The Candles Glow with the Light of משיח
קאטאלאג: ZMANIM (English) חנוכה נומ׳ 5 פאקעט גייד ז׳ 63 תשס"א (2000–01) ענגליש 41 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די חנוכה ליכט אנטפלעקן דעם אור הגנוז און דאס ליכט פון משיח, און ער ווייזט וויאזוי משיח בן יוסף איז געווען באהאלטן אין דער מעשה פון דינה, שכם און אסנת, א ניצוץ פון קדושה אינעם נידעריגסטן ארט.
דער משגיח עפנט מיטן אור הגנוז פונעם ערשטן טאג פון בריאה, וואס אדם הראשון האט זיך באנוצט דערמיט זעקס און דרייסיג שעה, און וואס דער אייבערשטער האט באהאלטן אין דער תורה; עס געפינט זיך אין די זעקס און דרייסיג מסכתות פון ש"ס און אין די זעקס און דרייסיג חנוכה ליכט. מיט דעם רוקח און דעם בני יששכר ערקלערט ער אז דאס חנוכה ליכט אנטפלעקט אויך דאס ליכט פון משיח, און דערפאר איז חנוכה אכט טעג. משיח קומט אין צוויי שטאפלען: משיח בן יוסף, וואס פירט די מלחמה קעגן עשו, און משיח בן דוד. דערנאך דערציילט ער פונעם תרגום יונתן וויאזוי אסנת, די טאכטער פון דינה און שכם, איז געווארן די ווייב פון יוסף, און ער ווייזט אז דער זרע פון משיח בן יוסף איז געווען באהאלטן אין שכם, ווי א דימענט וואס מ'באהאלט אין א מיסט קאסטן. אזוי ווי דאס חנוכה ליכט, וואס מ'צינדט אונטער צען טפחים אויף דער לינקער זייט, איז דינה אראפגעגאנגען ארויסצוציען קדושה פון טומאה. ער שליסט מיט די נפלאות וואס זענען באהאלטן אין יעדן ווארט פון דער תורה.
ענינים: די חנוכה ליכט · משיח בן יוסף און משיח בן דוד · אור הגנוז
סדר השיעור
-
0:00 דער אור הגנוז און די זעקס און דרייסיג ליכט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער אור הגנוז פונעם ערשטן טאג, וואס אדם הראשון האט זיך באנוצט דערמיט זעקס און דרייסיג שעה אין זכות פון שבת, איז באהאלטן אין דער תורה, און אז ער קומט אראפ אין די זעקס און דרייסיג מסכתות און די זעקס און דרייסיג חנוכה ליכט.
-
4:55 דאס ליכט פון משיח און די צאל אכט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם רוקח אז ס'שטייט "אור" זעקס און דרייסיג מאל אין דער תורה, און די עקסטערע תגין אויפן ערשטן טי"ת, און דעם בני יששכר אז דאס חנוכה ליכט אנטפלעקט דאס ליכט פון משיח. דערפאר איז חנוכה אכט טעג, ווייל אכט, ווי דער כינור פון אכט סטרונעס לעתיד לבוא, געהערט צו משיח.
-
8:41 משיח בן יוסף און די מלחמה קעגן עשו שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז משיח קומט אין צוויי חלקים, משיח בן יוסף און משיח בן דוד, און אז עשו פאלט נאר דורך די קינדער פון רחל. ער דערציילט די ווערטער פונעם חפץ חיים וועגן דריי מלחמות, דערמאנט אז סעודה שלישית באשיצט פון מלחמת גוג ומגוג, און זאגט אז ביידע ליכטיגקייטן פון משיח שיינען אין די חנוכה ליכט, אין הלל און אין על הניסים.
-
15:24 די מעשה פון אסנת, די טאכטער פון דינה מעשה
פונעם תרגום יונתן און פונעם דעת זקנים דערציילט דער משגיח וויאזוי יעקב אבינו האט געראטעוועט דאס קינד פון דינה און שכם, מלאכים האבן זי געטראגן קיין מצרים, פוטיפר האט זי אויפגענומען, און יוסף האט זי דערקענט דורך זיין טאטנס צעטל אויף איר האלדזבאנד און זי חתונה געהאט.
-
20:24 א דימענט באהאלטן אין א מיסט קאסטן
דער משגיח ערקלערט אז אין שכם איז געווען א ניצוץ פון משיח בן יוסף, באהאלטן דארט ווי מ'באהאלט א דימענט פון גנבים אין מיסט. ער ברענגט דעם חתם סופר אז דינה איז ארויסגעגאנגען ארויסצוציען קדושה פון די בנות הארץ, און לייגט צו אז זי איז ארויסגעשיקט געווארן כדי משיח בן יוסף, דער שטן פון עשו, זאל ארויסקומען.
