואס איז געווען די עבירה, אז חז"ל מאכן קלאר אז דאס עסן איז געווען כשר און יעדער האט באקומען וואס ער האט געוואלט. ער ענטפערט אז די סעודה איז געווען א שמחה אז די מלכות בלייבט ביי די גוים; מיטצוהאלטן איז געווען זיך מיטפרייען מיט דעם גלות פון מלכות, א בזיון פון כבוד שמים. די אידן האבן תשובה געטון מיט פאסטן, און דערפאר פראוועט מען פורים מיט א גרויסער סעודה; ער שטעלט אוועק אחשורוש'ס מלכות קעגן דער מלכות פון שלמה המלך.
-
39:42 אחשורוש'ס נאכגעמאכטער כסא שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די מגילה איז נצחי: אין יעדן דור איז דא אן אחשורוש מיט א סעודה וואס קען זיין כשר, און פונדעסטוועגן איז די מלכות ביי זיי. ער ברענגט דעם מדרש און דעם תרגום שני אז אחשורוש האט געוואלט נאכמאכן דעם כסא פון שלמה המלך, וואס איז געווען א סימבאל פון מלכות שמים, און האט באקומען נאר א נאכמאכעניש; די מלאכים האבן גע'טענה'ט קעגן דער סעודה, און דער אייבערשטער האט געענטפערט "ימים כנגד ימים", ווייל אידן האבן מחלל שבת געווען.
-
45:43 די ווייטע פריער: דעם מלך'ס פערל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די מחלוקת רב און שמואל צי אחשורוש איז געווען א מלך חכם אדער א מלך טיפש מיט דעם וואס ער האט פריער מכבד געווען די ווייטע, פרעגט ווי אזוי קען איינער רופן דעם צווייטנס שיטה טיפשות, און ערקלערט מיטן מהר"ל אז זיי טענה'ן צי די מלכות ווערט מער ארויסגעוויזן דורך די רחוקים אדער דורך די קרובים. ער ברענגט דעם משל פונעם סדורו של שבת פון דעם מלך וואס האט געהאלטן א פערל פון דער טיפעניש טייערער ווי דימענטן, און לערנט עס אפ אויף דער עבודה פון איינעם וואס איז געווען ווייט.
-
52:05 אדר, דער חודש פון די רחוקים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז מרדכי'ס אגרות "הקרובים והרחוקים" זענען בעיקר געשיקט צו די רחוקים, און אז אדר איז דער חודש פון די רחוקים. די מגילה איז געשריבן געווארן פאר א פאלק אין גלות כדי צו ווייזן אז דער רבונו של עולם טוט ניסים אפילו בהסתרה; זי הייבט אן מיט א סעודה ווייל אין הימל איז די עיקר סעודה פאר די רחוקים, וועמענס קליינע עבודה אין גלות איז חשובער ווי די גרויסע עבודות פון בזמן שבית המקדש קיים.
דער שיעור, אויסגעשריבן
אסתר: א ישועה פון א באהאלטענעם מקום
דער אור הגנוז, שבת און די תורה
מער קדושה דארף מער צודעקונג
פון דא נעמט דער משגיח א כלל: וואס הייליגער א זאך, אלץ מער איז זי צוגעדעקט. אידן טוען זיך אן מער מלבושים צום דאווענען אדער ווען מ'גייט צו א גרויסן תלמיד חכם, א יארמלקע און דערויף א הוט, ווייל די שכינה רוט אויפן קאפ פון א איד וואס דינט דעם אייבערשטן.
ער ברענגט די מעשה אין גמרא פון א קינד וואס די שטערנזעער האבן געזאגט אז ער וועט זיין א גנב; זיין מאמע האט אים געהאלטן דעם קאפ צוגעדעקט, און דאס איינע מאל וואס ער איז געווארן אפגעדעקט האט ער גע'גנב'עט פון א פייגנבוים. א צוגעדעקטער קאפ לאזט נישט די חיצונים האבן קיין שליטה אויפן מקום הקדושה. ו
אין אדר, דעם צוגעדעקטן חודש, ליינט מען די פרשיות פון די צודעקונגען פונעם משכן. רבי פנחס קאריצער האט געזאגט אז א איד אן א גארטל איז ווי א פאס אן רייפן. א ספר תורה איז איינגעוויקלט און מ'עפנט אים נאר צום לערנען; ביי די ארבע פרשיות נעמט מען ארויס צוויי, א סימן פון א גרויסן אור הגנוז.
דער באהאלטענער מלך אין דער מגילה
דער משגיח מערקט אן אז אין דער מגילה ווערט דעם רבונו של עולם'ס נאמען נישט דערמאנט, און פונדעסטוועגן איז ארונטערגעקומען אזא גרויסער חסד אז ער האט געמוזט קומען באהאלטנערהייט. דערפאר, זאגט ער, טראגט מען שלח מנות צוגעדעקט.
