ב) בנר חנוכה משלימים כתר של משיח

קאטאלאג: זמנים חנוכה נומ׳ ⁨9⁩ פאקעט גייד ז׳ 19 תשנ"ח (1997–98) אידיש 27 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 27 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

אויפן יסוד פון א שפת אמת ערקלערט דער משגיח אז חנוכה, א נס פון שמיני וואס איז העכער פון טבע און חשבון, צינדט אן די באהאלטענע נקודה פון אידישקייט און דעם אור פון משיח וואס איז אין יעדן איד.

דער משגיח לערנט א שפת אמת: חנוכה, ווען די ברכה רוט אויף א מועט, דארף יעדער איד זיך מחזק זיין אין דער נקודה פון אידישקייט וואס איז אין אים. כדי דאס צו ערקלערן ברענגט ער דעם מהר"ל: זיבן איז דער מספר פון טבע, אכט איז העכער פון טבע און פון חשבון; דערפאר איז מילה אום דעם אכטן טאג, און תורה געהערט צו שמיני. די נסים פון חנוכה, דער שמן וואס האט געברענט אכט מאל אזויפיל און די מעטים וואס האבן באזיגט די רבים, זענען נסים פון שמיני, א מועט המחזיק את המרובה. דערפאר איז דער עיקר דער אכטער טאג, זאת חנוכה, ווען איין טאג נעמט אריין מער ווי א טאג, אזוי ווי יובל, ארץ ישראל און דער בית המקדש. צוריק צום שפת אמת ערקלערט ער אז דער פונק פון אברהם אבינו אין יעדן איד קען נישט אויסגעלאשן ווערן, און די חנוכה ליכט אנטפלעקן דעם אור הגנוז אין אים, מיט א מעשה פונעם חוזה פון לובלין. צום סוף רופט ער זאת חנוכה א טאג פון החלטות טובות.

ענינים: דער נס חנוכה און די יוונים · שבע און אכט: טבע און למעלה פון טבע · דער פינטעלע איד: די פנימיות'דיגע נקודה פון יעדן איד · זאת חנוכה

סדר השיעור

  1. 0:00 דער שפת אמת, און דער מהר"ל וועגן זיבן און אכט

    דער משגיח לערנט דעם שפת אמת אז חנוכה דארף זיך יעדער איד מחזק זיין אין זיין נקודה פון אידישקייט. ער הייבט אן עס צו ערקלערן מיטן מהר"ל: זיבן איז דער מספר פון טבע, אכט איז העכער דערפון, און דערפאר איז מילה, וואס שניידט אפ וואס די טבע האט געשאפן, אום דעם אכטן טאג.

  2. 3:23 די נסים פון חנוכה, נסים פון שמיני

    דער משגיח ערקלערט אז תורה איז העכער פון טבע און געהערט צו שמיני, און אז דער שמן וואס האט געברענט אכט מאל אזויפיל און די מעטים וואס האבן באזיגט די רבים זענען נסים העכער פון חשבון. אין א וועלט פון א רוב רע און א מיעוט טוב האט דער מיעוט געוואונען; דערפאר איז חנוכה אכט טעג און דער עיקר איז דער אכטער טאג, זאת חנוכה.

  3. 7:31 זאת חנוכה: א מועט המחזיק את המרובה

    דער משגיח שטעלט אוועק די קריאה פון איין נשיא יעדן טאג קעגן זאת חנוכה, וואס נעמט אריין מער ווי איין טאג, און דעם מנהג צו פארברענען אלע איבערגעבליבענע פתילות צוזאמען. ער גלייכט עס צו יובל, ארץ ישראל און דעם בית המקדש, ערטער העכער פון מדה, און דורכן מהר"ל אויף תהילים י"ט פארבינדט ער שמיני מיט תורה, וועמענס נצחון איבער די יוונים איז חנוכה.

  4. 12:15 דער פונק וואס לעשט נישט אויס, און דער אור הגנוז שטייט אינעם קאטאלאג

    צוריק צום שפת אמת ערקלערט דער משגיח אז יעדער איד האט א פונק פון אברהם אבינו וואס קען קיינמאל נישט אויסגעלאשן ווערן; ביי צדיקים פלאקערט ער, ביי אנדערע איז ער פארדעקט. חנוכה נעמט נקמה דער אייבערשטער פאר זיין פארדעקן, און די חנוכה ליכט, וואס האבן אין זיך דעם אור הגנוז, קענען אנצינדן דעם באהאלטענעם ליכט אין יעדן איד.