-
24:39 דאס ליכט אין דער רשות פונעם שטן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אקעגן די גמרא אז די שכינה איז קיינמאל נישט אראפגעקומען אונטער צען טפחים, מיטן חנוכה ליכט וואס מ'צינדט אונטער צען טפחים און אויף דער לינקער זייט, די זייט פונעם שטן. חנוכה גייט אראפ אין זיין רשות צו געפינען קדושה און זי ארויפציען, און דאס, זאגט ער, איז דער ענין פון משיח, וואס גייט אראפ צום טיפסטן ארט ארויסצוברענגען אידן.
-
27:55 יהודה, יוסף און עובדיה: אוצרות פון אונטן
דער משגיח ווייזט אז אין די סדרות פון דער וואך קומען ביידע, משיח בן דוד פון יהודה און תמר, און משיח בן יוסף פון יוסף'ס ירידה, ארויס פון נידעריגע ערטער. ער ברענגט עובדיה, א גר פון עשו, וואס זאגט נביאות אויף דער מפלה פון עשו, ווי דער האנטפאס פון א האק וואס מ'נעמט פונעם וואלד, און ער זאגט אן אז ער וועט מגלה זיין נפלאות פון די סדרות פון כסלו און טבת.
-
31:22 פארוואס דינה: דער איבערבייט מיט יוסף
דער משגיח פרעגט פארוואס דווקא דינה האט געדארפט ברענגען משיח בן יוסף, און ענטפערט פונעם תרגום יונתן און רש"י אז לאה האט ערשט געטראגן יוסף און רחל דינה, ממילא האט דינה, וואס איז ערשט געווען יוסף, געגעבן דעם זיווג פאר יוסף. ער לייגט צו אז די אותיות פון דינה מיטן מילוי זענען בגימטריא משיח בן יוסף.
-
34:53 דינה אין קאסטן, דאס באהאלטענע חנוכה ליכט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דינה איז דאס חנוכה ליכט, געבוירן כדי אראפצוגיין אין טומאה און ארויסברענגען משיח. וואס רש"י זאגט אז יעקב האט זי באהאלטן אין א קאסטן פון עשו, צוליב לאה'ס חוב צו עשו, איז נישט קיין מקרה: זי געהערט באהאלטן ווי דער אור הגנוז. ער שליסט מיט א מעשה פונעם אבני נזר וועגן נפלאות אין יעדע שטיקל תורה, און מיטן פסוק וואס בעט מען זאל אויפמאכן די אויגן זיי צו זען.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער אור הגנוז און די זעקס און דרייסיג ליכט
דער משגיח עפנט מיטן ליכט וואס דער אייבערשטער האט באשאפן דעם ערשטן טאג און באהאלטן פאר די צדיקים לעתיד לבוא. אדם הראשון האט זיך דערמיט באנוצט זעקס און דרייסיג שעה: צוועלף אום פרייטאג, און ווייל שבת האט פאר אים מתפלל געווען, דערפאר האט ער געזאגט "מזמור שיר ליום השבת", נאך פיר און צוואנציג אום שבת. א
דער בעל שם טוב זאגט אז דאס ליכט איז באהאלטן אין דער תורה, און ר' פנחס קאריצער געפינט עס אין די זעקס און דרייסיג מסכתות פון ש"ס. עס שיינט אויך אין די זעקס און דרייסיג ליכט פון חנוכה.
דאס ליכט פון משיח און די צאל אכט
דער רוקח מערקט אן אז "אור" שטייט זעקס און דרייסיג מאל אין דער תורה, און דער טי"ת פונעם ערשטן מאל האט פיר עקסטערע תגין. מער ווי דאס, ווי דער בני יששכר ברענגט, אנטפלעקט דאס חנוכה ליכט דאס ליכט פון משיח. דערפאר אכט טעג: די וועלט איז באשאפן אין זיבן, און אכט געהערט צו משיח, ווי די גמרא אין ערכין זאגט אז דער כינור לעתיד לבוא וועט האבן אכט סטרונעס. ב,ג,ד
משיח בן יוסף און די מלחמה קעגן עשו
משיח קומט אין צוויי חלקים: ערשט משיח בן יוסף, וואס פירט די מלחמת גוג ומגוג קעגן עשו, דערנאך משיח בן דוד. ווייל עשו פאלט נאר דורך די קינדער פון רחל, האט משה רבינו געשיקט יהושע קעגן עמלק, און שאול, פון בנימין, האט געפירט די קומענדיגע מלחמה.