דער מדרש זאגט אז "המלך" אין דער מגילה מיינט דעם רבונו של עולם; אחשורוש איז געווען דער לבוש דורך וועמען די שכינה אין גלות האט געפירט. ווייל מלכותא דארעא איז כעין מלכותא דרקיעא, שפיגלען זיינע קכ"ז מדינות אפ די וועלטן פון אויבן. דער מהר"ל ערקלערט: זיבן קעגן דעם עולם התחתון, צוואנציג קעגן דעם מיטלסטן, און הונדערט קעגן דעם עולם העליון. ז,ח,ט
דער חשבון פון די שבעים שנה
די גמרא זאגט אז די פרסים האבן געוואוסט אז שבעים שנה נאכן חורבן וועט מען ווידער בויען דעם בית המקדש. בלשאצר האט געמאכט א חשבון, גענוצט די כלים פון בית המקדש ביי א סעודה, און איז געהרגעט געווארן יענע נאכט, נאך דער שריפט אויפן וואנט. י,כ
דער משגיח ערקלערט אז די גוים שפירן יא אז ס'איז דא א רבונו של עולם, נאר זיי ווילן עס נישט מודה זיין ווייל דאס וואלט זיי מחייב געווען. דערפאר האבן זיי מורא געהאט פונעם נביא'ס ווארט, און ווען די יארן זענען אריבער האט אחשורוש אפגעאטעמט.
קיינער ווייסט נישט ווען די גאולה קומט
אבער ער האט זיך געטועט, אזוי ווי אפילו דניאל: קיינער, אפילו די גרעסטע נביאים, ווייסט נישט ווען די גאולה קומט, און דער רמב"ם ברענגט אז רבי עקיבא האט געמיינט אז בן כוזיבא איז משיח. אחשורוש האט געשפירט אז ווען די מלכות קערט זיך אום וועט זיין מלכות אויפהערן, און האט געפראוועט אין זיין דריטן יאר; די גמרא זאגט אז די אידן זענען נתחייב געווארן ווייל זיי האבן הנאה געהאט פון יענער סעודה. ל,מ,נ,ס
כשר'ע עסן, אבער א סעודה פון גלות
דער משגיח פרעגט וואס איז דען געווען די עבירה, אז חז"ל מאכן קלאר אז דאס עסן איז געווען כשר און יעדער האט באקומען וואס ער האט געוואלט. די אידן האבן תשובה געטון מיט דריי טעג פאסטן, און וויבאלד די עבירה איז געקומען דורך עסן, פראוועט מען פורים מיט א סעודה. ע
דער תירוץ איז: אחשורוש האט געשפירט אז די מלכות, וואס געהערט באמת צום רבונו של עולם, וועט יעצט בלייבן ביי אים און זיך נישט אומקערן קיין ירושלים. גיין צו זיין סעודה הייסט זיך מיטפרייען וואס די מלכות און די שכינה זענען אין גלות.
אחשורוש'ס נאכגעמאכטער כסא
די מגילה איז נצחי, זאגט דער משגיח: אין יעדן דור איז דא אן אחשורוש, א מרדכי און אסתר, און א המן. אזא סעודה קען זיין אינגאנצן כשר, אבער די מלכות איז ביי זיי.
דער מדרש און דער תרגום שני דערציילן אז אחשורוש האט געוואלט נאכמאכן דעם כסא פון שלמה המלך, וואס איז געזעסן "על כסא ה'", און האט באקומען נאר א ביליגע נאכמאכעניש, ווי א מאלפע וואס מאכט נאך א מענטש. די מלאכים האבן גע'טענה'ט קעגן דער סעודה, און דער אייבערשטער האט געענטפערט "ימים כנגד ימים": ווייל אידן האבן מחלל שבת געווען, איז די גדלות אויף א צייט אריבער צו די גוים. צ,ק,ר
די ווייטע פריער: דעם מלך'ס פערל
אחשורוש האט פריער געמאכט א סעודה פאר די פון די ווייטע מדינות, און דערנאך פאר די איינוואוינער פון שושן. רב און שמואל טענה'ן צי דאס ווייזט אז ער איז געווען א חכם אדער א טיפש, און דער משגיח פרעגט ווי אזוי קען איינער רופן דעם צווייטנס וועג טיפשות. מיטן מהר"ל ענטפערט ער אז זיי טענה'ן צי די מלכות ווערט מער ארויסגעוויזן דורך די רחוקים אדער דורך די קרובים. ש,ת
דער סדורו של שבת ברענגט א משל פון א מלך וואס האט געבויט א וואנט פון אבנים טובות פון יעדער מדינה. א געטרייער עבד האט ארויפגעברענגט א פערל פון דער טיפעניש פונעם ים, און דער מלך האט עס געשטעלט אויבן אן, ווייל עס ווייזט אז זיין מלכות דערגרייכט אפילו דעם מקום החושך. אזוי, זאגט דער משגיח, איז די עבודה פון איינעם וואס איז געווען ווייט חשוב ווי פון א גרויסן צדיק. אא
אדר, דער חודש פון די רחוקים
מרדכי האט געשיקט אגרות "הקרובים והרחוקים"; דער משגיח ערקלערט אז די אגרות פון פורים רעדן בפרט צו די רחוקים, און אדר איז זייער חודש. אג