  5. 15:47 דעם חוזה'ס קוויטל, און די החלטות פון זאת חנוכה מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט א מעשה וואס דער חידושי הרי"ם האט דערציילט: דער חוזה פון לובלין האט נישט געוואלט טאן קעגן א מוסר, ווייל די נאכט פונעם ערשטן קוויטל האבן זיינע חנוכה ליכט געלייכטן אין אלע עולמות; חנוכה ליכט אנטפלעקן דעם באהאלטענעם ליכט פון א איד, דעם אור פון משיח. צום סוף רופט ער דעם אכטן טאג א טאג פון החלטות טובות און בענטשט אלע אידן מיט א גרויסע ישועה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

דער שפת אמת, און דער מהר"ל וועגן זיבן און אכט

0:34

דער משגיח לערנט א שפת אמת: חנוכה, ווען די ברכה האט גערוט אויף א ביסל שמן, דארף זיך יעדער איד מחזק זיין אין דער איין נקודה פון אידישקייט וואס איז אין אים, ווי ווייניג ער האלט אז ער האט; דער ענין פון רבים ביד מעטים פון על הנסים געפינט זיך אין יעדער אידישער נפש. א,ג

1:56

כדי דאס צו ערקלערן ברענגט ער דעם מהר"ל: די וועלט איז באשאפן געווארן אין זיבן טעג, ממילא איז זיבן טבע, און אכט איז העכער פון טבע און פון חשבון. דערפאר איז מילה אום דעם אכטן טאג: די טבע שאפט א מענטש מיט אן ערלה, און דער איד שניידט זי אפ און פארבינדט זיך מיטן רבונו של עולם.

די נסים פון חנוכה, נסים פון שמיני

3:23

דער מהר"ל לייגט צו אז תורה איז העכער פון טבע; אין תהילים י"ט קומט תורה אין דעם אכטן פסוק. אויך דער נס פון חנוכה איז געווען העכער פון טבע. די טבע איז באגרעניצט מיט חשבונות, און דער שמן איז געווען גענוג פאר איין נאכט, נאר ווען דער אייבערשטער האט אים אויפגעהויבן איבער דער טבע, האט ער געברענט דווקא אכט מאל אזויפיל. אזוי אויך איז די תורה געגעבן געווארן אום דעם ערשטן טאג פון דער אכטער וואך, נאך זיבן מאל זיבן. ב

5:17

על פי טבע באזיגן די רבים דעם מעט, אבער חנוכה האט מען נישט גערעכנט סאלדאטן. אין עולם הזה איז דא א רוב רע און א מיעוט טוב, נישט ווי אין די העכערע עולמות, און חנוכה האט דער מעט געהאלטן דעם מרובה. דערפאר איז חנוכה אכט טעג, און דער עיקר איז דער אכטער, וואס הייסט זאת חנוכה לויטן פסוק. ג,ד

זאת חנוכה: א מועט המחזיק את המרובה

7:36

יעדן טאג חנוכה ליינט מען איין נשיא, נשיא אחד ליום, אבער זאת חנוכה איז נישט באגרעניצט צו וואס א טאג קען אריינעמען: מ'הייבט אן פונעם נשיא פון שבט מנשה און מ'ליינט עטליכע. אזוי אויך איז דער מנהג אז זאת חנוכה ברענען אלע איבערגעבליבענע פתילות צוזאמען, א מועט המחזיק את המרובה. ה

9:10

דאס איז די מדריגה פון חמישים, יובל. די גמרא פרעגט ווי אזוי אלע אידן קענען זיך אריינפאסן אין ארץ ישראל, און דער משגיח ערקלערט אז זי איז א מועט המחזיק את המרובה, אזוי ווי אינעם בית המקדש, וואו מ'איז געשטאנען געדרייט און מ'האט זיך געבוקט ברייט. וואו מ'איז העכער פון זמן און מקום קען מען נישט רעכענען, און אזוי האט דער שמן חנוכה געהאלטן מער. ו,ז

11:05

דאס פארבינדט חנוכה מיט תורה: אין תהילים י"ט זינגט דוד המלך זיבן פסוקים וועגן דער טבע, און דער אכטער איז תורת ה' תמימה. חנוכה, דער נצחון איבער די יוונים וואס האבן געוואלט משכיח זיין די תורה, איז דער יום טוב פון תורה. ב

דער פונק וואס לעשט נישט אויס, און דער אור הגנוז

12:15

צוריק צום שפת אמת ערקלערט דער משגיח אז יעדער איד טראגט א קליינעם פונק בירושה פון אברהם אבינו וואס קען קיינמאל נישט אויסגעלאשן ווערן. ביי גרויסע צדיקים פלאקערט ער; א פשוטער איד מיינט אפשר אז ער האט נישט קיין שייכות מיטן רבונו של עולם, אבער דער פונק לעשט נישט אויס. חנוכה נעמט דער אייבערשטער נקמה פון די כוחות וואס פארדעקן אים. א