פון א נייעם ספר פון ר' נתן וואכטפויגל דערציילט דער משגיח אז דער חפץ חיים האט געזאגט אז משיח וועט קומען ביי דער דריטער מלחמה, און ער ברענגט די גמרא אז די דריי סעודות פון שבת ראטעווען פון יענער מלחמה. ווי רש"י זאגט איז יוסף דער שטן פון עשו; ביידע ליכטיגקייטן פון משיח שיינען אין די ליכט, דערפאר רעכנט דער משגיח אז מ'זאל חנוכה וואשן כדי צו זאגן על הניסים. ו,ז
די מעשה פון אסנת
דער משגיח דערציילט פונעם תרגום יונתן און פונעם דעת זקנים אז די שבטים האבן געוואלט שאטן דער טאכטער פון דינה פון שכם. יעקב האט זי אוועקגעלייגט אין א סנה מיט א צעטל אז זי איז פון זיין משפחה; מלאכים האבן זי געטראגן קיין מצרים, און פוטיפר האט זי אויפגענומען אלס אסנת. יוסף האט נישט געקוקט אויף די צירונג וואס די מיידלעך האבן געווארפן, אבער ער האט דערקענט זיין טאטנס כתב אויף אסנת'ס האלדזבאנד און זי חתונה געהאט. ח,ט
א דימענט אין א מיסט קאסטן
ווער וואלט געחלומט אז דאס איז דעם אייבערשטנס פלאן? שכם, א שפל'דיקער מענטש, האט געטראגן א ניצוץ פון משיח בן יוסף, באהאלטן ווי מ'באהאלט א דימענט אין מיסט, וואו דער שטן זוכט נישט. דער חתם סופר ערקלערט אז דינה איז ארויס, ווי דער פסוק זאגט, ארויסצוציען קדושה פון די בנות הארץ; דער משגיח לייגט צו אז זי איז ארויסגעשיקט געווארן כדי משיח בן יוסף זאל ארויסקומען. ל,מ
דאס ליכט אין דער רשות פונעם שטן
די גמרא לערנט ארויס די הייך פון א סוכה פונעם ארון, ווייל די שכינה איז קיינמאל נישט אראפ אונטער צען טפחים. פונדעסטוועגן איז דאס חנוכה ליכט בעסער אונטער צען, און אויף דער לינקער זייט, די זייט פונעם שטן. חנוכה גייט אריין אין זיין רשות צו געפינען קדושה און זי ארויפציען, און אזוי, זאגט דער משגיח, גייט משיח אראפ צום טיפסטן ארט ארויסצונעמען אידן. נ,ס
אוצרות פון אונטן
אין די סדרות פון דער וואך קומען ביידע משיחים פון אונטן: יהודה איז אראפ, ווי רש"י זאגט, און פון תמר איז ארויס משיח בן דוד; יוסף איז אראפ און משיח בן יוסף איז ארויס. עובדיה, א גר פון עשו, האט נביאות געזאגט אז ס'וועט נישט בלייבן קיין שריד פון עשו, ווי די גמרא'ס האק וועמענס האנטפאס קומט פונעם וואלד וואס זי שניידט. ע,פ,צ
פארוואס דינה
דינה אין קאסטן
דינה, זאגט דער משגיח, איז דאס חנוכה ליכט, געבוירן כדי אראפצוגיין אין טומאה און ארויסברענגען משיח. רש"י זאגט אז יעקב האט זי באהאלטן אין א קאסטן פון עשו, ווייל לאה, וואס איז געווען באשטימט פאר עשו, איז אים שולדיג געווען איר טאכטער. אבער גארנישט איז קיין מקרה: דינה געהערט באהאלטן, ווי דער אור הגנוז, און דער משגיח געפינט חנוכה אין דער גימטריא פונעם פסוק וועגן יעקבס עלף קינדער. ש,ת,אא
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תרגום
תלמוד בבלי
ראשונים
- ב Rokeach (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 5:00
- ז לכאורה Rashi, Bereishis 30:25 מפתח אינעם אויסשרייב: 11:34
- ט Da'as Zekeinim mi-Ba'alei haTosafos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:32
- י Rashi (מקום נישט באשטימט) 17:23 מפתח
- ע לכאורה Rashi, Bereishis 38:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 28:31
- ר לכאורה Rashi, Bereishis 30:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 32:41
- ש לכאורה Rashi, Bereishis 32:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 34:53
- ת לכאורה Rashi, Bereishis 29:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 34:53
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 1:13 דער אור הגנוז פונעם ערשטן טאג, וואס אדם הראשון האט גענאסן זעקס און דרייסיג שעה, איז באהאלטן אין דער תורה און קומט אראפ צו אונז אין די זעקס און דרייסיג חנוכה ליכט.