די מגילה איז געשריבן געווארן פאר א פאלק אין גלות, צו ווייזן אז דער רבונו של עולם טוט פאר זיי ניסים אפילו ווען זיין נאמען איז באהאלטן. זי הייבט אן מיט א סעודה ווייל אין הימל איז די עיקר סעודה געווען פאר די רחוקים, וועמענס קליינע עבודה אין אדר איז חשובער ווי די גרויסע עבודות בזמן המקדש.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
- ב Esther 2:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:04
- ט Esther 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:02
- כ Daniel 5:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 23:38
- נ Esther 1:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:33
- ע Esther 1:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:50
- צ Esther 1:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 40:47
- ר Divrei Hayamim I 29:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 40:47
- ש Esther 1:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:13
- אג Esther 9:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 52:18
תרגום
תלמוד בבלי
- א Chullin 139b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:10
- ג לכאורה Sukkah 32b מפתח אינעם אויסשרייב: 2:04
- ו Shabbos 156b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:11
- ח Berachos 58a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:02
- י Megillah 11b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 23:38
- ל לכאורה Megillah 12a מפתח אינעם אויסשרייב: 28:33
- ס Megillah 12a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:33
- ת Megillah 12a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:13
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 0:50 דער משגיח לערנט אז וואס גרעסער די קדושה פון א זאך, אלץ מער דארף זי זיין באהאלטן און צוגעדעקט, און אז די ניסים פון פורים זענען גרעסער ווייל זיי קומען בהסתרה.
- 4:23 דער אור הגנוז פון בריאת העולם רוט אין שבת, אין דער תורה און אין משה רבינו, און ער שיינט בפרט אויף די שבתים פון די ארבע פרשיות, ווען מ'נעמט ארויס צוויי ספרי תורה.
- 17:30 די מגילה דערמאנט נישט דעם רבונו של עולם'ס נאמען, אבער "המלך" אין איר מיינט אים, און אחשורוש'ס מלכות איבער הונדערט זיבן און צוואנציג מדינות איז אן אפשפיגלונג פון דער מלכות פון הימל.
- 27:56 די סעודה פון אחשורוש איז געווען א שמחה אז ער האט געמיינט אז די שבעים שנה האבן זיך געענדיגט אן א גאולה, און די מלכות וועט בלייבן ביי אים און זיך נישט אומקערן קיין ירושלים.
- 31:50 דאס עסן ביי דער סעודה איז געווען כשר; די עבירה פון די אידן איז געווען אז מיטן גיין דערצו האבן זיי זיך מיטגעפרייט וואס די מלכות בלייבט אין גלות, א בזיון פון כבוד שמים, און זיי האבן תשובה געטון מיט א תענית.
- 53:45 די מגילה איז געשריבן געווארן פאר א פאלק אין גלות וואס פילט זיך ווייט פונעם רבונו של עולם, כדי צו ווייזן אז ער איז מיט זיי אפילו בהסתרה, און אז די עבודה פון די רחוקים איז ביי אים בפרט חשוב.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:53 פארוואס זענען די ניסים פון דער מגילה באהאלטן, אן קיין אפענעם נס?
תירוץ: 1:04 ווייל זיי זענען גרעסער ווי אנדערע ניסים, און אזא גרויסע זאך האט געדארפט זיין פארדעקט.
-
קשיא: 7:19 פארוואס טאר מען נישט לאזן א ספר אפן?
תירוץ: 7:47 ווייל די תורה האלט אין זיך דעם אור הגנוז, און אן אפענער ספר וואס מ'לערנט נישט גיט די חיצונים א געלעגנהייט צו נהנה זיין דערפון, און דאס ברענגט שכחה.
-
קשיא: 31:29 אויב דאס עסן ביי אחשורוש'ס סעודה איז געווען כשר, וואס איז געווען די עבירה פון די אידן וואס זענען געגאנגען?
תירוץ: 36:04 די סעודה איז געווען א שמחה אז די מלכות בלייבט ביי די גוים, ממילא הייסט מיטהאלטן זיך מיטפרייען אז די מלכות איז אין גלות, א בזיון פון כבוד שמים.
-
קשיא: 34:56 וואס פונקטליך האט אחשורוש געפראוועט ביי זיין סעודה?