14:58

דער אייבערשטער האט באהאלטן דעם אור פון בריאת העולם פאר די צדיקים, און ער ווערט נתגלה אין די חנוכה ליכט, בפרט זאת חנוכה. יעדער איד האט אין זיך אזא באהאלטענעם ליכט, וואס זיין צינדן קען אויפפלאקערן. ט

דעם חוזה'ס קוויטל, און די החלטות פון זאת חנוכה

15:49

דער משגיח דערציילט א מעשה וואס דער אמרי אמת און דער שם משמואל ברענגען בשם דעם חידושי הרי"ם. אין א שטעטל מיט לובלינער חסידים האט א מוסר געמאכט אסאך אידן מורא'דיגע צרות. זיי האבן געשריבן זיין נאמען מיט זיין מאמע'ס נאמען אויף א קוויטל אז ער זאל האבן א מפלה, און עס געגעבן דעם רבי'ן פון לובלין, וואס האט אריינגעקוקט און געפרעגט וואס זיי ווילן פון דעם איד, ער לייכט אין אלע עולמות. י,כ

17:06

שפעטער האבן זיי נאכאמאל געגעבן דעם קוויטל, און יענער איז געפאלן. ווען מ'האט געפרעגט פארוואס, האט דער חוזה געזאגט אז דאס ערשטע מאל איז געווען חנוכה ביינאכט, און זיינע חנוכה ליכט האבן געלייכטן אין אלע עולמות. דער משגיח פרעגט פארוואס זיינע ציצית אדער מזוזה האבן נישט געטון דאס זעלבע, און ענטפערט אז חנוכה ליכט אנטפלעקן דעם אור הגנוז אין יעדן איד, ווי אזוי ער וועט אויסזען אין די ימות המשיח.

18:57

ווען עס בלייבט נאך איין טאג חנוכה, זאגט דער משגיח אז דער אכטער טאג זאל זיין א טאג פון החלטות טובות, פון מקבל זיין עול מלכות שמים, תורה, מצוות און מידות טובות. חסידישע ספרים ברענגען בשם האריז"ל אז חנוכה איז דער גמר חתימה פון ראש השנה, און ער ענדיגט מיט א ברכה אויף א גרויסע ישועה פאר אידן איבער דער גאנצער וועלט, בפרט אין ארץ ישראל.

מראי מקומות

תורה

  1. ד לכאורה Bamidbar 7:84 מפתח אינעם אויסשרייב: 5:17
  2. ה Bamidbar 7:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:36

כתובים

  1. ב Tehillim 19:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:23, 11:05
  2. ח לכאורה Tehillim 5:5 6:24 מפתח

משנה

  1. ז Avos 5:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:10

תלמוד בבלי

  1. ו Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 9:10
  2. ט לכאורה Chagigah 12a מפתח אינעם אויסשרייב: 14:58

אחרונים און חסידות

  1. א Sfas Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:34, 12:15
  2. י Imrei Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:49
  3. כ Shem MiShmuel (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:49

תפילה און פיוט

  1. ג לכאורה Al HaNissim (Chanukah) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:34, 5:17

עיקרי הדברים

  1. 0:34 לויטן שפת אמת דארף זיך יעדער איד חנוכה מחזק זיין אין דער איין נקודה פון אידישקייט וואס געפינט זיך אין אים, ווי קליין ער האלט אז זי איז.
  2. 1:56 דער משגיח ברענגט פונעם מהר"ל אז זיבן איז דער עולם הזה וואס איז באשאפן געווארן אין זיבן טעג, און אכט איז העכער פון טבע און פון חשבון; דערפאר איז מילה אום דעם אכטן טאג.
  3. 4:00 די נסים פון חנוכה זענען געווען נסים פון שמיני: דער שמן האט געברענט אכט מאל אזויפיל ווי לויטן חשבון, און די מעטים האבן באזיגט די רבים אן קוקן אויף חשבונות.
  4. 7:06 דער עיקר חנוכה איז דער אכטער טאג, זאת חנוכה, וואס איז נישט באגרעניצט צו וואס איין טאג קען אריינעמען, אזוי ווי דאס פופציגסטע יאר פון יובל.
  5. 12:33 יעדער איד טראגט א פונק בירושה פון אברהם אבינו וואס קען קיינמאל נישט אויסגעלאשן ווערן, און חנוכה נעמט זיך דער אייבערשטער אן פאר אים קעגן די כוחות וואס פארדעקן אים.
  6. 15:22 די חנוכה ליכט אנטפלעקן דעם אור הגנוז אין יעדן איד, ווי אזוי ער וועט אויסזען אין די ימות המשיח.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 17:44 פארוואס האבן דעם מוסר'ס חנוכה ליכט אים באשיצט, ווען ער איז מסתמא אויך געגאנגען מיט ציצית און האט געהאט א מזוזה?