- 6:32 דאס חנוכה ליכט אנטפלעקט דאס ליכט פון משיח, און חנוכה איז אכט טעג ווייל אכט געהערט צו משיח, העכער די זיבן פון דער נאטור פון דער וועלט.
- 8:41 משיח קומט אין צוויי חלקים: משיח בן יוסף, וואס פירט די מלחמה קעגן עשו, ווייל עשו פאלט נאר דורך די קינדער פון רחל, און דערנאך משיח בן דוד.
- 21:49 דער אייבערשטער באהאלט די שורש פון משיח אין די נידעריגסטע ערטער, ווי א דימענט וואס מ'באהאלט אין א מיסט קאסטן, כדי דער שטן זאל דארט נישט זוכן.
- 25:59 דאס חנוכה ליכט צינדט מען אונטער צען טפחים און אויף דער לינקער זייט, די רשות פונעם שטן, כדי דארט צו געפינען קדושה און זי ארויפציען, און דאס איז דער דרך פון משיח.
- 34:53 דינה איז געבוירן געווארן כדי צו ברענגען משיח בן יוסף אויף דער וועלט; זי איז ארויסגעגאנגען ווי דאס חנוכה ליכט אין דער רשות פון טומאה כדי ארויסצוציען קדושה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 6:51 פארוואס איז חנוכה אכט טעג?
תירוץ: 7:38 ווייל אכט געהערט צו משיח: די וועלט איז באשאפן געווארן אין זיבן טעג, און דער אכטער איז די העכערע מדריגה פון ימות המשיח, וועמענס ליכט שיינט אין די ליכט.
-
קשיא: 20:24 ווער וואלט זיך געקענט פארשטעלן אז דאס וואס שכם האט געטון איז געווען א פלאן פונעם אייבערשטן?
תירוץ: 21:03 שכם האט געטראגן א ניצוץ פון משיח בן יוסף; דער אייבערשטער האט עס דארט באהאלטן ווי א דימענט אין א מיסט קאסטן, און פון אים און דינה איז ארויסגעקומען אסנת, די באבע פון משיח בן יוסף.
-
קשיא: 32:39 פארוואס דווקא דינה האט געדארפט ברענגען משיח בן יוסף?
תירוץ: 33:12 ווייל, ווי דער תרגום יונתן ערקלערט, האט לאה ערשט געטראגן יוסף און רחל דינה, און זיי זענען איבערגעביטן געווארן; ממילא האט דינה, וואס איז ערשט געווען יוסף, געדארפט געבן דעם זיווג פאר יוסף.
-
קשיא: 36:51 פארוואס האט יעקב באהאלטן דינה אין א קאסטן פון עשו?
תירוץ: 37:05 לאה איז געווען באשטימט פאר עשו, און נאכדעם וואס זי איז ניצול געווארן דורך אירע טרערן, איז זי אים שולדיג געווען כאטש איר טאכטער; יעקב האט נישט געוואלט געבן דינה צו עשו. אין א טיפערן פשט געהערט דינה צו זיין באהאלטן, ווייל זי איז דאס חנוכה ליכט און דער אור הגנוז.
מעשיות
-
15:45 אסנת און יוסף
פון דינה און שכם איז געבוירן געווארן א קינד, און די שבטים האבן איר געוואלט שאטן. יעקב אבינו האט דאס קינד אוועקגעלייגט אין מדבר אין א סנה, מיט א האלדזבאנד און א צעטל אז זי איז פון זיין משפחה, און מלאכים האבן זי געטראגן קיין מצרים, וואו פוטיפר, וואס האט נישט געהאט קיין קינדער, האט זי אויפגענומען און זי גערופן אסנת. ווען יוסף איז ארויס אלס הערשער, האבן די מיידלעך פון מצרים געווארפן זייער צירונג אויף אים כדי ער זאל ארויפקוקן, אבער ער האט נישט געקוקט. ווען אסנת האט געווארפן איר האלדזבאנד, האט ער דערקענט זיין טאטנס כתב יד, ארויפגעקוקט, פארשטאנען, און געבעטן זי חתונה צו האבן.
אין דער מעשה: שכם בן חמור, יעקב אבינו, יוסף הצדיק, דינה, אסנת, פוטיפר, דער מלאך מיכאל, דער מלאך גבריאל, פוטיפר'ס ווייב, אפרים, מנשה, פוטי פרע
-
11:27 דער חפץ חיים וועגן דריי מלחמות
דער משגיח דערציילט פון א נייעם ספר פון ר' נתן וואכטפויגל אויף חנוכה, אז מ'האט געפרעגט דעם חפץ חיים ביי דער ערשטער וועלט מלחמה צי דאס איז די מלחמה פון משיח. ער האט געענטפערט ניין: ס'וועט זיין א הפסקה, דערנאך נאך א מלחמה וואס וועט אויך נישט זיין די לעצטע, און ביי דער דריטער מלחמה וועט משיח קומען.
אין דער מעשה: ר' נתן וואכטפויגל, דער חפץ חיים
-
39:20 דער אבני נזר לערנט זיין תלמיד
דער אבני נזר, דער סאכאטשאווער רבי, האט געהייסן א תלמיד נעמען קוויטלעך און העלפן מענטשן. ווען דער תלמיד האט געזאגט אז ער איז נישט קיין רבי, האט דער אבני נזר אים געוויזן אז אין דעם תוספות און אין דעם שטיקל גמרא ליגט א ישועה פאר א געוויסע זאך, למשל פאר א פרוי וואס האט נישט קיין קינדער.
אין דער מעשה: דער אבני נזר
געדאנקען
- 3:55 די זעקס און דרייסיג שעה פונעם אור הגנוז זענען קעגן די זעקס און דרייסיג מסכתות פון ש"ס און קעגן די זעקס און דרייסיג ליכט וואס מ'צינדט אין די אכט טעג חנוכה.
- 20:40 שכם, וואס דער משגיח רופט א טמא'דיקער און שפל'דיקער מענטש, האט געטראגן א ניצוץ פון משיח בן יוסף; דער אייבערשטער האט עס דארט באהאלטן ווי מ'באהאלט א דימענט אין א מיסט קאסטן, וואו גנבים און דער שטן וועלן קיינמאל נישט זוכן.
- 25:52 דאס חנוכה ליכט איז די איינציגע מצוה וואס ציט אראפ די שכינה אונטער צען טפחים, אין דער רשות פונעם שטן, כדי פון דארט ארויסצוברענגען קדושה, און דאס איז דער דרך פון משיח.
- 33:45 דינה, וואס איז ערשט געווען יוסף, האט געגעבן דעם זיווג פאר יוסף דורך אסנת, און די אותיות פון איר נאמען מיטן מילוי זענען בגימטריא משיח בן יוסף.
- 37:55 וואס יעקב האט באהאלטן דינה אין א קאסטן איז נישט געווען קיין מקרה: זי געהערט צו זיין באהאלטן, ווייל זי איז דאס חנוכה ליכט און דער אור הגנוז.
- 29:21 עובדיה, א גר פון עשו, זאגט נביאות אויף דער מפלה פון עשו, ווי א האק וועמענס האנטפאס איז געמאכט פון דעם זעלבן וואלד וואס זי שניידט אראפ.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 6:03 דער משגיח זאגט אז דאס וויסן אז דער אור הגנוז איז דא ביים צינדן די חנוכה ליכט דארף א מענטש געבן א הייב.
- 12:55 דער משגיח שטרייכט אונטער צו עסן סעודה שלישית, בפרט מיט א מנין, אלס א שמירה קעגן מלחמת גוג ומגוג.
- 14:38 דער משגיח רעכנט אז חנוכה איז גוט צו וואשן אויף ברויט כאטש איינמאל א טאג, כדי צו האבן נאך א געלעגנהייט צו זאגן על הניסים און זיך מקשר זיין מיט דער נשמה פון משיח.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, אסנת, דוד המלך, דינה, דער אבני נזר, דער בני יששכר, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חפץ חיים, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער רוקח, יהודה, יהושע בן נון, יוחנן כהן גדול, יונתן בן עוזיאל, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, לאה אמנו, משה רבינו, עובדיה, עשו, פוטיפר, ר' נתן וואכטפויגל, רבי פינחס קאריצער, רחל אמנו, רש"י, שאול המלך, שכם בן חמור, תמר
ערכים אור הגנוז, גוג ומגוג, גימטריא, חבלי משיח, מילוי, משיח בן דוד, משיח בן יוסף, ניצוצות, נפלאות, סטרא אחרא, על הניסים, רשות הרבים, שכינה, שלש סעודות, תגין, תקופת טבת