תירוץ: 35:05 ער האט געשפירט אז די שבעים שנה זענען פארביי און די מלכות וועט יעצט בלייבן ביי אים און זיך נישט אומקערן קיין ירושלים.
-
קשיא: 47:13 ווי אזוי קען רב אדער שמואל רופן אחשורוש א טיפש פאר טון ווי דער צווייטער האלט אז ס'איז ריכטיג?
תירוץ: 47:54 לויט דעם מהר"ל איז די מחלוקת צי די אמת'דיגע מלכות פון א מלך ווערט בעסער ארויסגעוויזן דורך די רחוקים אדער דורך די קרובים.
-
קשיא: 52:18 פארוואס גייען מרדכי'ס אגרות "להקרובים והרחוקים"?
תירוץ: 52:33 די אגרות פון פורים זענען געשיקט אפילו, און דווקא, צו די וואס זענען ווייט פונעם רבונו של עולם, און דורך זיי רעדט מרדכי צו די רחוקים אין יעדן דור.
מעשיות
-
10:11 דער בחור וועמענס צוגעדעקטער קאפ האט אים געהיטן
דער משגיח ברענגט די מעשה אין גמרא פון א קינד וואס זיין מאמע האט אים געהאלטן דעם קאפ צוגעדעקט, ווייל די שטערנזעער האבן געזאגט אז ער וועט זיין א גנב. זי האט אים געזאגט ער זאל זיך צודעקן דעם קאפ כדי ער זאל האבן יראת שמים. איינמאל איז זיין קאפ געווארן אפגעדעקט, און דעמאלט האט ער גע'גנב'עט פון א פייגנבוים. דער משגיח ערקלערט אז דאס צודעקן דעם קאפ היט דעם מקום הקדושה, אז די חיצונים זאלן דארט נישט האבן קיין שליטה.
געדאנקען
- 0:57 די ניסים פון פורים זענען נישט קלענער ווייל זיי זענען באהאלטן; זיי זענען גרעסער, און פונקט ווייל זיי זענען אזוי גרויס האבן זיי געדארפט זיין פארדעקט, אז קיין שאדן זאל זיך נישט קענען צוכאפן.
- 8:54 ביי אידן איז די לבוש פארקערט פון די גוים: זיי ווייזן כבוד מיטן אנטפלעקן, און אידן היטן די קדושה מיטן צולייגן מער מלבושים, א יארמלקע און אויבן דעם א הוט, ווייל די שכינה רוט אויפן קאפ פון א איד וואס דינט דעם אייבערשטן.
- 21:21 אחשורוש'ס קכ"ז מדינות זענען אן אראפגעלאזטער בילד פונעם סדר פון הימל: זיבן קעגן דעם עולם התחתון, צוואנציג קעגן דעם עולם האמצעי, און הונדערט קעגן דעם עולם העליון.
- 36:04 די עבירה ביי דער סעודה פון אחשורוש איז נישט געווען דאס עסן נאר דער גייסט דערפון: צו גיין צו א שמחה אז די מלכות בלייבט ביי די גוים הייסט זיך מיטפרייען מיטן גלות השכינה, אפילו ווען אלעס איז כשר.
- 47:54 די מחלוקת צי אחשורוש איז געווען א חכם אדער א טיפש איז באמת א מחלוקת וואס עס ווייזט ארויס די אמת'דיגע מלכות: די רחוקים וואס נעמען זי אן, אדער די קרובים וואס שטייען ארום דעם מלך.
- 55:28 אין הימל ווערט די סעודה וואס עפנט די מגילה פארשטאנען אלס א סעודה פאר די רחוקים: דער אייבערשטער האט געוויזן די אידן אין גלות אז א קליינע עבודה פון א איד אין אדר איז חשובער ווי די גרויסע עבודות בזמן המקדש.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 40:02 דער משגיח זאגט אז אפילו א אינגאנצן כשר'ע פארזאמלונג פון די גוים וואס פראוועט זייער מלכות, דארף א איד וויסן אז דאס הייסט זיך מיטפרייען מיטן גלות פון מלכות.
- 51:00 דער משגיח זאגט אז א איד וואס איז געווען ווייט און נעמט זיך צו צו דינען דעם רבונו של עולם, זאל וויסן אז זיין עבודה איז חשוב ווי די עבודה פון דעם גרעסטן צדיק.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אחשורוש, אסתר המלכה, בלשאצר, בנימין, בר כוכבא, דניאל, דער מהר"ל פון פראג, דער רמב"ם, המן, יהושע בן נון, יעקב אבינו, מרדכי הצדיק, משה רבינו, עשו, רב, רבי עקיבא, רבי פינחס קאריצער, שלמה המלך
ערכים אור הגנוז, גלות השכינה, הסתר, חיצונים, משלוח מנות