    תירוץ: 17:56 חנוכה ליכט אנטפלעקן דעם אור הגנוז אין יעדן איד, ווי אזוי ער וועט אויסזען אין די ימות המשיח, דעם אור פון משיח אליין.

  2. קשיא: 9:22 ווי אזוי קענען אלע אידן זיין אין ארץ ישראל, ווי יובל פאדערט, ווען דאס לאנד קען זיי נישט אריינעמען?

    תירוץ: 9:46 ארץ ישראל איז א מועט המחזיק את המרובה, אזוי ווי די מדריגה פון חמישים און שמיני וואס איז העכער פון מדה.

מעשיות

  1. 16:00 דעם מוסר'ס קוויטל און דער חוזה פון לובלין

    דער חידושי הרי"ם האט דערציילט פון א שטעטל מיט לובלינער חסידים וואו א מוסר האט געמאכט אסאך אידן מורא'דיגע צרות. זיי האבן געשריבן זיין נאמען מיט זיין מאמע'ס נאמען אויף א קוויטל אז ער זאל האבן א מפלה, און עס געגעבן דעם רבי'ן פון לובלין, וואס האט אריינגעקוקט און געפרעגט וואס זיי ווילן פון דעם איד, ער לייכט אין אלע עולמות. א צייט שפעטער האבן זיי נאכאמאל געגעבן דעם קוויטל, און דאן איז ער געפאלן. ווען זיי האבן געפרעגט פארוואס, האט דער חוזה געזאגט אז דאס ערשטע מאל איז געווען חנוכה ביינאכט, און יענער האט געצינדן חנוכה ליכט וואס האבן געלייכטן אין אלע עולמות.

    אין דער מעשה: דער לובלינער חוזה, דער אמרי אמת, דער חידושי הרי"ם, דער שפת אמת, דער שם משמואל, דער אבני נזר

    דערציילט אין נאך 8 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 2:33 מילה איז דער ענין פון שמיני: די טבע שאפט א מענטש מיט אן ערלה ווי די גוים, און דער איד שניידט זי אפ און פארבינדט זיך מיטן רבונו של עולם העכער פון טבע.
  2. 3:56 דער נס פונעם שמן האט צובראכן די גרעניצן פון חשבון אליין: דער שמן איז מער נישט געווען באגרעניצט צו וויפיל א מאס שמן קען ברענען, און דערפאר האט ער געברענט דווקא אכט מאל אזויפיל.
  3. 4:59 די תורה איז געגעבן געווארן אום דעם פופציגסטן טאג, דער ערשטער טאג פון דער אכטער וואך נאך זיבן מאל זיבן; אויך תורה געהערט צו שמיני, און חנוכה איז דער יום טוב פונעם נצחון פון תורה.
  4. 8:05 זאת חנוכה ברעכט דעם סדר פון נשיא אחד ליום: איין טאג ליינט מען עטליכע נשיאים, און אלע איבערגעבליבענע פתילות פון חנוכה ברענען צוזאמען; א קליינער טאג וואס נעמט אריין א סך.
  5. 17:30 דעם חוזה'ס ענטפער ווייזט אז אפילו די חנוכה ליכט פון א מוסר האבן אנטפלעקט א ליכט וואס האט געלייכטן אין אלע עולמות, מער ווי זיינע אנדערע מצוות, ווייל זיי אנטפלעקן דעם אור הגנוז פון משיח אין א איד.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 1:00 דער משגיח זאגט אז חנוכה דארף א איד זיך פרייען און זיך מחזק זיין מיט זיין קליינער נקודה פון אידישקייט, ווי ווייניג ער האלט אז ער האט.
  2. 19:32 דער משגיח זאגט אז דער אכטער טאג חנוכה זאל זיין א טאג פון החלטות טובות, פון מקבל זיין אויף זיך עול מלכות שמים, תורה, מצוות און מידות טובות.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, דער אמרי אמת, דער הייליגער אר"י, דער חידושי הרי"ם, דער לובלינער חוזה, דער מהר"ל פון פראג, דער שם משמואל, דער שפת אמת

ערכים אור הגנוז, גמר חתימה, זאת חנוכה, יובל, למעלה מן הטבע, מוסר, מועט המחזיק את המרובה, נקודה, סטרא אחרא, ערלה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט